“Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!” uşaqlar üçün Sevinc Ağa Xəlilqızının (Basqallı) “Qoca Loğman” hekayəsi

“İnsanlar möhkəm iradəyə sahibdirlər. İnsanlarının möhkəm iradə, səbr, əzm və inamı bütün yer üzünü bu  bəladan xilas edəcəkdir!”
 Bu cumlələr Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) həyata keçirdiyi “Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!”   layıhəsi çərçivəsində “Yazıçı və şairlər koronavirusla mübarizə edir” aksiyasına qoşularaq yeni-yeni yazıları ilə oxucuların rəğbətini qazanan yazıçı-publisist, şair Sevinc Ağa Xəlilqızının “Qoca Loğman” hekayəsindəndir.
Dünyda tüğyan edən, can almaqda davam edən yeni koronavirus infeksiyasının qarşısının alıması üçün müxtəlif qabaqlayıcı tədbirlər həyata keçirir. #Evdəqal çağrışına dəstək olaraq yeni yazılan hekayə kiçikyaşlı oxuculara təqdim olunur.
Hekayə maraqlı sonluqla bitir: “Çox az bir vaxt keçdi… Həqiqətən də Günəş elə şölə saçdı ki, Loğmanın dedikləri həqiqətə çevrildi”.
Hekayəni   aşağıdakı linkdə oxumaq olar:

http://yasamal.cls.az/front/files/libraries/81/documents/498818769.pdf

Coşqun XƏLİLOĞLU.”İnsaflı oğru” (Hekayə)

   

“İnsanı ömründə peşmançılıq əzabı qədər
daxilən tərbiyə  edən  başqa bir hiss  
yoxdur”.  Fridrix Şiller

 

Ağır müharibə illəri idi. Kəndin başı papaqlılarını aparmışdılar davaya. Yaşayış gündən-günə çətinləşirdi. Gülpəri arvad beş balaca-balaca uşağı ilə qalmışdı kiçik bir damın altında. O, səhərdən axşama kimi işləyir, toyuq-cücə bəsləyir, bir də olmazın əziyyətə qatlaşaraq iki inək saxlayırdı ki, körpələrinə süddən-qatıqdan yedizdirə, onları bir yana çıxarda  bilsin. 

   Gülpəri çox zirək və ağıllı qadın idi. Allah baisin evini yıxsın, müharibə olmasaydı, əri Həsrətlə necə də xoşbəxt idilər. 

   Kəndə mal-qara oğrusu dadanmışdı. Həftədən, iki həftədən bir kiminsə qoyun-quzusu, kiminsə danası, ya da inəyi oğurlanardı. Danışırdılar ki, oğru silahlıdır. Ona görə də axşam düşən kimi hamı həyətin darvazasını, evin qapısını bərk-bərk bağlayıb Allaha dua  edirdi ki, oğrunun yolu bağlansın, onlara dəyib-dolaşmasın. 

   Gecədən xeyli keçmişdi. Gülpərinin üçüncü uşağı, altı yaşlı Ağaverdi anasını silkələdi. Gülpəri yorğun gözlərini güclə açıb: 

 –Nə olub, bala, niyə yatmırsan? 

 –Ana, bayıra çıxmaq istəyirəm. 

 –Axşamdan o qədər su içirsən ki, – ana deyindi –dur gedək. 

   Ana-bala həyətə düşdülər. Qəfildən Ağaverdi qışqırdı: 

   –Oğru, oğru! 

   –Oğru nə gəzir, ay bala, it-pişikdi –demişdi ki, Gülpərinin gözləri tövlənin yanındakı qaraltıya sataşdı. Qaranlıq olsa da, qaraltının adam  olmasına şübhə yox idi. 

   Gülpərinin beynindən bircə anda yüz fikir keçdi. Qışqırmaq, qarğımaq yersiz olardı. Özünü güclə ələ alıb: 

   –Bala, sənin gördüyün oğru deyil, dayındı. Dayın insaflı adamdı. O, inəyin  birini aparacaq, birini bizə saxlayacaq, – deyib oğlunun əlindən yapışaraq sürətlə evə girdi. 

Qəribağa neçə illər idi ki oğurluq edirdi. Həmişə onu üzünə də, arxasınca  da söymüşdülər, qarğış etmişdilər. Heç kimə məhəl qoymamış, heç kəsə cavab verməmişdi. Amma onların söyüş və qarğışları Qəribağanı oğurluğa daha da həvəsləndirmişdi. 

   Bu gecə isə onu oğurluq vaxtı görən bir qadın  “insaflı adam, “uşaqların dayısı” adlandırırdı. Bəlkə də… O, insaflı adam ola bilərmi?  ”İnsaflı adam”,  necə də gözəl səslənir. Yox, yox, mən insaflı adam olacağam”. Qəribağa tövlədən uzaqlaşdı. O, ürəyində indiyə kimi etdiklərinə görə qəribə bir hiss keçirdi. Bu peşmançılıq hissi idi. 

   Gülpəri səhərə kimi yata bilmədi. Sakit-sakit ağladı ki, uşaqları oyanmasın. Sübh tezdən Gülpəri tövləyə getdi. Ümidsiz-ümidsiz tövlənin qapısını açdı və gözlərinə inanmadı… Hər iki inək tövlədə idi. 

Coşqun XƏLİLOĞLU.”Tar” (Hekayə)

     “Şəhərəgəldiyim heç iki il də deyil. Şükür Allaha, özümə görə qazanmışam. Balaca dükanım da var. Bir qədər də pul toplamışam. Allah qoysa, bu gün-sabah ev də alaram. Atam deyirdi ki, şəhərdə yaşamaq, işləmək çətindi. Ora bizim kənd deyil. Bakıda hər cürə adamlar var. Həmişə ayıq-sayıq ol. Vallah, Bakı bizim kənddən də sakit yer imiş. Heç bizim kənddəki dələduzlar burada yoxdu”. 

   –Qardaşoğlu, olar bu tarı bir-iki saatlığa yanına qoyum?—Əlli-əlli beş yaşında üzündən mehribanlıq yağan bir kişi Güləddini şirin xəyaldan ayırdı. –Xəstəxanaya  gedirəm, qardaşım ağır xəstədir. Ona baş çəkib gəlirəm. 

–Niyə olmur, əmi, arxayın olun. Verin mənə, qoyum göz qabağına. Nə vaxt gəlsəniz, götürə bilərsiniz. 

   Güləddin tarı alıb piştaxtanın arxasındakı masanın üstünə qoydu. 

   Güləddinin dükanı şəhərin mərkəzində yerləşdiyindən tez-tez bura əcnəbilər də gəlirdi. Dükana bir azərbaycanlıyla görkəmindən ingilisə oxşayan bir nəfər şəxsin girməsi də onu təəccübləndirmədi. İngilis heyranlıqla tarı göstərib nəsə dedi 

   Tərcüməçi: 

   –Cənab Karl tarla maraqlanır. Məşhur biznesmendi. Dünyanın hər yerində iri müəssisələri var. Bizim musiqinin vurğunudur. 

   Güləddin, –buyurun, baxın, – deyərək tarı ingilisə uzatdı. İngilis tarı əlinə allıb o üzə, bu üzə çevirdi. Simlərini əli ilə danqıllatdı, pərdələrinə əl gəzdirdi, aşıqlarına barmağı ilə toxunub öz dillərində nəsə dedi. 

   –Cənab Karl tarı almaq istəyir, –tərcüməçi üzünü Güləddinə çevirdi. 

   Güləddin  “Tar satlıq deyil, əmanətdir. Sahibi indi gəlib aparacaq.” 

   Tərcüməçi tarın əmanət olduğunu ingilisə başa saldı. İngilis nəsə dedi və tərcüməçi əcnəbinin tara iki yüz dollar vermək istədiyini söylədi. 

   –Dedim sata bilmərəm, əmanətdir. 

   –Bəlkə, beş yüz dollar? –ingilisin tərcüməçi vasitəsi ilə satıcı ilə dialoqu davam etdi. 

   –Tarı qaytarın mənə, satmıram, vəssalam. 

   –Min dollar verirəm. 

   –Satmayacağam. 

   –İki min dollar. 

   Tərcüməçi az qala yalvararaq: 

   –Eloğlu, görürəm yaxşı oğlansan. Cənab Karl da sənin etibarına heyran qalıb. Şəhərdə çoxlu tar görsə də, qəlbinə bu tar yatıb. Lap sənə dörd min dollar da verər. Tarı sat bizə. Al bu min dolları beh kimi. Üç min dolları da günün axırına kimi gətirəcəyəm. –O, əlindəki on dənə yüzlük dolları Güləddinin ovcuna basdı. –Xeyirli olsun. 

   Müştərilər dükandan çıxsalar da, Güləddin yerində donub qalmışdı. O, nəyə görə razılıq verdi. Birdən nə isə qiymətli bir şey tapmış kimi qışqırdı. 

   –Tapdım, əla. 

   Bir az keçmiş tarın sahibi qayıtdı. 

   –Allah köməyin olsun. Tarı ver gedim. 

   –Əmi, tarı satın mənə də. Nə qədər istəsəniz pul verərəm, –Güləddin dedi. 

–Bala, musiqi alətləri mağazasında kefin istəyən qədər tar var. Get, onlardan hansını istəsən al. Bunu isə satmıram, atamın yadigarıdır. 

   Bir az əvvəl ingilis Güləddinə necə dil tökürdüsə indi Güləddin tar sahibini elə yola gətirmək istəyirdi. Çox çək-çevirdən sonra  Güləddin istəyinə çatdı. İki min dollara razılaşdılar. Karldan aldığı min dolları özünün yığıb topladığı min dolların üstünə qoyub verdi tar sahibinə. 

    Yaman sevinirdi. Bir neçə saatın içində iki min dollar düşürdü qabağa. Bir azdan tərcüməçi pulu gətirəcək. Doğrudan da, adamınkı gətirəndə gətirir. 

   …Amma Güləddin bilmirdi ki, onunku gətirməyib. Üç nəfər fırıldaqçı kənddən gəlmiş oğlanı aldadaraq aylarla zəhmət çəkib qazandığı min dolları əlindən alıblar. 

   Axşam düşürdü. Güləddin səbirsizliklə tərcüməçinin gəlməsini gözləyirdi.