Teymur HƏBİBİ.Yeni şeirlər

 

ANA

Darıxıram yoxluğunu duyunca,
Ayrılıq nə əzab olurmuş, ana!
Darıxanda danışardıq doyunca,
Tənhalıq nə yaman yorurmuş, ana!

Əsgər oğlun əsgərlikdə darıxır,
Həsrət məni gecələr yaman sıxır,
Əldə silah, gözlər yollara baxır,
Gözlərim yaş ilə dolurmuş, ana!

Həftə sonu görüşümə gələndə,
Kədərli üzümdə sevinc güləndə,
Səni görəcəyəm, bunu biləndə,
Qısa görüş qəlbə toxunmuş, ana.

Qayıdar bu oğlun, qayıdar sənin.
Uca zirvələrdən gələr gur səsin.
Həsrətlə gözləyər ana körpəsin,
Dizin üstə laylam oxunmuş, ana!

Dedin: “oğul, vətən də sənin anan!
Borclu olmalısan ona hər bir an!”
Mənsə əsgərliyi bitirən zaman
Oğul fəxri ilə, yüksəlmiş, ana!

OLA BİLSƏYDİM…

Mən bir tarzən olub çala bilsəydim,
Gecə və gündüzə nəğmə deyərdim.
Ömrümü, günümü qurban verərdim,
Heç vaxt, bu sənətdən doydum, deməzdim.

Mən bir çiçək olub aça bilsəydim,
Zamansız, vaxtsız solmaq istəməzdim.
Sevənlərin əlində sevilərdim,
Sevənlərin əlində sevinərdim.

Mən bir dəniz olub coşa bilsəydim,
Dalğalarla sahili isidərdim.
Sevənləri özümə cəlb edərdim,
Özümə “Sevgi dənizi” deyərdim.

Mən bir aylı gecə ola bilsəydim,
Tənhalığı özümə dost seçərdim.
Dərdimi gecə ilə bölüşərdim,
O gözəl anları xoş keçirərdim.

Mən Yaradan qüvvə ola bilsəydim,
Qara buludu səmadan silərdim.
Səmanın üzünü aça bilərdim,
Həmin anda ürəkdən sevinərdim.

Mən bir cavan ağac ola bilsəydim,
Böyüyüb ətrafa kölgə salardım.
Dostlarımı bura dəvət edərdim,
Sirlərimi mən onlara açardım.

Mən bir bulaq suyu ola bilsəydim,
Dağlardan, dərələrdən tökülərdim.
Bulaq başında qızları görərdim,
Onlara da saf sevgi diləyərdim.

Mən bir quştək göydə uça bilsəydim,
Göyün gözəlliyini seyr edərdim.
Göydən yerə heç enmək istəməzdim,
Allaha yaxın olmaq istəyərdim.

Mən bir qələm olub, yaza bilsəydim,
Cahana “Xoşbəxtlik himni” yazardım,
Sevənlərə “Sevgi himni” yazardım,
Amma heç vaxt ayrılıqdan yazmazdım.

Mən bir yağış olub yağa bilsəydim,
Göydən yerə narın-narın düşərdim.
Həbibi dünyasını bəzəyərdim,
Bu dünyadan ayrılmaq istəməzdim.

Teymur HƏBİBİ.Yeni şeirlər

 

MƏN NİYƏ SEVƏ BİLMİRƏM?

Tanrı mənə bu əzabı
Niyə verirsən, bilmirəm.
Görən nədir məndəki səhv
Mən niyə sevə bilmirəm?

Baxıb gəzən sevənlərə,
Alovlanan o gözlərə,
Sonda döyüb bu dizlərə,
Mən niyə sevə bilmirəm?

Məhəbbətim yanar bir daş,
Gözlərimdən axan sel, yaş,
Mən də sevə biləydim kaş…
Mən niyə sevə bilmirəm?

Ürəyimin sarı simi,
Yarama toxunan kimi,
Köks ötürüb, çəkib qəmi,
Mən niyə sevə bilmirəm?

Xəstə oldum saf eşq üçün,
Sonda qalmadı heç gücüm,
Dərd çəkməkdən yandı içim,
Mən niyə sevə bilmirəm?

Axtardığım gözəl yarım,
Sənsən ürəyimdə ağrım,
Həbibiyəm, yandı bağrım,
Mən niyə sevə bilmirəm?

TƏBİƏT BAĞÇASI

Bu gün təbiət yenə öz işində,
Hər zaman, hər bir an öz keşiyində.
Təbiət bağçası gözəl dünyadır,
Sakini güldür, çiçəkdir, ağacdır.
Torpaq öz nəfəsilə qida verir,
Gül, çiçək, ağac ona dua edir.
Qonağı çox olur gözəl bağçanın,
Hətta qərib eldən gəlir qonağı.
Külək də, yağış da qonağı olur,
Gəlişilə gedişi unudulmur.
Qapısı həmişə açıqdır üzə,
Buluda, çənə, aya, həm günəşə.
Dörd fəsildə gözəl olur libası,
Elçilər əlindən dolu qapısı

Teymur HƏBİBİ.Yeni şeirlər

 

OLSAM…

Sən ulu torpaqsan, mən də ki, insan.
Ölsəm, məni qoynuna alarmısan?
Sevənlər göz yaşı töksə dərdimdən,
Məzarımı əlinlə sıxarmısan?

Mən qəlbinə yaxın bir şair olsam,
Yazdığım şeiri oxuyarmısan?
Gözlərində göz yaşı olub dolsam,
Gözündən göz yaşı axıdarmısan?

Otağında sənə baxan şəkiltək
Gecələr sənə baxsam baxarmısan?
Bir il qədər uzun olan həsrəttək,
Arada darıxsan axtararmısan?

Aynaya baxanda əksin olsam mən,
Ənbər ləbinlə məni öpərmisən?
Fırçamla gözəl bir rəsmini çəksəm,
Onu dahi əsərtək sevərmisən?

Bir dost kimi sənə bir sirr söyləsəm,
O sirri qəlbində gizləyərmisən?
Bədahətən sənə şeir söyləsəm,
Sonacan oturub dinləyərmisən?

Qəlb evimdən incik, küsülü getsən,
Geri dönüb qapımı açarmısan?
Qaranlıq gecənin çırağısan sən,
Hərdən işıq saç desəm, saçarmısan?

Günəş olub şüamı sənə saçsam,
Sən şüalarımla qızınarmısan?
Həbibiyəm, yağıştək yerə yağsam,
Sən yağışlarımla islanarmısan?

MƏHƏBBƏT

Bu qoca dünyada biztək insana
Ömür verib yaşadandır məhəbbət.
Bu qoca dünyada qıza, oğlana
Əmrin verib aldadandır, məhəbbət.

Can, can deyib çağıran o dillərin,
Şux qaməti qucaqlayan əllərin,
Ətir saçan gözəl-göyçək güllərin,
Təsirindən yaranandır, məhəbbət.

Bəzən sevindirib, bəzən ağladan,
Ürək qapısını üzə bağlayan,
Sevənləri xəyallara daldıran,
Ağılı başdan alandır, məhəbbət.

Gülten ERTÜRK (Türkiye Cemhuriyyeti, Ankara).Muhteşem şiirler

 

Kemal’im

Apansız bir hastalık geldi belimi büktü.
İlk göz ağrım Kemal’im birden eridi, çöktü.
Anneciğin başında gizli gizli yaş döktü
Son günlerimde beni deli eden kederim
Bağışladığın için önce sana Allah’ım,
Sonra ilk göz ağrıma çok teşekkür ederim.

Oğlum, uzun kirpiklim ne oldu birden sana?
Haline hangi insan dayanır, hangi ana?
Doğduğun günden beri şükrettim Yaradana.
Son günlerimde beni deli eden kederim
Bağışladığın için önce sana Allah’ım,
Sonra ilk göz ağrıma çok teşekkür ederim.

Bu dünya imtihandır Kemal’im biliyorsun
İnan hastalığınla günahın siliyorsun
İyileşmeni sende ben kadar diliyorsun
Son günlerimde beni deli eden kederim
Bağışladığın için önce sana Allah’ım,
Sonra ilk göz ağrıma çok teşekkür ederim.

Gözlerimin içine çaresizce bakanım
Yüreğimi derinden alevlerle yakanım
Ölümü genç yaşlarda kafasına takanım
Son günlerimde beni deli eden kederim
Bağışladığın için önce sana Allah’ım,
Sonra ilk göz ağrıma çok teşekkür ederim.

Gözümüzün önünde eridin azar azar
Kimi mucize diyor, kimi de deydi nazar
Geri döndün kalemim bak sevincini yazar
Son günlerimde beni deli eden kederim
Bağışladığın için önce sana Allah’ım,
Sonra ilk göz ağrıma çok teşekkür ederim.

Temmuz 2007

Aksaray

Hasan Dağı’nın etekleri
Atalar vermiş emekleri
Gönüllerde yatar bir saray
Evliyalar şehri AKSARAY

Büyüsüne çabuk kapıldı
Az zamanda hemen tanıdım
Beni de sizden biri sayın
Evliyalar şehri AKSARAY

Anadolu’nun özü burada
Erenlerin sözü burada
Türkiye’nin tuzu burada
Evliyalar şehri AKSARAY

Maneviyatından haz aldım
Erenlerine selam saldım.
Uyanamadım daldım daldım
Evliyalar şehri AKSARAY

Şemsettin AĞAR (Dervişoğlu) (Türkiye, Ankara).Hayatı ve Yaratıcılığı

 

ŞEMSETTİN AĞAR (DERVİŞOĞLU)

Adıyaman Kahta Bağbaşı Köyünde doğdum. Amcamın gördüğü bir rüya üzerine ismim Şemsettin olarak konmuş.
İlköğrenimimi köyümde,Orta Öğrenimimi Tokat İlköğretmen Okulu’nda tamamlamaya. Yüksek öğrenimimi de Anadolu Üniversitesinde tamamladım.1976 yılında Erzurum Narman Ergazi İlköğretim Okulunda başladığım öğretmenlik hayatına, güzel yurdumun birçok yöresinde devam ettim
Sekiz yıl Erzurum’da görev yaptıktan sonra kendi isteğimle Adana Karaisalı ilçesine iline atandım. Orada da Milli Eğitim’in çeşitli kademelerinde öğretmenlik ve yöneticilik görevlerinde bulundum. 1991 yılında yine kendi isteğimle memleketim olan Adıyaman İline atandım. Adıyaman Merkez Orhangazi İlköğretim Okulunda yönetici iken 1999 yılında Türk Eğitim Sendikası Adıyaman Şube Başkanlığı’nın seçildim ve o tarihten beri profesyonel sendikacı olarak görevime devam etmekteyim. Bu görevin yanı sıra Türk Eğitim-Sen Genel merkez Disiplin Kurulu üyeliği görevini de yürütmekteyim.
Gerçek adım Şemsettin AĞAR olup, Şemsettin DERVİŞOĞLU Mahlası ile yazmaya gayret ediyorum. Şiirde İlham kaynağım Karacaoğlan ile başlayıp Aşık Sümmani ve Günümüz Ozanlarından Merhum Yaşar Reyhani, Nusret TORUNİ başta olmak üzere Halk ozanlarımızın bir çoğundan feyiz aldım. Kalemimden, toplumsal içerikli şiir çalışmalarının yanında genelde sevda, hasret ve özleme dair şiir denemeleri damlar.

DEM GÖRÜNÜYOR

Bir duman çökmüş de gönül dağına
Yamaçtan zirveye gam görünüyor
Mihrican mı deydi vuslat bağına
Türkü bakışında nem görünüyor

Suç bende mi yoksa gurbet mi haklı
Ruhu çöle saldım yitirdim aklı
Hasretin çaresi gamzede saklı
Gülüşün derdime em görünüyor

Siman mehtap ile dengi dengine
Uçarı gönlümü salar engine
Sevdan katık mıdır çayın rengine
Kınalı elinde dem görünüyor

Canımdan beride olan canözüm
Muhabbet deminde aydınlık yüzüm
Tüm dünyaya küstü can iki gözüm
Sensiz her şey bana kem görünüyor

Derviş dergâhında yoksa hidayet
Bir ömür vah ile bulur nihayet
Visaline zaman uzarsa şayet
Yürek kurda kuşa yem görünüyor

Şemsettin Dervişoğlu

HAZAR

Möhtəşəm gözəlliyin ağlımı başdan aldı
Qıyında yaşanmayan sevdalar yalan Hazar
Ayrılık seherinde sazlarım hüzün çaldı
Sineme sızı düşdü sol yanım nalan Hazar

Sən könül taallukum hərkəsdən şaxsi kəsim
Sən ürəkdə avazım göylərə çıxan səsim
Milyon kez fəda olsun aldığım hər nefesim
Mən senin başan dönüm sen yare dolan Hazar

Həsrətin içərimdə sönməyən bir volkandı
Duyğular Aras olub gül sineni çalkandı
Bir Sentyabr axşamında könül şadlığa bandı
Sənə olan bu sevda dünyaya elan Hazar

İçimdəki atəşin hökmünü bilebilsən
Heç getmə qal deyərdin, söz olub dilə gelsen
Bir zerrecik suyunu mənimlə bölebilsen
Olmazdı məndən özgə dincliyi bulan Hazar

Qaradəniz yüreğim çırpınarkən sən deye
Nedendir bu ayrılıq söylə bu həsrət niye
Çaylar eş ola bilməz gözümdeki debiye
Yadındaki Dervişin dergâhı talan Hazar

Şemsettin AĞAR (DERVİŞOĞLU)

(Şiir 27.09.2012 seherinde Bakü’den Gence’ye giderken yazılıb)

Hasan AKAR (Türkiye Cümhuriyyeti, Tokat).Muhteşem şiir

 

BU BAKIŞLAR DÜNEDİR

Urumeli Hisarı’nda biz de Stanbul’da
“Türküler tutturmuşuz ”Orhan Veli gibi.
Baharın sarhoşluğuna yakalanmışız bugün
“Minareler katında geçen
Gökyüzü Mahallesi’nde” Cahit Sıtkı’nın.

Karşımızda maviliğinde yine Boğaz,
Neredeyse martısız deniz.
Boşuna çalıyor sanki kampanalar
Her geçişte bilirim bir yürek yaralar.

Ve Urumeli Hisarı’nda
Tarihle soluklanan eski bir bankta
Aziyade’si ile oturmuşuz Pierre Loti’nin.
Bir fincan kahve içip
Dalmış gitmişiz derinliklere
Çocukken bindiğimiz bir salıncakta.

Mevsim surlarda ilkbahar
Bilirim bakışlar yalan söylemez.
Belli ki buradan maziyi arıyoruz
Elliyi aşmış işte iki sonbahar.

Gün bitiyor,Güneş gidiyor,
Zamanı kandırmak boşuna.
Bu oturuş yaşanılan güne
Bu gözlerdeki hasret dünedir.

Biz de takıldık gayrı öylesine,
Ağır ağır Ahmet Haşim’ce,
Nevbahar’dan hazan mevsimine,
Biri Karadeniz biri Akdeniz’imizle.
Tırmanıyoruz Urumeli Hisarı’nda,
Dönüşü yok, inişi yok artık,
Hayatımızın son yokuşuna.

Ahmet DİVRİKLİOĞLU (Türkiye Cümhuriyyeti, Tokat).Muhteşem şiirler

 

SEN ZiLE Yİ ÖZLE

KAÇ YIL OLDU GİTTİN UNUTTUN BENİ
SEN SILAYI ÖZLE BEN İSE SENİ
BEKLİYORUM HALA GERİ DÖNMENİ
SEN BURAYI ÖZLE BEN İSE SENİ

BURADA ÇOK ŞEYLER DEĞİŞTİ BİLSEN
HAYALİN YIKILIR GELİP BİR GÖRSEN
GEL VAZGEÇ SEVDANDAN AMA İSTERSEN
SEN ÇİLEYİ ÖZLE BEN İSE SENİ

GÜN DOGAR,GÜN BATAR AGARMAZ GÜNÜM
UZATIRIM SANA YETMEZ Kİ ELİM
GELDE BİR GÖR BENİ BU BEN DEĞİLİM
SEN YÖREYİ ÖZLE BEN İSE SENİ

SENSİZ YA KALMADI TADI BAĞLARIN
ALARMIYOR RENGİ ER KİRAZLARIN
DİŞLERİ DÖKÜLDÜ KÖHNE SURLARIN
SEN KALEYİ ÖZLE BEN İSE SENİ

BURADA TANIDIK YÜZLER AZALDI
DOĞDUĞUM BU ŞEHİR YABANCI OLDU
SENİNLE BAL TADI HATIRAM VARDI
SEN ŞURAYI ÖZLE BEN İSE SENİ

SENİ BEN ÖZLEDİM SENSE ZİLE Yİ
DEREBOĞAZI NI,BAĞI,KALEYİ
ÖZLEDİN DEĞİLMİ KİRTİK,LALEY İ
SEN ZİLE Yİ ÖZLE BEN İSE SENİ

İNAT

Hayalim var,düşüm var
Gelen günlere inat
Bir rahvan gidişim var
Yürüyenlere inat

Bir tutam nefes tende
Bir umut var yürekte
Niyaz da var dilekte
Bilmeyenlere inat

Er kuşluk benim demim
Hak ka doğrudur yönüm
Umut görür gözlerim
Görmeyenlere inat

Yesi’den gelir bir yel
Tınılar gönlümde tel
Ödeyim derim bedel
Vermeyenlere inat

Titrerim Ya Hay diye
Düşmem ümitsizliğe
Yer bırakmam çiğliğe
Pişmeyenlere inat

Yunus vurur yüreğim
Hak’ka ayan dileğim
Geldimse gideceğim
Göçmeyenlere inat

Tufan kapalı kutu
Bilir sözü,sükutu
Gönlü sevgi hayratı
Sevmeyenlere inat

Ahmet DİVRİKLİOĞLU

Elşən BABAYEV.Yeni şeir

 

* * *

Ləngidim yollarında .şeytanın hiyləsiylə
Gecikdim bəlkə də mən savablara
Mələklər yanimda yox idi artiq
Baş başa qalmışdım mən səhvlərimlə
Tanrim sən də susdun bu ahlarıma
Elə bil sınağa cəkirdin məni
Qorxaraq sığındım günahlarıma
Şeytan tez kəsmişdi sənə uzatdığım bu əllərimi
Kor etdi görmədim kimi kimsəni
Bəxş etdi qəlbimə kədəri qəmi
Suya həsrət qalan bir səhra kimi
Həsrət qoydu dualara dilimi
Cahillərə yoldaş oldum
Heç bilmirdim birdə gördüm əyyaş oldum
Ürəyi var olan böyük daş oldum
Sonra gördum mən anamın gözündə
Damla-damla yaş oldum
Usyanlarım ucaldığca bogulurdum içimdə
Yanılırdim niyə axı hər edilən seçimdə?
Yaşayaraq ömrümü verirmişəm məm bada
Allahimdan başqası yalanmış bu dünyada
Mən nəfsimə kölə olan animda
Düşünürdum cənnətimi tapmışam bu dünyada
Yavaş yavaş anladim ki mən tapmışam o cənnəti Xülyada
Cavan ömrü ibatesiz keçirən
Hər sətirdə ürəyinə biraz nifrət keçirən
Xəyalını, arzusunu, muradını itirən
Pessimist şairəm
Bir dəliyəm mən
Çox sadədir bu Elşənin alın yazısı
Yazılıbdır ” Kədər+Qəm”

Elşən BABAYEV.Yeni şeir

 

* * *

Sarıl mənə heç kimə sarəlmadığın kimi
Boğ məni isti nəfəsində
Illərdir tənhalığla sevgiliyəm bir anlıq Sən ol sevgilim
Demirəm mənə bir Leyla ol
Və demirəm mən bir Məcnunam səninçün
Bir xəstəlik ol, zəlil et məni
Yaşayıram, lap istəsən öldür məni
Ama sarıl mənə , Məni məndən al

Susuz səhralarda parçalanmış dodağlar kimidir dodağım
Toxun dodağınla, yaşat
Utanma, mənki sənin əksinəm
Qorxma, daha da yaxınlaş mənə
Lap istəsən qışqır etrafa ki səninçün heç kiməm
Bu şəhər , bu insanlar nifrət etsin mənə
Sən belə nifrət mənə
Ama yetər ki sarıl mənə, Məni məndən al

Susmuşam yenə də
Sən də sus danışsın hisslərimiz
Al əlinə bir ülgüc rəsm cek kürəyimde
Dodağinla bacarmadın ülgüclə tök qanımı
Soruşma, sorma mənim halımı
Bildiyini et, acıt mənii, Razıyam
Ama yetər ki sarıl mənə, GETMƏ QAL

Elşən BABAYEV.Yeni şeir

 

Bir uüfültüylə yox olan toz kimi üfürmə xatireleri kuleye
Əldə şərab xülyalardayam sənin qarşında
Sən pərvanəm ol dolan başıma mənsə bir şam kimi yanim sənincün
Ya da istəməsən Çix get
Ama
Aparma Sevgini və aparma Sevgimi

Yum gözünü, hisslərinlə duy məni, urəyinlə gör məni
Bitdi şərab daha süzmə, dəm olmaq istəyirəm pay ver mənə kədərini, qəmi
Uzat mənə kabus kimi görünən arzularını,
Borc ver mənə qorxularını mənə öyrət qorxularla yaşamağı
Ama
Daş etmə, öldürmə qorxudan daha da sola qısılmış uürəyimi
Aparma Sevgini və aparma Sevgimi

Divarda rəsm cizar kimi ciz məni xeyalinda
Ciz, qəlbimə çatanda bacardığın qədər qaralt
Hələ də açma gözlərini
Və hələ də cizmağda ol məni bacardığın qədər daha yaxşı
Açma gözlərini hələ
Kor olacaqsan və gözünü açdığın an çaşacaqsan,
Tanımamışdın məni, yaxşı bilənə pis, pis bilənə yaxşı olmuşdum
Kabus kimi təsvir etmişdin ama bax Mələk kimi saçdığım nurumla kor edirəm sənii
Indi isə al əsanı əlinə və Çıx Get
Xəyal etdiyin kimi xatirla məni, Bacarsan ruhumu da apar
Ama
Aparma Sevgini ve aparma Sevgimi

Azərbaycan Prezidenti yanında Gənclər Fondunun Heydər Əliyev Mərkəzində görüşü

 

Azərbaycan Prezidenti yanında Gənclər Fondunun Heydər Əliyev Mərkəzində görüşü

İyul ayının 9-da Bakı şəhəri Qaradağ rayonu Lökbatan qəsəbəsində Azərbaycan Prezidenti yanında Gənclər Fondunun və Qaradağ rayonu Gənclər və İdman İdarəsinin dəstəyi ilə qrant müsabiqəsi ilə əlaqədar olaraq, tədbir düzənləndi.Tədbirdə Azərbaycan Prezidenti yanında Gənclər Fondunun və Qaradağ rayonu Gənclər və İdman İdarəsinin Nümayəndələri, Lökbatan, Sahil, Qızıldaş, Buta qəsəbələrində yaşayan gənclər-gənc yazarlar və gənc idmançılar yaxından iştirak etdilər.Həmin tədbir saat 15:00-da Qaradağ rayonu Lökbatan qəsəbəsində yerləşən Heydər Əliyev Mərkəzində baş tutdu.Tədbiri giriş sözü ilə Qaradağ rayon Gənclər və İdman İdarəsinin sədri Elçin Abbasov açdı.Elçin Abbasov ilk növbədə təbdir iştirakçılarını salamladı və dəvətlərini qəbul edib gəldiklərinə görə hər bir iştirakçıya öz dərin minnətdarlığını bildirdi.Sonra sözünün davamı olaraq Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin Azərbaycan gəncliyinin inkişafı üçün imzaladığı sərəncamlardan danışdı.Öz çıxışını başa vurandan sonra isə gəncləri maraqlandıran sualları cavablandırmaq üçün sözü Azərbaycan Prezidenti yanında Gənclər Fondunun əməkdaşı Vüsalə xanıma verdi.Vüsalə xanım da öz növbəsində tədbir iştirakçılarını salamlayıb təmsilçisi olduğu Gənclər Fondu haqqında iştirakçıları bilgiləndirdi.Sonra gənclərin suallarını cavabladı və layihələri haqqında olan bilgiləri dinlədi.Tədbirin sonunda isə Qaradağ rayon Gənclər və İdman İdarəsinin sədri Elçin Abbasov iştirakçılara uğurlar arzuladı.

Gülten ERTÜRK (Türkiye Cümhuriyyeti, Ankara).Muhteşem şiirler

 

Ne Olur

Önceden söndürdüm aşk alevini
Sorumluluk verdim yap görevini
Sende anahtarı aç, al evini

Bana kurşun gibi bakma ne olur
Küllenmiş aşkımı yakma ne olur…

Aklımdan silemem o günkü anımı
Doldurdum senle her bir ânımı
Kolum yastık, açtım bak sol yanımı

Bana kurşun gibi bakma ne olur
Benimle olmaktan bıkma ne olur…

Aldığım haberler boynumu eğdi
Bunca olanların sebebi neydi?
Bu sevdaya yoksa nazar mı değdi?

Bana kurşun gibi bakma ne olur
Aklıma sorular takma ne olur…

Ritmi bozuldu bu kalbin tekliyor
Parça paça oldu yama ekliyor
Çam kokulu o yol bizi bekliyor

Bana kurşun gibi bakma ne olur
Gönül sarayımı yıkma ne olur…

Gülten ERTÜRK

29/30.04.2007

Annem

Dünyaya gelmeme oldun vesile
Çok cefalar çektin sen bile bile
Yedirdin içirdin yapmadın hile.

Annem taşıdığım kan canda cansın
Bu dilim özlemle hep seni ansın…

Hasretim sevgine ömür boyunca
Susar bu yüreğim sana doyunca
Adalet asillik senin soyunca.

Annem taşıdığım kan canda cansın
Bu dilim özlemle hep seni ansın…

Yaptığın duada beni de gör
Sev okşa elinde saçımı da ör
Anne kıymetini bilemiyen kör.

Annem taşıdığım kan canda cansın
Bu dilim özlemle hep seni ansın…

Sözüm namusumdur yemin ederim
Bilmem ki hakkını nasıl öderim?
‘Ver’ desen canını fedadır derim.

Annem taşıdığım kan canda cansın
Bu dilim özlemle hep seni ansın…

12/04/2007

Hasan AKAR (Türkiye Cümhuriyyeti, Tokat).Makale

 

 

TÜRK HALK EDEBİYATINDA VEYSEL
“Dağlar çiçek açar,Veysel dert açar”

Halkı onun bağrından doğarak yetişenler yansıtırlar.tarih ve edebiyatı incelediğimizde halk adamı hüviyeti taşıyanların,halkın billur kaynaklarından aldıkları ham maddeyle tadına doyamadığımız birer pınar olduklarını görürüz .
Veysel,Sivas’ın dumanlı Tecer’in ,Yıldız Dağının, yaylaların yaz-kış erimeyen karları arasında Pir Sultan’dan, Yunus Emre’ye uzanan,21 Martlarda halkının gönlünde solmayan bir nevruz çiçeğidir.Bu tür şahsiyetler halkla beslenip onların özlerini ,kültürlerini yansıttığı müddetçe gelecek kuşaklar tarafından sonsuza taşınarak halkın engin ve doyumsuz zengin kaynaklarının derinliklerinde daima yaşarlar.
Ben onun için Veysel’i, 21 Martta kaybettik demiyorum ,aksine geçmişten nihayete uzanacak uzanan zaman evresinde Türk Dünyasının sazının tellerine ,bitmeyen uzun ince bir yolun sonsuzluğuna akortladık diyorum .
Aşık Veysel gün gelecek tüm gerçekliğiyle yarattığı değerine özgün bir yere oturtulacaktır. Halkının ve onun kültürel değerlerini tanımadan çoğalan ve ona saygıda kusur edenlerin arttığı sözde halk sanatçılarının ötesinde halkının asil,coşkun duyarlılığını bir ayna gibi yansıtan ,yedi yaşında eline verilen oyuncak bir saza zamanının şeklini vererek halk çeşmesinde güç alan ‘yetişmek için menzile gidiyorum gündüz gece ‘diyen Veysel’i bu millet daima yaşatacaktır.
O bir halk şairi olmasına rağmen bütün Türk dünyasını etkilemiş şahsiyettir.Berrak bir dille yazdığı şiirleri SSCB döneminde bile Türk toplumlarınca dinlenip söylenmiştir.Hatta Glastnost öncesinde Nahcıvan’da Aşık Veysel’le ilgili bir film yapılmış ,ancak o dışa kapalı dönemde filmin gösterimine izin verilmemiştir.
Onun hemşehrisi ,Şair Yavuz Bülent Bakiler, Orta Asya, Türkistan gezilerinde Veysel’in şiirlerinin Özbekistan ve diğer Türk bölgelerinde de bilindiğini ,hatta Kırım’da bir tepeye Veysel adının verildiğini söylemektedir.
Azerbaycan’ın ünlü şairi Prof. Dr. Bahtiyar Vahapzade ise Veysel için şunları söylemiştir .’Yunus Emre’den yedi yüzyıl sonra Türk halkının bağrından Aşık Veysel’in sesi yükseldi .20 yy. Aşık Veysel’in dilinde,Yunus Emre konuşmaya başladı .
13 .yy.da Yunus Emre ile başlayıp,17.yy.da Karacaoğlan’da 19.yy.da Dadaloğlu’nda ortaya çıkan aşıklık geleneğinin son halkası olarak toplumsal oluşum Veysel’i kendi yetiştiği şartları ve yetenekleri ölçüsünde Türk Dünyasına armağan etmiştir.
O,ilk şiirlerini ve türkülerini başkalarından söylemiştir. Bunlardan o yıllarda en çok meşhur olanı Ali İZZETİ’nin “Mecnunum, leyla’mı gördüm” şiiri ile yine anonim bir türkü olan “bülbül”dü.
Veysel’i ,asıl şiir dünyamıza 1930 yılında Sivas ‘ta Maarif Müdürlüğü yapan Ahmet Kutsi Tecer tanıştırdı .5 Ocak 1931’de tertip edilen “Sivas Aşıklar Bayramı’na çağırılan Veysel’in 7 yaşında çiçek hastalığından kapanarak açılmayan gözlerine Anadolu’nun yolları açıldı .O dönemde Cevat Dursunoğlu, Ahmet Kutsi Tecer, Sebahattin Eyüpoğlu gibi yaratıcı aydınların girişimiyle halk evlerinde,köy enstitülerinde onun gibi ozanlara açılan kapı, ülke düzeyinde olmuş halkın ozanlara karşı ilgi ve sevgisini de önemli bir ölçüde yeniden yeşertip sürdürmüştür.
Her ozanın şiirlerinde az çok kendi yaşantısı da yer alır .Özellikle halk ozanlarında bu durum daha da yoğunlaşır .Veysel’in “Genç yaşımda felek vurdu başıma,Uzun ince bir yoldayım, Dostlar beni hatırlasın” dizeleri ile başlayan şiirlerinde öbür halk ozanlarımızın kinden çok daha gerçekçi,acı ve ilginç bir kişisel ahlak görürüz.
Onun Sivas’tan çıkışı hatta şiir yazışı 1933’ten sonraya rastlar. Ahmet Kutsi Tecer 1933’ten sonra Sivas’tan ayrılmış, o sırada Sivas lisesinde musiki öğretmeni olan halk türküleri derleyicisi ,Yurttan Seslerin kurucusu Muzaffer Sarısözen,ozanları Devlet Konservatuarı arşivinde değerlendirdiği gibi başta Veysel,Ali İzzet ve Talibi olmak üzere Sivaslı ozanları Ankara’ya ulaştırmıştır.Bir yandan konservatuarın halk bilim yönünden olduğu gibi,Türk kültürünün birer ocağı olan halkevlerinin de etkinliğinin sürdürülmesinde bu kişilerden yararlanılmıştır .Daha sonraki yıllarda Köy Enstitülerinin geliştirilmesi döneminde üstün çalışmaları olan M.E.B.Talim ve Terbiye Kurulu üyesi olan Sebahattin Eyüboğlu ,Veysel’e büyük ilgi göstererek Arifiye, Hasanoğlan ,Çifteler, Gölköy ,Pamukpınar gibi Köy Enstitülerinde Halk Bilimi Öğretmenliği yapmasını sağlamıştır.
Sürekli bir gelişim içinde gittikçe güzel şiirler yazmayı sürdüren Veysel,1940 ‘tan sonraki bu gezici öğretmenlikleriyle aydın eğitimcilerle ,sanatçılarla ilişki kurarak başarılarını daha da arttırmıştır .1946 yılında izin alarak bu görevini bırakan Veysel, tekrar doğup büyüdüğü Sivrialan topraklarına dönmüştür .
1950’li yıllar Veysel için yeni ,canlı bereketli ve umut yüklü yıllardır.Artık şöhreti vatan sathında boydan boya tutmuş,verilen konserlerden satılan plaklardan, şiir kitaplarından madden rahatlığa kavuşmuştur.1952 yılında halkın gönlünde taht kuran ozanın İstanbul’da büyük bir katılımın olduğu jubilesi yapılmıştır .Türkiye’de yaşayan bir halk şairi için ilk film “Karanlık Dünya “ismiyle onun köyünde çekilmiştir.
T.B.M.M. Veysel i unutmamış 1965 yılında “Ana dilimize ve milli birliğimize yaptığı hizmetlerden dolayı” yurda hizmet tertibinden maaş bağlanmıştır.
Veysel şiire geleneksel aşık tarzını örnek almış, önce ona ilham veren üstatlarının şiirlerini söyleyerek Kızılırmak’ın bulanık sularına doğru akmış daha sonra kendi şiirleri ile koşarak coşmuş, günü geldiğinde de yatağa sığmayan Kızılırmak gibi taşmıştır.
O,tabiatı yansıtma bakımından halk şiiri geleneğinden oldukça ayrılıklar gösterir. Ölçü ve niteliği az çok farklı olmakla birlikte, halk ozanlarımızın çoğunluğu tabiata bakışlarındaki soyutlukta benzetme betimlemelerdeki kalıplaşmada divan ozanlarımızın etkisi altındadır. Veysel ise ona bakışında ve bazı ayrıntılarda divan şairlerimizden oldukça uzak bulunmaktadır.

“ Yine mektup aldım gül yüzlü yardan
Gözletme yolları ,gel deyi yazmış
Sivrialan köyünden bizim diyardan
Dağlar mor menekşe gül deyi yazmış”

Dizelerinde ,köyünü, hasret duyduğu yerleri teker teker sayarken çok daha gerçekçidir.
Şiirlerinde genellikle 6+5, 4+4 veya 4+3 veznini kullanan ozanımız yarım ve tam kafiyeleri koşmalarına ustalıkla yerleştirmiştir.
Bütün özellikleriyle ve güzelim Türkçesi ile bizim kültür dünyamızın bir söz sultanı olduğu için yazdıklarıyla hep halkının duygularını millet,halk,yurt,toprak,birlik,cumhuriyet ve Atatürk’ü Sivrialan’da anasından emdiği süt kadar temiz bir söyleşiyle dile getirmiştir.
Gözleri görmeyen, fakat gönül gözüyle gerçek güzellikleri çok kimseden daha iyi gören,sezen,anlayan Veysel;

“Can kafeste durmaz uçar
Dünya bir han konan göçer
Ay dolanır yıllar geçer
Dostlar beni hatırlasın” diyerek tasavvufi düşünceye özgü duygularını Yunus Emre’nin;

“Biz dünyadan gider olduk
Kalanlara selam olsun” mısralarıyla birleştirir.

Yine Yaradan’ın insanları bu dünyayı, dış dünyayı görsün diye yarattığı gözlerden yedi yaşında mahrum olunca gönül gözü ile gerçekleri hepimizden daha iyi görebilecek vahdet-i vücudun aşk şarabını şöyle tasvir etmiştir:

“Hayyam’a görünür kadehte meyde
Neyzen’e görünür kamışta neyde
Veysel’e görünür mevcut herşeyde
Ne sen var, ne ben var, bir tane gaffar”

Ateşin hamuru çiğlikten, güneşin meyveyi hamlıktan kurtardığı gibi sıkıntılar, dertler de insanları olgunlaştırır. Gün ışığına hasret dünyasında kendi kendine bir çok düğümleri çözen Veysel’in;

“Dağlar çiçek açar Veysel dert açar
Derdine düştüğüm yar benden kaçar
Gerçek aşık olan kendinden geçer
Derdini aleme yayar iniler”

Mısralarıyla hayati incelenerek karşılaştırıldığında bu gerçek kendini apaçık gösterir.
Veysel’in çoğu şiirinde, tabiattan izlenimler, renkler,sesler yansır. Bunların içinde baş yapıt sayılabilecek Toprak şiirinin;

“Dost dost diye nicesine sarıldım
Benim sadık yarim kara topraktır
Beyhude dolandım boşa yoruldum
Benim sadık yarim kara topraktır.”

Mısralarında çilekeş Anadolu insanının bir parçası olan toprağın maddi unsurlarının yanında yaratılmışlığı yansıtan mana unsurları da göze çarpar.
Veysel bizim için, balın özüdür, balın özü olarak gelmiş, balın özünü tattırmış ve bu özü bilinerek bu fani dünyadan gitmiştir. O bir bütünlüğün ballanması için çiçek özlerini toplamış, harmanlamış, yoğurmuş ve pişirmiştir. Bazı yandaşları gibi bir takım karışıklıklardan medet uman partilerin sesi, yandaşı, maddecilerin çığırtkanı olmamış; bağırtkanlığına yanaşmamış. O hep balın özünü anlatmış, yüreğini aynasında yansıtmış, sevgiye, yurtseverliğe, Türk’ün parçalanmamasına çalışmış, çağırmıştır.

“Türk’üz, Türkler yoldaşımız
Hesaba gelmez yaşımız
Nerde olsa savaşımız
Türk’üz, Türk’ü çağırırız”

mısralarıyla hem gerekenlere gerekli cevabı vermiş, hem de Anadolu’dan Asya’ya Türk şiir geleneğinin kaynaklarına uzanmıştır,
O Türk insanını çok seviyordu. Bu sevgisini birkaç bin yıllık bir Türk-İslam irfanını sadece ve sadece Türk-İslam irfanını Ehl-i Beyt ocağında yanmış ateşinde süzülerek yüreklenmiş sesiyle söylüyordu.

“Aslım Türk’tür,Elhamdülillah Müslüman
Şükür Amentüyü etmişiz iman
Kalbimize yaraşmaz şirk ile günah
Kalbimiz nur ile dolu sayılır”

Veysel’i anlamak o kadar değil ama zor…Onun şiirlerinin en önemli tarafı birleştirici bütünleştirici olmasıdır. O, yıllardır Alevi-Sünni diye birbirine düşürülmek istenen insanların bu yurdun öz evlatları olduğunu anlatmıştır, bölmeye, bölünmeye karşı çıkmıştır.
Onun bir de 1955 yılında Sivas’ta oturduğu Ali Baba Mahallesinde bir arkadaşıyla İğneci Ali’nin evinde ziyarete giden Yavuz Bülent Bakiler’in ağzından dinleyelim:
“Israrla hazır olan sofraya otururken yemekte hazır olanlardan biri Veysel’i uyarmak istedi
-Aman Aşık dikkat et, bu gelenler bizden değil, ikisi de Sünni ona göre konuş ha!
Veysel’in çiçek bozuğu suratı sarardı, sofrada bir sessizlik oldu, eline aldığı kaşığı siniye atar gibi bıraktı. Başı bir süre göğsüne düştü. Elleri, çaresizlik için de birkaç defa döndü durdu. Sonra kızgın, kırgın bir sesle öfkesini boşalttı:

-Yahu ne demek bunlar bizden değil sözü?
Yahu ne demek Alevilik? Ne demek Sünnilik?
Hâlâ mı siz bu kavgadasınız?

Bu gelenler Türk mü? Türk! Müslüman mı? Müslüman! İnsan mı? İnsan!Daha var mı “Bizden değil, sizden değil” kavgası?Allah aşkına bırakın bu kafayı! Ben hoşlanmıyorum bu ikilikten.Nitekim Veysel bunu;

“Yezid nedir, ne kızılbaş
Değil miyiz hep bir gardaş
Bizi yakar bizim ataş

Söndürmek tek çaresi” mısralarında yansıtır.Onu “Sazıma” şiirinin mısralarıyla hep hatırlayacağız.

“Ben gidersem sazım sen kal dünyada
Gizli sırlarımı aşikar etme
Lal olsun dillerin söyleme ya da
Garip bülbül gibi ah ü zar etme”

26 yıl sonra dostlar, senin şiirlerini yazdığın Yıldız Dağı’nın karlı zirvelerini Danişmend yaylalarından seyrederek,dostun Emrah’ın türbesinin karşısında Abdullah Baba’nın kucağında, senin ince uzun yolunda anıyor, arıyor.

Tokat -Kümbet Dergisi
Mart 1999


Əlirza HƏSRƏT.Yeni şeir

 

QAPIMI DÖYMƏMİŞ AÇAN ADAMLAR

Gözlərim diksindi yağış səsinə,
Yağış da kəsmir ki,gözüm isinə.
Sığınar ruhumun can qəfəsinə,-
Qapımı döyməmiş açan adamlar.

Qərib beşiyidir açdığım qucaq,
Qürbətdə köz tutmaz yanan hər ocaq.
Gör neçə bədəni başsız qoyacaq,-
Başını götürüb qaçan adamlar.

Gəl ayaq izini yolumdan dər də,
Dünya cənnət olsun qoy bu xəbərdə.
Tikər yuvasını sevən qəlblərdə,-
Eşqdən qanadlanıb uçan adamlar.

 

Debüt: Rüfət AXUNDLU (Ağstafa).Yeni şeirlər

 

Rüfət Axundlu 1983-cü ildə Ağstafa rayonunun Həsənsu kəndində doğulub. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetini bitirib.İxtisasca teatrşünaşdır.
Ədəbiyyata, poeziyaya erkən yaşlarından maraq göstərir.Dövri mətbuat səhifələrində şeirləri ilə çıxış edib.Şeirləri Azərbaycan türkcəsindən Türkiyə türkcəsinə tərcümə olunub.
2012-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökümət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurası tərəfindən maliyyələşdirlilən və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi tərəfindən həyata keçirilən ”Bölgə yazarlarına dəstək” layihəsi çərçivəsində “Bölgələrdən səslər” kitabında şeirləri dərc olunaraq ilk dəfə olaraq Respublika səviyyəsində ictiamiyyətin nəzərinə çatdırıldı.

***
Yol bir gedir göylərə.
Min sirr gedir göylərə.
Gedən nədir göylərə?
Ona tamahım oldu!

Günah etdim, doymadım,
Min ah etdim, doymadım.
Tamah etdim, doymadım,
Bu da günahım oldu!

Döndü dövran içimdə,
Sindi vicdan içimdə.
Bəlkə şeytan içimdə –
gizlənib… ruhum oldu?!

Vücud kölə, ruh nərə*?
Dedim dayan döz hələ!
Dözdümsə də bir belə.
Səbir silahım oldu!

Gah qaçdım, gah yıxıldım.
Haqq evinə yaxındım.
Çatıb haqqa sığındım,
Rəbbim pənahım oldu!
(* nərə – hara)

BİLMİRƏM

Səni ürəyimin sultanı sanıb,
Gecələr yuxuda yata bilmirəm.
Dərdimin üstünə dərd qalaqlanıb,
Sevinci sevincə qata bilmirəm.

Günəş tək nur tökür, şölə saçırsan,
Mələk tək göylərə qanad açırsan.
Məndən gizlənirsən, məndən qaçırsan,
Əlçatmaz zirvəsən çata bilmirəm.

Sən mənim kədərim, qəmimsən, gözəl!
Sən mənə yar deyil, qənimsən gözəl!
Görən elə bilir mənimsən gözəl,
Bəs niyə əlindən tuta bilmirəm?!.

Görüşünə tələsirəm hər səhər,
Neçə vaxtdır görüşümüz alınmır.
Özümüzü toplasaq da bir təhər,
Dodaqlarda gülüşümüz alınmır.

…Gözlərinə baxmağıma peşmanam,
Min eybimi, günahımı görürəm.
Bu gün ki, gün dünənimə düsmanam.
Gözlərində sabahımı görürəm.

Nəfəsinin soyuğunda üşüyüb,
Baxışının alovunda qızındım.
Min əzabı ürəyimdə daşıyıb,
Səni gülüm, təkcə səni qazandım!

Debüt: Taleh MANSUR (Qazax).Yeni şeirlər

 

Taleh Mansur 1987-ci il avqust ayının 22-də Qazaxda doğulub. “Azərbaycan” Universitetinin məzunudur.
Ədəbiyyata, poeziyaya erkən yaşlarından maraq göstərir.Dövri mətbuat səhifələrində şeirləri ilə çıxış edib.Şeirləri Azərbaycan türkcəsindən Türkiyə türkcəsinə tərcümə olunub.
2012-ci ildə Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin tərəfindən maliyyələşdirilən və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi tərəfindən həyata keçirilən “Bölgələrdə yaşayan yaradıcı gənclərlə görüşlər” adlı layihə çərçivəsində layihəsi çərçivəsində “Bölgələrdən səslər” kitabında şeirləri dərc olunaraq ilk dəfə olaraq Respublika səviyyəsində ictiamiyyətin nəzərinə çatdırıldı.

DAHA

Qabaq bölüşərdik sevinci, qəmi
Bu isə… qismətdi, bölünməz daha.
Get, indi ünvansız baxışın kimi,
Getdiyin ünvanın bilinməz daha.

Gözlərim dünya tək boşaldı-doldu,
Gözümdə dünyanın rəngləri soldu.
Əllərim sıxıldı bir yumruq oldu,
Ovcumda əl izin görünməz daha.

Adın bir əzabdı, gətirsəm dilə,
Get, özgə birini bəxtəvər elə.
Soyuqdan, şaxtadan üşüsə belə,
Ürəyim sevginə bürünməz daha.

Bu həsrət sənin də qarşına keçib,
Üzünə kədərdən bir libas biçib.
Nə vardı sevginə qoşulub köçüb,
Boş qalan ürəyin döyünməz daha.

Ömrüm tükənməmiş, çatmamış sona,
Ölümlər yaşatdın bu yazıq cana.
Əmin ol, bir şeyə, Taleh bir yana,
öz kölgən arxanca sürünməz daha…

SÖYLƏ…

Qaldırib qolunu rəqs edən zaman,
Ürəyin atmırdı, yorulmuşdumu?
Toy günün – o şadlıq qurulan günü,
Qəlbində toy-büsat qurulmuşdumu?

Üzündən asılan ağ duvaq kimi
Gözündən xəyalım asılmışdımı?
Sevgin də kimsəsiz bir uşaq kimi,
Qəlbində bir küncə sıxılmışdımı?

Sinənə baş qoyub yatan hisslərin,
“Vağzalı” səsinə oyanmışdımı?
Bir dəstə ağ çiçək tutan əllərin,
Sevgimin qanına boyanmışdımı?

Dönüb xəyallara yaşadıqların,
“Şabaş” tək başında dolaşırdımı?
Geydiyin ağappaq gəlin paltarın,
O, qara bəxtinə yaraşırdımı?

SƏNLƏR OLDU FƏQƏT “SƏN”DƏN OLMADI

Sən ki, yaddaşıma gəlin köçmüsən,
Demə, axtarmadı, yada salmadı.
Əllərin ağırmış, vallah deyəsən,
Sən qıran kölümü kimsə almadı.

Uçdu qəlbimizdə eşqin sarayı,
Eşitmədik, hər kəs duydu harayı.
Bu dünyada səndən, məndən savayı,
Sevgimizdən bir yadigar qalmadı.

Səndə olan “sədaqət”ə nə deyim?
Əzrayılmış bircə sadiq mələyim.
Bu sevgisiz, bomboş qalan ürəyim
Min bir həvəs, istək ilə dolmadı.

Başladı neçəsi, bitdi neçəsi,
Dolaşıq fikrimdə itdi neçəsi;
Sən gəlmədin, gəldi getdi neçəsi
Sənlər oldu, fəqət “sən”dən olmadı.

KAŞ Kİ…

Yaşayaydım, şirin yalan içində,
Kaş ki, bilmiyəydim mən, dönük səni.
Bir gün xəyalımdan gəlib keçəndə,
Saxlaya biləydim ömürlük səni.

Gedəydi qoşulub ömrə, nəyim var,
Bir tək sən olaydın dönüb gələnim.
Beşiyin duyğular, laylan arzular,
Hər gün böyüyədin gözümdə mənim.

Unudaydı yaşatmağı cismimi,
Sevgimizi yaşadaydı bu ürək,
Düşəydin gözümdən göz yaşım kimi,
alçalıb gözümdən düşməzdin gərək.

Sevəydim gecəmi qatıb gündüzə,
Keçəydim ən ağır sınaqlarından.
Dönəydim dilində bir kəlmə sözə,
Yolumu salaydım dodaqlarından.

GÖZ YAŞIM

Qoparıb içimdən ağrı, acımı,
Gözümün önündən tökür göz yaşım.
Həsrətdən buz tutmuş baxışlarımı,
İsti qollarına bükür göz yaşım.

Sorma, həminkiyəm
axı nə gərək?
Sinəmdədir kədər dolu bir ürək.
Saçlarıma sığal çəkən əlin tək,
Kirpiymə sığal çəkir göz yaşım.

Xatirələr bircə-bircə silinsə?
Silinərmi sənə bağlı hər nəsə?
Səndən fərqli nə vaxt yeri bilinsə,
Nə yubanır,nə gecikir göz yaşım.

Aldandanıbmı fələk quran hiyləyə?
Bəlkə də haqlıdır bilmirəm niyə?
Zülmətlər gözümdən çəkilər deyə,
Gözümün qarasın sökür göz yaşım.

Sən özün uzaqda, özgə diyarda,
Ürəyin mənimlə qalıbdı darda.
Nə bitəcək axı gələn baharda?
Yanağıma ümid əkir göz yaşım.

İbrahim İLYASLI.Yeni şeir

 

O SEVDALI ÇAĞLAR YADINDADIRMI

O sevdalı çağlar yadındadırmı?-
Bir mən igidiydim, bir də sən gözəl.
Dünyada mənə tay dəli yoxuydu,
Yoxuydu dünyada sənə tən gözəl.

Bə heç demirsənmi hardadı görən
İpək tellərinə nərgizlər hörən?
Səniydin onlara yaraşıq verən,
Nə çiçək gözəldi, nə çəmən gözəl.

Sevgi bir yol gələr adama haqdan,-
Sənin divanənəm elə o vaxtdan.
Gözümə ağ gəlib yola baxmaqdan,
Ürəyə xal düşüb, saça dən, gözəl.

Mən ömür sürmədim – vaxtı uzatdım,
Qırx il sənsizliklə başımı qatdım.
Göynəyə-göynəyə əlliyə çatdım,-
Gülə-gülə ölləm “öl” desən, gözəl.

Gör mən nə saymışam fələk nə sayıb
Dönüb sənə baxmaq sayılar ayıb…
Aradan qırx igid ömrü addayıb,-
Mən həmən dəliyəm, sən həmən gözəl.

 

İbrahim İLYASLI.Həyatı və Yaradıcılığılı

 

 

İbrahim İlyaslı (Hacıyev İbrahim Musa oğlu) 1963-cü il mart ayının 10-da Qazax rayonunun İncə dərəsi obasının Aslanbəyli kəndində doğulub.1980-ci ildə Aslanbəyli kənd orta məktəbini bitirərək, Azərbaycan Politexnik İnstitutunun axşam şöbəsinə daxil olub.1990-cı ildə mühəndis-mexanik ixtisası üzrə institutu bitirib.
Ədəbiyyata, poeziyaya erkən yaşlarından maraq göstərir.Ədəbi yaradıcılığa orta məktəb illərindən başlayıb.Dövri mətbuat səhifələrində şeirləri ilə çıxış edib.Şeirləri Azərbaycan türkcəsindən Türkiyə türkcəsinə tərcümə olunub.Dövri mətbuat səhifələrində haqqında yazılan məqalələr yayımlanıb.Şeirləri Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin ədəbi orqanları “Azərbaycan”, “Ulduz” jurnallarında, “Ədəbiyyat qəzeti”, “Sözün Sehri”, “Möhtəşəm Azərbaycan”, “Respublika Gəncləri”, “Elimiz.günümüz”, “Azad Qələm”, “Ədalət”, “Şərq”, “525-ci qəzet” və digər mətbu orqanlarda, müxtəlif ədəbiyyat, o cümlədən mədəniyyət və ədəbiyyat portallarında dərc olunub.
2012-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri Hökümət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurası tərəfindən maliyylələşdirilən və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi tərəfindən həyata keçirilən “Bölgə yazarlarına dəstək” layihəsi çərçivəsində Salyan və Cəlilabad səfərlərinin iştirakçısıdır.
”Bu bahar oldu” adlı ilk mətbu şeiri Azərbaycan Politexnik İnstitutunun “Politexnik” qəzetində dərc olunub.1988-ci ildə Sumqayıtın gənc ədəbi qüvvələrinin yaratdığı “Dəniz” ədəbi birliyinə sədr seçilib və o vaxtdan fəaliyyətini bu şəhərin ədəbi mühiti ilə bağlayıb.1990-cı ildə Əli Kərim adına Sumqayıt şəhər Poeziya klubuna direktor təyin edilib, 1996-cı ildə isə Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Sumqayıt şəhər şöbəsinin təsis konfransında şöbənin katibi seçilib.1992-ci ildə “Gənclik” nəşriyyatında çap olunmuş “Sahilsiz Dəniz” ədəbi almanaxını yazıçı Varislə birlikdə tərtib edərək, nəşrə hazırlayıb.1998-ci ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə üzv qəbul edilib və “Ağrıdağ” nəşriyyatında “Hamı bir körpüdən keçir” adlı ilk şeirlər kitabı çap olunub.”Mən bir söz bilirəm” adlı ikinci şeirlər kitabı 2004-cü ildə, “Yuxuma söykənmiş adam” adlı üçüncü şeirlər kitabı isə 2011-ci ildə nəşr edilib.
2008-ci ildə “Qələm-Ofset” nəşriyyatında çap olunmuş dünya xalqlarının nağıllarından ibarət “Yüz sevimli nağıl” seriyalı 25 cildlik kitabı Türkiyə türkcəsindən çevirərək nəşrə hazırlayıb və həmin kitabların redaktoru olub.Şeirləri Türkiyə nəşr olunmuş “Çağdaş Azərbaycan şiiri” antologiyasında və Rusiyada nəşr olunmuş “Sovremennaya Azərbayjanskaya poeziya “ toplusuna daxil edilib.Bir çox Beynəlxalq Poeziya Festivallarında Azərbaycanı təmsil edib.
Azərbaycan Respublikasıının istedadlı gənc yazıçılarına fərdi təqaüdlər verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 6 dekabr 1999-cu il tarixli sərəncamlı ilə Prezident təqaüdünə layiq görülüb.
2008-ci ildə “Bilgilər Günəşi”nin qərarı ilə türk uduq Sub-Yeri və Türk budunu yolunda əvəzsiz çalışmalarına görə Mahmud Kaşğari adına fondun və Türk Törə Ocağının təsis etdiyi San Yarlığı ödülünə layiq görülüb və ona bilgə sanı verilib.
Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının istedadlı şairi və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü İbrahim İlyaslı Sumqayıt şəhərində yaşayır.Ailəlidir.İki övladı var.

BARIŞIR

Nə sirdi, bu xalq deyilən
Susub, ünüynən barışır?!
Yeddi yerə parçalanır,
Yeddi yönüynən barışır!

Odlara düşür, buzlayır,
Dərya içir, susuzlayır.
Yağı gönünü duzlayır,
Duzlu gönüynən barışır!

Qalan şey yalandı, yalan,
Bir sualdı mənə qalan: –
Kölənin köləsi olan
Hansı günüynən barışır?!

YADINA DÜŞDÜM

Bu gün hardan doğdu belə? –
Gör kimin yadına düşdüm!
Şükür Sənə, görk eləyən,
Görkümün yadına düşdüm!

Qoşuldum ağlar səsinə,
Çəkildim çağlar səsinə.
Səs verdi dağlar səsinə, –
Ərkimin yadına düşdüm!

Aldatdı şeytan nəfəsi,
Atdım məni sevən kəsi.
Hər gün məni lənətləsin,
Hər kimin yadına düşdüm!

***

Oturub ömrün içində
çiçək şəkli çəkirəm.
Yalan rəngləri götürüb
gerçək şəkli çəkirəm.

Çəkirəm ciyərlərimə
faniliyin ətrini.
Məndən əziz tutan varmı
bu faninin xətrini?!

Kimsə bilməz nə çəkdirir
mənə mən çəkdiklərim.
Ölümlərə cücərirlər
olmağa əkdiklərim.

Dəryalar mənə çəkilir,
tufanlar məndən qopur.
Canıma odlar ələnir,
ruhuma sular hopur.

Şəkillənir qələmimdə
çoxdan ölmüş bir adam.
Mən şair deyiləm, yavrum,
mən bir dəli rəssamam.

ŞEİR

Səni
Qana-qana
Yazmaq olmur,
Yaza-yaza
Qanmaq.
Sənə yetməyin
Bircə yolu var:
Yanmaq!!!
Yanmaq!!!
Yanmaq!!!

***

Narkomanlar və dəlilərdir
Bu məmləkətin ən bəxtəvər
Adamları.
Tənbəki, dərman və şərabdır
bu ölkədə ən gərəkli nemət.
Bir də dindən xəbərsiz mollalıqdı,
bir də üzlü üzüyolalıqdı.
Vəssəlam!

– Tamammı, əfəndim?
– Tamam, tamam!

***

Narkomanlar və dəlilərdir
Bu məmləkətin ən bəxtəvər
Adamları.
Tənbəki, dərman və şərabdır
bu ölkədə ən gərəkli nemət.
Bir də dindən xəbərsiz mollalıqdı,
bir də üzlü üzüyolalıqdı.
Vəssəlam!

– Tamammı, əfəndim?
– Tamam, tamam!

“TÜRK DÜNYASI GƏNC YAZARLARININ BAKI TOPLANTISI”

 

Layihənin birinci mərhələsi başa çatıb

30 iyun 2013-cü ildən Bakıda olan türksoylu ölkə və topluluq təmsilçiləri ilə birgə, iyulun 1-də Fəxri Xiyabanda Ümummilli Lider Heydər Əliyevin məzarını, Şəhidlər Xiyabanı, Bakı Türk Şəhidliyi və “Güllələnmiş heykələr”i ziyarətlə proqrama başlayan Toplantı iştirakçıları, ziyarətlərdən sonra sonra “Modern.az” redaksiyasında bu redaksiya rəhbərliyi və əməkdaşları ilə görüşüblər.
Axşam isə R.Behbudov adına Dövlət Mahnı Teatrında Toplantının zirvə tədbiri – “DGTYB – 15: Ödül törəni və Türk Dünyası Şeir Axşamı” düzənlənib.
Zirvə tədbirində Azərbaycanda Atatürk Mərkəzinin müdiri, Azərbaycan-Türkiyə Parlamentlərarası Dostluq Qrupunun başqanı prof.dr. Nizami Cəfərov, millət vəkili Qənirə Paşayeva, Prezident Administrasiyasının məsul əməkdaşı Vüsal Quliyev, Azərbaycan Prezidenti yanında Gənclər Fondu Aparatının başçısı Faiq Qürbətov, “Azərbaycan Bayrağı” ordeni kavaleri İbad Hüseynov, QKTC Azərbaycan təmsilçisi Səadətdin Topukçu, Yunus Əmrə İnstitutu Azərbaycan nümayəndəliyinin başçısı Səriyyə Gündoğdu, Gənclər Təşkilatları Milli Şurasının sədri Şahin Seyidzadə, univeristetlərin, QHT-lərin, KİV-lərin təmsilçiləri, şeir-sənət dostları və başqaları iştirak etmişlər. Ünlü sənətçilər – əməkdar artistlər Aybəniz Haşımova, Nuriyyə Hüseynli, Şəmistan Əlizamanlı, Firuzə İbadova, Yaqub Zurufçu, Novruz Novruzlu, vokalist İlham Əsgəroğlu, əməkdar mədəniyyət işçisi Nemət Qasımlı, yeni ulduz AYNİŞAN, gənc aşıqlar Elməddin Məmmədli, Nasir Laçınlı (Alxasov), Ramin Qasımlı və Ziyad Cəfərlinin səhnə aldığı Axşamda bir sıra DGTYB fəallarına “Türk Dünyasına Xidmət Ödülü” təqdim olunub.
İyulun 2-də İTV-nin “Yeni Gün” proqramında canlı yayıma qatılan qonaqlar, ardınca Gəncliyə Yardım Fondunu ziyarət ediblər. Sonra isə Gənclər Təşkilatları Milli Şurasının qərargahında Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin növbəti Hesabat-seçki Qurultayı keçirilib. Qurultayda Nizamnamə dəyişikliyi, o cümlədən struktur dəyişikliyinə və təşkilat məsələsinə baxılıb.
15 ildir DGTYB-yə başqanlıq edən Əkbər Qoşalı və bütün digər rəhbər şəxslər istefa verərək, daha gənc yaşda olan DGTYB üzvlərinə meydan tanıyıblar. Beləliklə, bundan sonra yalnız Təsisçilər Şurası (Qurucular Konseyi) başqanı olaraq görəv yapacaq Ə.Qoşalı və yaşı rəsmi gənclik yaşını keçmiş digər DGTYB mənsubları Məsləhət Şurasında (İstişarə Konseyi) çalışacaqlar. Birliyin gündəlik çalışmaları isə yeni İdarə Heyəti (Yönətim Kurulu) və Təmsilçilər Şurası (Təmsilçilər Konseyi) tərəfindən yürüdüləcəkdir. Altınbek İsmailin (Qırğız Respublikası) başqanlıq edəcəyi Təmsilçilər Konseyinin başqan yardımçıları olaraq Seyran Süleyman (Kırım) və Aybəniz Kuzəçi (Türkiyə) görəv yapacaqlar. Yönətim Kurulu başqan və yardımçıları isə Kurulun qarşı günlərdə keçiriləcək ilk iclasında seçiləcək.
Proqramın üçüncü günündə Toplantı nümayəndələri “Azərbaycan Dil Qurumu” İB-nin başqanı, Xalq şairi, millət vəkili Sabir Rüstəmxanlı ilə, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin başqanı, Xalq yazıçısı ANARla görüşüb; Nazirlər Kabinetində Baş nazirin müavini, Xalq yazışısı ELÇİN Əfəndiyev tərəfindən qəbul ediliblər.
Səfər müddətində qonaqların şərəfinə “Avrasiya Beynəlxalq Araşdırmalar İnstitutu” İB başqanı, millət vəkili Qənirə Paşayeva, “Azərbaycan Bayrağı” ordeni kavaleri İbad Hüseynov, Türkiyə Cümhuriyyəti Azərbaycan Böyükelçiliyinin Kültür-Tanıtım müşaviri Seyidahmet Arslan və ATXƏM başqanı İlham İsmayılov tərəfindən ziyafətlər verilib (Son ziyafət Xalq şairi Zəlimxan Yaqubun iştirakı ilə baş tutmuşdur).
Qeyd edək ki, Azərbaycan Prezidenti yanında Gənclər Fondunun dəstəkləri ilə gerçəkləşdirilən layihə çərçivəsində baş tutan proqramda Azərbaycan yazarları ilə yanaşı, Türkiyə, İraq, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan, Başqurdistan, Çuvaşıstan, Kırım, Qaqauz Yeri təmsilçiləri (habelə Bakıdakı “Tuqan Tel” Tatar Mədəniyyət Mərkəzinin gənc üzvləri), habelə Rusiyanın Moskva, Sank-Peterburq şəhərlərindən, eləcə də Almaniyadan gəlmiş yeni nəsil yazarları iştirak və çıxış edirdilər.
(Proqramda nəzərdə tutulmuş görüşlərarası müddətlərdə qonaqlar Azərbaycan paytaxtının görməli yerləri ilə, o cümlədən İçərişəhər Dövlət Qoruğu, Bayraq Meydanı və Bakı bulvarı ilə tanış olublar.)r Heydər Əliyevin məzarını, Şəhidlər Xiyabanı, Bakı Türk Şəhidliyi və “Güllələnmiş heykələr”i ziyarətlə proqrama başlayan Toplantı iştirakçıları, ziyarətlərdən sonra sonra “Modern.az” redaksiyasında bu redaksiya rəhbərliyi və əməkdaşları ilə görüşüblər. Axşam isə R.Behbudov adına Dövlət Mahnı Teatrında Toplantının zirvə tədbiri – “DGTYB – 15: Ödül törəni və Türk Dünyası Şeir Axşamı” düzənlənib. Zirvə tədbirində Azərbaycanda Atatürk Mərkəzinin müdiri, Azərbaycan-Türkiyə Parlamentlərarası Dostluq Qrupunun başqanı prof.dr. Nizami Cəfərov, millət vəkili Qənirə Paşayeva, Prezident Administrasiyasının məsul əməkdaşı Vüsal Quliyev, Azərbaycan Prezidenti yanında Gənclər Fondu Aparatının başçısı Faiq Qürbətov, “Azərbaycan Bayrağı” ordeni kavaleri İbad Hüseynov, QKTC Azərbaycan təmsilçisi Səadətdin Topukçu, Yunus Əmrə İnstitutu Azərbaycan nümayəndəliyinin başçısı Səriyyə Gündoğdu, Gənclər Təşkilatları Milli Şurasının sədri Şahin Seyidzadə, univeristetlərin, QHT-lərin, KİV-lərin təmsilçiləri, şeir-sənət dostları və başqaları iştirak etmişlər. Ünlü sənətçilər – əməkdar artistlər Aybəniz Haşımova, Nuriyyə Hüseynli, Şəmistan Əlizamanlı, Firuzə İbadova, Yaqub Zurufçu, Novruz Novruzlu, vokalist İlham Əsgəroğlu, əməkdar mədəniyyət işçisi Nemət Qasımlı, yeni ulduz AYNİŞAN, gənc aşıqlar Elməddin Məmmədli, Nasir Laçınlı (Alxasov), Ramin Qasımlı və Ziyad Cəfərlinin səhnə aldığı Axşamda bir sıra DGTYB fəallarına “Türk Dünyasına Xidmət Ödülü” təqdim olunub. İyulun 2-də İTV-nin “Yeni Gün” proqramında canlı yayıma qatılan qonaqlar, ardınca Gəncliyə Yardım Fondunu ziyarət ediblər. Sonra isə Gənclər Təşkilatları Milli Şurasının qərargahında Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin növbəti Hesabat-seçki Qurultayı keçirilib. Qurultayda Nizamnamə dəyişikliyi, o cümlədən struktur dəyişikliyinə və təşkilat məsələsinə baxılıb. 15 ildir DGTYB-yə başqanlıq edən Əkbər Qoşalı və bütün digər rəhbər şəxslər istefa verərək, daha gənc yaşda olan DGTYB üzvlərinə meydan tanıyıblar. Beləliklə, bundan sonra yalnız Təsisçilər Şurası (Qurucular Konseyi) başqanı olaraq görəv yapacaq Ə.Qoşalı və yaşı rəsmi gənclik yaşını keçmiş digər DGTYB mənsubları Məsləhət Şurasında (İstişarə Konseyi) çalışacaqlar. Birliyin gündəlik çalışmaları isə yeni İdarə Heyəti (Yönətim Kurulu) və Təmsilçilər Şurası (Təmsilçilər Konseyi) tərəfindən yürüdüləcəkdir. Altınbek İsmailin (Qırğız Respublikası) başqanlıq edəcəyi Təmsilçilər Konseyinin başqan yardımçıları olaraq Seyran Süleyman (Kırım) və Aybəniz Kuzəçi (Türkiyə) görəv yapacaqlar. Yönətim Kurulu başqan və yardımçıları isə Kurulun qarşı günlərdə keçiriləcək ilk iclasında seçiləcək. Proqramın üçüncü günündə Toplantı nümayəndələri “Azərbaycan Dil Qurumu” İB-nin başqanı, Xalq şairi, millət vəkili Sabir Rüstəmxanlı ilə, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin başqanı, Xalq yazıçısı ANARla görüşüb; Nazirlər Kabinetində Baş nazirin müavini, Xalq yazışısı ELÇİN Əfəndiyev tərəfindən qəbul ediliblər. Səfər müddətində qonaqların şərəfinə “Avrasiya Beynəlxalq Araşdırmalar İnstitutu” İB başqanı, millət vəkili Qənirə Paşayeva, “Azərbaycan Bayrağı” ordeni kavaleri İbad Hüseynov, Türkiyə Cümhuriyyəti Azərbaycan Böyükelçiliyinin Kültür-Tanıtım müşaviri Seyidahmet Arslan və ATXƏM başqanı İlham İsmayılov tərəfindən ziyafətlər verilib (Son ziyafət Xalq şairi Zəlimxan Yaqubun iştirakı ilə baş tutmuşdur). Qeyd edək ki, Azərbaycan Prezidenti yanında Gənclər Fondunun dəstəkləri ilə gerçəkləşdirilən layihə çərçivəsində baş tutan proqramda Azərbaycan yazarları ilə yanaşı, Türkiyə, İraq, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan, Başqurdistan, Çuvaşıstan, Kırım, Qaqauz Yeri təmsilçiləri (habelə Bakıdakı “Tuqan Tel” Tatar Mədəniyyət Mərkəzinin gənc üzvləri), habelə Rusiyanın Moskva, Sank-Peterburq şəhərlərindən, eləcə də Almaniyadan gəlmiş yeni nəsil yazarları iştirak və çıxış edirdilər. (Proqramda nəzərdə tutulmuş görüşlərarası müddətlərdə qonaqlar Azərbaycan paytaxtının görməli yerləri ilə, o cümlədən İçərişəhər Dövlət Qoruğu, Bayraq Meydanı və Bakı bulvarı ilə tanış olublar.)

Nəcibə İLKİN.”Qəddar sevgi”(Poema).Eksklüziv

 

             Qəddar sevgi

                    (poema)

 

Görüşünə gəlmişdim,

qarlı bir qış səhəri.

Yarıb qaranlıqları,

Aşaraq sərhədləri.

Keçib çovgunu, qarı,

Əldə bayraq eyləyib,

düz əhdi, düz ilqarı,

Görüşünə gəlmişdim…

 

***

Elə çıxdın qarşıma

sanki yad adam kimi,

Nə “xoş gəldin” eylədin,

nə də əlimdən tutdun.

Yanında olduğumu

sanki tamam unutdun.

O solğun baxışından

əridim bir şam kimi.

Boğdum həyacanımı,

boğdum acı hissimi.

Elə sandım bir anda,

Gələn qarlı qışam mən.

Könlümüzü sızladan

Həsrət dolu yaşam mən.

Qəribə gəldi mənə,

Belə qarşılanmağım.

Dərd oldu ürəyimdə,

Gecə-gündüz yanmağım.

Elə sandım əbəsmiş,

Bu sevgi, bu məhəbbət

Yoxsa qara yel əsmiş?

Ötüb keçmiş səadət!

Həmişə gülə-gülə

Qarşılayardın məni.

Bir dəstə çiçək kimi

Bəzəyərdim sinəni.

 

İndi nə ağlayırdıq,

nə də ki, heç gülüdrük,

Axan göz yaşımızı

dərdimizlə bərabər,

içimizdə bölürdük.

***

 

Görüşünə gəlmişdim…

Qarşıladın soyuq məni.

Öz-özümü çox danladım,

Niyə bağışladım səni?!

Budurmu həsrətin şirin vüsalı,

Alışan o eşqin nə tez sönmüşdü?!

Sanki sevgimizin isti nəfəsi,

Odlu baxışında buza dönmüşdü.

 

Elə bil qəlbinə yağmış yağan qar,

Yoxsa təbiətlə bəhsə girmişdin?!

Qəfildən gəldiyim bu gəlişi də,

Özün də bilmədən sən gətirmişdin.

 

Mənim başımda tufan,

Gözümdə leysan yağış.

Sənin içində boran,

Gözündə buzlu baxış.

“Niyə gəldin” söyləyib,

Tərs-tərs baxdın  üzümə.

Deyəcəyim sözümü

Unutdurdun özümə.

 

***

Aman Allah məhəbbət-

Bir cəllada dönərmiş!

O gülüşlər, sevinclər

Ürəklərdə yox olub

birdəfəlik sönərmiş.

Məhəbbətin alovu

çəkilərmiş qınına,

Həsrət də sevgisini,

gizlicə haraylayıb

çağırarmış yanına.

Sevgi tərsə dönəndə…

 

 

Eşqin qığılcımları

qarsalayıb üzünü,

Deməkdə aciziymiş

səadət də sözünü.

Nə buluddan hay olar,

Nə göz yaşından haray.

Könül də yetim qalar,

Sevgi tərsə dönəndə…

 

***

 

Torpağın üstündə ağaran qar tək,

Qəlbimin telləri ağardı birdən.

Sakitcə lallaşıb axar sular tək,

Eşqin dəryasını bəzədim dərddən.

 

Sən demə sevgimə gəlibmiş bu qış,

Əlimi əlindən ayırmaq üçün.

Sən demə bəxtimə yağırmış yağış,

Həsrətin təşnəsin doyurmaq üçün.

 

Baxıb gözlərinə

Günahkar kimi.

Oldum bu sevdanın

Qəddar hakimi.

 

On ili bir günə döndərən sevgin,

Bəs niyə bu qədər tərsinə döndü?!

Bir günüm on ilə döndü həmin gün,

Səndəmi bəxtimin səsinə döndün?!

 

Bəxtimin qışına, qarına bir bax,

Ay  mənim ömrümün son baharlısı.

Yenidən leysan ol gözlərimdən ax,

Qoyma  bu sevginin bitsin “yarası”.

 

Bir zaman çalınan həzin bir laylan,

Bir zaman açılan səhərin idim.

İndi o yollara həsrətlə boylan,

Bu eşqdən özümə ölüm dilədim.

 

Soyuq baxışından elə səksəndim,

Elə bil ki, dünya uçdu başıma.

Nə sən sən idin, nə mən mən idim,

Bir qara bağlandı tale daşıma.

 

Bu yaşda sevginin dərinliyini,

Sən ölçüb biçmədin, mənmi günahkar?!

Bu yaşda sevginin şirinliyini,

Şərbət tək içmədin, mənmi günahkar?!

 

Təşnəydim bir kəlmə şirin sözünə,

Gözlədim, onu da mənə qıymadın.

Köz basıb vüsalın təşnə gözünə,

Bu eşqin qanını içib, doymadın.

***

Söylədim:- Budurmu əhdin, ilqarın?

Ay ilqar yiyəsi, vədə yiyəsi,

Ömrümü eylədin ömürdən yarı,

Beləmi sevirlər, sevilən kəsi.

 

And içib göylərə, and içib yerə,

Əyləşdin eşqinin şahlıq taxtına.

Asıb ürəyimi gündə min kərə,

Qanımdan gül düzdün çiçək baxtına.

 

Nə yerə sığışdı, nə göyə bu eşq,

Ruh olub göylərə çəkildi hərdən.

Dedilər dərmandı ürəyə bu eşq,

Sən demə, ürəyi sökürmüş dən-dən.

 

Dinmədin…dediyim acı kəlmələr,

Toxundu qəlbinin nazik yerinə.

Gördüm ki, çox yorur məni bəlkələr,

Qoymadım bu eşqin qəm ilə dinə.

 

Qayıtdım… Bu eşqin qara yoluyla

Yolboyu daşlara dedim dərdimi.

Gözümdən süzülən qanlı yaşlarım

Düzüldü sinəmə mirvari kimi.

 

Qayıtdım… dumanlı fikirlərimi,

Gəldiyim yollara çəpər  eylədim.

Ən böyük səbrimi sinəmdən asıb,

Bu acı görüşə sipər eylədim.

 

Qayıtdım… cavabsız qayğılarımın,

Göynətdi qəlbimi acı tüstüsü.

Min yerdən qan verən könül bulağım,

Oldu bu eşqimin çiçək dəstəsi.

 

Gileyim, güzarım haray çəkərək,

Döndü dağ zirvəli dağ şəlaləyə.

Hər qaya köksündən bir nalə qopdu,

Dinlədim, eşqimin səsidir deyə.

 

***

Döndü xəyallarım sısqa yağışa,

İlqarım ağladı, əhdim ağladı.

Döndüm yollarımda qarlı naxışa,

Yenicə dil açan bəxtim ağladı.

 

Sən demə aldanıb yaz vədəsinə,

İndi də baxıram qışa dönmüşəm.

Uymuşam eşqimin bülbül səsinə,

Yuvası dağılmış quşa dönmüşəm.

 

Yazdığım məktublar düşdü yadıma,

Danladı üzümü yazdığım sözlər.

Nələr yazmamışdın mənim adıma,

Göynətdi qəlbimi qoyduğun izlər.

 

Eh…həyat yalanmış, sevgi yalanmış,

Oldum bəyaz ömrün bahar yorğunu.

Gələn səadət də üzdə olanmış,

Çəkmədi sinəmdən sevda oxunu.

***

Həsrət varağıma töküldü qan yaş,

Yenidən közərdi külü dərdimin.

Dil açdı həsrətim, ürəyində daş,

Min yerdən ah çəkdi dili dərdimin.

 

İnlədim vəfalı bircə yar deyib,

Sevda yolum olub tufan, qar deyib,

Sığındım mən sənə dünyam var deyib,

Nə tez yıxdı səni əli dərdimin?!

 

Döndüm laylasına yar deyən kəsin,

Sevməyən nə bilər sevgi naləsin?!

Açdın ürəyimin qəm pəncərəsin,

Yoxsa tufan oldu yeli dərdimin?!

 

Ürəyim qəm yeri, dolu daş kimi,

Sevdam gözlərimdən axdı yaş kimi,

Asıldım yaxandan bir sirdaş kimi,

Sənə dərd oldumu əli dərdimin?!

***

İkimiz bu yolda necə yanmışıq,

Bilir dostlarımız, bilir tanışlar.

Bu eşqin yolunda alovlanmışıq,

İndi bu yollarda sevgimiz qışlar.

 

Söylədin xəyaldı, bu sevgi deyil,

Bu  yolda hər sözə layiq bilindim.

Yar deyib sığındım isti köksünə,

Sən demə yenidən iki bölündüm.

 

İkiyə bölünmüş sevən ürəyim,

Min yerdən dağlanıb, aha büründü,

Mənim tək sevənin, ya sevilənin,

Taleyi özündən beləmi döndü?!

 

Mən elə bilirdim, elə bilirdim,

Bu sevgi ömrümə bahar gətirmiş.

Tale ağlatdıqca elə gülürdüm,

Sən demə gülmək də ayrılıq imiş…

 

Sevirdim…gözümün qorası idin,

Sevirdim…gözümün qarası idin,

Sevirdim…qəlbimin parası idin,

İndi nə təbibimim, nə loğmanımsan.

 

Sənsiz  Günəş çıxar, nə Ay batardı,

Sənsiz  gözüm görər, nə də yatardı,

Sənsiz quru söz də məni tutardı,

İndi nə səhərim, nə də danımsan.

 

Bahar da sən idin, yaz da sən idin,

Ağzımda bir kəlmə söz də mən idin,

Qəlbimi oxşayan naz da sən idin,

İndi nə ürəyim, nə də canımsan.

 

Güldürə-güldürə ağlatdın məni,

Ağlaya-ağlaya gülürəm indi.

Sənin həsrətinə neçə can verib,

Özümü min yerə bölürəm indi.

 

İndi xəyallarım közə qarışıb,

Bir ömür göz yaşım gözə qarışıb,

Düşmüşəm yollara izə qarışıb,

Açılmış gül idim, soluram indi.

 

Bir dünya sevgiyəm, bir  ömür yolu,

Sındı bu eşqimin qanadı, qolu,

Bir dünya nəğməydim, bir ürək dolu,

Bulud tək boşalıb doluram indi.

 

***

 

Ölümə nə var ki, gedəcəm bir gün,

Gəlib məzarıma nə deyəcəksən?!

Xəyal tək ömründə qalacam hər  gün,

Bax, onda sevgimə baş əyəcəksən.

 

Şaxtalı ömrümə əlvida deyib,

Sığındım mən sənə çətində, darda.

Bu ülvi sevgimi kəfən eyləyib,

Rahat yatacağam soyuq məzarda.

 

Nə məzar ağlayıb, nə də ki, torpaq,

Mənə yas tutacaq, ağı deyəcək.

Xəzəl tək üstümə tökülən yarpaq,

Sevdalı ahıma  baxıb  güləcək.

 

Bitəcək üstümdə güllər, çiçəklər,

Bitəcək ömrümün sənli baharı.

Torpağım üstünə düşən ləçəklər,

Olar sevgimizin quzeyli qarı.

 

Azadə ÇOBANZADƏ.Məqalə

Əmanət Qəbirlər

            Səlim ay Səlim, Nə çox yatdın7 Qalx ayağa mallar ac qaldı qoyun quzu acından mələşir. Kifayət xanım bu sözləri eşidəndə məətdəl qaldı. Allah sən saxla , yəqin arvadın başına hava gəlib. Nə mal, nə qoyun-quzu, Nə Səlim?

Kubra xalanın yaraşıqlı evləri, mal-qarası yağı düşmənə qaldı. Hələ bunlar bir yana əzizləyə-əzizləyə böyüdüb boya başa çatdırdığı son -beşik oğlu Niyaz şəhid oldu. Səlim kişi bu müsübətlərə dözməyib dünyasını dəyişdi. Onu öz vəsiyyətiə əməl edib qəbirstanlıqda əmanət bastırdılar.

Kubra xala gözlərini yollara dikib ümidini üzmədi. Hər axşam səhər əllərini göyə qaldırıb Allaha yalvardı.

Allah sən düşmənin bəlasını ver!  Haqq ədalət oz yerini tapsın. Doğma yurdumuza yuvamıza qayıdaq. Qurban olum sənə ay Allah səndən ömür yox möhlət istəyirəm. Sən mənə möhlət ver Niyazın qəbrini ziyarət edim. Onun yanında məni torpağa tapşırsınlar. Hər sabahın ümidlə açılacağını gözləyən kubra xala nədənsə bu səhər yatıb qalmışdı.

Kifayyət xanım adəti üzrə həyat yoldaşını və uşaqlarını məktəbə yola salıb oz işləri ilə məşğul olurdu. O elə zənn edirdiki, yəqin arvad gecəni yaxşı yatmayıb. Qəflətən qışqırtıdan diksinən Kifayyət xanım doğma anası qədər xətrini istədiyi qaynanasına yaxınlaşanda arvadın halı özündə deyildi.

Sənə qurban olum ay ana yuxu görürsən nədi? Bir az sakitləş! Kubra xala isə dil boğaza qoymurdu.

Yaxın gəl ay Niyaz, niyə məndən qaçırsan? Boynuna qurban olum gəl üzündən öpüm, atanıda çağır gəsin ona deyiləsi sözüm var. Kifayyət xanım balaca oğlu Xalidi çağırdı.

Oğlum qaç məktəbə atanı çağır, tez evə gəlsin nənənin halı pisləşip. Ertəsi gün Kubra xalanı oz vəsiyyətinə əməl edərək həyat yoldaşı səlim kişinin yanında əmanət kimidəfn etdilər . Kubra xalanın bu niskilli olümü hamını sarsıtdı. Hər gecə övladlarının yuxusuna girib oğlu Niyazı çağırıb qucaqlamaq istəyən Kubra xalanın övladları belə qərara gəldilər ki, Niyazın şəklini Kubra xalanın qəbir daşına vursunlar. Bəlkə bir az təskinlik tapalar. Belə də etdilər. Baş daşında Kubra xala oğlu ilə qoşa dayanmışdı. Bir müddət keçdi. Səlim kişi ilə Kubra xalanın qəbirləri arasında bitən yasəmən ağacı sanki qolarını açıb niyazın şəklini qucaqlamışdı. Bu ağac eyni ilə Kubra xala gildə doğma evlərinin eyvanı qarşısında bitən yasəmən ağacına bənzəyirdi.

Qəbirstanlığa gələn hər kəs bu mənzərəni görəndə göz yaşlarını saxlaya bilmirdilər. Allah düşmənə lənət eləsin dedilər.

Azədə Çobanova Kəbirli kənd sakini, mədəniyyət işçisi.

Gülten ERTÜRK (Türkiye Cümhuriyyeti, Ankara).Muhteşem şiirler

 

Göz Yaşartanım

Efkarlandı deli gönül daraldı
Sana daldım yine göz yaşartanım…
Aşkın kanununda bu bir kuraldı
Sende kaldım yine göz yaşartanım…

Neler geldi neler geçti gözümden
Pek çok yaşlar döktüm bu can özümden
Ne olursa olsun dönmem sözümden
Sende kaldım yine göz yaşartanım…

Sensiz dolaşmıyor damarda kanım
Dinmiyor nedense acır sol yanım
Göğüs kafesimde sen benim canımmm
Sende kaldım yine göz yaşartanım…

Sensizlik duygusu beni kemirir
Hüznün bile bana mutluluk verir
Buzlu dağım seni görünce erir
Sende kaldım yine göz yaşartanım…

Azrail geldi de gelemem dedim
Ben yari görmeden ölemem dedim
Onsuz hiç bir zaman gülemem dedim
Sende kaldım yine göz yaşartanım…

03 02 2007

Ne Olur

Önceden söndürdüm aşk alevini
Sorumluluk verdim yap görevini
Sende anahtarı aç, al evini

Bana kurşun gibi bakma ne olur
Küllenmiş aşkımı yakma ne olur…

Aklımdan silemem o günkü anımı
Doldurdum senle her bir ânımı
Kolum yastık, açtım bak sol yanımı

Bana kurşun gibi bakma ne olur
Benimle olmaktan bıkma ne olur…

Aldığım haberler boynumu eğdi
Bunca olanların sebebi neydi?
Bu sevdaya yoksa nazar mı değdi?

Bana kurşun gibi bakma ne olur
Aklıma sorular takma ne olur…

Ritmi bozuldu bu kalbin tekliyor
Parça paça oldu yama ekliyor
Çam kokulu o yol bizi bekliyor

Bana kurşun gibi bakma ne olur
Gönül sarayımı yıkma ne olur…

29/30.04.2007

Gülten ERTÜRK (Türkiye Cümhuriyyeti, Ankara).Muhteşem şiirler

 

Yabancı

Avuçlarıma bakmaktan ellerim duaya durdu.
Deli gönlüm saatlerini yalnızca sana kurdu

Attığın imzaların yerlerinde duruyor
Aklımsa bin bir çeşit sorularını soruyor

Karanlık odalarıma ışıklar mı doluyor?
Mühürlü kalbimi açmaya neler sebep oluyor?

Bir alev topu yavaş yavaş yaklaşmak da
Vücudu hararetten ateşler sarmak da

Kaşımdaki çeşmeden kana kana içsem diyorum
O anda geçmişi bir kalemde siliyorum

Dün geçmişte kaldı, yarın gelmedi
Bu gönül hiçbir zaman muradına ermedi.

Dünü bu güne bu günü yarına ekleyen bir şeyler var
Ne olursa olsun yabancı sen yine bu güzelliği sar.

26.05.2008

Gel Artık

‘Gözler kalbin aynasıdır’ derler
Ben de kalbime sakladım seni
Bakarsan gözlerime
Göreceksin kendini.
Bendeki bu közler
Söylediğim bunca sözler
Bu gözler
Senin gelmeni gözler…
Bu gözler sadece seni özler…
Bazen parçalı bulutlu
Yine de senden umutlu
Ara sıra duman duman
Seni düşünür her an
Sana olan sevgimi
İstersen Yaradana sor
Bir tek O biliyor.
Yokluğun hep bana
Buruk acı veriyor.
Bir tanem
Yokluğuna
Dayanamam…
Yaş olup düşersin diye
Sulansa da gözlerim
Ağlayamam…

08/03/2007

İbrahim İLYASLI.Şeirlər

 

YUXUMA SÖYKƏNMİŞ ADAM

Sevgiyə layiq dostun yox,
Nifrətə layiq düşmənin.
Nə layiqsiz adamsan sən –
Bə sənin nəyin var, nəyin?!

Nə dərdindən ölənin var,
Nə öldürmək istəyənin.
Zalım adam, aciz adam,
Bə sənin nəyin var, nəyin?!

Matdım-matdım nə baxarsan,
Bu Yer sənin, bu Göy sənin.
Səninkilər sənin deyil,
Bə sənin nəyin var, nəyin?!

Nə haqqını tanıyırsan,
Nə nahaqdan yox köməyin.
Haqlı adam, haqsız adam,
Bə sənin nəyin var, nəyin?!

Nə ağ bayrağın yellənir,
Nə gəlir qanlı köynəyin.
Amalın yox, amacın yox,
Bə sənin nəyin var, nəyin?!

Yaşa dolmaq yaşamaqmı,
Yaşanıb tükənmiş adam?
Yaradandan utanbarı,
Yuxuma söykənmiş adam!

GETSİN

Gəl sənə bir yalan uydurum, könül,
Adına aldanıb yaşa da getsin.
Ən böyük yalanmış doğru deyilən,
Doğruçu olmağı boşla da getsin.

Dosta yalan danış, yara yalan de,
Dağa dərə söylə, quşa ilan de.
Baxıb olmazlara: budu olan,- de,
Oxunu daşlara tuşla da getsin.

Təpil yarğanlara, çəkil çallara…
Boylan məzə kimi qeylü-qallara.
Çürük matahını bürü şallara,
Bəh-bəhnən alınsın, xoşa da getsin.

Nə gözəl toxunub fələyin toru?-
Adam özü qaçır ağzına doğru.
İçində quldurdu, çölündə oğru,
İçini-çölünü xışla da getsin.

Ömür deyiləni qılıqla, yanla,
Fanidə oyun qur cisimlə, canla.
Bir zaman qapına gerçək yalanla
Qoşa gəlmişdimi? – Qoşa da getsin!

 

Alxan Binnətoğlunun “Elimiz.günümüz” qəzetinə müsahibəsi

 

 

“Allah eləməsin ki, “Meydan”ın taleyi Tiflis Türk Teatrının taleyinə oxşasın…”

Redaksiyamızın qonağı Gürcüstanda nəşr olunan “Meydan” dərgisinin baş redaktoru, şair-dramaturq, tərcüməçi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü Alxan Binnətoğludur.
Alxan müəllim, Bakıya yolunuz gec-gec düşdüyündən, biz görüş fürsətini qaçırmaq istəmədik. Xoş gördük sizi. Jurnalistlik fəaliyyətinizlə, eləcə də bədii yaradıcılığınızla kifayət qədər tanış olan bir adam kimi deyə bilərəm ki, çoxlarından: “Alxan Binnətoğlu mənim ən istəkli müəllimim olub” – sözlərini eşidəndə heç də təəccüblənmirəm. Zənnimcə, kifayət qədər təcrübəli və təmənnasız bir jurnalist, şair, dramaturq, tərcüməçi, tədqiqatçı… kimi hətta dərs demədiyiniz şəxslər belə sizi özlərinə müəllim hesab etməkdə haqlıdırlar. Siz özünüz necə düşünürsünüz? Bu haqqı qazanmaq yəqin ki, o qədər də asan olmayıb!?
Əvvəla, dəvətinizə, ikincisi isə bu səmimi suala görə təşəkkürümü bildirirəm. Çalışacağam ki, suallarınıza səmimi də cavab verim. Bildiyiniz kimi, uzun müddət Gürcüstan ali məktəblərində işləmiş, Azərbaycan və dünya ədəbiyyatından mühazirələr oxumuşam. Təbii ki, sevimli tələbələrim çox olub. Onlar da yəqin ki, məni humanistliyi və təmənnasızlığı özünə məslək seçmiş bir insan kimi yüksək dəyərləndiriblər. Qaldı müəllimi olmadıqlarıma, yaxşı deyiblər ki, el gözü tərəzidir. Xalqımızın elə ləyaqətli oğulları olub ki, əməlləri ilə bütün gələn nəsillərə örnək olub, nümunə göstəriliblər. Kimsə özünə kimisə həyatda müəllim sayırsa, deməli, örnək götürülən şəxs öz həyatını hədər keçirmədiyi üçün sevinə, qürurlana bilər.
Əksəriyyət sizi baş redaktoru olduğunuz “Meydan” dərgisindən tanıyıb sevir. Mənə görə, hansısa bir mətbu nəşr əslində öz naşirinin simasını birbaşa özündə əks etdirir. Yəni, “Meydan” Alxan Binnətoğlunun güzgüdəki əksidir. Düzünü deyim ki, mən bu dərginin hər sayının işıq üzü görməsini böyük intizarla gözləmişəm həmişə. Çünki burada həm dərin maraq və məzmun kəsb edən yazılar, həm yüksək poliqrafik keyfiyyət, həm də dizayn işi bir-birini tamamlayıb hər zaman. Mövzuların rəngarəngliyi, Azərbaycan-Borçalı-Gürcü mədəni-ədəbi həyatından bəhs edən olduqca maraqlı yazılar, tədqiqat xarakterli məqalələr oxucunu özünə cəlb edib. Hər mövzuya uyğun şəkillər, düzgün rəng seçimi…
Qiymət xanım, minnətdaram ki, “Meydan” dərgisinə bu qədər yüksək dəyər verirsiniz. Axı, o həm də sizin öz doğma jurnalınızdır. Burada sizin neçə-neçə maraqlı yazılarınız, müsahibələriniz dərc olunub. Eyni zamanda, siz dərginin redaksiya heyətinin üzvüsünüz. Sözünüzə qüvvət, “Meydan”ın hər sayı böyük oxucu auditoriyası tərəfindən hər zaman xüsusi sevgi ilə qarşılanıb. Biz mövzu və müəllif sarıdan heç vaxt korluq çəkməmişik. Çalışmışıq ki, “Meydan” mətbuat meydanında həqiqətən də öz orijinallığı ilə seçilsin və sevilsin.
Tiflisin mərkəzində meydan var. Dərgini də elə onun şərəfinə “Meydan” adlandırmışıq. O meydanda yaşamış adamların həyat və fəaliyyətinə güzgü tutmağa çalışmışıq bu “Meydan”da. İlk pianoçu, ilk rəssam qadın haqqında, Tiflisin teatr həyatı haqqında, Tiflisin, eləcə də Borçalının etnoqrafiyası haqqında çoxlu yazılar dərc eləmişik. Təəssüf ki, bütün çətinliklərə baxmayaraq, yüksək zövqlə nəşr etdirdiyimiz “Meydan” bu gün qapanmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qalıb. Maliyyə məsələsi tezliklə həll olunmasa, Gürcüstanda yaşayan soydaşlarımızın ədəbi-mədəni, sosial-iqtisadi həyatından, elm və təhsil sahəsindəki uğur və problemlərindən bəhs edən bu dəyərli jurnalla vidalaşmalı olacaq oxucularımız. 72 səhifəlik bu nəhəng dərginin hər sayı bir cild idi. Onun cəmi 16 sayı işıq üzü gördü. Hazırda 7-8 aydır ki, çapı dayanıb jurnalımızın. Əlbəttə, bu bizi olduqca narahat edir. Lakin ümid edirik ki, dərgimiz yenidən nəşrə başlayacaq, biz öz işimizi davam etdirəcəyik. Bunu bilirsiniz nəyə oxşadıram?: – Tiflis Türk Dram Teatrının fəaliyyətini 1947-ci ildə guya “müvəqqəti olaraq” dayandırdılar. Teatr “o müvəqqəti dayanmaqla” yalnız 2004-cü ildə fəaliyyətə başladı. Teatrın o zamankı aktyorlarından artıq heç kəs qalmamışdı. Sıfırdan başlamaq lazım gəldi. Bu isə çox şeyin itirilməsi demək idi. Allah eləməsin “Meydan” həmin taleyi yaşasın.
Çoxlu məktublar alırıq oxuculardan. Jurnalın çapının dayandığından narahatdırlar. Hələliksə… ümid yalnız gözləməyə qalır.
“Meydan”a çox bağlı olduğunuz məlumdur, eyni zamanda mətbu aləmdə bu gün mövcud olan bir çox başqa qəzet və jurnalların əsasının qoyulmasında da mühüm rolunuzun olduğunu danmaq günah olardı. Bu barədə oxucularımıza məlumat verməyinizi istərdik.
Təqaüdə çıxmamışdan əvvəl də, sonra da mətbuatla əlaqəm olub. Yaradıcı adamın mətbuatla əlaqəsinin olması olduqca zəruri və vacib bir şərtdir. Mən mətbuata gəldiyim illərdə Gürcüstanda respublika səviyyəli dörd əsas qəzet çıxırdı. “Sovet Gürcüstanı” da onlardan biri idi. Orada əməkdaşlığa başladı. Həmin qəzetdə müxtəlif mövzulu yazılarım, hekayələrim, şeirlərim, tərcümələrim çap olunurdu. Rayon qəzetləri, mərkəzi mətbuat, Bakıda çıxan mərkəzi qəzet və jurnallarla da sıx əməkdaşlıq edirdim.
90-cı illərdə siyasi dəyikliklər baş verdi, mətbuat sahəsində də bir çox dəyişikliklər oldu. Mən də mətbuatla ciddi məşğul olmağa başladım. Bir nəfər mənə təklif etdi ki, gəlin Rustavidə bir qəzet çıxaraq. “Region-press” adlı bu qəzetin nəşrinə kömək etməyimi xahiş edirdilər. Dedilər, burada işçilər təcrübəsizdir… Qəzeti sahmana saldıqdan sonra həmin şəxs mənə dedi ki, Alxan müəllim, əslində mən səni qəzet üçün çağırmamışdım. Gəlin, daha ciddi bir iş görək, jurnal çap eləyək. Beləliklə də, “Meydan” adlı bu dərginin çapına başladıq. Onun adını da mən qoymuşam. Oğlum Binnəti bu işə cəlb elədim. Dərginin dizayn işi, tərtibatı isə birbaşa Binnətin adıyla bağlıdır. Oğlum olduğu üçün demirəm, etiraf etməliyəm ki, Binnətin bacarıqlı işi sayəsində “Meydan” jurnalı qısa zamanda oxucuların sevimlisinə çevrildi. 72 səhifəlik bu dərgidə Borçalı həyatı ilə bağlı, Azərbaycanda və xaricdə yaşayan borçalılar barədə gözəl tərtibatda yazılar verməkdə məqsədimiz Borçalı ruhunu yaşatmaq, milli-mənəvi sərvətlərimizi xalqa daha da yaxından tanıtmaq və sevdirmək idi.
Alxan müəllim, jurnalistlik fəaliyyətinizlə yanaşı, sizi oxucular istedadlı şair, tərcüməçi və dramaturq kimi də yüksək dəyərləndirirlər. Lakin nədənsə bu barədə danışmaq istəmirsiniz elə bil…
Bilirsinizmi, indi şeir yazanlar çoxdur. Bu səbəbdən, özünə “şairəm” deyənlərə qarşı adamın içində bir o qədər də xoş olmayan hiss yaranır. Mən də şeir yazmışam və indi də yazıram. Meydandakı fəaliyyətim isə məni məcbur elədi ki, Borçalı həyatına dair tədqiqat xarakterli yazılar yazım. Şeirlər, tərcümələr, dram əsərləri yazmışam. Gürcü poeziyasının bütün xoşuma gələn nümunələrini dilimizə tərcümə etmişəm. Deyəsən, tərcümələrim gürcülərin çox xoşuna gəlmişdi. Məni bəzən “Şota Rustavelinin tərcüməçisi” adlandırırdılar. Onlara dedim ki, mən bu qüdrətli şairin tərcüməçisi deyiləm, bizim çox görkəmli xalq şairlərimiz Şota Rustavelinin əsərlərini dilimizə gözəl çeviriblər. Mən onu çox təbliğ etmişəm, bəlkə də onun əsərlərini mən qədər təbliğ edən ikinci Azərbaycan şairi, tədqiqatçısı və tərcüməçisi olmayıb. Məsələn, Şota Rustavelinin novruz bayramı şənlikləri barədəki fikirlərini tədqiqata ilk dəfə mən cəlb etmişəm.
Soruşursunuz deyə cavab verirəm: çoxlu sayda kitablarım çap olunub. İşıq üzü görməmiş neçə-neçə nəsr əsərim, povestim, tədqiqat əsərlərim var…
Maraqlıdır ki, hələlik yalnız adını eşidib üzünü gördüyümüz “M.F.Axundzadə və Tiflis” adlı bu gözəl kitabı əldə etmək bizə nəsib olmasa da, onu əlimizdə tutmuşuq…
Nə demək istədiyinizi anladım, Qiymət xanım. Əlinizdəki kitab yenicə nəşr olunub və mən Bakıya hələlik yalnız bu bir nüsxəni gətirmişəm. Sağlıq olsun, söz verirəm ki, sizin kitabınızı hökmən ünvanına yetirəcəyəm. Qaldı kitabın mövzu və mündəricəsinə, bu barədə qısa da olsa məlumat verməklə kifayətlənməli olacağam. Olduqca yüksək zövqlə hazırlanaraq Tiflisdə nəşr olunan bu kitab “M.F.Axundzadə və Tiflis” adlanır. Tədqiqat xarakterli bu əsərimi Akif adlı dostum nəşr etdirub. Dizaynı isə yenə də oğlum Binnətə məxsusdur.
Alxan müəllim, kitab elə bil “Meydan”ın əkiz tayıdır. Demək istəyirəm ki, tərtibatı o qədər gözəldir, elə nəfis bir şəkildə işlənib ki, adam əlindən yerə qoymaq istəmir…
Yaxşı tutubsunuz. Binnətin əl işi, gördüyü işə ürək qoyması bu kitabda da özünü aşkar göstərib. Bu kitab mənim son dövrlər fəaliyyətimin ən gözəl məhsuludur. 10-15 kitabım çıxıb bu günəcən, lakin boynuma alım ki, belə yüksək tərtibatda işıq üzü görmüş kitabım olmamışdı hələ. Buna görə, həm oğlum Binnətə, həm də dostum Akifə sonsuz minnətdaram.
Gizlin deyil ki, M.F.Axundzadə ilə bağlı təzadlı fikirlər mövcuddur. Tədqiqatçıların birmənalı olmayan fikirləri sizin əlinizi işdən soyutmayıb ki?…
Bilirsinizmi, mən bu tədqiqatlara 1960-cı illərdə, tələbəlik vaxtlarımdan başlamışam. Hələ o vaxt mən yazılarımda bu böyük filosofun adını “Axundov” yox, “Axundzadə” yazırdım. Düzdür, çap zamanı bunu qəbul etmir, “Axundov” yazırdılar. Əlyazmalarıma da baxsanız, görərsiniz ki, orada “Axundzadə”dir. Axundzadə kimi dahi şəxsiyyətlər bir əsrdə, iki əsrdə bir yaranır. Bu cür insanlara onlar əsrləri qabaqladıqlarına görə, həmişə müasirləri qısqanclıqla yanaşıblar. Kitabdakı “Mütərəqqi rol oynamağın bəlaları” adlı yazımda Rusiyanın tabeçiliyində olduğumuz vaxtlarda onların bizim başımıza açdığı oyunları, millətimizin ruhunun öldürülməsinə yönəldilmiş çirkin niyyəti açıqlamağa çalışmışam. Onlar heç vaxt Azərbaycan xalqının həyatında mütərəqqi rol oynamamışlar, əksinə bizim milləti yüz illərlə geri saldılar.
Düzdür, M.F.Axundzadə kimi böyük şəxsiyyətin yetişməsində rusların hökmran olduqları mühit mühüm rol oynasa da, Rusiya hər zaman bizim xalqın milli ruhunu öldürməyə can atırdı. İlk aktyor qadınlardan bəhs edən yazımda Axundzadənin komediyalarında qadınların oynaması kimi olduqca mühüm məsələyə aydınlıq gətirmişəm. Mirzə Fətəlinin komediyalarında Şərq qadını ilk dəfə səhnəyə çıxdı XX əsrin əvvəllərində. Bu, Şərqdə bir inqilab idi həqiqətən də. Mirzə Fətəlini vəzifəyə ruslar gətirsələr də, o, Çar idarəsində işləsə də, öz xalqına hər zaman şərəflə, ləyaqətlə xidmət etmişdi. Fətəli yaşadığı ünvandan – “Vorontsov, 53”-dən (indiki Qordosali,17) çıxıb, işə gedərkən neçə-neçə nadanla qarşılaşmalı olurdu, çox gözü götürməyənlərin qabağından keçib gedir, onu “dinsiz”, “kafir” adlandıranların tənəsinə fikir verməməyə çalışırdı. Bu küfr oxumalar onun qəlbində ağır izlər buraxırdı. O, səviyyəsindən qat-qat aşağı olanlardan olduqca irəli getmişdi deyə, onu xəbislərin gözü götürmürdü. Onu dinsiz, materialist adlandırırdılar. Onu Spinozadan da irəli getdiyini deyirdilər. Lakin Mirzə Fətəli bütün ruhu və daxili aləmi ilə, dünyagörüşü ilə müsəlman aləminin yetişdirməsi idi. Mirzə Fətəli dinsiz deyildi, dini fanatizmin, mövhumatın düşməni, islam dininin düşmənlərinin düşməni idi.
Bütün bu məlumatları əldə etmək üçün hansı etibarlı mənbələrə müraciət etmisiniz?
Artıq qeyd etdiyim kimi, pedaqoji fəaliyyətə başladığım 60-cı illərdən Tiflis arxivlərində işləməyə, tədqiqatlar aparmağa başlamışam. Əsasən Axundzadə ilə bağlı məlumatlar toplamaq üçün gürcü, Azərbaycan və rus, eləcə də digər ölkə alimlərinin əsərlərindən mənbə kimi istifadə etmişəm. “Mirzə Melkum xan, yoxsa Mirzə Ağa Təbrizi?” adlı yazıda bir çox tədqiqatçıların fikirlərinin səhv olduğunu sübut edərək, belə bir qənaətə gəlmişəm ki, Mirzə Melkum xan heç də yazıçı olmayıb. Bu şəxs Mirzə Fətəli Axundzadənin yaxın dostu olub. Və o, əvvəl İranda yaşayıb, sonra Fransaya köçüb, orda da dünyasını dəyişib. Onun heç vaxt dram əsərləri olmayıb. Mirzə Ağanın Mirzə Fətəliyə göndərdiyi dörd dram əsəri məktubları ilə birlikdə tikilmiş halda hazırda Axundzadənin arxivində saxlanılır. Sən demə, Mirzə Ağa Təbrizi Axundzadə ilə dost olduğundan, oxuyub rəyini bildirsin deyə, onun komediyalarından təsirlənib yazdığı əsərlərini Fətəliyə göndərib. Mirzə Ağanın üç dram əsəri Avropada Mirzə Melkum xanın adına çap olunub. Sonradan bu əsərlərin Mirzə Ağa Təbrizinin olduğu ortaya çıxıb. Haqq-ədalət öz yerini tutub. Ermənilər zorla Melkum xanı dramaturq eləmək istəsələr də, alınmayıb.
Axundzadənin qələm dostları, qohumları, doğmaları, əzizləri haqqında səhih məlumatla oxucular kitabın sonunda verilmiş siyahıda tanış ola bilərlər. “Mirzə Fətəlinin rütbələri və mükafatları” bölümündə onun dövlət təltifləri, rütbələri barədə dolğun məlumat almaq olar.
Deyirlər, insan öz tədqiqat obyektinə oxşayır. Siz necə düşünürsünüz, bu belədirmi?
Bu sözlərdə müəyyən qədər həqiqət var: mən Mirzə Fətəlinin yaşadığı evdə çox olmuşam, bağ evi vardı, orda olmuşam, keçdiyi daş küçələrdən keçmişəm, onun qarşılaşdığı kinli baxışları üzərimdə hiss etmişəm. Onun əyləşdiyi daşın üzərində oturub, dərin xəyallara dalmış, çəkdiyi məşəqqətləri, üzləşdiyi çətinlikləri duymaq istəmişəm. Belə anlarda az qala onun nəfəsini hiss edirdim, surəti göz önümdə canlanırdı.
Tiflisdə 50 il bundan qabaq Axundzadənin 150 illiyi keçiriləndə yubileylə əlaqədar Bakıda medalyon buraxmışdılar. Fakültəmizin dekanı Həkimov vardı, mənə bir medalyon və dəvətnamə verib dedi ki, Alxan, bu medalyonu iki ildir saxlayıram, artıq qocalmışam. Sən cavansan, al bu medalyonu saxla. Mən də həmin əmanəti düz 50 il saxladım və bu yaxınlarda Mirzə Fətəlinin ev-muzeyi təmir olunub istifadəyə veriləndə, o medalyonu muzeyin əməkdaşlarına təqdim elədim. Muzey əməkdaşlarının minnətdarlıq dolu baxışlarını görəndə, özümü olduqca xoşbəxt hiss etdim.
Kitabda Baron Rozen və Vorontsov haqqında yazılara da yer vermisiniz…
Doğrudur, kitabda onlar haqqında yazılar yazıb, şəkillərini də vermişəm. Mirzə Fətəli Baron Rozen haqqında həmişə minnətdarlıq hissiylə qeyd edib, axı Axundzadəni işə məhz o, təyin edib. Burda tutduğu vəzifəsi ona imkan verib ki, o öz xalqının nümayəndələrinə bacardığı qədər kömək edə bilsin. Vorontsova gəldikdə isə, Tiflisdə ilk teatr binasının tikilməsi, türk teatrının açılması onun adı ilə bağlıdır. 1852-ci ildə ilk dəfə Tiflis teatrında Axundzadənin əsəri rus dilində səhnəyə qoyulub. Bir daha təkrar edirəm: Mirzə Fətəli Axundzadə yeganə şəxsiyyət idi ki, o cür çətin dövrdə Azərbaycan xalqını Tiflisdə ləyaqətlə təmsil edirdi.
Alxan müəllim, səmimi müsahibəyə görə sizə təşəkkürümüzü bildirir, nüfuzlu bir dərginin baş redaktoru, şair, dramaturq, tərcüməçi, tədqiqatçı kimi uzun illər ərzindəki gərgin fəaliyyətinizin nəticəsində qazandığınız xalq sevgisinə biz “Elimiz.Günümüz” əməkdaşları da qoşularaq, sizə möhkəm can sağlığı, daha böyük uğurlar arzulayırıq.
“Meydan”da görüşənədək, hörmətli baş redaktor!

“Allah eləməsin ki, “Meydan”ın taleyi Tiflis Türk Teatrının taleyinə oxşasın…”

Redaksiyamızın qonağı Gürcüstanda nəşr olunan “Meydan” dərgisinin baş redaktoru, şair-dramaturq, tərcüməçi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü Alxan Binnətoğludur.
Alxan müəllim, Bakıya yolunuz gec-gec düşdüyündən, biz görüş fürsətini qaçırmaq istəmədik. Xoş gördük sizi. Jurnalistlik fəaliyyətinizlə, eləcə də bədii yaradıcılığınızla kifayət qədər tanış olan bir adam kimi deyə bilərəm ki, çoxlarından: “Alxan Binnətoğlu mənim ən istəkli müəllimim olub” – sözlərini eşidəndə heç də təəccüblənmirəm. Zənnimcə, kifayət qədər təcrübəli və təmənnasız bir jurnalist, şair, dramaturq, tərcüməçi, tədqiqatçı… kimi hətta dərs demədiyiniz şəxslər belə sizi özlərinə müəllim hesab etməkdə haqlıdırlar. Siz özünüz necə düşünürsünüz? Bu haqqı qazanmaq yəqin ki, o qədər də asan olmayıb!?
Əvvəla, dəvətinizə, ikincisi isə bu səmimi suala görə təşəkkürümü bildirirəm. Çalışacağam ki, suallarınıza səmimi də cavab verim. Bildiyiniz kimi, uzun müddət Gürcüstan ali məktəblərində işləmiş, Azərbaycan və dünya ədəbiyyatından mühazirələr oxumuşam. Təbii ki, sevimli tələbələrim çox olub. Onlar da yəqin ki, məni humanistliyi və təmənnasızlığı özünə məslək seçmiş bir insan kimi yüksək dəyərləndiriblər. Qaldı müəllimi olmadıqlarıma, yaxşı deyiblər ki, el gözü tərəzidir. Xalqımızın elə ləyaqətli oğulları olub ki, əməlləri ilə bütün gələn nəsillərə örnək olub, nümunə göstəriliblər. Kimsə özünə kimisə həyatda müəllim sayırsa, deməli, örnək götürülən şəxs öz həyatını hədər keçirmədiyi üçün sevinə, qürurlana bilər.
Əksəriyyət sizi baş redaktoru olduğunuz “Meydan” dərgisindən tanıyıb sevir. Mənə görə, hansısa bir mətbu nəşr əslində öz naşirinin simasını birbaşa özündə əks etdirir. Yəni, “Meydan” Alxan Binnətoğlunun güzgüdəki əksidir. Düzünü deyim ki, mən bu dərginin hər sayının işıq üzü görməsini böyük intizarla gözləmişəm həmişə. Çünki burada həm dərin maraq və məzmun kəsb edən yazılar, həm yüksək poliqrafik keyfiyyət, həm də dizayn işi bir-birini tamamlayıb hər zaman. Mövzuların rəngarəngliyi, Azərbaycan-Borçalı-Gürcü mədəni-ədəbi həyatından bəhs edən olduqca maraqlı yazılar, tədqiqat xarakterli məqalələr oxucunu özünə cəlb edib. Hər mövzuya uyğun şəkillər, düzgün rəng seçimi…
Qiymət xanım, minnətdaram ki, “Meydan” dərgisinə bu qədər yüksək dəyər verirsiniz. Axı, o həm də sizin öz doğma jurnalınızdır. Burada sizin neçə-neçə maraqlı yazılarınız, müsahibələriniz dərc olunub. Eyni zamanda, siz dərginin redaksiya heyətinin üzvüsünüz. Sözünüzə qüvvət, “Meydan”ın hər sayı böyük oxucu auditoriyası tərəfindən hər zaman xüsusi sevgi ilə qarşılanıb. Biz mövzu və müəllif sarıdan heç vaxt korluq çəkməmişik. Çalışmışıq ki, “Meydan” mətbuat meydanında həqiqətən də öz orijinallığı ilə seçilsin və sevilsin.
Tiflisin mərkəzində meydan var. Dərgini də elə onun şərəfinə “Meydan” adlandırmışıq. O meydanda yaşamış adamların həyat və fəaliyyətinə güzgü tutmağa çalışmışıq bu “Meydan”da. İlk pianoçu, ilk rəssam qadın haqqında, Tiflisin teatr həyatı haqqında, Tiflisin, eləcə də Borçalının etnoqrafiyası haqqında çoxlu yazılar dərc eləmişik. Təəssüf ki, bütün çətinliklərə baxmayaraq, yüksək zövqlə nəşr etdirdiyimiz “Meydan” bu gün qapanmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qalıb. Maliyyə məsələsi tezliklə həll olunmasa, Gürcüstanda yaşayan soydaşlarımızın ədəbi-mədəni, sosial-iqtisadi həyatından, elm və təhsil sahəsindəki uğur və problemlərindən bəhs edən bu dəyərli jurnalla vidalaşmalı olacaq oxucularımız. 72 səhifəlik bu nəhəng dərginin hər sayı bir cild idi. Onun cəmi 16 sayı işıq üzü gördü. Hazırda 7-8 aydır ki, çapı dayanıb jurnalımızın. Əlbəttə, bu bizi olduqca narahat edir. Lakin ümid edirik ki, dərgimiz yenidən nəşrə başlayacaq, biz öz işimizi davam etdirəcəyik. Bunu bilirsiniz nəyə oxşadıram?: – Tiflis Türk Dram Teatrının fəaliyyətini 1947-ci ildə guya “müvəqqəti olaraq” dayandırdılar. Teatr “o müvəqqəti dayanmaqla” yalnız 2004-cü ildə fəaliyyətə başladı. Teatrın o zamankı aktyorlarından artıq heç kəs qalmamışdı. Sıfırdan başlamaq lazım gəldi. Bu isə çox şeyin itirilməsi demək idi. Allah eləməsin “Meydan” həmin taleyi yaşasın.
Çoxlu məktublar alırıq oxuculardan. Jurnalın çapının dayandığından narahatdırlar. Hələliksə… ümid yalnız gözləməyə qalır.
“Meydan”a çox bağlı olduğunuz məlumdur, eyni zamanda mətbu aləmdə bu gün mövcud olan bir çox başqa qəzet və jurnalların əsasının qoyulmasında da mühüm rolunuzun olduğunu danmaq günah olardı. Bu barədə oxucularımıza məlumat verməyinizi istərdik.
Təqaüdə çıxmamışdan əvvəl də, sonra da mətbuatla əlaqəm olub. Yaradıcı adamın mətbuatla əlaqəsinin olması olduqca zəruri və vacib bir şərtdir. Mən mətbuata gəldiyim illərdə Gürcüstanda respublika səviyyəli dörd əsas qəzet çıxırdı. “Sovet Gürcüstanı” da onlardan biri idi. Orada əməkdaşlığa başladı. Həmin qəzetdə müxtəlif mövzulu yazılarım, hekayələrim, şeirlərim, tərcümələrim çap olunurdu. Rayon qəzetləri, mərkəzi mətbuat, Bakıda çıxan mərkəzi qəzet və jurnallarla da sıx əməkdaşlıq edirdim.
90-cı illərdə siyasi dəyikliklər baş verdi, mətbuat sahəsində də bir çox dəyişikliklər oldu. Mən də mətbuatla ciddi məşğul olmağa başladım. Bir nəfər mənə təklif etdi ki, gəlin Rustavidə bir qəzet çıxaraq. “Region-press” adlı bu qəzetin nəşrinə kömək etməyimi xahiş edirdilər. Dedilər, burada işçilər təcrübəsizdir… Qəzeti sahmana saldıqdan sonra həmin şəxs mənə dedi ki, Alxan müəllim, əslində mən səni qəzet üçün çağırmamışdım. Gəlin, daha ciddi bir iş görək, jurnal çap eləyək. Beləliklə də, “Meydan” adlı bu dərginin çapına başladıq. Onun adını da mən qoymuşam. Oğlum Binnəti bu işə cəlb elədim. Dərginin dizayn işi, tərtibatı isə birbaşa Binnətin adıyla bağlıdır. Oğlum olduğu üçün demirəm, etiraf etməliyəm ki, Binnətin bacarıqlı işi sayəsində “Meydan” jurnalı qısa zamanda oxucuların sevimlisinə çevrildi. 72 səhifəlik bu dərgidə Borçalı həyatı ilə bağlı, Azərbaycanda və xaricdə yaşayan borçalılar barədə gözəl tərtibatda yazılar verməkdə məqsədimiz Borçalı ruhunu yaşatmaq, milli-mənəvi sərvətlərimizi xalqa daha da yaxından tanıtmaq və sevdirmək idi.
Alxan müəllim, jurnalistlik fəaliyyətinizlə yanaşı, sizi oxucular istedadlı şair, tərcüməçi və dramaturq kimi də yüksək dəyərləndirirlər. Lakin nədənsə bu barədə danışmaq istəmirsiniz elə bil…
Bilirsinizmi, indi şeir yazanlar çoxdur. Bu səbəbdən, özünə “şairəm” deyənlərə qarşı adamın içində bir o qədər də xoş olmayan hiss yaranır. Mən də şeir yazmışam və indi də yazıram. Meydandakı fəaliyyətim isə məni məcbur elədi ki, Borçalı həyatına dair tədqiqat xarakterli yazılar yazım. Şeirlər, tərcümələr, dram əsərləri yazmışam. Gürcü poeziyasının bütün xoşuma gələn nümunələrini dilimizə tərcümə etmişəm. Deyəsən, tərcümələrim gürcülərin çox xoşuna gəlmişdi. Məni bəzən “Şota Rustavelinin tərcüməçisi” adlandırırdılar. Onlara dedim ki, mən bu qüdrətli şairin tərcüməçisi deyiləm, bizim çox görkəmli xalq şairlərimiz Şota Rustavelinin əsərlərini dilimizə gözəl çeviriblər. Mən onu çox təbliğ etmişəm, bəlkə də onun əsərlərini mən qədər təbliğ edən ikinci Azərbaycan şairi, tədqiqatçısı və tərcüməçisi olmayıb. Məsələn, Şota Rustavelinin novruz bayramı şənlikləri barədəki fikirlərini tədqiqata ilk dəfə mən cəlb etmişəm.
Soruşursunuz deyə cavab verirəm: çoxlu sayda kitablarım çap olunub. İşıq üzü görməmiş neçə-neçə nəsr əsərim, povestim, tədqiqat əsərlərim var…
Maraqlıdır ki, hələlik yalnız adını eşidib üzünü gördüyümüz “M.F.Axundzadə və Tiflis” adlı bu gözəl kitabı əldə etmək bizə nəsib olmasa da, onu əlimizdə tutmuşuq…
Nə demək istədiyinizi anladım, Qiymət xanım. Əlinizdəki kitab yenicə nəşr olunub və mən Bakıya hələlik yalnız bu bir nüsxəni gətirmişəm. Sağlıq olsun, söz verirəm ki, sizin kitabınızı hökmən ünvanına yetirəcəyəm. Qaldı kitabın mövzu və mündəricəsinə, bu barədə qısa da olsa məlumat verməklə kifayətlənməli olacağam. Olduqca yüksək zövqlə hazırlanaraq Tiflisdə nəşr olunan bu kitab “M.F.Axundzadə və Tiflis” adlanır. Tədqiqat xarakterli bu əsərimi Akif adlı dostum nəşr etdirub. Dizaynı isə yenə də oğlum Binnətə məxsusdur.
Alxan müəllim, kitab elə bil “Meydan”ın əkiz tayıdır. Demək istəyirəm ki, tərtibatı o qədər gözəldir, elə nəfis bir şəkildə işlənib ki, adam əlindən yerə qoymaq istəmir…
Yaxşı tutubsunuz. Binnətin əl işi, gördüyü işə ürək qoyması bu kitabda da özünü aşkar göstərib. Bu kitab mənim son dövrlər fəaliyyətimin ən gözəl məhsuludur. 10-15 kitabım çıxıb bu günəcən, lakin boynuma alım ki, belə yüksək tərtibatda işıq üzü görmüş kitabım olmamışdı hələ. Buna görə, həm oğlum Binnətə, həm də dostum Akifə sonsuz minnətdaram.
Gizlin deyil ki, M.F.Axundzadə ilə bağlı təzadlı fikirlər mövcuddur. Tədqiqatçıların birmənalı olmayan fikirləri sizin əlinizi işdən soyutmayıb ki?…
Bilirsinizmi, mən bu tədqiqatlara 1960-cı illərdə, tələbəlik vaxtlarımdan başlamışam. Hələ o vaxt mən yazılarımda bu böyük filosofun adını “Axundov” yox, “Axundzadə” yazırdım. Düzdür, çap zamanı bunu qəbul etmir, “Axundov” yazırdılar. Əlyazmalarıma da baxsanız, görərsiniz ki, orada “Axundzadə”dir. Axundzadə kimi dahi şəxsiyyətlər bir əsrdə, iki əsrdə bir yaranır. Bu cür insanlara onlar əsrləri qabaqladıqlarına görə, həmişə müasirləri qısqanclıqla yanaşıblar. Kitabdakı “Mütərəqqi rol oynamağın bəlaları” adlı yazımda Rusiyanın tabeçiliyində olduğumuz vaxtlarda onların bizim başımıza açdığı oyunları, millətimizin ruhunun öldürülməsinə yönəldilmiş çirkin niyyəti açıqlamağa çalışmışam. Onlar heç vaxt Azərbaycan xalqının həyatında mütərəqqi rol oynamamışlar, əksinə bizim milləti yüz illərlə geri saldılar.
Düzdür, M.F.Axundzadə kimi böyük şəxsiyyətin yetişməsində rusların hökmran olduqları mühit mühüm rol oynasa da, Rusiya hər zaman bizim xalqın milli ruhunu öldürməyə can atırdı. İlk aktyor qadınlardan bəhs edən yazımda Axundzadənin komediyalarında qadınların oynaması kimi olduqca mühüm məsələyə aydınlıq gətirmişəm. Mirzə Fətəlinin komediyalarında Şərq qadını ilk dəfə səhnəyə çıxdı XX əsrin əvvəllərində. Bu, Şərqdə bir inqilab idi həqiqətən də. Mirzə Fətəlini vəzifəyə ruslar gətirsələr də, o, Çar idarəsində işləsə də, öz xalqına hər zaman şərəflə, ləyaqətlə xidmət etmişdi. Fətəli yaşadığı ünvandan – “Vorontsov, 53”-dən (indiki Qordosali,17) çıxıb, işə gedərkən neçə-neçə nadanla qarşılaşmalı olurdu, çox gözü götürməyənlərin qabağından keçib gedir, onu “dinsiz”, “kafir” adlandıranların tənəsinə fikir verməməyə çalışırdı. Bu küfr oxumalar onun qəlbində ağır izlər buraxırdı. O, səviyyəsindən qat-qat aşağı olanlardan olduqca irəli getmişdi deyə, onu xəbislərin gözü götürmürdü. Onu dinsiz, materialist adlandırırdılar. Onu Spinozadan da irəli getdiyini deyirdilər. Lakin Mirzə Fətəli bütün ruhu və daxili aləmi ilə, dünyagörüşü ilə müsəlman aləminin yetişdirməsi idi. Mirzə Fətəli dinsiz deyildi, dini fanatizmin, mövhumatın düşməni, islam dininin düşmənlərinin düşməni idi.
Bütün bu məlumatları əldə etmək üçün hansı etibarlı mənbələrə müraciət etmisiniz?
Artıq qeyd etdiyim kimi, pedaqoji fəaliyyətə başladığım 60-cı illərdən Tiflis arxivlərində işləməyə, tədqiqatlar aparmağa başlamışam. Əsasən Axundzadə ilə bağlı məlumatlar toplamaq üçün gürcü, Azərbaycan və rus, eləcə də digər ölkə alimlərinin əsərlərindən mənbə kimi istifadə etmişəm. “Mirzə Melkum xan, yoxsa Mirzə Ağa Təbrizi?” adlı yazıda bir çox tədqiqatçıların fikirlərinin səhv olduğunu sübut edərək, belə bir qənaətə gəlmişəm ki, Mirzə Melkum xan heç də yazıçı olmayıb. Bu şəxs Mirzə Fətəli Axundzadənin yaxın dostu olub. Və o, əvvəl İranda yaşayıb, sonra Fransaya köçüb, orda da dünyasını dəyişib. Onun heç vaxt dram əsərləri olmayıb. Mirzə Ağanın Mirzə Fətəliyə göndərdiyi dörd dram əsəri məktubları ilə birlikdə tikilmiş halda hazırda Axundzadənin arxivində saxlanılır. Sən demə, Mirzə Ağa Təbrizi Axundzadə ilə dost olduğundan, oxuyub rəyini bildirsin deyə, onun komediyalarından təsirlənib yazdığı əsərlərini Fətəliyə göndərib. Mirzə Ağanın üç dram əsəri Avropada Mirzə Melkum xanın adına çap olunub. Sonradan bu əsərlərin Mirzə Ağa Təbrizinin olduğu ortaya çıxıb. Haqq-ədalət öz yerini tutub. Ermənilər zorla Melkum xanı dramaturq eləmək istəsələr də, alınmayıb.
Axundzadənin qələm dostları, qohumları, doğmaları, əzizləri haqqında səhih məlumatla oxucular kitabın sonunda verilmiş siyahıda tanış ola bilərlər. “Mirzə Fətəlinin rütbələri və mükafatları” bölümündə onun dövlət təltifləri, rütbələri barədə dolğun məlumat almaq olar.
Deyirlər, insan öz tədqiqat obyektinə oxşayır. Siz necə düşünürsünüz, bu belədirmi?
Bu sözlərdə müəyyən qədər həqiqət var: mən Mirzə Fətəlinin yaşadığı evdə çox olmuşam, bağ evi vardı, orda olmuşam, keçdiyi daş küçələrdən keçmişəm, onun qarşılaşdığı kinli baxışları üzərimdə hiss etmişəm. Onun əyləşdiyi daşın üzərində oturub, dərin xəyallara dalmış, çəkdiyi məşəqqətləri, üzləşdiyi çətinlikləri duymaq istəmişəm. Belə anlarda az qala onun nəfəsini hiss edirdim, surəti göz önümdə canlanırdı.
Tiflisdə 50 il bundan qabaq Axundzadənin 150 illiyi keçiriləndə yubileylə əlaqədar Bakıda medalyon buraxmışdılar. Fakültəmizin dekanı Həkimov vardı, mənə bir medalyon və dəvətnamə verib dedi ki, Alxan, bu medalyonu iki ildir saxlayıram, artıq qocalmışam. Sən cavansan, al bu medalyonu saxla. Mən də həmin əmanəti düz 50 il saxladım və bu yaxınlarda Mirzə Fətəlinin ev-muzeyi təmir olunub istifadəyə veriləndə, o medalyonu muzeyin əməkdaşlarına təqdim elədim. Muzey əməkdaşlarının minnətdarlıq dolu baxışlarını görəndə, özümü olduqca xoşbəxt hiss etdim.
Kitabda Baron Rozen və Vorontsov haqqında yazılara da yer vermisiniz…
Doğrudur, kitabda onlar haqqında yazılar yazıb, şəkillərini də vermişəm. Mirzə Fətəli Baron Rozen haqqında həmişə minnətdarlıq hissiylə qeyd edib, axı Axundzadəni işə məhz o, təyin edib. Burda tutduğu vəzifəsi ona imkan verib ki, o öz xalqının nümayəndələrinə bacardığı qədər kömək edə bilsin. Vorontsova gəldikdə isə, Tiflisdə ilk teatr binasının tikilməsi, türk teatrının açılması onun adı ilə bağlıdır. 1852-ci ildə ilk dəfə Tiflis teatrında Axundzadənin əsəri rus dilində səhnəyə qoyulub. Bir daha təkrar edirəm: Mirzə Fətəli Axundzadə yeganə şəxsiyyət idi ki, o cür çətin dövrdə Azərbaycan xalqını Tiflisdə ləyaqətlə təmsil edirdi.
Alxan müəllim, səmimi müsahibəyə görə sizə təşəkkürümüzü bildirir, nüfuzlu bir dərginin baş redaktoru, şair, dramaturq, tərcüməçi, tədqiqatçı kimi uzun illər ərzindəki gərgin fəaliyyətinizin nəticəsində qazandığınız xalq sevgisinə biz “Elimiz.Günümüz” əməkdaşları da qoşularaq, sizə möhkəm can sağlığı, daha böyük uğurlar arzulayırıq.
“Meydan”da görüşənədək, hörmətli baş redaktor!

Qiymət MƏHƏRRƏMLİ.”Şəki… Şəkililər…” (Məqalə).


Qiymət Məhərrəmli,
filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, şair-publisist.

Şəki… Şəkililər…

Hər bir xalqın şifahi ədəbiyyatının, incəsənətinin səviyyəsi onun dünya xalqları arasında tutduğu mövqe ilə birbaşa əlaqədardır və bu mövqeyə təsiri böyükdür. Xalqların qədimliyi, keçdiyi tarixi yol və mədəni səviyyə onların yaratdığı şifahi xalq yaradıcılığı nümunələrində (bayatı, nağıl, əfsanə, rəvayət, dastan və s.) öz əksini tapmaqla yanaşı, həmin mədəniyyətin daşıyıcısı kimi də əsrlərdən-əsrlərə ötürülərək yaşadılmasında mühüm rol oynamaqdadır. Bu baxımdan, belə bir qənaətə gələ bilərik ki, Azərbaycanın ayrı-ayrı bölgələrinə məxsus ağız ədəbiyyatı nümunələrinin mövcudluğu sayəsində olduqca zəngin folklor mədəniyyətimiz formalaşmışdır. Nağıl və dastanlarımızın, rəvayət və əfsanələrimizin, atalar sözləri və məsəllərimizin, lətifə və bayatılarımızın… zaman-zaman xalqımızın folklor xəzinəsinə daxil olması, bu xəzinənin getdikcə zənginləşməsinə şərait yaratmışdır. Bu nümunələr arzu və istəklərin, mədəniyyət və davranış səviyyəsinin, qəhrəmanlıq və şücaətlə şərtlənən dövr və məqamların xalqın mədəni həyatına müdaxiləsindən doğulur sanki; dildən-dilə keçən hansısa şifahi ədəbi formanın yaranışı ilə təzahür edən xalq yaradıcılığı əbədiyaşarlıq statusu qazanır. Xalqın özü tərəfindən yaradıldığı üçün bu nümunələr hər zaman sevilir, dəyərini qoruyub saxlayır. Bunlardan ən geniş yayılanı da lətifədir ki, onu dinləməyi və söyləməyi xoşlamayan adamı təsəvvürə gətirmək mümkün deyil.
Lətifə şifahi ədəbiyyatın bir qolu kimi, bütün xalqlar tərəfindən çox sevilən yaradıcılıq formasıdır. Molla Nəsrəddin lətifələrinin xalqımızın övladlarının ağıl, şüur, əqidə və idrak səviyyəsinə, dünyagörüşünün formalaşmasına təsiri hamıya məlumdur. Hazırdasa Azərbaycanda lətifənin vətəni kimi qədim Şəkinin adı öndə çəkilir.
Təsadüfi deyildir ki, əsrarəngiz gözəlliyə malik qədim Şəkinin adı çəkiləndə istər-istəməz insanların dodağı qaçır. Yəni, biləndə ki, qarşındakı insan şəkilidir, təbəssümünü gizlədə bilmirsən. Bu da ondan irəli gəlir ki, şəkililər olduqca baməzə, şən, hazırcavab, ağıllı, saf, təmiz, səmimi və gülərüz insanlardır. Sən bircə dəfə də olsun Şəkiyə getmisənsə, yəni ayağın Şəki torpağına dəyibsə, demək artıq sənin özünün Şəkili olmağına bircə addım qalıb. Bu yerin insanlarının şirin ləhcəsi, sözü-söhbəti səni elə ovsunlayacaq, elə məst edəcək ki, heç özün də bilmədən qarşındakı ilə elə onun öz “dilində” ünsiyyət quracaqsan. Şəkili olmağı kim istəməz ki?! “Siz də Şəkilisooz?” – deyə sual verilirsə, siz çox güman ki, zarafatla da olsa, bu sözləri “ağzınızdan qaçıracaqsınız”: “Hayındı, a gözoo yiyim, mən də Şəkiliyəm!”
Şəkinin daşı-torpağı, çayı-bulağı, gülü-çiçəyi… belə insanla sanki bu şirin ləhcədə danışır. Burada insan ayaqla gəzib-dolaşmaqdan heç vaxt yorulmayacaq; hər addımda gözəl mənzərə, hər dəqiqəbaşı qəlbi ehtizaza gətirən şirin ixtilat, duzlu-məzəli atmaca. Bir azdan özün bu atmacalar üçün darıxacaqsan. Yenidən eşitdinmi, təzədən əriyib-əriyib muma dönəcəksən.
Şəkililik ilk növbədə türklük deməkdir məncə. Bu qədim diyarın sakinlərini elə ilk kəlməsindən tanımaq mümkündür. Daha doğrusu, Şəkilini tanımamaq mümkünsüzdür. Şəkili həm sifət cizgilarinə, həm başın, peysərin anatomik quruluşuna, həm də göz çuxuru və burunun fiziki göstəricilərinə görə Azərbaycan türkləri arasında müstəsnalıq təşkil edən xüsusiyyətlərinə görə seçilir.
Şəki ən çox nələri ilə tanınır? – deyə sual edilərsə, onun Xan Sarayı, Marxalı, şəbəkəsi, ipək kəlağayısı, təkəlduzu, paxlavası, pitisi… ilə yanaşı, yəqin ki, lətifələri də ilk olaraq xatırlanacaqdır. Şəki torpağının özü orijinallığı ilə seçildiyi kimi, bu məşhur sənət və yaradıcılıq nümunələri ilə də Azərbaycan və dünya mədəniyyəti xəzinəsinin ayrılmaz tərkib hissəsini təşkil etməkdədir.
Şəkiyə hədsiz turist axınına səbəb kimi, həm də bu qədim şəhərin təbiətini və arxitekturasındakı özəlliyi, strukturundakı bənzərsiz gözəlliyi, eyni zamanda insanlarının hədsiz istiqanlılığını, dilləri, ləhcələri ilə könülləri fəthetmə qabiliyyətlərini göstərmək olar. Şəkili ağıllı və hazırcavab, namuslu və dürüst, qonaqpərvər və səmimiyyəti xoşlayandır. Onun xarakterində bir cəhət xüsusilə qabarıqdır: Şəkilidə insanı tanıyıb-bilmə, onun iç dünyasına nüfuzetmə, öyrənmə instinkti çox güclüdür. Bu, kənardan bəlkə də bir qədər şübhəli təsir bağışlaya bilər. Çünki şəkililiyin bu xüsusiyyəti ilə hər kəs tanış deyil və onun nə zaman ağzından nə “qaçıracağına” heç də hamı hazır deyil. Və bu gözlənilməz haldan şaşıranlar xeyli müddət keçdikdən, işin mahiyyətini anlayandan sonra özlərinə gəlir, hətta düşdükləri “gülünc vəziyyətdə” belə gülməkdən özlərini saxlaya bilmirlər. Bunu bəzən “şəkili bicliyi” adlandıranlar da tapılır. Lakin əslində bu, heç də biclik, kələkgəlmə cəhdi kimi anlaşılmamalı, şəkilinin ürəyinin saflığından, nazikliyindən, sözü birbaşa üzə deyərək, müqabil tərəfin qəlbini sındırmadan işin mahiyyətini ona “balabanda qandırmaq” istəyindən irəli gəlir.
“Balabanda qandırma” Şəkilinin gündəlik məişət normasına, bir növ etiket qaydasına çevrilib. “Ə, sən lap yağ yiyif, yaxada gəzən adammışsan ki!” – deyən Şəkili qarşısındakını tənbeh edir ki, yalnız özünü düşünmə, ətarfındakılara da sayğı göstər. Hər yerə burnunu soxan kəslərə “Teyfəsiz toy olarmı?” – deyərlər. “Qəpəyh qəpəyə söykənir” – qənaətcillik, yığımcıllıq təlqin edən, “Tamahı ağlınnan çoxdu” isə nəfsi iti adamlara, qarnını güdənlərə, yalnız özünü düşünənlərin ünvanına işlənən ifadədir.
“Sözün düzünü zarafatla deyərlər” deyimi mövcuddur. Bu deyimin Şəkililərlə nə dərəcədə əlaqədar olduğunu söyləyə bilmərəm. Ancaq fakt faktlığında qalır: Şəkili onsuz da zarafatla da olsa, sözü üzə deməsə, rahatlıq tapa bilməz.
Məsələn, “Ay umac, mən səni işdığım, sən də məən buğuma bulaşdığın” ifadəsində belə bir məna gizlənir: axı sən kimsən ki, mən səni sayam, sən də qayıdıb mənə sayğısızlıq göstərəsən?!
Daha bir misal: “Bu günnərdə bəy başı qırxılciyhdi”. Yəni, çox keçməz, kimisə işdən azad edərlər, “arxadan vurarlar”, “torbasını tikərlər” və s.
Xəsis, kimsəyə xeyri dəyməyən adamların ünvanına deyilən belə bir deyimə də nəzər salaq: “Ondan yumurta alan içində sarısını tapmaz”.
Misallardan da aydın olur ki, Şəkililər hansısa bir insanın qələt əməlini düzəltmək, onu bir növ tərbiyələndirmək üçün ağır söz deməkdənsə, acılamaqdansa, daha çox atmacalarla, necə deyərlər, işarəylə məzəmmətləməyi, ayıq salmağı, bu yolla onu səhvini düzəltməyə vadar etməyi üstün tuturlar. Əgər Şəkli kiminsə ünvanına: “Filankəs keçiyə Kəraməddin ağa diyir” – ifadəsini işlədirsə, demək bu, həmin adamın ləyaqətsiz, yaltaq, gələnə-gedənə quyruq bulayan bir kəs olduğuna işarədir.
Tənbəl, bivec, fərasətsiz, bu səbəbdən də, özünə gün-güzaran qura bilməyən adamın barəsində – “Acınnan günorta durur” kimi istehzalı ifadə işlədən Şəkili, yalnız bugünü üçün çalışmır, o özünə halal zəhmətlə gün qazanmaqdan qürurlandığını gizlətmir: “Gəzən ayağa daş toxunar” ifadəsi zəhmətkeş Şəkilinin əzmkar, ümidverən, eyni zamanda, çətinlikdən qorxmayan, prinsipial insan olduğuna işarədir.
“Baş kəsənin, daş kəsənin, yaş kəsənin çörəyi olmaz” deyimi özlüyündə dərin məna ehtiva etməklə, birbaşa nanəciblərə, haramzadalara, insafını əldən verənlərə ünvanlanmışdır; yəni ki, ey insan, heç vaxt Allahını unutma, imansız olma, yoxsa ruzin qəhətə çıxar, yediyin çörək gözünə durar, əməlindən xeyir görməzsən.
Şəki lətifələrinin yaranma arealı olduqca əhatəlidir. Konkret şəxslərin adı ilə bağlı lətifələr mövcuddur ki, bunların da sırasında Hacı dayının adı birinci çəkilir. “Dodaxsız qalsın?” adlı bir lətifəyə diqqət yetirək:
“- Diyillər, Hacı dayı danışanda hamı qarnını tutuf gülür, amma özünün heş dodağı qaşmır. Düzdürmü?
Səən canoo yiyim, diyirsən dodağı qaşsın, kişi dodaxsız qalsın?”
Göründüyü kimi, Hacıdayılardan olanların incə yumorla, zarafatyana işlətdiyi hər kəlmə insanın eynini açmaqla yanaşı, onların hazırcavablığından da xəbər verir.
Daha bir lətifəyə diqqət yetirsək, görərik ki, burada məsələ tamam başqa cürdür: göstərdiyimiz nümunədə sarkazm, kinayə, sözün üzə şax deyilməsi diqqəti cəlb edir:
“Hacı dayı satıcı işləyirdi. Yoxlamaya gəlmiş müfəttiş yola düşərkən Hacı dayı onun cibinə pul basır. Müfəttiş dillənir:
Hacı dayı, incimədin ki? Biz də Bakıya qayıdanda əlimizə baxırlar, umurlar. Yoxsa pulu heç götürməzdim də.
Hacı dayı əlini müfəttişin kürəyinə vuraraq deyir:
Ay cənnətdiyin oğlu, heylə şeyin fikrini eləmə, hayındı elə billəm it aparıtdı”(!).
Şəkili haqqını başqasına yedirən deyil, o, mərddir, cəsurdur. Gəlirini, çıxarını biləndir. Suyu üfürə-üfürə içməkdə Şəkliyə çatan az tapılar. Uşaqdan-böyüyə sözü göydə tutandılar. Necə deyərlər, “arifdirlər, sözü işarədən qanandılar”. Bədahətən söz demək, şəbədə qoşmaq, sözü bala-bəhməzə çevirmək Şəkilinin iliyində, qanındadır. Onu bu xarakterik xüsusiyyətinə görə sevir, dəyərləndirirlər.
Gülüşü kim sevməz ki?! Lakin əgər sənin könlündən ürəkdən gülmək, könül xoşluğu ilə ömür sürmək keçirsə, Şəkiyə gəl! Bu yurdun adamları sənin yolunu hər zaman gözləyirlər.
Dünyanın ayrı-ayrı gülüş mərkəzlərini yəqin ki, bir çox cəhətlər birləşdirir, lakin Şəkini onların heç biri ilə eyni tərəzidə çəkmək istəməzdim. Çünki Şəki elə Şəkililərin, yəni qədim sakların mədəniyyətini özündə qoruyub-yaşatdığı üçün misilsizdir.
Qafqazın “gülüş mərkəzi” adlandırılan Şəki ilə Bolqarıstanın məşhur Qabrovo şəhəri qardaşlaşmış şəhərlərdir və hər il aprel ayının 1-də keçirilən “Gülüş Bayramı” bu gözəl mədəniyyət mərkəzlərində böyük təntənə ilə qeyd olunur.

İstifadə olunmuş ədəbiyyat:

Azərbaycan Folkloru Antologiyası, IV kitab, Şəki folkloru I cild. Tərtibçilər: Hikmət Əbdülhəlimov, Ramazan Qafarlı, Oruc Əliyev, Vaqif Aslan. Bakı, “Səda” nəşriyyatı, 2009. 490 səh.
Azərbaycan Folkloru Antologiyası, VI kitab, Şəki folkloru II cild. Tərtibçi: Hikmət Əbdülhəlimovdur. Bakı, “Səda” nəşriyyatı, 2002. 496 səh.
Azərbaycan Folkloru Antologiyası, XVIII kitab, Şəki folkloru III cild. Tərtibçi: Hikmət Əbdülhəlimovdur. Bakı, “Səda” nəşriyyatı, 2009. 532 səh.

Əlirza HƏSRƏT.Yeni şeirlər

QAPIMIZA ELÇİ DÜŞÜB EHTİYAC

Haradandır bu hıçqırıq neydə ki?
Şirinləşdi dilim bu gileydə ki.
Tənha quşdan qatar olmaz Göydə ki,
Durnaları sevdim dəstə şəklində.

Xatirənlə oynayıram “gizlən-qaç”,
Gəl saçına düyün vurum,sən də aç.
Qapımıza elçi düşüb ehtiyac,
Bir ala göz,boyu bəstə şəklində.

Gördüm yolum dirənibdir yoxuşa,
Pöhrə oldum sığındığım koğuşa.
Hər gün səni nəzmə çəkdim,ay Şuşa,
İtgin düşmüş bir “Şikəstə” şəklində…

KİM SƏNƏ OXŞAYIB, SEVMİŞƏM ELƏ

Kim sənə oxşayıb, sevmişəm elə,
Kim sənə oxşayıb, bir tutmuşam mən.
Hər gün bu sevdanı nəzir eləyib,-
Sənu ürəyimdə pir tutmuşam mən.

Hicrandır sevginin əli-ayağı,
Əlsiz-ayaqsızlar neynir dayağı?!
Dinsəm, açılacaq gülləsayağı,
Dilimin ucunda sirr tutmuşam mən.

Hələ yaxınlar var bizdən uzaqda,
Yol dara şəkilib izdən uzaqda.
Bir dağam könüldən, gözdən uzaqda,
Gör belə nə gözəl qar tutmuşam mən.

Əlirza HƏSRƏT.Yeni şeirlər

 

TUT AĞACI

Aləm yığışardı tamaşasına,
Könüllər piriydi vallah,bu xar tut.
Təkcə bir bağın yox,bütün şəhərin,
Yaraşıq yeriydi bu bəxtiyar tut.

Pərdəsi olardı hər yay evimin,
Bu tut ağacının yamyaşıl donu.
Asılıb,yellənib budaqlarından,
Uşaqlar at kimi çapardı onu.

Hər il sinə gərib tufana-qara,
Ərməğan edərdi bizə barını.
Bu ağac kökündən qurudu bir gün,
Qırdı ümidimin qanadlarını.

İndi həmdəmimdir xatirələrdə,
Nazını çəkdiyim o yaşıl pəri.
Payızda tökülən yarpaqlarıyla,-
Sayardım ömrümdən düşən günləri.

Əcəb yaraşırdı bu sevgi nəğməm,
Qonşu qızlarının dodaqlarına.
Divanə ruhumu məlhəm eləyin,
Bu tutun qurumuş budaqlarına.

TOVUZDA

Äkbär qağa, yar dodağı,
Batıbdır bala, vaxtında.
Seyrä çıxmaq nä gözälmiş,
Tovuzun lala vaxtında.

Dağladı dağlar könlümü,
Kim dağa bağlar könlünü?
Yar da gäräk yar könlünü,
Oduna sala vaxtında.

Bura bir cännät gülzarı.
Aynasıdır zirvä qarı.
Gälib Tovuz aşıqları,
Havamı çala vaxtında…

İbrahim İLYASLI.Şeirlər

 

SALAM-ƏLEYKÜM
Ustad Molla Cumaya

Salam sahibi haqqdı,
Haqqa Salam-Əleyküm!
Ədlü-Adil əyləşən
Taxta Salam-Əleyküm!
Küllü-aləm bir ola,
Bir anı əylədəmməz,
Vaxt bir Allah görküdü,
Vaxta Salam-Əleyküm!

Ötəridi hər nə var –
Dərddi, məzədi, meydi,
Onu bir bilən bilir-
Nə yamandı, nə yeydi.
Göz görür, ağıl kəsir,
Baxt-yığval ayrı şeydi,
Həm olan, həm olmayan
Baxta Salam-Əleyküm!

Yaz, İbrahim İlyaslı,
Söylə sözün ilkini,
Nə zamandı sinəndə
Bir həqiqət silkini.
Ustad, bir əməl yıxır
Könüllərin mülkünü –
Saxta Əleyküm-Salam,
Saxta Salam-Əleyküm!

İNDİ

Çəkdim qəmini də, nəşəsini də,
Tükətdim, dünyada bekaram indi.
Nə qəlbim ağrıyır, nə könlüm gülür,
Heç nəynən uyuşmur heç haram indi.

Yamanı, yaxşısı qalsın özünə,
Hərə qandığını təpsin gözünə.
Bir də inanmaram adam sözünə,-
Öz ali-Ağama nökərəm indi.

Dərviş olamadım, dərvişmisalam,
Ayıbıma koram, ağlıma lalam.
Hörülüb hasarım, qurulub qalam,-
Adım İbrahimə şikaram indi.

NƏ BİLMİŞDİN…

Nə baxarsan ağ varağa umudla –
Görmürsənmi, ilham səndən qaçaqdı?
Əlin saza, könlün sözə yatmırsa
Şair qardaş, demək, ruhun naçaqdı.

Demək, qəlbin qələminlə düz deyil,
Deyəcəyin sağəməlli söz deyil…
Görmürsənmi, göylər «hələ döz»- deyir,
Qanmırsanmı, qara damın alçaqdı?!

Niyyətini qat gözüyün yaşına,
Sürt üzünü torpağına, daşına.
Bir də dolan, beş də hərlən başına,
Nə bilmişdin… Şeir – Pirdi, Ocaqdı!!!

İbrahim İLYASLI.Şeirlər

 

ƏSİRLİKDƏN MƏKTUB

Məmləkətim,- deməm sənə,
Məni unudan məmləkət.
Mən də sənin balanıydım,
Mənə bax, utan, məmləkət!…

Yağmalanıb yerin, göyün,-
Göz dağıdı hər gördüyün.
Üstü xəcalət örtüyü,
Altı qızıl-qan məmləkət.

Harın nəfsinə kündəsən,-
Səfalətə sürgündəsən.
Sən məndən betər gündəsən,
Can, məmləkət… Can, məmləkət!

MƏN BİR DƏLİ RƏSSAMAM

Oturub ömrün içində
Çiçək şəkli çəkirəm.
Yalan rəngləri götürüb,
Gerçək şəkli çəkirəm.

Çəkirəm ciyərlərimə
Faniliyin ətrini.
Məndən əziz tutan varmı,
Bu faninin xətrini?!

Kimsə bilməz nə çəkdirir,
Mənə mən çəkdiklərim.
Ölümlərə cücərirlər
Olmağa əkdiklərim.

Dəryalar mənə çəkilir,
Tufanlar məndən qopur.
Başıma odlar ələnir,
Ruhuma sular hopur.

Şəkillənir qələmimdə
Doğulmamış bir adam.
Mən şair deyiləm, yavrum,
Mən bir dəli rəssamam.

Gülten ERTÜRK (Türkiye Cümhuriyyeti, Ankara).Muhteşem şiirler

 

Sorgusuz Sualsiz Sevdim

Sapsarı sonbahar, sararan simam
Sanadır sitemim sır sevdiceğim
Soğuktan soğuğa sür sıram sıram
Serinliklerdeyim sar sevdiceğim

Sessiz sabahımda sıkıldı sabrım
Sebilim, sefilim, seherindeyim
Solgunum sensizken sanki sıfırım
Sadece seyyarım, seferindeyim.

Sana sere serpe sevgimi serdim
Son saltanatını sürsen sevgilim
Sultansam, sanemsem salınıverdim
Sığmadı sineye söküldü selim.

Sevda sofrasında söz sini sini
Sorgusuz sualsiz sürgünüm sana
Sızım sızım sızda sende sevgini
Sunup satır satır söyle sultana

Sezdim seviyorsun saygın mı saygın
Salkım saçak sevdan saçılıversin
Sanadır son sözüm saklanma sakın
Sobeledim seni sonra seversin.

06.11.2007

Vuslat Yok

Öyle bir rüzgârdı ki yıldırım gibi çarptı
Bir bahar mevsiminde kara kışa tutuldum
Geldiğim tüm yolların düzlüğü yoktu sarptı
Ortada göz önünde bilerek unutuldum

Sevdiğim bir zamanlar hani senin kuzundum
Ekmeğindim, aşındım, sofrandaki tuzundum.

Omuzladığım yükün ne kadarda ağırdı
Ayrılırken arkamdan gök kükredi bağırdı
“Bırakıp beni gitme kal, dur ” diye çağırdı
Buruktum masallarla düşlerle avutuldum.

Sevdiğim bir zamanlar hani senin kuzundum
Ekmeğindim, aşındım, sofrandaki tuzundum.

Kurşun sözlerin geldi yüreğimi dağladı
Gül tenden süzüldü yaş karaları bağladı
O halime gök bile için için ağladı
Aşkın değirmeninde ıslandım kurutuldum

Sevdiğim bir zamanlar hani senin kuzundum
Ekmeğindim, aşındım, sofrandaki tuzundum.

11.04.2008

Debüt: Orxan ZAMAN (Füzuli).Şeirlər

images

 

TƏRCÜMEYİ-HAL

Orxan Zaman (Əlibəyov Orxan Səfər oğlu) 1992-ci il may ayının 23-də Füzuli rayonunda anadan olub.İlk təhsilini Bakı şəhərindəki 260 saylı orta məktəbdə alıb.2009-cu ildə həmin məktəbi bitirib.2009-2013-cü illərdə Sumqayıt Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində ali təhsil alıb.
Ədəbiyyata, poeziyaya erkən yaşlarından maraq göstərir.İlk qələm təcrübələri olan poeziya örnəklərini hələ yeddinci sinifdə ikən yazmışdır.Gənc ədibin ilk şeirləri “Ədəbiyyat naminə”, “525-ci qəzet”, “Bizim söz”, “Sumqayıt Universiteti”, “Sözün Sehri” qəzetlərində, “Davamçılar” adlı uşaq antologiyasında, müxtəlif ədəbiyyat portallarında işıq üzü görüb.
2010-cu illərində Bakı Slavyan Universitetinin nəzdində fəaliyyət göstərən “Kitab aləmi” Nşəriyyat Poliqrafiya Mərkəzi tərəfindən “Sevgi sonatası” adlı ilk şeirlər kitabı işıq üzü gördü.Müəllifin ilk kitabı oxucular tərəfindən yüksək qarşılandı.Hal-hazırda “Gənc Ədiblər Məktəbi”nin üzvüdür.2012-ci il oktyabr ayının 6-da “Ziyalı Ocağı” ctimai Birliyinin elektron orqanı Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Birinci Qurultayında Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Redaksiya, Yaradıcı, Nümayəndə Heyətlərinin üzvü, “Azərbaycan ədəbiyyatı”, “Türkiyə ədəbiyyatı”, “Publisistika”, “Elektron kitablar” bölmələrinin əməkdaşı  seçilmişdir.

2012-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökümət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurası tərəfindən maliyyələşdirlilən və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi tərəfindən həyata keçirilən ”Bölgə yazarlarına dəstək” layihəsi çərçivəsində “Bölgələrdən səslər” kitabında şeirləri dərc olunaraq ilk dəfə olaraq Respublika səviyyəsində ictiamiyyətin nəzərinə çatdırıldı.

Yeriyirəm,
Bom-boş küçələrin qaranlığında…
Aram-aram,
Yağır buz yağışı.
Həm də necə
Elə bil bu damlalar mənə pıçıldayır:
“O, dönəcək, o gələcək”.
Küçənin boş qalmış səkilərində
Özümü dənizdən uzaqda qalmış
balıqçı sanıram.
Qorxuram,
Səni təkliyimdə itirib tapmaqdan.
Səkinin işıq dirəklərindən süzülən
sarı rəngli işığın parıltısında,
Sənin qayğılı üzünü görürəm.
Əllərimi işığa uzadıram,
Sənə toxuna bilmirəm.
Bəlkə sənsən deyə baxıram
Baxdıqca uzanan bu boşluqlara…
Amma sən deyilsən.
Hər küçədə, hər tində səni görürəm,
Amma bilirəm ki, bu küçələr kimi
mənim də ürəyim boşdur.
Və bilirəm nə yazıq ki,
Bu kimsəsiz küçələri, nə də
mənim içimdəki boşluğu dolduracaq
bir kimsə yoxdu…

***
Qaranlıq gecə…
Üç şey:
Ay, sən, xəyyallar,
Şirin-şirin duyğular.
Qapıda qışın qarı,
Ürəkdə hərarətin,
Nələr söyləyir mənə,
Sənsiz yaşamaq çətin.

Gülten ERTÜRK (Türkiye Cümhuriyyeti, Amkara).Muhteşem şiirler

 

Git

(ÇAPRAZLAMA-GÜLCE EDEBİ AKIMI YENİ NAZIM ÖNERİSİ)

YORMA kendini boşu boşuna
Adını bile ANMAYACAĞIM
Tek bir kelime istemem SORMA
KANMAYACAĞIM yaptıklarına

VURMA başını azgın taşlara
Al mazini de işte kapın GİT
İki lafınla senorya KURMA
VAKİT artık çok geç biliyorsun

AKIN kalmadı kapkara yüzün
Bir daha sakın karşıma ÇIKMA
Bana değil ol Allah’a YAKIN
YIKMA bir daha gönül evimi

03. 10. 2008

Gönül Sızım

(ÜÇGEN-GÜLCE EDEBİ AKIMI YENİ NAZIM ÖNERİSİ)

Buz
Gibi
Kesildim
Nefes bile
Alamadım ki
Seni gördüğüm an
Damarımda durdu kan
Sancılandı tek yaram
Sevmek bana haram
Gönül sızıma
Senden sonra
Yıllarca
Bastım
Tuz

Kör
Olsun
Bakarsan
Demiştin ya
Bir başkasına
Bunca sene sonra
Söyle Allah aşkına
Neden çıktın karşıma?
Unutmuştu gözler
Sönmüştü közler
Bu gözlerle
Bak yine
Közler
Kor

03. 10. 2008

Gülten ERTÜRK (Türkiye Cümhuriyyeti, Ankara).Muhteşem şiirler

 

Neden Sorarsın?

Sen “Beni unuttun mu? ” diye neden sorarsın?
Kendimi unuturum seni asla unutmam.

Çölümde yeşertmişken sevda denen filizi
Sevgi ile büyütür, bakar asla kurutmam.

Her saniye nabızda can diyerek atarsın
Esse de bu yüreğe başka sevda tozutmam.

İlmek ilmek işlese sevda denen tezgâhı
Senden bir başkasına bil ki asla dokutmam.

Seni sevmeyenlere bent olup dururum da
Üzerine beddua kötü sözler okutmam.

Eş, dost, akrabalarım merhaba deseler de
Sana uzanır gibi başka bir eli tutmam.

Leyle, Mecnun’da neymiş sana andım olsun ki
Bu sevda ateşini mahşere dek soğutmam.

15.12.2008

Vuslat Yok

Öyle bir rüzgârdı ki yıldırım gibi çarptı
Bir bahar mevsiminde kara kışa tutuldum
Geldiğim tüm yolların düzlüğü yoktu sarptı
Ortada göz önünde bilerek unutuldum

Sevdiğim bir zamanlar hani senin kuzundum
Ekmeğindim, aşındım, sofrandaki tuzundum.

Omuzladığım yükün ne kadarda ağırdı
Ayrılırken arkamdan gök kükredi bağırdı
“Bırakıp beni gitme kal, dur ” diye çağırdı
Buruktum masallarla düşlerle avutuldum.

Sevdiğim bir zamanlar hani senin kuzundum
Ekmeğindim, aşındım, sofrandaki tuzundum.

Kurşun sözlerin geldi yüreğimi dağladı
Gül tenden süzüldü yaş karaları bağladı
O halime gök bile için için ağladı
Aşkın değirmeninde ıslandım kurutuldum

Sevdiğim bir zamanlar hani senin kuzundum
Ekmeğindim, aşındım, sofrandaki tuzundum.

11.04.2008

Debüt: Elmar VÜQARLI (Gəncə).Yeni şeirlər

e-vuqarli

 

Elmar Vüqarlı (Elmar Nurəddin oğlu Əliyev) 1986-cı ildə Gəncə şəhərində doğulub. Mirzə Şəfi Vazehin nəslindəndir. İxtisasca filoloqdur.
Ədəbiyyata, poeziyaya erkən yaşlarından maraq göstərir.Dövri mətbuat səhifələrində şeirləri ilə çıxış edib.Şeirləri Azərbaycan türkcəsindən Türkiyə türkcəsinə tərcümə olunub.
İlk şeirlər toplusu “Yanan sükut” 2006-cı ildə “Adiloğlu”nda kitablaşdırılıb. 2006-cı ildə misirli yazar Yusif İzəddin İsadan etdiyi çevrilərə görə “Misir Mədəniyyət Mərkəzinin Təşəkkür Plaketi” ilə təltif edilib.
Əsasən Batıda sufizmin yayılmasını araşdırır.2010-cu ildə Batının ilk Mövləvi Şeyxi – dr. Kabir Edmund Helminskinin təqdimatı ilə Amerikada fəaliyyət göstərən “Threshold Sufi Cəmiyyəti”nin fəxri üzvü seçilmişdir.
Hal-hazırda Daşkəsən rayon Zəylik kənd tam orta məktəbində Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimidir.
2012-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökümət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurası tərəfindən maliyyələşdirlilən və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi tərəfindən həyata keçirilən ”Bölgə yazarlarına dəstək” layihəsi çərçivəsində “Bölgələrdən səslər” kitabında şeirləri dərc olunaraq ilk dəfə olaraq Respublika səviyyəsində ictiamiyyətin nəzərinə çatdırıldı.

Hər şey köhnəlib

Gözlərimi yumub unuduram incikliyi,
Bağışlayıram sənə bağışlamaq olmazları…
Susursan!
Ürəyin soyudumu nifrətdən?
İstəyincə geyindinmi qarasını hər şeyin?!
Əndərdinmi qarğışını sükutun qulağına?
Bunda təzə nə var ki…
Olanlar da belədi:
nə göydəndüşmə, nə yerdənqalxma,
hər şey tanış, doğma…

Qara yellər ağı oxuyur pəncərələrdə,
Gözə dəymir kimsə sakinsiz küçələrdə.
Qaranlıq, səssizlik çöküb hər yana,
Taleyim qarışıb sisə, dumana.
Külək xəzəlləri dağıdır, oynadır, uzaqlara atır.
Hamı mürgüləyir, hamı yatır.
Bu tənhalığın ortasında özümü asmaq istəyirəm özümdən.
Çıxartmaq istəyirəm boz surətimi üzümdən.

Biganə yalnızlığımdan dağılmış dünyamın əsəbləri,
intihar həddindəki varlığım
qaranlıq yoxluğa tələsir.

Qışqırıram gecəyə, –
amma tənhalığımı duya bilmir o,
heç nəyi guya bilmir o.

Bu payız damı göz yaşları…
Yenə də mi bu küçəni o baş, bu baş gəzəcəm,
yenə də mi söyəcəm hər şeyi,
itirib-tapacam özümü,
siləcəm əlimin arxası ilə üzümü…
Yığılıb boğaza həsrətim,
kirlənib üstüm-başım.
Boşla göz yaşlarını küləklərə.
Mən ki şeir yazmıram!
Mən ki hisslərimi danmıram!
Gəl evinə dön, əzizim, yuvana..
Bunlar köhnəlib, çox köhnəlib.
Hər şey köhnəlib!
Sən də, mən də köhnəlmişik!

Xəzərlən qəlbimdə

Bəyaz gecələrin qoynunda
sevimli körpələrtək
əzizlən, oxşan!
Mürgü yuxulardan süzülüb gələn
zülmətli işıqsan,
aydınlan, nurlan!

Gəl susma,
gül,
danış,
unut hər şeyi,
Xəzərlən qəlbimdə, ey əziz Neva!
Xəzan gəncliyimi boğub suyunda
ağlat gözümdəki donmuş yaşları!
Axı sən bilirsən –
Ruhumda boşluğu doldurmaq üçün
qəlbimdən nəyisə boşaltmalısan,
ağlat,
göz yaşlarım qoy yusun onu,
bu hissin nə adı,
nə ünvanı var…

Bu tutqun səmanın altında səssiz
öpüşək, dərdləşək qərib dost kimi.
Keçib hər şeyimdən alt-üst dünyamla
atıram ruhumu sənə daş kimi!
Xəzərlən qəlbimdə, ey əziz Neva!

Məndəsən bu səhər

Məndəsən bu səhər
tənimdə can kimi,
məndəsən bu səhər
yaşanmış zaman kimi…
Yerdə, göydə – hər yanda
səni görürəm gözsüz,
mənimlə danışırsan
həm kəlməsiz, həm sözsüz.

İçimdə yollar gedər
yoluna qovuşmağa,
ürək atar qəmini
sonuna qovuşmağa.
Ey mənim varlığım,
yoxluğum qidası,
sevincimin, kədərimin,

əzabımın, fərəhimin
Mayası!
Dünyanı əldən salan
qanlı müharibələrdən,
“izm”lərə dolaşmış
yarıtmaz nitsşelərdən,
qafamı alt-üst edən
bayağı nəğmələrdən,
özünə tərif deyən
kişicik gədələrdən,
zəhlətökən, içiboş,
çürük düşüncələrdən,
açılması zor olan,
düyünsüz düyünlərdən
rahatlıq tapmaq üçün
üz tutmağa yerim var:
ora nə çayxana,
nə bar,
nə sauna-masajdır;
nə məsciddir,
nə kilsə,
nə də başqa kitabdır!
Ovunduğum o məkan –
Sənlə dolu ürəyim!
Həm varlığın özüdür,
həm Özüdür ürəyim!
Quşların cəh-cəhinə,
burax, qarışsın səsim,
oxusun əsim-əsim:
Məndəsən bu səhər
tənimdə can kimi,
məndəsən bu səhər
yaşanmış zaman kimi…

Amma sən yoxsan

İlk kəz bu şəhərdəyəm,
bu şəhər sənin şəhərindir;
yollarında izlərin,
səslərində sözlərin,
havasında nəfəsin var…
Bu şəhərin hər yerində sən varsan,
bu şəhər sənin şəhərindir.
Yanlızlığıma lay-lay deyən
köhnə qramafon səslənir
yaxın məhəllələrin dərinliyində,
yuxuya dalıb bu şəhər
gecənin mürgüləyən həzinliyində.
Qulaqlarımda uğuldayan küləklərlə danışır
xəyallarım,
sıxır məni həsrət dolu,
sürgün dolu suallarım.
Yanaqlarımda yaşlar,
ürəyimdə illər ağrısı,
ciyərlərimdə vərəm….
darmadağın, pərən-pərən
səni gəzirəm bu şəhərdə,
amma sən yoxsan!

Öskürək kimi boğur sənsiz arzular,
tövşüyən nəfəsim gecəyə, çənə qarışır,
həsrət mahnısı qoparır ayaqlarım toxunan yollar,
ürək yoxluğunla necə barışır?!
Amma sən yoxsan…
Axı bu görüşə gəlmədin

son dəfə də olsa, halımı görmək üçün,
demək mən gecikmişəm mən
əlvida demək üçün!

Tablo

Gözəgörünməz,
sözəgörünməz
bir çərçivədəyəm…
Ayaqlarımın altında
həyat qarışıq torpaq,
başımın üzərində
sonsuzadək uzanan
boşluqlar,
düşüncəmdə
iztirablar…
Bu tabloya baxıb
nə sevinir,
nə də kədərlənirəm,
nə dəlicəsinə ağlayır,
nə də gülürəm;
aldığım təəssüratdan
bir şeyi bilirəm ki,
parça-parça
ölürəm!

Mələklər qapına təzimə gələr

Bu dərdli sinəmdə qapında hər gün
Ahu-zar eylərəm, ya Rəsulullah!
Dalıb nurundakı rəhmət selinə
Sevgidən ağlaram, ya Rəsulullah!

Xəstə könüllərə məlhəm bəxş edən,
Səninlə aləmi gözəllik sardı.
Ey xəlq olmuşların ən xeyirlisi,
Rəhmətin qəməri ikiyə yardı.

Heyranın olmayan varmı birisi?!
Gecə də, gündüz də adını söylər.
İçməkçün qəlbindən kövsər suyunu
Mələklər qapına təzimə gələr.

Titrədər yerləri, göyləri səssiz,
Qəlbimdə çağlayan kədər ağrısı.
Ruhuma qanad ver, ruhuma ruh ver,
Odlanar içimdə həsrət yanğısı.

Sadiq qul-kölənəm, unutma məni,
Səslərəm, ya Rəsul, səni yaralı.
Diz çöküb, yalvarıb, şəfaət dilər
Qarşında vüqarsız yazıq Vüqarlı.

Rafiq ODAY.”Azərbaycanın istedadlı gənc yazarlarına dəstək” layihəsi.

 

Salam, Əziz və hörmətli gənc yazarlar!
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalı (edebiyyat-az.com) Azərbaycan türkcəsində və Türkiyə türkcəsində ədəbi-bədii yaradıcılıqla məşğul olan gənc yazarları (14-30 yaş arası) “Azərbaycanın istedadlı gənc yazarlarına dəstək” layihəsinə qoşulmağa dəvət edir.Layihənin Rəhbəri Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin Sumqayıt şəhər təşkilatının sədri, “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru Rafiq Odaydır.Layihə iyun ayının 27-dən iyul ayının 27-ə qədər davam edəcək.Layihə çərçivəsində gənc yazarların özkeçmişləri, ədəbi-bədii nümunələri, poeziya örnəkləri, məqalələri, hekayələri “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzetinin səhifələrində dərc olunacaq, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalına yerləşdirilib facebook sosial şəbəkəsində yayımlanacaq.Layihədə iştirak etmək istəyən gənc yazarlar aşağıda sadalanan bilgilərlə-məlumatlarla bizə müraciət edə bilərlər:

Gənc yazarlar üçün lazım olan bilgilər:

1.Özkeçmiş (Tərcümeyi-hal);
2.Ədəbi-bədii nümunələr, poeziya örnəkləri, məqalələr, hekayələr;
3.Şəkil (jpg formatda)

Ünvan: Azərbaycan Respublikası, Sumqayıt şəhəri, 2-ci mikraroyon, “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzetinin redaksiyası.
E-mail: office@edebiyyat-az.com
Elektron orqan: edebiyyat-az.com

Rafiq ODAY.Yeni şeirlər

 

GÖTÜRMÜR

Əsmə hər bir yarpaq üstə,
Bu ağac balta götürmür.
Yük olanı torpaq üstə,
Torpağın altı götürmür.

Nə sızlarsan, viran könlüm,
Öz içinə varan könlüm.
Dərdə könül verən könlüm
Başqa ovqatı götürmür.

Bıçaq kürəyə yol tapır,
Haram – çörəyə yol tapır.
Çat hər ürəyə yol tapır,
Ürək hər çatı götürmür.

Ölümü almam eynimə,
Əgər batmasa beynimə,
Dar ağacı, çox öyünmə,
Bu boğaz çatı götürmür.

KƏRƏM ET

Bir gözələ

Məni kim anlayar de, səndən özgə,
Dada çağırıram səni, kərəm et.
Onsuz da vədəsiz qar ələnibdi,
Artırma saçımda dəni, kərəm et.

Kim məhkum eylədi bu baxta məni,
Cismin əsir etdi otaqda məni,
Bir də kim qaldırar bu taxta məni,
Gəl salma taxtımdan məni, kərəm et.

Qəsdləmi canıma qəsd eyləyirsən,
Yoxsa iradəmi test eyləyirsən?!
Bircə baxışınla məst eyləyirsən,
Sarırsan ömrümə çəni, kərəm et.

Baxmırsan şöhrətə, ada yaxırsan,
Baxmırsan doğmaya, yada yaxırsan,
Sanki bilə-bilə oda yaxırsan,
Ruhdan ayırırsan təni, kərəm et.

Gün boyu gör neçə dərd məndən keçir,
Toplu məndən keçir, fərd məndən keçir,
Bir az da sevgini qat – məndən keçir,
Bu qədər çətindi yəni? – kərəm et!

Məhəbbət KƏLBƏCƏRLİ.Həyatı və Yaradıcılığı

 

Tərcümeyi-hal
Məmmədov Məhəbbət Şamil oğlu 1957-ci il oktyabr ayının 7-də Kəlbəcər rayonunun Zəylik kəndində anadan olmuşdur.1976-cı ildə Zar kənd orta məktəbini bitirmişdir.1985-ci ildə Gəncə Dövlət Univeristetinin Azərbaycan dili və Ədəbiyyatı fakültəsinə daxil olmuş, 1990-cı ildə həmin Univeristeti bitirmişdir.1987-ci ildə Zəylik kənd orta məktəbinə ixtisası üzrə müəllim təyin olunmuşdur.1993-cü ildə məlum Kəlbəcər hadisələrinə görə Goranboy rayonunun Qaraçinar kəndində məskunlaşaraq Kəlbəcər rayon 60 saylı orta məktəbinə ixtisası üzrə müəllim təyin olunmuş.
2004-cü ildə Şəmkir rayonuna köçdüyünə görə, Kəlbəcər rayon 74 saylı əsas məktəbinə ixtisası üzrə müəllim təyin olunmuşdur.
2009-cu ilin sentyabr ayında Şəmkir rayonun “Varlı həyat” kəndində yerləşən Kəlbəcər rayon 96 saylı əsas məktəbinə direktor təyin olunmuşdur.
On səkkiz yaşından etibarən şer yazmağa başlamış, şeirləri Respublikanın müəyyən qəzet və jurnallarında dərc olunmuşdur. İlk kitabı “Qürbətdə qalan dağlar” (1999), ikinci kitabı “Xallı təcnisim” (2008) , üçüncü kitabı “Tər bənövşəm sorma məni” (2010) dördüncü kitabı “Mən ki şair deyildim” (2012)-də çap olunmuşdur.Hal-hazırda şairin bir kitabıda Cənubi Azərbaycanda Təbriz şəhərində çapa hazırlanır.2008-ci ildən etibarən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.İki oğlu var ikisi də ali təhsillidir.

Elman Tovuza
Vətən deyəndə

Elman Tovuz üryimin bir dərin,
Yarası göynəyir Vətən deyndə.
Oqədər ox dəyib bilmir ürəyim,
Harası göynəyir vətən deyndə.

Dadı qaçıb söhbətimin, sözümün,
Dözümüdə tüknibdi dözümün.
Qana dönüb qarsında gözümün,
Qara su göynəyir Vətən deyndə.

Durmuşam önündə dərdin,əlmin,
Çarəsi hardadı görən bu qəmin?
Əlimdə nazilib sınan qələmin,
Parası göynəyir Vətən deyəndə.

Səxavət zirvədən baxan şəhidin,
Əbədi günş tək doğan şəhidin.
Qanı o torpağa axan şəhidin,
Anası göynəyir Vətən deyəndə..

 

 

Nemət TAHİR QARAXANLI.Yeni şeirlər

 

ANA

Sökülməzdi dan yeri
Açılmazdı heç səhər
O şirin laylaların
Olmasaydı gecələr
Mən dünyaya gəlməmiş
Tanıdıb bir mələyi
Mənə əmr etdi Xudam
Anacan söyləməyi
Saçmasaydı Günəş nur
Itərdi zülmətdə Ay
Ana,sən bir Günəşsən
Mən sənə nisbətdə A

* * *

Daha məni heç nə təəccübləndirmir.
Daha mənə heç nə qeyri-adi gəlmir.
Fikirlərim dar beynimə,
Hisslərim qafiyəyə,
Ruhum isə “can” adlanan bu qəfəsə sığmayır.
Sıxılıram, boğuluram..
“Haqqa” doğru yol gedirəm,
“Həqiqət”i özləyirəm
Tamlığından ayrı düşmüş yarpaq üzərində bir şeh damlasıyam.
Buludlara qovuşmaqçün günəşin doğmağını gözləyirəm
Mən, keçmişindən xəbərsiz,
Gələcəyinə biganə manqurtlaşan gəncliyəm,
Məhvə məhkum bir xalqın son gümanı,ümidiyəm
Atası şəhid, anası faişə bir uşağın “insanliğ”a nifrətiyəm
Hər şeyin nəfsinə qurban verən
əsgərin əzab çəkən vicdanıyam,qeyrətiyəm.
Əsirlikdə təhqir olan qadınların ismətiyəm.
“Söz” tapıb ifadə edə bilmədiklərim içimi yandırır, kül eləyir.
Mən Qarabağda yandırılmış,xaraba qalmış bir yurdam
Tamahına aldanaraq tələyə düşmüş,qarşısında şikar durmuş,gözləri bərələ qalmış
Boz qurdam.
Bədənimi buz kəsibdir,donmuşam,bəlkə,yenidən qış gəlibdir?
…yox!yox!Deyəsən,elə mən ölmüşəm..
Ağzımdan çıxaraq havada iz buraxan,
Nəfəs deyil,içimdəki od-alovun istisidir,tüstüsüdür

İÇİMDƏN KEÇƏNLƏR

İçimdən keçənlər…
Nifrətin əli ilə,şərin özü ilə
Boynunu vurmuşam parlaq günəşin
Kainat mat qalıb özü-özlüyündə
Məni illər boyu uşaq kimi aldadan
Xoş gələcək arzusu ilə yaşadan
Yalançı,fırıldaq ümidlərimi qəlbimdən
qoparıb bir-bir boynunu vurdum edam kötüyündə.
Acaq ürəyim soymadı,”insani”hisslərim,nəfsim doymadı
Hamısın yığıb bir yerə onları dəfn elədim
Keçmişimin dərinliyində…
Şaxtalı bir qış gecəsi,vaxt dayanıb
Göydə ay,uduzla da donub…
Bu sükutu bircə pozan
Döyünən,arsız ürəyimdi.
Bircə anda dayanmayan xəyallarım,diləyimdi
…Yaşamıram,mən yoxam,mən yoxluğam
Bir günahkar ruh sürünür can yerinə
Tikə-tikə doğrasanda heç nə çıxmaz
Damarımda nifrət dolanır qan yerinə
Unutmuşam kimliyimi,itirmişəm Tanrımı,inancımı…
Söz deməyə haqqım,yaşamağa yerim yox…
Aslı qaldım mən göylərin ətəyində

TÜRKƏM DEYƏNƏ

Türkəm deyə…
Pəncərədən düşən günəş
Elə bil ki,buz bağlayıb.
İsitməyir könlümü…
Qarabağda ruhum əsir
Savalandan külək əsir
İçimdə boz qurd ulayır…
Əllerim açılıb göyə
Taleyim bürünüb göyə
Tək günahım-Türkəm deyə
Yasaq edildi Ana dilim
Qurudulur Urmu gölüm

YAŞAMAQ BƏHANƏSİ

Yaşamaq bəhanəsi
Yaşamaq üçün gərək bu cəmiyyətin
ritmini tutasan
Kimliyini,məqsədini unudasan
Bunların dilində danışasan…
Yox,mən bu hünərin sahibi deyiləm,bacarmaram
Ümid edirəm ədalət tərəzisi qurular.
Kənardan mənə baxıb ,qəhqəhə çəkən ümidlərim.
Əlacım olsa, içimdən birdəfəlik qovaram sizi
Əlacım olsa, bir qaşıq suda yox,göz yaşlarımda boğaram sizi
Önümdə uzun bir tunel.
Nə işıq görünür, nə qatar gəlir
İrəli gedim getməyim tərəddütdəyəm
Yenə ümidlərim irəli səsləyir
Bu tunelin sonunda məni
Ya həqiqət,ya ölüm gözləyir
Yox!ölmək olmaz!
Axı bir yanda sevdiklərim var
Digər yanda intiharı günah sayan Tanrım
Aha! Deyəsən, yaşamağa bəhanə tapdım..

XATİRƏLƏR

Xatirələr…
Sənsizlik,tənhalıq sıxanda məni
Arzular,ümidlər dayağım olur
Mən haçan darıxsam,səninlə bağlı
Şirin xatirələr qonağım olur
Həsrət fırtınası azdırsa məni
O ulduz gözlərin mayağım olur
Mən eşq dənizində üzən bir gəni
Qolların limantək sığnağım olur

* * *

Qorxu – nə isə itirmək hissi…
Kimisi can itkisindən
Kimisi mal itkisindən
Kimisi vəzifə itkisindən
Qorxar,susar kölələşər
Yavaş- yavaş ,zərrə-zərrə vəhşiləşər
İnsan da insanlığın itirməyə yaman qorxar
Dan danışar,sonra isə qan qusar….
Yuxu-ruhun azad olduğu an…
Daş üstündə daş kimi yatan da var
Yatağında ilan kimi qığrılan da var
Yarasa kimi qaniçən,gecə həyatı yaşayan da var
Qula çevrilmiş ruhlar,istəməsə də bu “canları”daşımağa məhkumdurlar
Ruhlara bu cəzanı niyə vermiş Allah?
Görən bunların hansı günahı var?…
Sevgi – vərdişin,bağlılığın ən yüksək pilləsi…
Yaradana sevgi
Valideynlərə sevgi
Vətənə sevgi
Qadına sevgi
Vəzifəyə sevgi
Var -dövlətə sevgi…
Bu qədər sevgini ürəyimizdə necə gəzdiririk,İlahi?
Bunlar hamısı insana məxsus ehtiyaclar,istəklərdir…
Ruhun isə bir arzusu,bir diləyi,bir sevgisi var ancaq,
Azadlıq !Azadlıq! Azadlıq!!!

Almaz İldırımın”Məlum bir zamanda,məhkum bir eldə
Allahım nə ücün şair doğuldum?”
şerinə cavab yazmışam bu şeiri….

“Xalq düşməni” deyib təqib etdilər
Nələr çəkmədi ki,bəlalı başı?
Dərdini söylədi Araza,Kürə
Xəzərə yetişdi qanlı göz yaşı

Dedi;”dəfn edərsiniz üzü vətənə”
Onun Kəbəsi idi hər vətən daşı
Adıtək ruhu da qalxdı göylərə
Qürbətdə gömdülər bir Vətəndaşı

O Yanvar gecesi qan dənizində
Əliyalın xalqımla birgə boğuldum
Arxalı köpəklər cumdu elimə
Mən də sənin kimi yurdan qovuldum

Şəhidlər can verib aldı hüriyyət
Onların ruhutək mən azad oldum
Azad məmləkətdə,azad bir eldə
Allahım nə yaxşı şair doğuldum!!!

Nemət Tahir QARAXANLI.Yeni şeir

 

DƏRDLƏRİMİ YAZMIŞAM BUZ ÜSTÜNƏ

Ümidlər qəbiristanlığıdır sanki
Daş kimi soyuyub mənim ürəyim.
Oxa dönmüş başdaşları dəlir sinəmi…
İnsanlığa həsrət…Vətənə həsrət…
Azadlığa həsrət… kəfənə həsrət
diri ikən ölülərik biz…
nəfəsim içimdə boğulur
göz yaşlarım yanağımda quruyur
Dodaqlarım çat-çat olub
Suya həsrət torpaq kimi…
Dərdlərimi yazışam buz üstünə
Gözləyirəm günəşin doğmağını.
Azalıb inancım,Taqətdən düşmüşəm.
Zəifləyib əqidəm,odum-alovum,
təkcə yanır varlığım.
Nefti qurtarmış,piltəsi közərən çıraq kimi…

Hüseyn Arifin arxivindən şeirlər.Eksklüziv

10335726_630733263662185_1590584312_n

 

Tələsmə

Baxıb sola, baxıb sağa
Tər qoxulu bağça-bağa
-Vaxtıdır!-deyə açılmağa
Tələsmə, ay gül, tələsmə!

Çən-çiskin versə də ara
Azmı tutulmuşuq qara
Bel bağlayıb ilk bahara
Tələsmə, bülbül, tələsmə.

Çat haraya, yet köməyə,
Qoyma namərd mərdi əyə.
Bir sözlə dostdan dönməyə
Tələsmə, könül, tələsmə.

Oldu

Xəyal zirvələrə səslədi məni,
Torpaqda əzilən dizlərim oldu.
Alanda üstümü dağların çəni,
Donub buz bağlayan izlərim oldu.

Bilmirəm həyatda kimə neylədim,
Ağlıma gələni aşkar söylədim.
Yaxını özümdən uzaq eylədim,
Günahkar günahsız sözlərim oldu.

Hüseyn Arifəm, saçlarımda dən,
Bir tərəfim bulud, bir tərəfim çən.
İçim qan ağladı gördüklərimdən,
Könlümün düşməni gözlərim oldu.

Daş üzəngi

Dağlara getmişdim,
ulu dağlara.
Buludlar başımın üstündən aşdı.
Qayalar qoynunda elə bu ara
Bir daş üzəngiyə gözüm sataşdı.

Qədim daş üzəngi…
Seyr et bir anlıq-
Onda qoç Koroğlu, Babək zəhmi var.
Bir canlı tarixdi hər qəhrəmanlıq
Əsrdən-əsrə qalır yadigar.

Xəyal haralara apardı məni,
Yadlar yurdumuza çox bostan əkib.
Köhlənlər belində ərlər çəkəni,
Üzəngilər çəkib, yəhərlər çəkib.

Ürək daşa dönər, demişlər bunu
Müsibət ucundan, möhnət üzündən.
Dəmirin dəyişib daş olduğunu
İlk dəfə görürəm gözlərimlə mən.

Çoxdur möcüzəsi dövrün, həyatın
Nə qəribə hikmət, nə qəribə sirr.
O bəlkə Qır atın, bəlkə Dür atın
Bəlkə Ərəb atın nişanəsidir…

Suallar, sorğular beynimdə min-min,
Aşıq da qarşımda keçir “Cəngi”yə.
Nə deyim, bəlkə də Ərəbzənginin
Ayaqları dəyib bu üzəngiyə.

Nəsillər alovdan, alovdan keçiblər,
Bir ordu məhv olub bir çathaçatda.
Bəlkə də Babəki boğanda qəhər
Dəmir daşa dönüb ayağı altda.

Daşın daş dözümü, daşın daş ömrü,
Nə qədər köksünü irəli gərmiş.
Yüz dağa, düyünə dözməkdən ötrü
Dəmir də bərkiyib başa dönərmiş.

Üzümüz nə vaxtdan nə vaxta çatır
Şimşək nərəsi var haqqın səsində.
Hələ cilid-cilid kitablar yatır
Dağlar muzeyinin xəzinəsində.

 

Teymur HƏBİBİ.Yeni şeirlər

 

MƏHƏBBƏT

Bu qoca dünyada biztək insana
Ömür verib yaşadandır məhəbbət.
Bu qoca dünyada qıza, oğlana
Əmrin verib aldadandır, məhəbbət.

Can, can deyib çağıran o dillərin,
Şux qaməti qucaqlayan əllərin,
Ətir saçan gözəl-göyçək güllərin,
Təsirindən yaranandır, məhəbbət.

Bəzən sevindirib, bəzən ağladan,
Ürək qapısını üzə bağlayan,
Sevənləri xəyallara daldıran,
Ağılı başdan alandır, məhəbbət.

BİRCƏ SƏN YOXSAN, ƏZİZİM

Gözəl bir qış axşamında,
Oturmuşam otağımda,
Siqaret də damağımda,
Bircə sən yoxsan, əzizim.

Yazan qələm, coşan ilham
Mənimlədir indi, bu an.
Otağı bürüyüb duman,
Bircə sən yoxsan, əzizim.

Bu axşamın qonağıdır
Divardan asılan rəsmin.
Bir də oxunan ağıdır,
Bircə sən yoxsan, əzizim.

Gedişinlə izin qaldı,
Baxışınla gözün qaldı,
Bir də quru sözün qaldı,
Bircə sən yoxsan, əzizim.

Teymur HƏBİBİ.Yeni şeirlər

 

GÜL FİDANI
Gül fidanı, bəxtimin gülüsən sən,
Nə tez mehin ətrilə soldun belə?
Hey nazlanıb, ağlayıb, gülürsən sən,
Nəğmələr olub düşdün dildən-dilə.

Gül fidanı, ətirli bir çiçəksən,
Eşq bağımda birdənəsən, sən təksən.
Yağışam, ruhuna qidayam, gülüm,
Bil, həsrətindən döyünən ürəksən,

Gül fidanı, adın kimi gözəlsən,
Gül bir yana, qadın kimi gözəlsən.
Həbibi, hər an şad ol gözəllikdən,
Fidanım, sən də gül kimi gözəlsən.

 

SƏN MƏNİM ÜÇÜN…

(Mənsur şeir)

Sən mənim üçün tələbəlik illərindən bir xatirə…
Sən mənim üçün saf-səmimi, ülvi məhəbbət…
Sən mənim üçün yazdığım cavabsız mesajlar…
Sən mənim üçün “Gül fidanı…”
Sən mənim üçün qısa metrajlı bir film…
Sən mənim üçün telefon zəngi…
Sən mənim üçün gələcək can yoldaşı…
Sən mənim üçün gələcək iş yoldaşı…
Sən mənim üçün gələcək səfər yoldaşı…
Sən mənim üçün sonda ayrılıq payı…
Sən mənim üçün sonda dərd dağı…
Sən mənim üçün həsrətdən ağlayan göz yaşı…
Sən mənim üçün tufanlı bir dəniz…
Sən mənim üçün ürəyin son nəbzi!

“Türk Dünyası Gənc Yazarlarının Bakı Toplantısı” keçiriləcək

 

Zamanı, həvəsi olan bütün dostlarım çağrılıdır:

Azərbaycan Prezidenti yanında Gənclər Fondunun dəstəyi ilə həyata keçirilən “Türk dünyası gənc yazarların Bakı toplantısı” layihəsi çərçivəsində “Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi-15: ödül törəni və Türk dünyası şeir şöləni” düzənlənəcək.2013-cü il iyul ayının 1-də Bakı şəhərində Rəşid Behbudov adına Dövlət Mahnı Teatrında saat 17:00-da gerçəkləşəcək.

Həmin layihədə iştirak etmək istəyənlər aşağıdakı ünvana müraciət edə bilərlər:

 

Azərbaycan Respublikası, Bakı şəhəri, Səbayel r., R.Behbudov küçəsi,12 BAKI AZ1000

 

Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin elektron orqanları

www.dgtyb.org, www.bizimyazi.com

Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin elektron poçtları

dgtyb@box.az, yazar55@rambler.ru

Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin növbəti hesabat-seçki qurultayı keçiriləcək

 

Diqqət!

Sayğılı Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi ( DGTYB) üzvləri və təəsübkeşləri!

2013-cü il iyul ayının 2-də Bakı şəhərində Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin növbəti hesabat-seçki qurultayı keçiriləcək.Əgər sizlərdən indiyədək nümayəndə ( yaxud müşahidəçi) olması barədə bilgi əldə etməmişlər varsa, bu qurultayda iştirak etmək istəyirsinizsə, lütfən, dgtyb@box.az; yazar55@rambler.ru elektron poçtları vasitəsilə bizimlə əlaqə yaradıb, istəyinizi bildirin.

Gülten ERTÜRK (Türkiye Cümhuriyyeti, Ankara).Muhteşem şiirler

 

Sevgimsin(GÜLCE-BULUŞMA)

Ey gurup vaktinin hazin güneşi
Sevdamın üstüne batma ne olur
Karşımda dururken gönlümün eşi
Derdime ayrılık katma ne olur

Ey sevgili;
Sevgi sözcüğünün ifadesi nedir?
Dendiğinde
Seni gösteresim geliyor.
Ben seni gelmiş geçmiş zamanlara inat
Sen yokken bile sevdim.
Boncuk gözlerinden akan yaşlarda,
Hayalime dolup taşarken sevdim seni.
Kara gecelerime inat,
Günümü aydınlatan seher vaktiydin.
Kara bulutlara inat,
Bereketini veren yağmur damlalarında sevdim seni.
Okyanuslardaki her bir su damlası
Sevgimin ifadesidir benliğimde…

Gittiğin o gün var ya
Aldığın güller boynunu büktü
Kalbimse yerinden sanki söküktü
Hasta bedenimse ezik döküktü

Med cezirler yaşadım kimi zaman
Kimi zaman hayal denizinde sarhoş oldum.
Ben seni ta ki Kal-ü belâdan beri
Ta ki karşıma çıkana kadar
Sen olduğunu bilmeden sevdim.
Bil ki sevgili;
Gözlerin gözlerime tek damgası vurdu
Yaman yurdu bu gönül zamanı sana kurdu.

Bitti

Yanlış zamanlarımda, farklı duygularımla
Aşk kibritti…

Mıknatıs sevdamızsa; birbirini kuvvetle
Hızlı itti…

Camdaki düşlerimin üzerine su tuttum
Aktı gitti…

Anla beni gönlümde ayırdığım bu yerin
Şimdi bitti…

9.02.2008

Təranə NAZİMQIZI.”Mənim vicdanım qələmimə qara ləkə deyil…..!” (Məqalə).

MƏNİM VİCDANIM  QƏLƏMİMƏ QARA LƏKƏ DEYİL…..! 

Hörmətli oxucular, bəzi həmkarlarımın mənə irad tutduqları məsələlərə cavab verməklə   sizinlə həmsöhbət olmaq istərdim. Bəzən məndən soruşurlar:”Bu geniş dünyada gözlərin  yaxşı heçnə görmür ki, yaxşıdan  yazasan, niyə həmişə fikirlərin iradlı olur?  Sizləri əmin edirəm, mənim gözümdən zərrə olsa yayınmaz, istər pis , istər yaxşı, bu ALLAHIN mənə verdiyi töhfədir. Qələmimlə TANRININ mənə verdiyi saf vicdan  üst – üstə düşdüyündən, özümə əmin olan dürüst  jurnalist kimi yalnız gördüklərimi yazıram. Əlbəttə, mənim də hamı kimi iki gözüm var, fərqli olan budur ki, mənim vicdanımın gözü itidir.  Sadə bir misal, evdən səhər işə getmək üçün çıxıram. İlk olaraq gözlərim  yerə sataşanda gördüyüm ayaqlar altına tökülmüş zir-zibillə yanaşı mədəniyyətsiz insanların( bəlkə də xəstə) yerdəki tüpürcəkləri olur. İnanın dediklərimi görməmək üçün ayağımın altına baxmadığımdan dəfələrlə yıxılmaqdan qurtarmışam.  Sizcə, bu mənzərə insanda hansı təəssuratı  yaradar? Ani olaraq vərəmli xəstələr göz önünə gəlir və istər – istəməz düşünürsən, bəlkə yerə tüpürən  insanlar virus daşıyıcısıdır? Əgər belədirsə onların yerə tüpürüb insanları ürəkbulandıran vəziyyətə salması hansı məntiqə uyğun gəlir? ( Məni qınamayın, gördüyüm mənzərə belə düşünməyə əsas verir) Xəstə olmaq heç də qəbahət deyil. Allah dərd də verib, dərman da.  Niyə bəzi xain xislətli  insanlar düşünürlər ki, mən xəstəyəmsə hamı xəstə olmalıdır. Axı gördüklərim bir jurnalist kimi məndə belə təsurat yaratmaya bilməz. Bu ürək bulandıran görüntülər bir yana qalsın, bir az  getməmiş dəfələrlə eyni yerdə yol təmiri adı ilə  qazılıb yarı – yarımçıq  doldurulmamış çala – çuxurla rastlaşmalı oluram. İş yerinə  çatana kimi bu və ya digər gördüyüm mənzərələrin sayını artırmaq mümkündür. Marşrutdan istifadə zamanı sürücülərin məsuliyyətsizliyindən gözlənilməz yol qəzalarının şahidi olmuşam. Artıq bu kimi  olaylar gündəlik həyatımızla eynilik təşkil edir, hətta deyərdim alışmışıq da…! Həyatda göz çıxaran və ürək ağrıdan dəfələrlə rast gəldiyim mənzərədən  biri də, dilənçilərdən fərqli olaraq, bir loxma çörək üçün ona – buna əl açan hicablı xanım  da görmüşəm. Bu yerdə hicablı jurnalist əlinə qələm götürməsin neyləsin? Necə gördüyünü qələmə almasın? Necə rast gəldiyinə irad bildirməsin? Beləsi mənim də qarşıma çıxıb, cavan qız uşağı idi, gələn maşınların qarşısına çıxıb pul üçün sürücülərə əl açırdı. İNSANLIĞI olan  bu qızın əlini boş qaytarmırdı, lakin eləsi olurdu qızı ələ salırdı.  Mən özüm hicablı olduğumdan şahidi olduğum hadisə  mənə çox ağır təsir bağışladı. Sanki bir anlığa özümü onun yerində hiss etdim. Bütün bu olanlar İSLAM dininə həqarət deyilmi? Əlbəttə bu yerdə mən özümü saxlaya bilməzdim. Xanımın qarşısına çıxıb nə etdiyinin fərqində olduğunu  israrla  xəbər aldım və onu başa salmağa çalışdım ki, sənin etdiklərin dinimizə ziddir. Səni nə vadar edir ki, bu yola düşmüsən? Cavabı çox qısa oldu:” Anam xəstədir onu yaşatmaq üçün dilənməyə  məcburam, çünki mənim heç yerdən gəlir yerim yoxdur. Təhsilim də yoxdur ki, özümə başqa iş tapım.Restoran kafedə işə düzəlmək istəmişəm, mənə irad tutublar ki,   “vid – fasonun” yoxdur. Mən qaragün  heç vaxt ağ gün görmədiyimdən, allah verənləri də itirmişəm. Nə edim, ALLAHIN verdiyi budur, həyatın amansız burulğanında çabalayıram” Mən onu başa düşüb ürəyim ağrısa da, anlatmağa çalışdım ki, sənin dediklərin əsas deyil. Sənin əlin sağ, ayağın sağ, get  özünə başqa iş tap, İSLAMİ dəyərlərə, bir halda özün də hicablısan, mömin bacıların adına  ləkə gətirmə! İSLAMI haqqilə yaşayan hər kəs dinimizin qanunlarına  boyun əyməlidir!   Xanım məni başa düşdüyünü dedi və çox peşman oldu. Mən isə o gündən sonra həmin qızı oralarda görmədim. Mənim düşünçələrimə irad tutanlar mənə cavab verin! Mən  şahid olduğum  cəmiyyətin qara ləkəsinə  necə ağ deyim? Mənim vicdanım heç vaxt yol verməz ki, qaraya ağ deyim. Nə olsun ki, söz, mətbuat azaddır. Bəs vicdan, odamı azaddır? Vicdanlı  jurnalist qələmin  təsir qüvvəsidir. Siz də  heç  şübhə yaranmasın ki,  mən yaxşı  gördüklərimi tamamilə inkar edirəm. ƏSLA! Mən də bu dövlətin vətəndaşıyam. Vətəndaş olaraq fəxr edirəm mənim dövlətim var, bayrağımız böyük dövlətlərin bayraqları sirasındadır. Öyünüləsi çox işlərimiz var. Lakin elə acı həqiqətlər var ki, heç dilə gətiriləsi deyil. Ancaq hər şeyə rəğmən fəxr edək ki,  yer üzündə millət olaraq varıq və bizi AZƏRBAYCANLI kimi tanıyırlar. Olanlarımıza yalnız  şükr etmək lazımdır. Zərurətdən dolayı  onu  nəzərə almaq lazımdır ki, kölgəli görüntülərə vicdanlı jurnalist aydınlıq gətirməlidir. Məndən ötdü, qardaşıma dəysin deyib hadisələrə göz yummaq  mümkün deyil! Mən necə görməyim, eşitməyim atalar – analar qız uşaqlarınnın bir ailədə çox olmasını arzulamır və  dünyaya gəlişini özünə utanc bilir.( Axı bizim nə qədər utanılası işlərimiz var), necə qələmə almayım, böyük – kiçik tanınmır  istirahət üçün salınan bulvar və parklarda mənəviyyatsızlıq baş alıb gedir, dövlətin xalq üçün verdiyi zəruri  qanunlar kağız üzərində qalır, insanların maddi – rifah halı ilə yanaşı sağlamlığı qənaətbəxş deyil, həkimlərin özbaşınalığı dözülməz səviyyədədir, hansı birindən söz açım, hansı birinə göz yumum? Sizlər də gördüklərinizə mənim kimi yanaşsanız  vətəndaş olaraq mənə  irad tutmazsınız. Bizlərin hər anı, hər dəqiqəsi bir tarixdir. Tarix  isə həmişə arxada qalır ki, geriyə baxanda nələrsə yadımıza düşsün. Hər dövlətin  yaxşı və pis işləri  tarixin yaddaşına hopur. Bəzən mən də öz-özümə sual edirəm “ Doğrudanmı mənim qarşıma yaxşı heçnə çıxmır yaxud mən zorla nə isə düzüb- qoşuram.” VALLAH səmimiyyətimə inanın, mən də hər şeyi gözəl görmək istərdim. Əlbəttə mən də, pisləri  yaxşı kimi  görə bilsəydim mənəvi əzab çəkməzdim. Cəmiyyət o qədər kölgəyə bürünüb ki, reallığı görmək mümkün deyil. Yalnız sözündə qələmində dürüst, cəsarətli,  diqqətli jurnalist  gözünə görünən  kölgələri  reallığa çevirə bilər. Bu qara kölgələr  səni nəinki çöldə, bayırda hətta evdə oturduğun zaman da, yaxalayır. Bu yaxında evin pəncərəsindən baxanda şahid olduğum bir hadisəni sizlərlə bölüşüm. Bu mənzərə mən yuxarı mərtəbədə yaşadığımdan, daha aydın seçilirdi. Binaların arasında  bəzən maşınlar qarşı – qarşıya çıxır, sürücülük mədəniyyəti olanlar  biri -digərinə yol verir. Bir dəfə həyətdən cürbəcür səslər gəldiyini eşitdim. Pəncərəyə yaxınlaşanda iki xarici avtomobilin üz-üzə dayandığının şahidi oldum?  Biri digərinə yol vermək istəmirdi. Baxdım ki, sürücülər hər  ikisi orta yaşlıdır. Binaların sakinləri səsə yığılmışdı. Biri deyir əvvəl mən keçəcəm, o biri deyir yox  mən. Xülasə bu sürücülər tərs keçi kimi burun – buruna dayanmışdılar.Hər iki avtomobilin sürücüləri başa düşmək istəmirdi ki, yolu kəsdiklərindən arxalarında yöluna davam etmək üçün çoxlu sayda avtomobil növbəyə durub, bir sözlə aləm bir – birinə dəymişdi. Heç kim onları ipə- sapa yatıra billmirdi. Nəhayət, məsələyə polis qarışdıqdan sonra işlər yoluna düşdü. Siz deyin, belə məsələyə jurnalist necə fikir bildirməsin? Bu mənzərəyə qocalı – cavanlı hamı baxırdı. Bizim gənc nəsil bu gördüklərindən hansı ibrəti götürsün? Həyatda bu kimi olaylara çox tez – tez rast gəlmək mümkündür. Görən göz belə faktlardan  necə yan keçə bilər? Bu gün cəmiyyət cox acınacaqlı vəziyyətdədir. İnsanlar zahirən azad olsalar da, mənəviyyatca şox kasıbdı. Mənəviyyatın kasıblığı millətin üzünə qara ləkə sayılır.LƏKƏNİN DƏRİNİ AŞILAMASI İSƏ ……. BAĞIŞLANILMAZDI!  Bəli çox israrla deyirəm bağışlanılmazdı! Dərini aşılayan ləkə bu günkü dövrümüzdə Can – Polad müəllimin “YENİ XƏBƏR” qəzetində dərc olunmuş məqaləsində QUŞ QUŞLAYAN  jurnalistlərin simasına daha dərin hopub. Mən yazını  yekulaşdırmışdım,  lakin əməkdaşı olduğum qəzetdə  Can – Polad müəllimin məqaləsinə rast gəldiyimdən, müəllifin  jurnalistlərə qarşı fikri birmənalı olmadığını nəzərə alaraq quş quşlayanlara fərqli münasibət bildirməyi özümə borc bildim.

Hörmətli CAN – POLAD müəllim! Dediyniz jurnalistlər ov edib, quş quşlaya bilər, bəs bu jurnalistlər başa düşmür ki, onların vicdanları ovladığı quşlardan əvvəl tələyə düşüb? Bu tələnin içində çabaladıqlarının fərqində deyillərmi? Guman edirəm, mənim yazdıqlarımı oxusanız jurnalist xislətinin müxtəlifliyini görə bilərsiniz. Siz oxuyun, jurnalist kimi yaxşı heçnə gömədiyimi mənə irad tutanlara necə cavab verirəm. Əlbəttə sizinlə həmfikirəm, vicdanını pula satan jurnalistlər mətbuata, sözün, fikrin azadlığına qara LƏKƏDİR. Vicdanlı jurnalist əvvəl qələminə, sonra öz cəsarətinə güvənməlidir, ələlxüsus özünə inanmalıdır. Mən belə düşünürəm. Yazdım ki, bir az ürəyinizə sərinlik gəlsin, yəni quş quşlayan jurnalistlərlə yanaşı mətbuatda  gördüyünü gözündən vuran SNAYPER KIMI JUNALİSTLƏRİMİZ VAR. Mən özümü belə jurnalistlərlə yanaşı gördüyümdən,   dürüst yolumda mənə  irad tutanlara israrla bildirirəm. MƏNİM VİCDANIM QƏLƏMİMƏ QARA LƏKƏ OLA BİLMƏZ……!!!

Təranə NAZİMQIZI.”Canımızın boğazdan çıxacağı vaxt” (Məqalə).

              CANIMIZIN BOĞAZDAN  ÇIXACAĞI VAXT

                                             HƏLƏLİK MƏLUM DEYİL!!!… 

İnkişaf etmiş dövlətin əzəməti onun mədəniyyətindən, təhsilindən, səhiyyəsindən və apardığı siyasətlə bağlı xalqının maddi rifahından asılıdır. Görəsən, nefti – qazı ilə varlı yaşaya biləcək qüdrətə malik olan  Azərbaycan bu göstəricilərə cavab verirmi? Məncə kənardan nə qədər qollu – budaqlı ağaca bənzəsək də,  içərimizdən yeyildiyimizin heç fərqində deyilik. Onu da yaddan çıxarmayaq ki, sosial baxımdan xalqın maddi rifahı hər tərəfli təmin olunsa da, sağlamlıq yerində deyilsə, bu göstəricilər yaşam tərzi  demək deyil. Nə qədər elmin- texnikanın, mədəniyyətin inkişaf etdiyi əsrdə yaşasaq da, səhiyyədəki boşluqlar  insanların sağlamlığını yetərincə təmin edə bilmir. Müşahidə etsək istər yaşlı, istərsə də gənc nəslin əksəriyyətinin sağlamlığı natamamdır. Axı niyə? Çünki elmin  inkişafı səhiyyədə olan boşluqları daha qabarıq şəkildə üzə çıxarır. İctimayəti narahat edən məsələlərlə tanış olmaq üçün yolumuzu səhiyyə ocaqlarından salsaq, təəssüf doğurası hal budur ki, Azərbaycanda özəl klinikalar dövlət xəstəxanalarını kölgədə qoyub desək yanılmarıq. Bu yerdə hər hansı bir xəstəliklə mübarizəyə qalxan zavallı xəstələr göz önünə gəlir. Aydın  məsələdir ki, Azərbaycanda özəl klinikalara üz tutan xəstə vətəndaşların əli mütləq cibində olmalıdır, fərq etməz istər kasıb olsun istər imkanlı. Elə ki,xəstələrin ayağı dəydi klinikanın kandarına həkimə “salam” vermək üçün ən azı iyirmi-əlli manat pulu kassaya ödəməlidir. Həkimlə salam – kəlamdan sonra xəstəni daha hansı “rasxodlar” gözləyir, o xəstənin  son dərəcə bahalı müayinələrindən asılıdır. Yazıq xəstələr lazım oldu – olmadı yersiz yoxlamalardan keçdikcə düşünürlər, görəsən, həkimin yazdığı resept nə qədər pul tutacaq, görəsən dərmanları almağa pulum çatacaq yoxsa yox, mən bunları hansı apteklərdən tapacam? Amma sağlamlıq fədaisi olan həkimlərimiz xəstələrini heç dərd çəkməyə qoymur, birbaşa yonəldir faiz üçün əməkdaşlıq etdiyi firmaların apteklərinə. “ZAVALLI XƏSTƏLƏR” od qiymətinə aldıqları dərmanların xeyrini görə bilsə yenə dərd yarıdır. Heç bir nəticə görməyən xəstə  bu dəfə televiziyadan eşidir ki, xaricdən həkimlər gəlib,  vardan yoxdan çıxmasına baxmayaraq, üz tutur xarici həkimlərin qəbuluna ki, bəlkə indi nicat tapa. Əcnəbi  ölkələrdən gələn həkimlərdən söz düşmüşkən son zamanlar Azərbaycana təşrif buyuran həkimlərin sayı-hesabı yoxdur. Görəsən biz səhərdən axşama kimi  bu həkimləri reklam etməklə niyə  öz savadlı həkimlərimizi kölgə altında qoyuruq?  Görünür bu prinsip dövlətin səhiyyə ilə  bağlı olan siyasətidir və birmənalı deyil. “Gəlmə” həkimlər Azərbaycan səhiyyəsində olan boşluqları aydin görmürmü? Hansı  gəlmə həkim azərbaycanlı vətəndaşa doğması kimi münasibət göstərə bilər, özümüzünkü nə qədər pis olsa da, ətini (pulunu) yesə də sümüyünü çölə atmaz! Sadəcə duşdüyümüz vəziyyətdən istifadə edən xarici həkimlər Azərbaycanda “qaz” vurub qazan doldurmağa gəlirlər. Bu gəlişlərin  insanları soyub mənfəət  əldə etməkdən başqa xalqa heç bir xeyri yoxdur,   bəlkə az-maz vergisindən başqa.  Görəsən bu qədər “qara qızıl” kimi sərvəti olan dövlətin bu xırda pullara doğrudanmı ehtiyacı var?  Görəsən  bizim dövlətin  hər hansı xarici dövlətdə öz klinkalarını açmağa qüdrəti çatmırmı? Bu yerdə birmənalı şəkildə deyə bilərik ki, biz və ya qeyri dövətlər xarici dövlətlərin nəzdində klinka açmaq üçün cəhd etməz, ən azı ona görə ki, onlar öz xalqının savadlı həkimlərinə inanır və öz sağlamlıqlarını onlara həvalə edirlər. Düşünməyə dəyər, məncə  bizim həkimlər heç də xarici həkimlərdən savadsız, bacarıqsız deyil. Belə çıxır ki, heç bir xarici dövlət imkan vermir ki, onun vətəndaşının sağlamlığına başqa xalqın  həkimləri müdaxilə etsin, çünki  vətəndaşının sağlamlığına biganə deyil. Bəs biz niyə bunu düşünə bilməyib, millətin həm sağlamlığını, həm maddi rifahını yadlara etibar edirik? Başqa bir məsələ, bütün inkişaf etmiş dövlətlərdə olduğu kimi Azərbaycanda da hər bir vətəndaşın tibbi sığortası olmalıdır. Vətəndaş heç olmasa ildə bir və ya iki dəfə tibbi sığorta hesabına fərq etməz, dövlət yoxsa özəl (çünki vətəndaş da bizimdir, klinika da) sağlam gələcək naminə müayinədən keçə bilməlidir. Belə olsa vətəndaşların başqa ölkələrə ayaq açmasına ehtiyac qalmaz, həm də xeyir özümüzə qalar. O ki qaldı, vətəndaşın maddi imkanına  yəqin dövlət tibbi sığortanı elə planlaşdıra bilər ki, vətəndaş işlədiyi idarədən və aldığı məvacibdən asılı olaraq istərsə dövlət xəstəxanasında, istərsə özəl klinkalarda müayinə və müalicə oluna bilsin. Son zamanlar Dövlət xəstəxanaları hər cür təmin olunmasına baxmayaraq, (mətbuatda hər gün dövlətin öz hesabına açdığı və hər cür avadanlıqla təmin etdiyi xəstəxanaları görür və eşidirik, bunlar yalnız kimlərəsə göstərmək və gözə kül üfürmək üçün deyilsə əgər) nədənsə dövlət xəstəxanalarında yenə hansısa müayinələr mümkün olmur, vətəndaş özəl klinkalara göndərilir, deməli, dövlət öz həkimini yetərincə təmin edə bilmədiyi üçün özəllərdən gələn faizin həkimin cibinə getməsi üçün şərait yaradır. Belə olan təqdirdə həm dövlətin gördüyü işlər qalır kölgədə, və yenə də vətəndaş həm maddi, həm də mənəvi zərbə alır. Axı niyə  və ya nədir məqsəd? Kimi qınayaq? Həqiqəti  axtarsaq, həkim də bu dövlətin nümayəndəsidir, o da dolanmalıdır. NİYƏ? NİYƏ axı, bizim həkimlər də maddiyat səbəbilə  öz vətəndaşına maddi zərər vura-vura öz həkim adına ləkə gətirir? Niyə dövlət tibb sahəsində belə özbaşnalığa şərait yaradır?  Mübaliğəsiz deyirəm, həkimləri xalq yox, dövlət yaşatmalıdır! Dövlət öz savadlı həkimləri üçün elə şərait yaratmalıdır ki, həkimin gözü xəstənin əlində olmasın. Həkimlər də üzərinə düşən məsuliyyəti dərk edərək, millətinin sağlmlığının keşiyində təmənnasız dayansın, xalqa xidmət etsinlər ki, gələcəyimiz olan nəsil sağlam yetişsin. Gələcək nəsildən söz düşmüşkən, heç fərqinə varan varmı, ümumiyyətlə Azərbaycanda nəsil artırmı niyə azalıb? Bu gün yeni ailə quranlar tək uşaqla kifayətlənir, maraqlıdır, NİYƏ?  Ana olmaq istəyən gənc ailə səhiyyədəki indiki qiymətlərlə bir övlad sahibi olmaq üçün  beş-altı min manatı göz önünə almalıdır ki, öz övladını qucağına ala bilsin. Heç təəccübləmək lazım deyil, əfsuslar olsun ki, min əzab əziyyətlə bir uşaq sahibi olan ailə, ikinci dəfə eyni vəziyyəti yaşamağı arzulamır NİYƏ…? Bu suallarla, başımız çox ağrıyacaq. Sizləri əmin edirəm. Çünki hər ötən gün bu sualların cavabıdır. İndi düşünün bizim xalqımızın sosial durumu hansı vəziyyətdədir. Bütün bunlar genefondumuzun tükənməsinə gətirib çıxarmırmı? Bəs niyə xəstələrimiz  İrana və sair yerlərə axın edir. Çünki insanlar az pula çox şey əldə etmək istəyir. Sağlamlığı naminə xərclədiyi pulun  nəticəsini  görmək arzusundadır. Məsələn qonşu dövlət İrana, və başqa xarici ölkələrə  ayaq açan  insanlar az miqdarda pulla yoxlamadan da keçir, həkimin yazdığı kefiyyətli dərmanları apteklərindən əldə edərək, yol pulu da daxil olmaqla az vaxt ərzində Vətənə geri dönür, müalicənin nəticəsini də görür. Bizdə isə vətəndaş hələ müayinə üçün girdiyi klinikada xərclədiyi pulu görəndə  başqa bir xəstəliyə də tutulub oradan çıxır. Nə vaxta kimi bu suallar cavabsız qalacaq? Danışanda ağızdolusu deyirik ki, Azərbaycan inkişaf etmiş dölətlərlə yanaşı Avropaya intiqrasiya edir. Çox gözəl, olmazmı Avropanın millət üçün, xalq üçün xeyirli olan  işlərinə intiqrasiya edək?! Xalqımın acınacaqlı vəziyyəti məni,  həm bir vətəndaş, həm də jurnalist kimi narahat edir.  Bu gün sözün, fikrin, mətbuatın azad olduğu dövrdə yaşayırıq. Bəzi  həmkarlarım sözün, mətbuatın azadlığından sui- istifadə edərək, şou biznesin alaq otlarını gündəmdə saxlamaqla qalmaqal yaradaraq qazanc əldə edirlər. Mən həmkarlarıma üzümü tutaraq bildirmək istəyirəm: Əslində, xalqımızın işıqlandırılası problemləri daha çoxdur. Gəlin əl – ələ verib bu məsələləri araşdırmaqla məşğul olaq! Yazılası, çözüləsi o qədər dərdlərimiz var ki…! Amma kənardan necə xöşbəxt, varlı görünürük. Lakin heçnə göründüyü kimi deyil. Bu gün xalqımız canı boğazında ilişib qalan, xırıldayan yarı ölü,  canlıya  bənzəyir. BU CANIN BOĞAZDAN NƏ VAXT ÇIXACAĞI HƏLƏLİK MƏLUMDEYİL!!!…

Debüt: Elşad TALEHOĞLU (Ağdam).Yeni şeirlər

1391757_1403855233180811_1376804781_a

Elşad TALEHOĞLU

Elşad Talehoğlu ( Əliyev Elşad Taleh oğlu) 1994-cü il yanvar ayının 16-da Ağdam rayonunun Quzanlı qəsəbəsində anadan olub.1999-cu ildə Ağdam rayon 85 saylı tam orta məktəbin birinci sinfinə dabil olub.2011-ci ildə həmin məktəbi bitirib.2011-ci ildə Sumqayıt Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsinə qəbul olub.
Ədəbiyyata, poeziyaya erkən yaşlarından maraq göstərir.İlk şeirlərini tələbəlik illərində qələmə alıb.Şeirləri “Sumqayıt Universiteti”, “Sözün Sehri”, “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzetlərində, “Ziyalı Ocağı” jurnalında, müxtəlif ədəbiyyat, o cümlədən mədəniyyət və ədəbiyyat portallarında nəşr olunub.Sumqayıt Dövlət Universitetinin elmi məqalələr toplusunda Müasir Azərbaycan dili və Ədəbiyyatı sahəsində elmi məqalələri dərc olunub.”Gənc Yazarlar” Ədəbi Birliyinin üzvüdür.
2012-ci il oktyabr ayının 6-da “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin elektron orqanı Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Birinci Qurultayında Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Redaksiya, Yaradıcı, Nümayəndə Heyətlərinin üzvü, “Azərbaycan ədəbiyyatı”, “Türkiyə ədəbiyyatı”, “Publisistika”, “Elektron kitablar” bölmələrinin əməkldaşı seçilmişdir.
Gənc yazar Elşad Talehoğlu öncəki şeirlərində dövri mətbuat səhifələrində “Elşad Qarabaği” təxəllüsü ilə çıxış etmişdir.Şeirləri müntəzəm olaraq dövri mətbuat səhifələrində dərc olunur.Bakı və Sumqayıt şəhərlərində müxtəlif mətbu orqanlarla əməkdaşlıq əlaqələri saxlamaqdadır.Gənc yazar Elşad Qarabaği şeirlər, məqalələr müəllifidir.

QUZANLI

Qışın zülmətindən yaza girəndə,
Bağ-bağçası bol olandı QUZANLI.
XAÇIN çayı şaqqa-şuruq axanda,
Çeşmələri göl olandı QUZANLI.

Nazənləri bir baxarsa, yaralar,
Ürəkləri ağılından aralar.
Üzlər dönsə, həmən üzlər saralar,
Gözəllərin qəlb alandı QUZANLI

ELŞADAM, çox gördüm qaranı, ağı,
Dolaşdım dünyanı, dolaşdım dağı.
Nə qədər gəzsəm də, bağçanı, bağı,
Səndən başqa bil yalandı QUZANLI.

AY GÖZƏL!

Sən yaxşısan, mən yaxşının quluyam,
TANRIM sənə sevinc versin, ay gözəl!
Sən sadəsən, mən sadənin quluyam,
TANRIM sənə sevinc versin, ay gözəl!

Bənzəyirsən dağ döşündə güllərə,
Yaraşıqsan çəmənlərə, çöllərə.
Düşməyəsən qanmaz, naşı əllərə,
Ya mənim ol, ya heç kəsin, ay gözəl!

ELŞAD deyir çiçək sənə, gül sənə,
Sevməsən də, sevəcəyəm bil yenə.
Sevinc sənə, qəmlər gəlsin qoy mənə,
Hər bir zaman üzün gülsün, ay gözəl!

Elşad TALEHOĞLU.Yeni şeirlər

1391757_1403855233180811_1376804781_a

GƏRƏK

Bülbüllər gülsüzdü, yalqız alıbdı,
Bülbülün gülünü axtaran gərək!
Erməni torpağı bizdən alıbdı,
Onu düşmənlərdən qurtaran gərək!

Düşdüm bülbülümdən, gülümdən ayrı,
Gözəl AĞDAM kimi elimdən ayrı.
Gəzib-dolanmadım qəmimdən ayrı,
Qəmimin dərdini sağaldan gərək!

Mən məcbur oluban bura gəlmişəm,
Nə qədər göz yaşı töküb silmişəm.
Körpəkən haqq-nahaqq nədi bilmişəm,
HAQQIN meydanında ər duran gərək!

Erməni AĞDAMDA sərasər gəzir,
Qaçqın da VƏTƏNİN QIRAQdan süzür.
Məni də yurd dərdi sızladır, üzür,
Dərdlinin dərmanın bir tapan gərək!

Qürbətdə ağlayıb “VƏTƏN!”-deyirəm,
Ey VƏTƏN, dərdini mən də bilirəm.
Qaçqınam, qaçqının halın görürəm,
İndi qisasını hey alan gərək!

ELŞAD QARABAĞİ-TALEH oğluyam,
VƏTƏNİN köləsi, sadiq quluyam.
Eləsə VƏTƏNDƏN niyə ayrıyam,
Məni VƏTƏNİMDƏ dəfn edən gərək?!

SUMQAYITIM! SUMQAYITIM!

Ruhumla canım kimisən,
Sumqayıtım! Sumqayıtım!
HAQQ deyən anım kimisən,
Sumqayıtım! Sumqayıtım!

Ürəyimin gözü sənsən,
Məhəbbətin sözü sənsən.
Gözəlliyin özü sənsən,
Sumqayıtım! Sumqayıtım!

Gündən-günə böyüyürsən,
İgidlərlə öyünürsən.
Ürək kimi döyüünrsən.
Sumqayıtım! Sumqayıtım!

Gözlərimin qarasısan,
Ürəyiyimin parasısan.
Dərdimin sən çarasısan,
Sumqayıtım! Sumqayıtım!

Yanağımda göz yaşısan,
Torpağımın bir daşısan.
Xəzərimin göz, yaşısan,
Sumqayıtım! Sumqayıtım!

Candan ruha süzülmüsən,
Dastanlara düzülmüsən.
Həsrət çəkib büzülmüsən,
Sumqayıtım! Sumqayıtım!

Ruhuma hopub gəlibsən,
Tufan tək qopub gəlibsən.
ALLAHI tapıb gəlibsən,
Sumqayıtım! Sumqayıtım!

Şah İsmayıl Xətayi.Həyatı və Yaradıcılığı

 

Şah İsmayıl Əbülmüzəffər oğlu Şeyx Heydər oğlu Şeyx Cüneyd Səfəvi (d. 23 iyun 1487, Ərdəbil – ö. 23 may 1524, Ərdəbil) və ya I İsmayıl Səfəvi (ingiliscə: Shah Ismail I) – Azərbaycanın və İranın görkəmli dövlət xadimi, Səfəvilər Dövlətinin banisi və Xətai ləğəbi altında yazan tanınmış Azərbaycan şairi. Müasir Azərbaycanın milli dövlətçilik ənənələri məhz Azərbaycan dilini tarixdə ilk dəfə yeganə rəsmi dövlət dili səviyyəsinə yüksəldən Şah İsmayıldan başlanır.

Həyatı

Şah İsmayıl Xətai 1487-ci il iyun 23-də Ərdəbil şəhərində kökü tarixin çox-çox uzaq çağlarına gedib çıxan nüfuzlu Azərbaycanlı zadəgan (bəzi ədəbiyyatlarda səhvən kürd mənşəli kimidə göstərilir)türk[1][2] ailəsində anadan olmuşdur. O, ata tərəfdən Şeyx Səfiəddinin nəslindən idi. Şah İsmayılın atası Şeyx Heydər, babası Şeyx Cüneyd olmuşdu. Şah İsmayıl ana tərəfdən də dövrünün hakim və köklü bir ailəsinə mənsub idi. Onun anası Aləmşah bəyim Ağqoyunlu hökmdarı Uzun Həsənin qızı, Sultan Yəqubun bacısı idi.

Şeyx Heydər döyüşlərin birində xəyanətlə öldürüldükdən sonra (1488), İsmayıl anası və qardaşları – Sultanəli və İbrahim ilə birlikdə İstəxrdə (Şiraz) həbsdə saxlanılır. Onda İsmayılın hələ iki yaşı tamam olmamışdı. Bir müddətdən sonra Rüstəm Mirzə qardaşlardan istifadə etmək məqsədilə onları həbsdən azad edir. Lakin döyüş zamanı İsmayılın böyük qardaşı Sultan Əlinin və «qızılbaşlar»ın necə şücaət göstərdiyini görüb qorxuya düşür, özünü və sülaləsini gələcək təhlükələrdən qurtarmaq üçün Şeyx Cüneyd nəslinə son qoymaq qərarına gəlir. O, Şeyx Sultanəlinin üzərinə qoşun göndərib onu öldürtdürür. Ölümündən öncə Şeyx Sultanəli İsmayılı özünün vərəsəsi təyin edərək Ərdəbilə göndərdi. «Qızılbaşlar» İsmayılın axtarıldığını görüb onu bir müddət Ərdəbildə daha sonra Rəştdə gizlədirlər.

Sonra onu Lahicana, Gilan hakimi Mirzə Əlinin sarayına gətirirlər. Gilana gələndə İsmayıl yeddi yaşında olur. Burada o, Həsən xanın himayəsi altında Lələ Hüseyn tərəfindən tərbiyə olunur. İsmayıl təqribən 6 il burada qalaraq, tanınmış əmir və alimlərin rəhbərliyi altında özünün dini, dünyəvi və hərbi təlimlərini davam etdirir.

13 yaşında İsmayıl artıq müstəqil şəkildə siyasi və fəaliyyətə başlayır. 1499-cu ilin avqust ayında İsmayıl özünün yaxın tərbiyəçisi və məsləhətçisi olan bir neçə qızılbaş tayfa başçısı ilə birlikdə qoşun toplamaq üçün Ərdəbilə yollandı. O, 1500-cü ilin yazında Şamlı və Rumlu tayfalarından, habelə Qaradağ və Talış əhalisindən ona qoşulmuş 2 minə yaxın qızılbaşla Qarabağ, Çuxursəd, Şuragil, Kağızman, Tircan yolu ilə Ərzincana gəldi. Burada qızılbaş tayfalarından, habelə Qaradağ sufilərindən təqribən 7 min tərəfdar toplayaraq 1500-cü ilin axırlarında Şirvana hücum etdi və Şirvanşah qoşunlarını məğlubiyyətə uğratdı. Döyüşdə Şirvanşah Fərrux Yasar öldürüldü. 1501-ci ilin payızında Təbrizə daxil olan Ismayıl özünü şah elan etdi. Bununla da paytaxtı Təbriz olan Azərbaycan Səfəvilər dövlətinin əsası qoyuldu.

I Şah İsmayılın tabe olmaq təklifini rədd edən Ağqoyunlu hökmdarı Muradla 1503-cü il iyunun 21-də Həmədan yaxınlığında döyüş də qızılbaşların qələbəsi ilə nəticələndi. Sonrakı illərdə Şah İsmayıl bütün İranı, Xorasanı, İraqi-ərəbi Səfəvilər dövlətinə qatdı.Onun dövründə Səfəvilər dövləti Yaxın Şərqin qüdrətli dövlətlərindən birinə çevrldi. 1514-cü ildə sultan I Səlimin (1512-20) başçılıq etdiyi Osmanlı ordusu ilə Çaldıran düzündə baş vermiş döyüşdə qızılbaşlar məğlubiyyətə uğradılar.

Sonrakı illərdə Şah İsmayıl Şəki hakimliyini, Şirvanşahları, gürcü çarlarını Səfəvilərdən asılı vəziyyətə saldı. O, Şəkiyə növbəti səfərdən Ərdəbilə qayıdarkən vəfat etdi. Yerinə oğlu I Təhmasib keçdi.

Onun ölümü ilə bağlı qaynaqlarda belə bir qeyd vardır ki, Şah İsmayıl ölümündən bir qədər əvvəl ova çıxır. Şahdağda öz adamları ilə cərgə ovu təşkil edir. Ov şənliyi qurtarar-qurtarmaz o, ağır şəkildə xəstələnir və dərhal Ərdəbilə qayıdır. Burada da onun halı yaxşılaşmır. Tələsik Təbrizə yola düşürlər. Yolda Sərab yaxınlığındakı Mənqutay adlı yerdə halı o qədər ağırlaşır ki, düşərgə salmalı olurlar. Həkimlərin müalicəsi bir fayda vermir. Hökmdar şair 1524-cü ildə mayın 23-də vəfat edir. Cəsədini Ərdəbilə gətirib Şeyx Səfi türbəsinin yanında dəfn edirlər.

Şah İsmayıl Xətai 38 yaşında, həyatının, yaradıcılığının, arzularının ən qaynar bir çağında dünyadan köçür, lakin qısa ömrü müddətində gördüyü işlər ona ölməzlik qazandırmış, onu Azərbaycan xalqının siyasi və mədəni tarixinin ən parlaq səhifələrindən birinin yaradıcısı kimi tanıtdırmışdır. Şah İsmayılın yüksək hərbi istedadı haqqında K. Marks yazmışdır: «Səfəvilər xanədanının banisi Şah İsmayıl fateh idi. O, on dörd illik hakimiyyəti dövründə on dörd əyalət fəth etmi

Şah İsmayıl şəxsiyyəti, tarixdəki yeri

Şah İsmayıl çox nadir dühaya malik bir şəxsiyyət olub. O, hələ uşaq yaşlarından idman oyunlarına, cıdır yarışlarına böyük həvəs göstərir, tez-tez ova gedirdi. Sərkərdəliyi dövründə o bir neçə zorxana açdırmışdı ki, burada bayram şənlikləri düzənlənər və pəhləvanlar öz güclərini sınayardılar. Şah İsmayıl həm də rəssamlıq və xəttatlıq bacarığı ilə də seçilir, kitab oxumağı çox sevirdi. Uzun Həsənin Təbrizdə yaratdığı məşhur kitabxananın nəzdində o, yeni tipli geniş bir kitabxana açdırmışdı ki, buradan nəinki öz ölkəsinin əhalisi və alimləri, hətta qonşu ölkələrin alimləri də istifadə edirdilər. Bütün müsbət keyfiyyətlər bu böyük şəxsiyyətdə toplanmışdı. Şah İsmayıl bütün bunlarla yanaşı gözəl səsə də malik idi. Bərbəd adlanan alətdə gözəl çalır və oxuyurdu. O, uşaq yaşlarından şer yazmağa başlamışdı. Şerlərini elə aydın və nəsihətamiz tərzdə yazırdı ki, onu oxuyan hər bir kəs, hətta əhalinin ən savadsız təbəqəsi belə bu şerləri oxuduqda nəsə öyrənir, özü üçün nəticə çıxarırdı.

Şah İsmayıl dinə bağlı bir insan idi. Lakin bu xüsusiyyət ona reallığı olduğu kimi qəbul etməyə mane olmurdu. Şah İsmayıl heç vaxt tamahkar olmamış, nəfsi ucundan səhvlərə yol verməmişdi və şəxsiyyətini, ləyaqətini hər şeydən uca tutmuşdu. O, insanlığa, gözəlliyə böyük qiymət verir və hər şeydə gözəllik axtarmağa çalışırdı. Şah İsmayıl az həyat sürməsinə baxmayaraq yalnız xeyirxah işlər görməyə can atmış, şərdən, pis əməllərdən uzaq bir insan olmuşdu.

Şah İsmayıl həm də məğrur, azad fikirli, öz qüdrətinə inanan bir sərkərdə, həqiqət yolundan zərrə qədər kənara çıxmayan nəcib insan idi.

Şah İsmayıl həmişə xalqının rifahı üçün çalışıb, qurduğu qüdrətli dövlətin daim çiçəklənməsi üçün əlindən gələni əsirgəməyib. Daima xalqın arasında olub və xalqının dərd-sərinə şərik olub. Hətta rəvayətə görə, Şah İsmayıl dərviş paltarı geyinib məmləkəti gəzib dolaşar və xalqın dərd-səri ilə maraqlanarmış.

O, uşaq yaşlarından sərkərdəlik etməsinə baxmayaraq, dərin düşüncə qabiliyyətinə, sərkərdəlik bacarığına malik idi. Tərəfdarlarına qarşı həmişə sədaqətli olmuşdu və dönüklüyə nifrət edirdi. Bu xüsusiyyətinə görə də tərəfdarları ona dərin hörmət bəsləyir və inanırdılar.

Hər bir addımında diqqətli, ehtiyatlı olan Şah İsmayıl ağıllı məsləhətlərə də qulaq asır, əqidə, məslək yolunda sədaqətlə hərəkət edirdi. Döyüşə nikbin əhval-ruhiyyə ilə gedərdi. O, böyüklə-böyük, kiçiklə-kiçik olmağı bacarırdı.

Şah İsmayılın apardığı müharibələr onun vahid Azərbaycan dövləti yaratmaq arzu və istəyindən irəli gəlirdi. O, Azərbaycan dilini dövlət və şer dilinə çevirmiş, ölkənin siyasi, ictimai, iqtisadi və mədəni inkişafı üçün ölçüyəgəlməz dərəcədə bölük işlər görmüşdür.

Həyatının ilk anlarından daima təhlükə də olmuşdur. Hələ altı yaşı olanda müridlər tərəfindən qaçırılmasaydı öldürüləcəkdi. Lahicanda olduğu müddətdə də daim onu təhlükə gözləyirdi, altı il gizlin yaşadı. On iki yaşında Talış Məhəmməd bəyin əlindən çətinliklə də olsa qaça bildi.

Ələ keçməməklə özünə yandaş toplayabilmək üçün minlərcə kilometr yol qət etmişdir, ayrı-ayrı iqlimlərə, huyunu-suyunu bilmədiyi tayfalar arasına girir, qarşılaşdığı hər kəsi inandırıb yanına la bilirdi. Anadoludan da minlərcə, on minlərcə insan ayaqyalın bu gənc adam üçün yollara düşürdü. Bu yollara düşməkdə türk inancından əlavə uşaq Şahın kimliyi böyük rol oynamışdır. Osmanlıda axtardığını tapmayan Anadolu xalqı, xüsusilə Ərzican, Sivas (Ustaclı eli), Karaman Türkmənləri şaha doğru yola çıxdılar. Bu gediş illərcə davam etdikcə Sultan Yavuza verilen bir dilekçedə “Budur bir zaman gəldi ki, Rum ölkəsinin xalqının çoxu Ərdəbilli olub kafirə döndü.” deyiləcəkdi.

Xoca Sadeddin, bu köçü Ol taifenin kalanı dahi terk-i diyar etmek istediler. Ölüsü, dirisine yüklenip cümlesi çıkup gitmek istediler. deyə izzah edir.

Şübhəsiz bu gedişi, Anadoluda kimsəsiz qalan türkün orada önəm və təhlükəsizlik qazanma istəyinə bağlayanlar da vardır. Ömründe ve diyarında kendüye adem dinmeyen bikarlar tuman (tümen) beyleri olup hadden ziyade itibar buldular. İşiten çıktı gitti. Yerinden ayrılup yurdunu terk idüp çiftin çubuğun dağıttı.

Osmanlı və Dulkadrlı maneləri bu yürüşü dayandıra bilmirdi. Həcc yerinə Ərdəbili ziyarət edənlər, Biz diriye varırız, ölüye değil.” deyirlərdi. Bu fikri Aşıq Paşazadə, bir söylənti kimi axtarır.

Sözssüz ki, bu hissə-hissə axının sonunda duran şəxs elə-belə, sıravi bir şəxs deyildi. Öz dövrünə görə mükəmməl təhsil görmüş birisi idi. Bu yaşda ən qanlı boğuşmaların içinə girib çıxmışdır. Çox gözəl bir döyüşçü və ovçüdur. 1500-ci ildə Tercan-Sarıqayasında bir mağarada yaşayan ve insanlara hücum edən ayını oxla vurub öldürə biləcək qədər qüvvətli və cəsarətlidir.

Azərbaycanda Xətai irsinin öyrənilməsi sovet hakimiyyəti illərindən başlanmışdır. Azərbaycanın tarixçi və ədəbiyyatşünas alimlərindən S. Mümtaz, H. Araslı, M. Quluzadə, Ə. Məmmədov, O. Əfəndiyev, M. Abbaslı kimi mütəxəssislərin bu yöndə apardıqları araşdırmalar və yürütdükləri mülahizələr xüsusilə diqqəti cəlb edir.

Debüt: Səbinə DƏNİZ (Sumqayıt).Araşdırma

 

Səbinə Dəniz (Məmmədova Səbinə) 1989-cu ildə Sumqayıt şəhərində anadan olub.1996-cı ildə Sumqayıt şəhər 26 saylı orta məktəbinə daxil olub.2007-ci ildə həmin məktəbi bitirib.2008-2012-ci illərdə Azərbaycan Universitetinin filologiya fakültəsində ali təhsil alıb.

Universitet illərindən başlayaraq dövri mətbuatında yazıları çap olunur. Həmçinin əməkdaşlıq etdiyi “168 saat” qəzetində araşdırma və başqa türlü yazılarla ardıcıl olaraq çıxış edir.
2012-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökümət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurası tərəfindən maliyyələşdirlilən və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi tərəfindən həyata keçirilən ”Bölgə yazarlarına dəstək” layihəsi çərçivəsində “Bölgələrdən səslər” kitabında şeirləri dərc olunaraq ilk dəfə olaraq Respublika səviyyəsində ictiamiyyətin nəzərinə çatdırıldı.

Yer altından notlar

Yerin altı… Havasızlıq… Qəribə qoxu… İnsan axını… Yüzlərlə, minlərlə insan, fərqli simalar, bənzərsiz talelər, bənzəyən talelər… yad baxışlar, doğma insanlar, tanımadıqlarımız, tanıdıqlarımız və ya tanımadığımız tanışlarımız, yaralı qəlblər, ümid və sualla dolu gözlər, gözləntilər…
Hamısı bir arada. Hər gün eyni qatarın içərisinə doluşub, tələsirlər…Qatarlar dolub boşalır, elə insanların qəlbləri kimi, qatarlar tələsir, elə insanların özləri kimi… Yanımdan sürətlə ötüb keçən qatarlar ömrümün günləri kimi, ayaq altda qalmış, külək vıyıltısından vərəqləri çevrilən, kitababənzəyir… Kimisə evinə, kimisə arzusuna, kimisə məqsədinə, kimisə ölümə aparır bu qatralar. Dolub-boşaldıqca o təkcə insanların yükünü çəkmir, həm də, onların qəlblərinin, arzularının, ümidlərinin və günahlarının yükünü çəkir… Daha da içəri keçdikcə hər bir simada fərqli bir “MƏN” görürəm.

Bir az kinli, bir az soyuq, bir az ilıq, bir az doğma, bir az yad, bir az yüklü… Kimisi əlində qəzet – olmuşları və olacaqları vərəqləyir, kimisi musiqi dinləyir, kimisi yorğunluqdan yuxuya keçib, kimisi düşünür, kimisi gülür, kimisi kədərli, kimisi qeybət edir, kimi də eynəyini gözündə saxlayır, bəlkə də gözlərini, bəlkə özünü ya da bəlkə göz yaşlarını gizlətmək üçün… Biri isə köhnə və cırıq ayaqqabılarını gizlətmək üçün ayaqlarını gizlətməyə çalışır. Kimisi də qarnını sıxaraq aclıqdan gələn səsi gizlətməyə çalışır.. Bir başqası isə yanındakılarının nəzərlərindən qorxub, öz tox qarnını, cibini qabartmış, öz haqqı olmayan bir xeyli pulu gizlətməyə çalışır. Bütün bu gerçəklikləri isə Qatarlar gizlətməyə çalışır..Bu uzunsov qutularin içərisində çox şey baş verir.
Dispetçerin səsi gəlir:
– 20 Yanvar staniyası.. Növbəti stansiya Memar Əcəmi!

Möcüzə

Saatlarla ona baxmaqdan doymuram. O, çox gözəldir. Füsünkardır, valehedicidir, sakitləşdiricidir… Ona baxdıqca mənə elə gəlir ki, sanki o, ucsuz-bucaqsızdır, sonsuzdur… O, canlılara həm həyat verir, həm də ölüm bəxş edə bilir… O, dərdləri dinləyir… Ən yaxın sirdaş kimi milyonların qəlbindəkiləri bilir… Hələ də açılmayan sirləri bilir…
O, minlərlə sevginin, ehtirasın, əhd-peymanın şahidi olub… O, aşiqlərin görüş məskəni olub… Fırtınalı, soyuq günlərdə coşub-daşıb… Həddindən artıq yüklüymüş kimi, sanki hər şeydən yorulmuş, bezmiş kimi fəryad edib… Bəzən isə inanılmaz sakitliyi olub… Bu sakitlik həm vahiməli, həm də ürəkaçıcı olub. O, çox şeylərin şahidi olub. Yaşı bilinməyən bu varlıq mənə sadəcə hüzur verir…
Hər kəs ən pis anında ona qaçır… Çox maraqlıdır – ölümü seçəndə belə insanlar ona üz tuturlar… O, hamıya vəfalı dost və sadiq yoldaşdır. Bir çoxları onun görüşünə gəlir… Bəzilərini bəlkə də çox sevdiyindən o öz ağuşuna alaraq sonsuza qədər içində saxlayır, buraxmır… Çoxları ondan qorxur, hürkür, çəkinir…
Budur, indi mən onun hüzurundayam …Diqqətlə ona baxıram. Məni özünə tərəf səsləyir, mən isə tərəddüd edərək, sadəcə ətrafı seyr edirəm. O, kimisinə xoşbəxtlik, kimisinə bədbəxtlik bəxş edib. Minlərlə insanın doğmasını özündən ayırıb. O günahkardırmı?! Qatildirmi?! Əsla yox…!
O, sevdiklərini özü ilə saxlayır. Öz içində milyardlarla canlıya həyat verir. Lakin, hər gün minlərlə insan onu zəhərləyərək damla-damla öldürür, məhv edir. Ona baxdıqca hər damlasında göz yaşı, etiraflar, pıçıltı ilə deyilmiş sevgi sözləri və təəssüf ki, yorğunluq hiss edirəm. Bəli, yorğunluq… O, artıq ağır-ağır addımlayır… Hər gün dünyadakı haqsızlıqları, günahları görür, məzlumların ahını eşidib, özünü sərt qayalara çırpır. Şüşə parçası kimi çiliklənən damlalar, ətrafa səpələnir… Bu isə öz doğmalarından və sevdiklərindən ayrı düşmüş insanlara bənzəyir.
O da, insanlar kimi bəzən gizlənməyə çalışır… Bəzən bəlkə də gizlicə, biz onu görməyəndə ağlayır. Lakin göz yaşlarını içinə axıdır, damlalara qarışır…
Dili yoxdur fərz edirik, lakin hər gün görüşünə gələn hər kəslə danışır, dərdləşir, söhbətləşir… O bəşəriyyətin möcüzəsidir. Allahın bizə verdiyi bir lütfüdür. Gəlin onu qoruyaq..!
Birdən qulağıma bir qadın səsi gəlir:
– Dəniz, Dəniz qaçma yıxılarsan..

Səbinə DƏNİZ.”Hərdən olur…”.

 

Hərdən olur ki, özünü dünyanın bir küncündə, unudulmuş sayırsan…

Keşkələrin, təəssüflərin ümidlərinin belini qırır, boğazından yapışıb arzularını nəfəs almağa qoymur.
Sənin də yaxandan yapışıb, qəm dünyasına sürükləyir.
Hərdən olur, qışqırsan belə, ən yaxınındakına ünün yetmir.
Hərdən də olur, səssizliyinlə içindəkiləri bildirə bilirsən.
Sənin səssizliyin bəzən yatmış duyğuları oyada bilir.
Sənin səssizliyn içindəki məni ayağa qaldırır.
Hərdən olur, heç kim köməyinə yetmir.
Həyat bəzən o qədər insafsız olur, hətta ən kiçik bir boşluğunda səni divara sıxmaqdan çəkinmir.
Hiss etdirmədən ən zəif anında öz zərbələrini endirə bilir.
Hərdən olur, gözlərin soyuq bir pəncərə şüşəsinə zillənir, ürəyin isə ümidlərinin dalınca qaçmaq istəyir. Ağlının dediyini qəlbin təkrarlamır.
Hərdən olur, özünə yer tapa bilmirsən, oyuncağını itirmiş uşaqlar kimi gözüyaşlı axtarırsan… Tapmayacağını bilə-bilə axtarırsan…
Ehtiyacının qolları o qədər qüvvətli olur ki, səni özünə sıxır, sındırmağa, əyməyə, əyilməyə məcbur edir… Hərdən olur ki, pəncərəni döyəcləyən yağış damlaları göz yaşlarını qəlbinə axıda bilir, qəlb ritmlərinə hakim kəsilir…
Hərdən olur, taleyinlə barışırsan, dünənində, ən şirin anlarında ilişib qalırsan…
Hərdən olur, bir anın içindəcə möcüzənin baş verməsini gözləyirsən, içindən
nağıllara inanmaq gəlir… Daha addım ata bilməmək, nəfəs almaq istəmədiyin anlar da olur.
Yanı başından axıb gedən, amma sənə heç toxunmayan həyatı seyr edirsən yavaşca…
Sənə heç toxunub-dəymir həyat. Əllərindən tutub səni içinə çəkmir, çəkə bilmir…
Hərdən olur, yoruldum deyirsən…
Həyatın əllərini yavaşca buraxırsan.
Ürəyində ona qarşı bir hayqırtı olur, ona səslənərək sanki bütün gücünlə qışqıraraq demək istəyirsən:
-Öz oyunlarına davam et..!
Ətrafımda rəqs et, məni başdan çıxarmağa çalış…
Aldanmayacam yalançı gözəlliklərinə!
Aldanmayacam yavaş-yavaş içimə işləyən, alışdığım qoxuna…

Hərdən olur, içində olanları tökmək üçün bir kağız, bir qələm, bir də fürsət gəzirsən…

Hərdən də olur, sadəcə, gözlərini yumub bütün bunları beynində

düşünmək istəyirsən…

“Zəka və Ülviyyət” jurnalı haqqında bilgilər

 

Beynəlxalq ictimai-elmi jurnal “Zəka və Ülviyyət” ayda bir dəfə 60 səhifə olmaqla dərc olunur.2010-cu ildə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyata alınıb.

Azərbaycan Xalqının Ümummilli lideri Heydər Əliyevin “Mən həmişə fəxr etmişəm, bu gün də fəxr edirəm ki, mən Azərbaycanlıyam” şüarını əsas götürüb.

 

Təsisçi-Direktor: Elmira NÜSRƏTQIZI (Ağayeva)

 

Redaksiyanın fəxri üzvləri:

 

Akademik Vasim MƏMMƏDƏLİYEV

Ombudsman Elmira SÜLEYMANOVA

Professor Tofik Bakıxanov

Professor Əsədulla QURBANOV

Hüquqşünas Nümunə HÜSEYNOVA

Filologiya elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Fərqanə Aydın qızı (Əliyeva)

 

Elektron orqan: edebiyyat-az.com

Elektron poçtu: zeka-ve-ulviyyet@mail.ru

Əlaqə telefonları: (055) 225 53 65; (050) 379 73 65; (070) 694 81 65

Ünvan: Azərbaycan Respublikası, Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, “Azərbaycan” nəşriyyatı, 2-ci mərtəbə.

“Respublika Gəncləri” qəzetinin növbəti buraxılışı işıq üzü gördü

Müstəqil ictimai-siyasi-hüquq qəzeti “Respublika Gəncləri” həftədə bir dəfə 16 səhifə olmaqla 5000 tirajla dərc olunur.Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyata alınmışdır.2003-cü ildən nəşr olunur.

Baş redaktor: Nazilə RAFİQ
Redaktor: Mirvari RƏHİMZADƏ
I müavin: Nazlı ZEYNALOVA
Məsul katib: Samir ƏLİYEV
Korrektor: Səadət YUSİFQIZI

Redaksiyanın fəxri heyəti:

Alı MUSTAFAYEV
Osman MİRZƏYEV
Salatın ƏSGƏROVA
Rafiq ƏLİYEV
Çingiz MUSTAFAYEV
Ülvi BÜNYADZADƏ

E-mail: Res_gencleri@.mail.ru
Elektron orqan: www.azpress.az
http://metbuat.azpress.az/respublika_gencleri
Telefon və Faks: 434 57 81; ( 050) 325 06 10
Daxili telefon: 7-02

Ünvan: Azərbaycan Respublikası, Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, “Azərbaycan” nəşriyyatı, 6-cı mərtəbə.

 

Nazilə RAFİQ.”O YERLƏRƏ QAYITMALIYIQ!” ( Məqalə)

 

O yerlərə qayıtmalıyıq!

 

“Ya Qarabağ, ya ölüm” adlı filmin təqdimat mərasimi keçirildi

 

Bir neçə il bundan öncə İran İslam Respublikasında yaşadığım hissləri bu günlərdə təkrarən bir də yaşadım… O hisləri təkcə mən deyil, Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzində “Kaspi” qəzeti və Azərbaycan Mətbuat Şurasının təşkilatçılığı, Xocavənd rayon İcra Hakimiyyətinin təşəbbüsü ilə çəkilən “Ya Qarabağ, ya ölüm” adlı filmin təqdimat mərasimində iştirak edən şəxslərin hamısı yaşadı. Həmin gün Vətənini, torpağını sevib onun müqqəddəsliyini hər şeydən uca tutan şəxslər – çox ağır hislərlə baş – başa qaldlar… Kövrələnlər də az olmadı… .
Öncə qeyd edim kimi İranda məni daim düşündürən bir məsələ var idisə, o da qonşu məmləkətdə hər gün sübh tezdən milli ruhun, Vətən sevgisinin insanlara müxtəlif filmlər vasitəsi ilə aşılanması idi. Səhər tezdən, dan yeri açılmamış Vətənin qorunması, gənclərin pis vərdişlərdən uzaq olması, əxlaq dəyərlərin uca tutulması və s. ilə bağlı mütəmadi göstərilən filmlər qeyri millətin nümayəndələrini belə təsirləndirirdi. Qeyd edim ki, göstərilən igidliklər- gənclərin bellərinə partlayıcı maddələr bağlayaraq özlərini tankın altına atması və yaxud narkomaniyaya qurşanan gəncin açı taleyi və s. görüntülər deyərdim İran siyasilərinin dövlətin qorunması istiqamətində apardığı ən güclü təsir vasitələrindəndir. Bax o zaman içimdən keçən, məni narahat edib göynədən hiss bizdə belə verilişlərin az olması idi .

Təqdimatına toplaşdığımız “Ya Qarabağ, ya ölüm” adlı filmdə yaşadığımız gercəkliklər bunu yenidən mənə xatırlatdı. Həcmcə kicik olsa da ( 40 dəqiqəlik) mənaca çox böyük və əhatəli olan bu sənədli filmi həyəcansız seyr etmək mümkün olmadı. Çünki burada hər kəsə bəlli olan Azərbaycan reallıqları tam çılpaqlığı ilə əks olunmuşdu.

Filmdə Azərbaycanın işğal altında olan əraziləri, erməni qəsbkarların tariximizi, mədəniyyətimizi necə məhv etməsini özündə əks etdirən materiallar sadə, anlaqlı şeir dilli ilə geniş mənada tamaşaçıya çatdırılır.

Filmin cənab prezident İlham Əliyevin bu sözləri – Vaxt gələcək bayrağımız Şuşada dalğalanacaq”ilə başlaması, od icindən kecən Qarabağ atlarının böyük sürətlə irəliyə doğru sıçraması tamaşaçıya məlum reallığı – gec – tez arzuların gerçəkləşməsini xatırlatdı.

Filmdə kövrək, incə notlara söykənərək şeir dili ilə olanların təsviri jurnalistləri bir daha acı həqiqətlərlə baş – başa qoymuş oldu. Bu Vətən sevgisinin içindən hər kəs keçdi yana – yana, içindən boğula – boğula.. Atların hayqıraraq kecdiyi od alovun icindən boylanan seyriçiyə çox həqiqətlər bəyan oldu… “Torpaqdan pay olmaz”… anlamı filmdə özünü bir daha təsdiqləmiş oldu.

Sona xanımın torpaq məhəbbətindən doğan yanğısı, cağrışı içindən hay-haray salaraq arxaya boylandı və daxildən əks- səda verərək ərənlərimizi meydana çəkdi…

“.Sevgiylə çoxsaylı əsərlər yaratmaq olar, mahnılar bəstələmək olar, amma onların içərisində ana xətt kimi Vətən mövzusu olmalıdır. Bu sözləri Mətbuat Şurasının sədri Əflatun Amaşov “Ya Qarabağ, ya ölüm” adlı filmin təqdimat mərasimində dedi.
Onu da qeyd edək ki, filmdə Sona Vəliyevanın “Vətən”, “Yurd həsrəti” şerlərindən, professor Səyavuş Kəriminin Şuşaya səfər təəssüratları, Əhməd Şəfəqin “Qarabağ” və “Sarı gəlin” mahnıları, Ozan Arifin “Ya Qarabağ, ya ölüm” şeiri, Mənsum İbrahimov və Səadət Cavadovanın ifasında “Qarabağ şikəstəsi”, Əsəd Kabaklının “Çabuk böyü, mabuk yetiş, tez, oğlum” mahnısından yüksək səviyyədə istifadə olunub.

Filmdə səslənən şeirlərin müəllifi Sona Vəliyeva Qarabağ və Şuşa barədə geniş acıqlama verərək bildirdi ki,

hər bir azərbaycanlı Qarabağ və Şuşanı öz evi bilməlidir. Sona Vəliyeva filmin əvvəlindən axırına qədər görünən at simvolu barədə düşüncələrini bölüşərək dedi:

– “Bu film atlarla başlayır. Çünki at muraddır, böyük gücün, etibarın ifadəsidir. Bu atlar filmə türkçülük, azərbaycançılıq simvolu verib. Atı ilk dəfə türk ram edib.Biz ümid edirik ki, işğal olunmuş torpaqlarımızı geri qaytaracağıq. Bu gün hər birimiz Şuşanı öz evimiz, ocağımız bilməliyik. Şuşa hər birimizin qapısı, bağlanan evimizdir. Biz öz gücümüzlə, mübarizəmizlə o qapını açmalıyıq və bundan sonra Şuşanın qədrini bilməliyik. Mən Şuşanı görməmişəm, amma mənə elə gəlir ki, Şuşa mənim evimdir. Qarabağ məsələsində iqtidar və ya müxalifət olmasından asılı olmayaraq hamımız bir düşüncədə olmalı, bir amal uğrunda mübarizə aparmalıyıq. Qarabağ, Şuşa hər birmizin qəlbimində bir yanğıdır. Şuşa hamımızın dərdi, yaralı yeridir. İnanıram ki, bir daha o yerlərə qayıdacağıq”.

Tənzilə Rüstəmxanlı da çıxış edərək filmin türkçülük rəmzi olan atla başlanmasının çox təsirli olduğunu bildirdi :-“Bu film gələcəyə hesablanmış sənət əsəridir. Bu əsərlər nə qədər çox olsa, millətin gələcəyi də bir o qədər zəngin olar. Bu filmdə “Sarı gəlin” mahnısının səsləndirilməsi həm də, bu mahnını öz adına saxtalaşdırmaq istəyənlər üçün bir sübutdur”.

Filmin ssenari müəllifi və rejissoru Bəxtiyar Qaraca da bildirdi ki, “Ya Qarabağ, ya ölüm” filminin çəkilməsində əsas məqsədin xalqımızın unutqan olmamasını bir daha xatırlatmaqdır.

 

“Filmdə məqsəd odur ki müxtəlif mövzularda müxtəlif janrlarda yazılan əsərlərimizdə yaddaşımızı diri saxlaya bilək. Qarabağla bağlı o sakitliyi insanlara, özümüzə verməməli, yəni hər an xatırlamalıyıq və bilməliyik ki bizim belə bir dərdimiz var. Çalışdıq ki, bu filmdə türk-müsəlman dünyasının Qarabağla bağlı fikirlərini, düşüncələrini, duyğularını bir yerə cəmləşdirə bilək. Qarabağ Qəzza kimi böyük müsəlman dünyasının yarasıdır. Biz də həmin yaranı göstərmək istədik”.

 
O yerlərə qayıtmalıyıq!

 

“Ya Qarabağ, ya ölüm” adlı filmin təqdimat mərasimi keçirildi

 

Bir neçə il bundan öncə İran İslam Respublikasında yaşadığım hissləri bu günlərdə təkrarən bir də yaşadım… O hisləri təkcə mən deyil, Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzində “Kaspi” qəzeti və Azərbaycan Mətbuat Şurasının təşkilatçılığı, Xocavənd rayon İcra Hakimiyyətinin təşəbbüsü ilə çəkilən “Ya Qarabağ, ya ölüm” adlı filmin təqdimat mərasimində iştirak edən şəxslərin hamısı yaşadı. Həmin gün Vətənini, torpağını sevib onun müqqəddəsliyini hər şeydən uca tutan şəxslər – çox ağır hislərlə baş – başa qaldlar… Kövrələnlər də az olmadı… .
Öncə qeyd edim kimi İranda məni daim düşündürən bir məsələ var idisə, o da qonşu məmləkətdə hər gün sübh tezdən milli ruhun, Vətən sevgisinin insanlara müxtəlif filmlər vasitəsi ilə aşılanması idi. Səhər tezdən, dan yeri açılmamış Vətənin qorunması, gənclərin pis vərdişlərdən uzaq olması, əxlaq dəyərlərin uca tutulması və s. ilə bağlı mütəmadi göstərilən filmlər qeyri millətin nümayəndələrini belə təsirləndirirdi. Qeyd edim ki, göstərilən igidliklər- gənclərin bellərinə partlayıcı maddələr bağlayaraq özlərini tankın altına atması və yaxud narkomaniyaya qurşanan gəncin açı taleyi və s. görüntülər deyərdim İran siyasilərinin dövlətin qorunması istiqamətində apardığı ən güclü təsir vasitələrindəndir. Bax o zaman içimdən keçən, məni narahat edib göynədən hiss bizdə belə verilişlərin az olması idi .

Təqdimatına toplaşdığımız “Ya Qarabağ, ya ölüm” adlı filmdə yaşadığımız gercəkliklər bunu yenidən mənə xatırlatdı. Həcmcə kicik olsa da ( 40 dəqiqəlik) mənaca çox böyük və əhatəli olan bu sənədli filmi həyəcansız seyr etmək mümkün olmadı. Çünki burada hər kəsə bəlli olan Azərbaycan reallıqları tam çılpaqlığı ilə əks olunmuşdu.

Filmdə Azərbaycanın işğal altında olan əraziləri, erməni qəsbkarların tariximizi, mədəniyyətimizi necə məhv etməsini özündə əks etdirən materiallar sadə, anlaqlı şeir dilli ilə geniş mənada tamaşaçıya çatdırılır.

Filmin cənab prezident İlham Əliyevin bu sözləri – Vaxt gələcək bayrağımız Şuşada dalğalanacaq”ilə başlaması, od icindən kecən Qarabağ atlarının böyük sürətlə irəliyə doğru sıçraması tamaşaçıya məlum reallığı – gec – tez arzuların gerçəkləşməsini xatırlatdı.

Filmdə kövrək, incə notlara söykənərək şeir dili ilə olanların təsviri jurnalistləri bir daha acı həqiqətlərlə baş – başa qoymuş oldu. Bu Vətən sevgisinin içindən hər kəs keçdi yana – yana, içindən boğula – boğula.. Atların hayqıraraq kecdiyi od alovun icindən boylanan seyriçiyə çox həqiqətlər bəyan oldu… “Torpaqdan pay olmaz”… anlamı filmdə özünü bir daha təsdiqləmiş oldu.

Sona xanımın torpaq məhəbbətindən doğan yanğısı, cağrışı içindən hay-haray salaraq arxaya boylandı və daxildən əks- səda verərək ərənlərimizi meydana çəkdi…

“.Sevgiylə çoxsaylı əsərlər yaratmaq olar, mahnılar bəstələmək olar, amma onların içərisində ana xətt kimi Vətən mövzusu olmalıdır. Bu sözləri Mətbuat Şurasının sədri Əflatun Amaşov “Ya Qarabağ, ya ölüm” adlı filmin təqdimat mərasimində dedi.
Onu da qeyd edək ki, filmdə Sona Vəliyevanın “Vətən”, “Yurd həsrəti” şerlərindən, professor Səyavuş Kəriminin Şuşaya səfər təəssüratları, Əhməd Şəfəqin “Qarabağ” və “Sarı gəlin” mahnıları, Ozan Arifin “Ya Qarabağ, ya ölüm” şeiri, Mənsum İbrahimov və Səadət Cavadovanın ifasında “Qarabağ şikəstəsi”, Əsəd Kabaklının “Çabuk böyü, mabuk yetiş, tez, oğlum” mahnısından yüksək səviyyədə istifadə olunub.

Filmdə səslənən şeirlərin müəllifi Sona Vəliyeva Qarabağ və Şuşa barədə geniş acıqlama verərək bildirdi ki,

hər bir azərbaycanlı Qarabağ və Şuşanı öz evi bilməlidir. Sona Vəliyeva filmin əvvəlindən axırına qədər görünən at simvolu barədə düşüncələrini bölüşərək dedi:

– “Bu film atlarla başlayır. Çünki at muraddır, böyük gücün, etibarın ifadəsidir. Bu atlar filmə türkçülük, azərbaycançılıq simvolu verib. Atı ilk dəfə türk ram edib.Biz ümid edirik ki, işğal olunmuş torpaqlarımızı geri qaytaracağıq. Bu gün hər birimiz Şuşanı öz evimiz, ocağımız bilməliyik. Şuşa hər birimizin qapısı, bağlanan evimizdir. Biz öz gücümüzlə, mübarizəmizlə o qapını açmalıyıq və bundan sonra Şuşanın qədrini bilməliyik. Mən Şuşanı görməmişəm, amma mənə elə gəlir ki, Şuşa mənim evimdir. Qarabağ məsələsində iqtidar və ya müxalifət olmasından asılı olmayaraq hamımız bir düşüncədə olmalı, bir amal uğrunda mübarizə aparmalıyıq. Qarabağ, Şuşa hər birmizin qəlbimində bir yanğıdır. Şuşa hamımızın dərdi, yaralı yeridir. İnanıram ki, bir daha o yerlərə qayıdacağıq”.

Tənzilə Rüstəmxanlı da çıxış edərək filmin türkçülük rəmzi olan atla başlanmasının çox təsirli olduğunu bildirdi :-“Bu film gələcəyə hesablanmış sənət əsəridir. Bu əsərlər nə qədər çox olsa, millətin gələcəyi də bir o qədər zəngin olar. Bu filmdə “Sarı gəlin” mahnısının səsləndirilməsi həm də, bu mahnını öz adına saxtalaşdırmaq istəyənlər üçün bir sübutdur”.

Filmin ssenari müəllifi və rejissoru Bəxtiyar Qaraca da bildirdi ki, “Ya Qarabağ, ya ölüm” filminin çəkilməsində əsas məqsədin xalqımızın unutqan olmamasını bir daha xatırlatmaqdır.

 

“Filmdə məqsəd odur ki müxtəlif mövzularda müxtəlif janrlarda yazılan əsərlərimizdə yaddaşımızı diri saxlaya bilək. Qarabağla bağlı o sakitliyi insanlara, özümüzə verməməli, yəni hər an xatırlamalıyıq və bilməliyik ki bizim belə bir dərdimiz var. Çalışdıq ki, bu filmdə türk-müsəlman dünyasının Qarabağla bağlı fikirlərini, düşüncələrini, duyğularını bir yerə cəmləşdirə bilək. Qarabağ Qəzza kimi böyük müsəlman dünyasının yarasıdır. Biz də həmin yaranı göstərmək istədik”.

Filmdə S. Vəliyevanın sözlərinə yazılmış mahnıların bir neçəsini ifa edən Əhməd Şəfəq öz ürək sözlərini dedi: – “Mənim o filmdə iştirakıma gəlincə, ona ruhumun pəncərəsindən baxmaq lazımdır. Mənim üçün təkcə Azərbaycan yoxdur, bütöv Türk dünyası var. Türk dünyasının ortasında tapdalanmış, əsir edilmiş yanıqlı bir yer var”

 

 

Tədbirdə çıxış edən digər şəxslər

 

KİVDF-nin icraçı direktoru Vüqar Səfərli, Xocavənd Rayon İcra Hakimiyyətinin nümayəndələri və digər tanınmış şənətcilər də filmin əhəmiyyətindən danışdılar.

Yazımın öncəsinə qayıtmaq istərdim. Hesab edirəm ki, torpaqlarımızın azadlığını istəyiriksə bu film hər gün televiziya kanalları vasitəsi ilə nümayiş olunmalıdır.

Nazilə Rafiq

Anar ƏHMƏDOV.”BADAMDAR ŞƏHİDLƏRİ” (Məqalə).

BADAMDAR ŞƏHİDLƏRİ

 

Badamdar qəsəbəsinin şəhid olmuş igid oğullarından üçü məhz Daxili Qoşunların hərbi qulluqçusu idi….

 

Son dövrlər paytaxt və rayonlarda aparılan genişmiqyaslı abadlıq və quruculuq tədbirləri, salınan park və xiyabanlar ölkə vətəndaşları ilə yanaşı, respublikamıza səfər edən qonaqlar tərəfindən də müsbət qarşılanır. Bu baxımdan görülən kompleks tədbirlərin tərkib hissəsi kimi Vətənin bütövlüyü uğrunda canını qurban verən igid oğullarımızın uyuduğu və müqəddəs and yerimiz olan şəhid məzarlıqlarının yenidən bərpa olunması və abadlaşdırılması da təqdirəlayiq haldır.

Bunlardan biri də Səbail rayonunda “Badamdar şəhidləri” adlanan abidə-kompleksdir. Badamdar qəsəbəsinin mərkəzində təmizliyi və səliqə-sahmanı ilə diqqəti cəlb edən bu abidədə Badamdarın 18 şəhidinin mərmər lövhə üzərində şəkilləri, həmçinin doğum və şəhid olma tarixləri həkk olun­muşdur.

Onlardan üç nəfəri – gizir Qarayev Gö­yüş Adil oğlu, əsgərlər Əliyev Rauf İsmayıl oğlu və Ağayev Mirsaleh Mirqasım oğlu məhz Daxili Qoşunların hərbi qulluqçularıdır. “Badamdar şəhidləri” abidəsini bu gün qəsəbə sakinləri, o cümlədən yeniyetmə və gənclər yad edir, onların xatirəsini uca tutur, Vətən qarşısında müqəddəs borc sayılan hərbi xidmətlərini şərəflə yerinə yetirəcəklərinə and içirlər. Daxili Qoşunların sıralarında vuruşmuş “Badamdar şəhidləri” barədə, onların keçdikləri şərəfli döyüş yolu haqda bir sıra məqamları bugünki gənc nəslə çatdırmaq vətənpərvərlik borcumuzdur.

 

Qarayev Göyüş Adil oğlu

 

Gizir Göyüş Qarayev 15 dekabr 1970-ci ildə dünyaya göz açıb. Göyüş Daxili Qoşunların igid hərbi qulluqçusu kimi torpaqlarımızın müdafiəsi uğrunda gedən döyüşlərdə cəsarətlə vuruşaraq, neçə-neçə erməni cəlladlarının məkrli arzularını gözlərində qoymuşdur. 1994-cü ilin yanvar ayından etibarən Füzuli istiqamətində gedən döyüşlərdə ağır məğlubiyyətə düçar olan düşmən, Göyüş kimi döyüşçülərimizin zərbələrinə tab gətirməyərək geri çəkilməyə başlamışdır. 26 yanvar 1994-cü il tarixdə Füzuli rayonu uğrunda gedən qanlı döyüşlər isə, gizir G.Qarayevin son döyüşü oldu. Bu döyüşdə ağır yara alan gizir G.Qarayev gözlərini əbədi yumaraq, şəhidlik zirvəsinə yüksəldi.

Gizir G.Qarayev Vətənimizin ərazi bütövlüyü uğrunda hərbi borcunu və xidməti vəzifələrini ləyaqətlə yerinə yetirərkən fərqləndiyinə görə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 6 may 2005-ci il tarixli sərancamı ilə “Hərbi xidmətlərə görə” medalı ilə (ölümündən sonra) təltif edilmişdir. Badamdar qəsəbəsinin küçələrindən birinə şəhid G.Qarayevin adı verilmiş, yaşadığı binaya isə onun baralyefi vurulmuşdur.

 

Əliyev Rauf İsmayıl oğlu

 

Sıravi Rauf Əliyev 1973-cü il iyunun 25-də anadan olub. Daxili Qoşunların sıralarında sıravi hərbi qulluqçu kimi xidmət edən Rauf, nizam-intizamı və nümunəvi xidməti ilə təkcə komandirlərinin deyil, yoldaşlarının da hörmətini qazana bilmişdir. Vətən qarşısında olan müqəddəs borcunu şərəflə yerinə yetirən sıravi R.Əliyev Ağdərə rayonunun müdafiəsi uğrunda gedən döyüşlərdə cəsur hərbi qulluqçu kimi vuruşurdu. O, 1992-ci ilin iyulun 19-da məhz bu rayonun müdafiəsində qəhrəmancasına şəhid oldu. Rauf bəxtinə yazılan ömrünün 19 ilini şərəflə yaşadı və qəhrəmanlığı ilə əbədi ölümsüzlük – şəhidlik qazandı.

Vətənimizin suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunmasında göstərdiyi igidlik və şücaətə görə şəhid R.Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 19 noyabr 1992-ci il tarixli sərancamına əsasən “Azərbaycan Respublikasının Fəxri fərmanı” ilə (ölümündən sonra) təltif edilmişdir.

 

Ağayev Mirsaleh Mirqasım oğlu

 

Daxili Qoşunların digər şəhid hərbi qulluqçusu sıravi Mirsaleh Ağayev 1964-cü il noyabrın 3-də dünyaya göz açıb. Vətənin igid oğlu Mirsaleh Ağdərə rayonunun erməni daşnaklarından təmizlənməsi əməliyyatlarında fəal iştirak edib. Vətənə, torpağa olan sonsuz bağlılığı döyüşlərdə Mirsalehə mənəvi güc və qüvvət verirdi. Mirsaleh hər dəfə döyüşə girəndə sanki, düşməni son nəfərinədək məhv edəcəyinə inanırdı. Lakin 1992-ci il avqustun 14-də özü düşmən gülləsinə tuş gəldi. M.Ağayev aldığı ağır yaradan dünyasını dəyişdi. Beləliklə, Ağdərə rayonunun işğalçılardan təmizlənməsi uğrunda gedən qanlı döyüşlər zamanı Vətənin Mirsaleh adlı daha bir oğlu şəhidlik zirvəsini fəth etdi.

Qeyd edək ki, G.Qarayev, R.Əliyev və M.Ağayev qəsəbədəki 239 saylı orta məktəbin məzunu olmuşlar. Onların həyat və döyüş yolu bu gün təhsil alan məktəbli yeniyetmələr üçün də əsl qəhrəmanlıq nümunəsidir. Məhz şəhidlərimizin timsalında sabahın əsgərləri – şagirdlərimiz Vətəni sevməyi öyrənir, vətənpərvər ruhda tərbiyə olunurlar.

Son olaraq, yazımı ümummilli lider Heydər Əliyevin şəhidlərimiz barədə dediyi fikirləri ilə bitirmək istəyirəm: “Hər bir şəhid bizdən ötrü böyük itkidir. Onların xatirəsi bizim üçün əzizdir, qəlbimizdə daima yaşayacaqdır”.

 Anar Əhmədov,

Daxili Qoşunların zabiti,

baş leytenant

Hasan AKAR ( Türkiye Cümhuriyyeti, Tokat).Muhteşem şiir

 

KAYBOLMUŞ BAHARLAR

Yıl bindokuzyüzellisekiz
Mevsimlerden karakış
Evin direği gitmiş
Yarına güümseyiş bitmiş
Henüz söylenirken”baba”
Kaybolmuş baharlar
Umutlar eriyip gitmiş.

Zaman acımasız,vefasız
İnadına mıydı hayırsız
Üçyüz haneli bir köyde
Olur mu,amcasız,dayısız
Karlar kapatırken damları
Yıldız’da dul bir kadınla
Kalmış beş çocuğu kapısız

Yılbindokuzyüz ellidokuz
Çökmüş Yedipınar’a son güz
Yavrular biçare,yollar uzun
Kuruöz,Çırçır,Çakmakbeli
Mzıkıran bitmez yokuşun
Çözülmüş zamanın dizinin bağı
Arkasında kalmış gayrı Yıldız Dağı
Neylersin Tokat2ın sokağında
Neylersin,damsız,hansız
Koca şehirde,öksüz bir yuvada
Çok zor oluyor babasız.

Sussun kalemim,yüreğim sussun
Varlık içinde yokluğa kan kussun
Dile gelsin,Darçay,Gençay
Bey Sokağı,Yolbaşı konuşsun.

 

Süleyman BABA.Həyatı və Yaradıcılığı

 

Süleyman Camalov 26 oktyabr 1940-cı ildə Qax rayonunun İlisu kəndində anadan olub.1947-1957-ci illərdə Nizami adına İlisu kənd orta məktəbində oxumuş, 1957-ci ildə N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun müalicə profilaktika fakultəsinə daxil olmuş, 1963-cü ildə həmin institutu bitirmişdir.

1963-1966-cı illərdə təyinat üzrə Zakatala rayonunda Acınohur kənd xəstəxanasının baş həkimi və Qala kənd həkim məntəqəsinin müdiri vəzifələrində işləmişdir.

1967-ci ildə Ə.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun II terapiya kafedrasında aspiranturaya daxil olmuşdur, 1970-ci ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir.

Aspirantura dövründə ağciyər və ürək xəstəliklərinin funksional diqanostika üsullarını öyrənmək üçün Moskva şəhərinə ezam olunmuş, akademik B.V.Petrovskinin rəhbərlik etdiyi Kliniki və Eksperimental Cərrahiyə İnstitutunda və akademik B.E.Votçalın rəhbərlik etdiyi II terapiya kafedrasında bu üsulları öyrənmiş və Azərbaycanda ilk dəfə spiroqrafiya, kapnoqrafiya, oksihemometriya, pnemotaxometriya, bronxospirometriya üsulları tətbiq etmişdir.

1970-1972-ci illərdə Bakı şəhərində Respublika döş qəfəsi cərrahiyyəsi klinikasında həkim terapevt və funksional diaqnostika kabinetinin rəhbəri işləmişdir. Həmin illərdə 2 dəfə Moskva və Stavropol şəhərlərində ixtisasartırma kursunda olmuşdur.

19 mart 1972-ci ildə Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitunun funksional diaqnostika kafedrasında assistent seçilmiş, 6 may 1972-ci ildə III terapiya kafedrasına assistent vəzifəsinə keçirilmişdir.

1976-cı ildə Leninqrad şəhərində “hərbi-səhra terapiyası” kursunu, 1978-ci ildə “fiziologiya, biofizika və tibbi kibernetika” kursunu (Moskva şəhəri) bitirmişdir.

1984-cü ildə Moskva şəhərinə Ümumittifaq kardioloji elmi mərkəzinə ezam olunmuş, orada ürək, qan-damar sistemi xəstəliklərinin müasir diaqnostika və müalicə üsullarını öyrənmişdir.

1986-1988-ci illərdə doktorluq dissertasiya üzərində iş aparmaq üçün Moskva şəhərinə ezam olunmuş, sonralar 1992-ci ilə qədər ildə 3-4 ay müddətinə xəstələr üzərində dispanser müşahidəsi aparmaq üçün Moskvaya getmişdir.

1997-ci ildə doktorluq dissertasiyasının aprobasiyası olub.

Elmi nəticələri Respublikamızda və bir çox MDB ölkələrində keçirilmiş simpozium, konfrans və qurultaylarda müzakirə olunmuşdur. Bu günə qədər 110-a yaxın elmi işin, o cümlədən praktiki həkimlər üçün 3 metodik tövsiyyə və 1 monoqrafiyası dərc edilmişdir.

1980-ci ildə “SSRİ səhiyyə əlaçısı” döş nişanı ilə təltif edilmiş, 2 noyabr 2000-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə “Əməkdar həkim” fəxri adına layiq görülmüşdür. 26 oktyabr 2010-cu ildə “Qafqaz Media” İB-nin təsis etdiyi “Qızıl Fonendoskop” diplomu ilə təltif olunub.

SÜLEYMAN BABA
90 YAŞLI TƏK VƏ TƏNHA YAŞAYAN
SALEH MÜƏLLİMİN XATİRƏLƏRİ.

Yayda istirahət etdiyim zaman eşitdim ki, mənə vaxtilə orta məktəbdə dərs demiş Saleh müəllimin 90 yaşı tamam olub, onun yaxın- uzaq qohumları, qonşular, bir çox kənd adamları yığışıb onun yubileyini təntənəli şəkildə qeyd ediblər. Hal-hazırda o, tək və tənha yaşayır. Mənim xatirimdə qalmışdı ki, Saleh müəllim 1922-ci ildə anadan olub, 19 yaşında könüllü şəkildə cəbhəyə gedib, ayağından və çiynindən 2 güllə yarası alıb, sağalandan sonra yenə döyüşlərdə iştirak edib, ancaq müharibə qurtarandan sonra evinə qayıdıb. O, 1946-cı ildə Bakıda Pedaqoji İnstituta daxil olub, 1950-ci ildə oranı bitirib, təyinat üzrə doğma kəndinə qayıdıb orta məktəbdə ədəbiyyat fənnindən dərs deyib. İşlədiyi müddətdə adi müəllim, dərs hissə müdiri, direktor vəzifələrində çalışıb. Onun fədakar əməyi dövlət tərəfindən qiymətləndirilib və ona “Əməkdar Müəllim” fəxri adı verilib.
Saleh müəllimin dərs dediyi şagirdlərin əksəriyyəti ali məktəb bitiriblər. Onların içərisində “elmlər namizədi”, “elmlər doktoru” adları alanlar da, dövlət idarələrində yüksək vəzifə tutanlar da var.
Mən Saleh müəllimin yanına getdim, onunla səmimi görüşdüm, yubileyi münasibəti ilə ürəkdən təbrik etdim, ona can sağlığı, özünü idarə edə bilmək şərtilə 100 il ömür sürməyi arzuladım. Çoxdan görüşmədiyimiz üçün bizim söhbətimiz uzun çəkdi. Saleh müəllim mənə öz xatirələrini danışdı. Onun şərəfli, lakin kədərlə dolu həyatı məni həyəcanlandırdı. Saleh müəllim ata-anası, qardaşı, oğlu , ömür-gün yoldaşı barədə ürək yanğısı ilə, göz yaşlarını silə-silə danışdı. Yüksək dünyagörüşü olan bu şəxsiyyətin kitab və texniki vasitələr, müxtəlif xarakterli qonşular, dostlar, qohumlar, gənclər, bir çox adamların vərdiş etdikləri zərərli adətlər haqqında mülahizələri məndə böyük maraq oyatdı. Saleh müəllim qocalıq dövrü və qocalığın əlamətləri barədə bir həkim kimi, dünya və həyat haqqında bir filosof kimi fikirlər söylədi. Düşündüm ki, qocaman müəllimin, müdrik bir insanın xatirələri hər bir yaşda olan şəxs üçün xeyirli ola bilər və onların nəşr edilməsi vacibdir.
ATA, ANA və QARDAŞIM haqqında.
Mənim atam çoban, anam isə evdar qadın olub. Atam insultdan, anam isə infarktdan dünyasını dəyişiblər. Onlar məni dünyaya gətirmişdilər, mən onları çiynimdə o dünyaya aparmalı oldum. Allah bütün ölənlərə rəhmət eləsin. Mənim bacım olmayıb. Məndən kiçik bir qardaşım olub. Onun adı Rəsul idi. Rəsul ali təhsilli geoloq idi. O, dağları, daşları gəzib faydalı qazıntılar axtarırdı. Balakən rayonunda filiz yataqlarının aşkar edilməsində iştirak etmişdi. Evlənməmişdi. Deyirdi ki, bu işimi də başa çatdırım, sonra çöllərə getməyəcəm, idarədə oturacağam. O zaman evlənəcəyəm. Qəflətən mənə xəbər gəldi ki, Rəsul dağ uçqunu altında qalıb. O, 40 yaşında faciəli surətdə həlak oldu. Onun ölümü mənə böyük zərbə oldu, axı o mənim həm köməkçim, həm də dayağım idi. Deyirlər, dağ-dağa söykənib durar, tək olsa o da uçub dağılar. Eşitmiş olarsan, qardaşlar haqqında müxtəlif rəvayətlər var. Bir rəvayətdə deyilir;
Varlı qardaş başqasının qoyun-quzusunu otaran kasıb qardaşa deyir, gəl mənim sürümü otar. Bu zaman kasıb qardaş düşünür, başqaları mənə zəhmət haqqı kimi ildə 6 qoyun verirlər, yəqin öz qardaşım ildə 8-10 qoyun verər. Varlı qardaş isə düşünür, o, başqalarına ildə 6 qoyuna işləyir, yəqin mənə ildə 4 qoyuna işləyər.
İkinci rəvayəıdə deyilir; İki qardaş birlikdə taxıl əkirlər. Onlardan böyüyü evli, kiçiyi subay imiş. Yığılan buğdanı böləndə heç biri razı olmur ki, ona artıq buğda verilsin. Gecə xəlvət subay qardaş öz buğdasından 4 vedrə götürüb evli qardaşın buğdasının üstünə tökür, ona görə ki, onun ailəsi böyükdür. Həmin gecə evli qardaş öz buğdasından 4 vedrə götürüb subay qardaşın buğdasının üstünə tökür, ona görə ki, o, evlənməlidir. Qoy o buğdanı satsın, onun pulu olsun və evlənsin.
Biz Rəsulla ikinci rəvayətdəki kimi qardaşlar idik.

OĞLUM, GƏLİNİM VƏ NƏVƏLƏRİM haqqında.

Mən institutu qurtarandan sonra evləndim. Allah mənə bir oğul bəxş etdi. Adını Azad qoydum. O, əvvəl orta məktəbi, sonra isə Bakı Dövlət Universitetinin ” Beynəlxalq Münasibətlər” fakultəsini bitirdi. O, Azərbaycanda işə düzələ bilmədi. Dostlarına qoşulub Rusiyanın Kalinin şəhərinə getdi və orada zavodda kolbasa sexinə işə düzəldi. Sonra elə oradaca Lena adlı bir rus qızı ilə evləndi. Onun iki uşağı oldu. Böyügünün adını Svetlana, kiçiyinin adını Ruslan qoydular. İldə bir dəfə oğlum, gəlinim və nəvələrim mənim yanıma gəlir və 1 ay qalırdılar. Bir neçə il bundan əvvəl Azad həmin şəhərdə müəmmalı şəkildə həlak oldu. Qohumlarımın köməyi ilə çox çətinliklə, Kalinin şəhərinə getdim, göz yaşlarımı axıda-axıda oğlumun dəfnində iştirak etdim. Hiss etdim ki, mənim dayağım sındı və çırağım söndü. Allah heç bir valideynə bala dağı göstərməsin. Ata və analar, vaxtı çatanda, qoy oğlunun çiynində o dünyaya getsinlər, oğul atanın çiynində yox. Oğlum öləndən sonra, gəlinim də, nəvələrim də bura gəlməyiblər. Telefonla mən onları axtarıram, onlar məni yox. Üç ay bundan əvvəl onlara zəng etmişdim. Lena və Svetlana evdə yox idilər. Telefonu Ruslan götürdü. Soruşdum, necəsən? Mənə cavab verdi: niyə zəng edirsən, gecə sən, mən yatmışam. Sonra o telefonu asdı. Doğrusu, bu, mənim çox xətrimə dəydi. Düşündüm, onlar mənim yanımda olsaydılar, öyrədərdim, babanız sizi nə qədər çox istəyirsə, siz də onun bir hissəsi qədər onu istəyin. Allah oğluma rəhmət eləsin, indiki bəzi gəlinlərə və uşaqlara ağıl versin.

ÖMÜR-GÜN YOLDAŞIM haqqında.

Mən və Mehriban bir-birimizi sevib-seçib evlənmişdik. O, ingilis dili müəllimi idi. Adı da Mehriban idi, özü də. Mən onsuz heç bir şadlığa getməzdim. Bir yana gedəndə onun üçün oxuyardım:

Haranı bəyənib seçəsi olsam,
Deyərəm, Mehriban, sən mənimlə get.
Bir gün bu dünyadan köçəsi olsam,
Tək onda demərəm, sən mənimlə get.

Mehriban həm şəkər, həm də müalicəyə çətin tabe olan hipertoniya xəstəliyinə tutuldu. Mən onu çox həkimlərin yanına apardım. Aparılan müalicələr həmişə müvəqqəti effekt verdi. Sonra onda ürək astması və aritmiya baş verdi. Günlərin bir günü Mehriban məni yanına çağırdı, əlimdən tutub uzun müddət danışmadan üzümə baxdı, sonra gözlərini əbədilik yumdu. O, mənim hayqırığımı eşitmədi. Mən sonra başa düşdüm ki, son anda Mehriban öz canının hayında deyildi, o, məni düşünürdü və ürəyində deyirdi, ay Saleh, mən öləndən sonra sənin günün necə olacaq?! Mehribanımı itirəndən sonra mən elə bildim ki, hər şeyimi itirdim. Mən başa düşdüm ki,

Gücsüzdür, qadın ərsiz, kişi arvadsız,
Yalqız qalan olur, köməksiz və dayaqsız.
Baxırsan ətrafa kimsə çatışmır,
Özün də qalmısan əlsiz, ayaqsız.

El arasında deyirlər, ər və arvad Simurğ quşunun qoşa qanadlarıdır. Qanadın biri sınsa quş necə uça bilər? Əri olmayan qadın yazıqdır, arvadı olmayan kişi yetim.

Ey insanlar həyat yoldaşınızın qədrini bilin,
Bir vaxt gələcək, oğul evlənəcək, qız köçəcək,
Ancaq siz olacaqsınız, bir-birinizə gərək.
Allahdan arzum budur, ayırmasın sizi fələk.
Mən Mehribanımı qoruya bilmədim, ayırdı bizi fələk,
Yalqız qalmışam, olmuşam boynu bükük bənövşə tək.

Tək qalandan sonra mən ürəkdən sevinə bilmirəm. Hərdən özüm-özümə dodaqaltı zümzümə edirəm:

Bağçamızda bar olmasa,
Alma, heyva, nar olmasa,
Səni sevən yar olmasa,
Yaşamağa dəyərmi heç?

Gündüzlər insanlarla ünsiyyətdə olduğum zaman mənim əhval-ruhiyyəm bir babat olur. Axşamlar tək qalanda özümə qapanıram. Dünya gözümə qara görünür. Elə bilirəm, dəryada gəmilərim batıb, ya da mən dəvəsi ölmüş ərəbəm. Gecələr uzun müddət hərəkətsiz otururam, gedib yerimdə yata bilmirəm. Çox vaxt kresloda oturduğum zaman mürgüləyir və yaxud başımı stolun üstünə qoyub yuxuya gedirəm. Bir deyənim də olmur, dur yerində yat.
Mehribanın ilini verəndən sonra qohumlarım və dostlarım təkid etdilər ki, mən evlənim. Mənim onlara cavabım belə oldu:
* Qocalara cavanlıq etmək yaraşmaz.
* Mənim ömrümə az qalıb. Qarşı tərəfi də yarı yolda qoyub getmək, onu da bədbəxt etmək alçaqlıq olar.
* Biz qadınları “gözəl cins” adlandırırıq. Amma onların hamısı elə deyil. Onların içərisində “üzü mələk, astarı şeytan ” və yaxud “maskalanmış pis xassəli törəmə” kimi olanlar da var. Sənə sadiq olacağını tanımaq çətindir.
* Ömür-gün yoldaşım tərk edib məni,

Onun ruhu göylərdədir,
Heç kim onu əvəz etməz,
Ruh başımın üstündədir.
Heç narahat olmayın siz,
Hərdən yuxularda görüşürük biz.

Mən özüm-özümə söz vermişəm ki, evlənməyəcəyəm. Nə qədər sağam, Mehribanın xəyalı ilə yaşayacağam və onu xatirələrdə yaşadacağam.

KİTAB VƏ TEXNİKİ VASİTƏLƏR haqqında.

İnsanları tənhalıq hissindən qoruyan vasitələrdən biri kitabdır. Mənim fikrimcə kitab bəşəriyyətin ən böyük kəşfidir. Hər kitab bir xəzinədir. O, evdə müəllimdir. Sənə hər şeyi öyrədir, əvəzində isə heçnə istəmir. Kitab insanın biliyini, savadını, dünyagörüşünü artırır, onu elmli, bilikli və müdrik edir. Müdrik insan isə eldə hörmət qazanır. Nadan adamlarla oturub-durmaqdansa kitab oxumaq daha yaxşıdır. Kitab, nəinki tənha qalanların, hətta uşaqdan tutmuş böyüyə qədər hamının dostu olmalıdır. Kitab oxuyan adam darıxmaz, darıxmağa vaxt tapmaz və özünü tənha hiss etməz. Mən uşaq vaxtından indiyə qədər, yəni gözümün nuru itənə qədər, yüzlərlə, minlərlə kitab oxumuşam. Mənim yüzlərlə kitab olan şəxsi kitabxanam var, onu məktəb kitabxanasına vermək istədim, götürmədilər. Onların mənə cavabı belə oldu; kitablarınız köhnə əlifba ilə yazılıb, indi onları oxuyan yoxdur. Keçmişdə deyirdilər, kitab oğrusu, oğru deyil. Bir çox adamlar getdikləri evdən kitab oğurlayırdılar. Əyər oğurlaya bilməsələr, ev yiyəsindən xahiş edib kitabı bir neçə günlüyə oxumaq üçün götürər və onu heç zaman qaytarmazdılar. Bir çoxları isə kitabxanadan kitabı götürür və “itirmişəm” deyə onu geri vermir, kitabxanaya kitabın üç qat qiymətini ödəyirdilər. Təəssüflər olsun ki, son zamanlar, kitabı satın alanların, kitabxanadan kitab götürüb oxuyanların sayı hədsiz dərəcədə azalıb. Bir lətifədə deyilir: kitab mağazasına girən bir kişi satıcıdan soruşur, kitab satışı necə gedir?. Satıcı deyir, çox pis. Kişi soruşur, niyə?. Satıcı cavab verir, çünki, ağlı olanların pulu yoxdur, pulu olanların ağlı. İndiki uşaqlara deyəndə ki, kitab oxu, deyirlər, ekranlaşdırsınlar, televizorda baxım.
Gündəlik həyatımıza daxil olan texniki vasitələr insanların başını elə qatıb ki, onlar günlərin, həftələrin, ayların və illərin necə gəlib-keçdiyindən xəbər tutmurlar.
İnsanların bir-birlərilə ünsiyyət saxlaması üçün telefon əvəzsiz vasitədir. Cib telefonları çıxandan sonra məktublaşmaya demək olar ki, son qoyuldu.
Biz radio və televizor vasitəsilə son xəbərlərə qulaq asır, xalq mahnılarını, muğamları, saz havalarını dinləyirik. Televizorda, kinoteatra getmədən, müxtəlif filmlərə və verilişlərə baxırıq. Maqnitafonda dünyasını dəyişmiş, əvəzedilməz, Azərbaycan müğənnilərinin lent yazılarına qulaq asırıq. İndi kompyuter əsridir. Respublikamızda uşaqdan tutmuş böyüyə qədər hamı kompyuterin əsirinə çevrilib. Kompyuter getdikcə kitabı, radionu və hətta televizoru sıxışdırıb aradan çıxarır. Mən də, bir çox qocalar kimi kompyuterlə işləməyi bacarmıram. Kompyuter almağa, onun internetə qoşulmağının haqqını ödəməyə də imkanım yoxdur. İndi kompyuterdən, mobil telefondan, rəqəmli və kabelli televizordan istifadə etmək havayı deyil. Onlar müəyyən ödənişlər tələb edir, bu da təqaüdlə dolanan adamlar üçün əlçatmazdır. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, hər bir texniki vasitənin müsbət və mənfi cəhətləri var. Bir çox gənclər kompyuterin görməyə, eşitməyə, əsəblərə və beyinə zərərli təsirini dərk etmir, onlardan istifadə qaydalarına əməl eləmirlər. Mənim bir qohumum həmişə zarafatla deyir: “telefon çıxaran ölsün”, ona görə ki, biz həmişə telefonla danışırıq, daha bir-birimizin yanına getmirik və üz-üzə oturub dərdləşmirik.

QONŞULAR haqqında.

Yaxşı qonşu bütün adamlar üçün, daha çox isə tənha adamlar üçün lazımdır. Yaxın və yaxşı qonşu qohumlardan daha tez sənə təcili və texniki yardım göstərir. Əlbəttə sən də onun işinə yarayırsansa. Mənim qonşularla münasibətim həmişə yaxşı olub, indi də yaxşıdır. Biz həmişə bir-birimizin kefini soruşmuşuq, qonaq gedib-gəlmişik, bişirdiyimiz xörəklərdən pay vermişik, xeyir-şərdə iştirak etmişik. Problemli məsələlər olanda bir yerə yığışıb müzakirə etmiş, məsələnin asan həllini tapıb, sonra birgə hərəkət etmişik. Ehtiyacımız olanda dükan-bazara getmədən təcili lazım olan şeyi qonşudan almışıq. Son zamanlar lazım olanda qonşularım mənə həkim çağırır, dərman alıb gətirirlər. Onlar tez-tez gəlib məni yoluxur, yanımda oturub söhbət edir, kənddə olan təzə xəbərləri danışırlar. Qohumlarım gəlib çıxmayanda qonşularım mənə bazarlıq da edirlər. Sözsüz ki, pis qonşular da olur. Mənim qonşularımın yaxınlığında bir bədəsil qadın yaşayır. O, hər gün bir bəhanə tapıb qonşuları ilə dava edir. Özü fürsət tapan kimi mal-qarasını qonşunun həyətində otarır. Amma qonşunun toyuğu onun həyətinə keçdikdə o, elə bir haray salır ki, səs-küydən qulaq tutulur. Mən onunla bir neçə dəfə görüşdüm, qonşularla mehriban davranmağı məsləhət gördüm. Lakin xeyri olmadı. Mən əmin oldum ki, xasiyyətə dərman yoxdur. Qanla girən, canla çıxacaq.Yaxşı qonşu haqqında belə bir rəvayət var.
Bir nəfər başqa bir nəfərdən aldığı borc pulu qaytara bilmədiyi üçün evini satmalı olur. Həmin kişi evi almaq istəyən müştəriyə deyir; ev 7 min manat, qonşum 3 min manat, sən mənə 10 min manat pul verməlisən. Müştəri deyir, mənə qonşu-zad lazım deyil, evi 7 min manata alıram. Onların mübahisəsini eşidən qonşu gəlir. Evi satmağa, qonşusunu burdan köçməyə qoymur. O, gətirib qonşusuna borcun pulunu verir və deyir, olanda pulumu qaytararsan.

DOSTLAR haqqında

Dostsuz heç kim olmasın. Mənim orta məktəbdə, cəbhədə, ali məktəbdə, müəllim işlədiyim zaman, hətta təqaüdə çıxandan sonra qazandığım dostlar olub. Onların hamısı vəfalı və etibarlı idilər. Son zamanlar dostlarımın çoxu dünyasını dəyişiblər. İndi bir yaxın dostum qalıb, o da başqa rayonda yaşayır. Mən onunla indi telefonla əlaqə saxlayıram. Dost sözü yoldaş məfhumundan yüksəkdə durur. Bəzən dosta ən yaxın yoldaş, arxadaş da deyirlər. Belə bir fikir də var ki, DOST sözündəki D hərfi dəmir, O hərfi od, S hərfi su, T hərfi torpaq mənasındadır. Yəni, dəmir kimi möhkəm, od kimi qaynar, su kimi saf, torpaq kimi bərəkətli olan adam dostdur.
Əslində dostluq iki nəfər arasında olan yüksək dərəcədə yaxın münasibətdir. Bu münasibət ruhən yaxınlıq və mənəvi birlikdən yaranır. Əsl dostluq yüksək dərəcədə insanlıqdır. Dostluq münasibəti olan iki nəfər bir-birini sevir, mehriban davranırlar. Biri o birisinin yaxşılığını və xoşbəxtliyini istəyir. Əks tərəfə təmənnasız yardım göstərir, biri o birinin tərəfdarı, müdafiəçisi və havadarı olur. Belə dostluğu hiylə və böhtan asanlıqla poza bilmir.
Atalar deyib ki, dostlar da cürbəcür olur. Ürək dostu, çörək dostu, dil dostu. Dil dostunu şirin dillə yola sal, çörək dosta sən bolluca çörək ver, ürək dostla hərşeyini böl yarı.
Yalançı dostlar da olur. Sən kiməsə lazımsansa, o şəxs özünü sənə dost kimi göstərir, işini düzəldəndən sonra səndən uzaqlaşır.
Yüksək vəzifə tutan varlı şəxslərin “dostları” da çox olur. Lap balın üstünə yığışan qarışqa kimi. Lakin, həmin şəxs vəzifədən çıxan kimi belə “dostlar” yoxa çıxırlar.
Bəzən belə də olu. Bir nəfər başqası ilə 4-5 gün yoldaşlıq edir və ona dost deyir. Bir də görürsən ki, bir aydan sonra onların “dostluğu” nəinki pozulub, hətta düşmənçiliyə çevrilib. Allah belə “dostları” bizdən uzaq eləsin.

QOHUMLARIM haqqında.

Qohumlar da cürbəcür olur. Mən öz qohumlarımı aşağıdakı qruplara bölərdim: 1.Yüksək vəzifə tutan varlı qohumlar; 2. Öz aralarında normal insani münasibətləri saxlamağı bacarmayanlar; 3. Müxtəlif təbiətli gənclər.
Yüksək vəzifə tutan qohumlarımı mən ancaq əzizlərim rəhmətə gedəndə görmüşəm. Onlar gəlib, mənə başsağlığı verib, ehsan verilən zaman məni ərzaqla təmin edib gediblər. Ondan sonra məni axtaran, heç olmasa halımı telefonla soruşan olmayıb. Mən də onları axtarıb tapa bilməmişəm. Arvadları deyirlər ki, bugün tədbir var, ora gedib, katibələri deyirlər ki, Prezident aparatına gedib. Qohumlarımdan birinin əli çörəyə mənim köməyim sayəsində çatıb. Kobud da olsa deyəcəyəm, it ona çörək verəni xatırlayır, mənim qohumum isə yox. Həmin qohumum vəzifəyə keçəndən sonra təmamilə dəyişib, elə bil başqa adam olub. Eşitdiyimə görə o, indi sərvət yığmaqla məşğulur. Mən çətin vəziyyətdə, kasıb yaşayan bir neçə qohumumu onun yanına göndərmişəm. O isə heç birinə kömək etməyib. İkinci qohumum da vəzifə sahibi olandan, varlanandan sonra öz qohum-qardaşlarından təmamilə üz döndərib. O, yadlarla dostluq edir, gününü kef məclislərində keçirir. Mən bu “cızığından çıxan” qohumlarıma aşağıdakı məzmunda ismarıc göndərmişəm;

Həqiqəti nə vaxt anlayacaqsan,
Sən vəzifədə çox qalmayacaqsan.
Çox pulun, qızılın olsa da belə,
Bir ömürdən artıq yaşamayacaqsan
Yığdığın sərvət də burda qalacaq,
Kəfəndən başqa heçnə aparmayacaqsan.
Çox varlı olsan da, aşma həddini
Ehtiyac gələ bilər, bükər qəddini
Çörəyi tək yeyən, yükün tək aparar,
İşin çətinə düşsə, de səni kim axtarar?!
Vaxt gələcək, ömür yetəcək başa,
Xeyirxah ol, sən də hörmətlə yaşa.

Mənə elə gəlir ki, mənim varlı qohumlarım, vəzifədən
çıxandan sonra ağıllanacaqlar.
Mənim qohumlarımın içərisində öz aralarında normal insani münasibətləri saxlayanlar da var, saxlamayanlar da. İnsanpərvərlər də var, pis xassəlilər də. İstiqanlılar da var, soyuqqanlılar da, dəliqanlılar da . Nəslimizin ağsaqqalı kimi mənim üzərimə düşən vəzifələrdən biri qohumlarımın arasında səmimiyyəti saxlamaq olub. Mənim işim-gücüm onlara düz yol göstərmək, küsülüləri barışdırmaq, çətin problemlərin həllində onlara kömək göstərmək olub. Mən təkcə öz qohumlarıma yox, kəndimizin bir çox adamlarının ailələrində baş verən mübahisəli məsələlərin həllində yardımçı olmuşam. Mən qohumlarıma öz övladlarım kimi baxmışam. Onlara qarşı mehriban, lakin , tələbkar olmuşam. Ancaq ifrat dərəcədə sərt olmamışam. Qohumlarımın içərisində bir ailə var, valideynlərini itirəndən sonra bacı və qardaşlar bir-birlərindən təmamilə soyuyublar, get-gəli kəsiblər, təmamilə yadlaşıblar. Onların içərisində bir nəfər tapılmayıb ki, valideynlik vəzifəsini öz üzərinə götürsün, doğma bacı-qardaşları dağılışmağa qoymasın. Mən onlara demişəm, ocaq yananda onun içərisindəki daşlar qızınır. Ocaq sönəndən sonra daşlar bir-birlərinə söykənib uzun müddət istiliyi saxlayırlar. Daşların hərəsini bir tərəfə atdıqda onlar tez soyuyurlar. Axı isti münasibətin saxlanmasının hamınıza xeyri var. Başqa bir ailədə atadan miras qalmış evi və torpağı bölmək üstündə qardaş və bacılar dalaşıblar, bir-birlərinin başını yarıblar və yaxud saçını yolublar. Sonra da işi məhkəməyə veriblər. Mən onlara izah etmişəm ki, hər bir məsələni zor tətbiq etmədən, dinc yolla həll etmək olar. Orta məktəb dərsliklərində olan aşağıdakı hekayəni onlara danışmışam.
Bir dəfə külək və günəş mübahisə edirlər, kim yolla gedən atlı kişinin əynindəki kürkü çıxara bilər. Külək nə qədər güclü əssə də heçnə edə bilmir. Kişi kəmərini açıb kürkün üstündən bərk-bərk bağlayır. Günəş öz isti şüalarını yayıb dağı-daşı, o cümlədən atlını qızındıran kimi kişi kürkünü də, pencəyini də, hətta köynəyini əynindən çıxarır. Hekayədən göründüyü kimi bir çox məsələləri isti münasibətlə daha tez və asan yoluna qoymaq olar.
Damarında bir nəslin qanı axan adamlar necə razı ola bilərlər ki, biri atadan qalmış evdə, o biri isə türmədə yatsın. Ağacı çaya, dənizə atdıqda su onu batırmır, çünki, ağac su içib böyüyüb. Qohumlarımın içərisində bitərəf, laqeyd, xeyrə-şərə yaramayan adamlar da var. Mən onlara aşağıdakı təmsili danışmışam.
Bir dəfə koramal görür ki, ilan onun dostu qurbağanı ağzına alıb udmaq istəyir. Qurbağa nə qədər geri dartılsa da ilanın ağzından çıxa bilmir. Koramal düşünür, özləri bilsinlər, mən heç kimin işinə qarışan deyiləm. Ancaq o bədbəxt bilmirdi ki, gələcəkdə özü o vəziyyətə düşsə ona da heç kim kömək etməyəcək.
O, bir olan Allah bilir ki, təkcə qohumlarımın yox, bütün insanlar arasında insani münasibətlərin qorunub saxlanılması üçün mən nə qədər əziyyət çəkmişəm.
Tək və tənha qalan rusiyalı qonşularımız evdə it və pişik saxlayıb onlarla adam kimi rəftar edirlər. Biz niyə ətrafımızdakılarla insan kimi davranmamalıyıq?.
Kim-kimə yaxşılıq etsə hökmən onun əvəzi özünə qayıdır. Mən qohum-qardaşa, qonşulara, qəlbi pak insanlara doğma münasibət bəsləmişəm. İndi də onun xeyrini görürəm. Məni əhatə edən şəxslərdən diqqət və qayğı görəndə sevinirəm və mənim ömrüm uzanır. Mənim fikrimcə, tənha qocalığın yeganə dərmanı insanlarla ünsiyyətin saxlanılmasıdır.
Qohumlarımın arasında gənclər az deyil. Onların hamısı eyni təbiətli deyil. Elə gənclər var oxumaq da istəmirlər, işləmək də. Həyatın mənasını alaq otları kimi yeməkdə, içməkdə və yatmaqda görürlər. Onların içərisində elələri də var, pul qazanmaq üçün əyri yollara əl atıblar, axırda türməyə düşüblər, özlərini də bədbəxt ediblər, valideynlərini də.
Uşaqlar valideynlərinin tərbiyəsi və müəllimlərinin səyi nəticəsində formalaşır və müstəqil həyata atılırlar. Bundan sonra hər şey gəncin özündən asılı olur. Bir çox gənclər yaxşı oxuyur, müəyyən ixtisas sahibi olur, daim çalışır, müdrik adamlarla oturub-durur, öz dünyagörüşünü artırır, çörəyi zəhmətlə qazanırlar. Çalışqan gənclər zirvəyə yüksəlir, tənbəllər isə yerdə sürünürlər.
Son zamanlar gənclərdən ingilis dilini bilmək və kompyuterlə işləməyi bacarmaq tələb olunur. Gənclər xarici dil də öyrənməli, bir çox texniki vasitələrdən istifadə etməyi bacarmalıdırlar. Su yaşamaq eşqilə qayaları deşib çıxır, insan ondan ibrət götürməlidir. Yaşlı nəsl təqaüdə göndərildikdə onları əvvəlcədən yaxşı hazırlanmış gənclər əvəz etməlidirlər. Xalqımıza və dövlətimizə ağıllı, savadlı, işgüzar, öz ixtisasını mükəmməl bilən mütəxəssislər lazımdır. Havayı yerə demirlər, avropalılar ona görə bizdən irəlidədirlər. Onlar işi bacarana tapşırırlar. Yaxşı olar ki, hökumətimiz gəncləri işlə təmin etmək barədə proqram hazırlayanda sorğu aparsın və gənclərin rəyini öyrənsin. Mən bir neçə gənclə apardığım söhbətin məzmununu sizə çatdırmaq istəyirəm. * Orta məktəbi bitirmişəm,əsgəri xidmətimi yerinə yetirmişəm, instituta girə bilmirəm, ixtisasım yoxdur deyə iş vermirlər. * İnstitutu bitirmişəm, deyirlər, sənin ixtisasın üzrə boş iş yeri yoxdur * Bir nəfəri təqaüdə göndəriblər. Boş iş yeri açılıb. Müdir məni işə qəbul etmək üçün yüksək məbləğdə “şirinlik” istəyir, verə bilmirəm. * Boş iş yeri açılmışdı. İşə girmək üçün müsabiqədə iştirak etdim. Bir çox suallara cavab verə bilmədim.İnstitutda bu barədə bizə heçnə deməmişdilər. Həmin kafedralardan biz qiyməti satın almışdıq. * Dərman satan xarici firmalar məni işə götürür. Aylıq maaş da pis deyil. Amma əmək kitabçası yazılmır, iş stajın olmur, gündə 8-9 saat işləməlisən, ildə 8-10 gün icazə və ya məzuniyyət verilir. Dekretə çıxsan işdən azad edilirsən. * Müdir məni işə götürür, amma deyir 100 manat maaş alacaqsan, 100 cürə iş görəcəksən. Onun təklif etdiyi maaş heç yol pulumu ödəmir.
Mən həmin gəncdən soruşdum, sənə amerikalı işçiyə verilen qədər maaş versələr, onu hara xərcləyərsən? Gənc cavab verdi, mən onu xərcləməyə yer taparam. Tamaşa onda olar ki, amerikalı işçiyə mənə təklif edilən qədər maaş verələr.
Gəlin, boynumuza alaq, gənclərin cəmiyyətdə özünə yer tapa bilməməsinin səbəbkarı həmişə gəncin özü olmur. Bir çox məsələlər var ki, onlar, dövlət tərəfindən tənzimlənməlidir.

ZƏRƏRLİ ADƏTLƏR haqqında

Son zamanlar bir çox adamlar Səhiyyə Nazirliyinin xəbərdarlığına baxmayaraq həm siqaret çəkir, həm də spirtli içki qəbul edirlər. Mən heç vaxt siqaret çəkməmişəm. Cavan vaxtlarımda və sonralar ancaq toyda-bayramda, az miqdarda spirtli içki qəbul etmişəm. Məni çox zaman masabəyi seçiblər. Sağlıqlar dediyim zaman çox vaxt rumkanı “öpüb” yerə qoymuşam. Mən həmişə gənclərə məsləhət görmüşəm ki, bu zərərli adətlərə öyrənməyin. Bu adətlər də narkotiklər kimi adamda asılılıq yaradır. Onlara öyrəndikdən sonra tərgitmək çətin olur. Əgər öyrənmisinizsə sağlamlığınızı itirməmiş onları tərgidin. Ətrafımdakılara mən həmişə aşağıdakı məsləhətləri vermişəm: * Siqaret çəkmək cana və cibə ziyandır. O, ürək və ağciyər xəstəliklərini törədən səbəblərdən biridir. * Siqaret çəkəndə “dərd tüstü kimi yayılır” fikri düz deyil. * Spirtli içkinin ləzzəti bir neçə saatlıqdırsa, zərəri bir neçə günlükdür. * “Araq stresi aradan götürür” fikri yanlışdır. O, ancaq müvəqqəti unutqanlıq yaradır . Stresi törədən səbəb aradan götürülməlidir. * Spirt daha çox qaraciyər, ürək və beyin toxumasını zədələyir. * Yaşlı adamlar spirtli içki qəbul etdikdə çox vaxt müvazinətini saxlaya bilmir, yıxılıb qol-qıçını sındırırlar.
Belə bir ifadə var: 100 qram araq içdikdə, adamın ağlı 100 qram azalır. El arasında belə deyirlər ; siqaret çəkənlər və spirtli içki içənlər qocalmır, çünki qocalana qədər qalmır. Onlar vaxtından tez ölürlər, təqaüd üçün yığılan pul da hökümətə qalır.

QOCALIQ DÖVRÜ VƏ QOCALIĞIN ƏLAMƏTLƏRİ.

Insanın ömründə uşaqlıq, gənclik, orta yaş, ahıllıq və qocalıq dövrləri olur. Bir çox adamlar ahıllıq dövründə dünyasını dəyişirlər. Qocalıq dövrünü ancaq uzun ömür sürən adamlar yaşayırlar. Hər gün hər hansı bir işlə məşğul olan adam çox zaman qocalığın gəlməsini hiss etmir. Təqaüdə çıxan, lakin əmək qabiliyyətini saxlayan şəxslər, ürəyinə yatan bir işlə məşğul olduqda gec qocalırlar. Evdə oturan, heç bir işlə məşğul olmayan, övladlarının və ya nəvələrinin əlinə baxan şəxslər tez qocalırlar. Ömründə kədərli günlərin sayı çox olan, xroniki xəstəliklərə tutulan, ehtiyac içində yaşayan, dərman alanda pulu çörəyə çatmayan, yardımçısı olmayan köməksiz insanlar lap tez qocalırlar. Bir də görürsən ki, sona göldən, ətir güldən, sağlıq da əldən gedib, cavanlıq özü gedib, qocalıq özü gəlib. İş görmə qabiliyyətim azalanda mən duydum ki, qocalmışam. Güzgüyə baxanda gördüm ki, saç və saqqal ağarıb, dəridə qırışlar artıb, boyum balacalanıb, belim bükülüb. Sonralar qocalığın başqa əlamətlərini də hiss etdim. Gözlərimin nuru azalıb kitabda hərfləri seçə bilmirəm, ətrafımdakılar ucadan danışmasa eşitmirəm, kiməsə nə isə deməliydim, yadımdan çıxıb. Damaqlarım nazikləşdiyindən diş protezlərim tez-tez ağzımdan düşür. Hərəkət edən zaman gördüm ki, taqətim qalmayıb, yerimdən duranda və yol gedəndə yıxılıram, dizlərimdə güc yoxdur, əllərim əsir, olmuşam adamın boynundan asılan, heçnəyə yaramayan sınıq qol kimi.Yıxılanda özüm-özümə deyirəm, Saleh, sən ki belə deyildin, yıxılıb qalma, gücünü topla ayağa dur. Sonra zorla dururam ayağa. Gündüzlər oturduğum yerdə mürgüləyirəm, gecələr yuxum ərşə çəkilir. Çox vaxt gecələr düz uzana bilmirəm. Havam çatmır. Bəzən öskürək tutmaları baş verir, durub otururam. Gəlbim olur qəm məskəni. Mən özümü gah şöləsi azalmış, yanıb qurtarmaqda olan şama, gah da atılmış, unudulmuş, Arktika gitəsinin buzlaqlarına bənzədirəm. Qocalığın pis cəhətlərindən biri odur ki, həyata maraq azalır, məhəbbət və inam ölür, qalır azacıq ümid. Düşünürsən, bəlkə möcüzə baş verdi, bəlkə əvvəlki aktiv həyat bərpa olundu. Mən həkimlərdən 100 dəfə xahiş etmişəm, imdad edin, mən sağalım, özüm-özümü idarə edə bilim, heç kimə möhtac olmayım. Ancaq sıradan çıxmış üzvləri bərpa etməyə onların gücü çatmayıb. Məlum məsələdir, hələlik insanlar üçün “ehtiyat hissələr” yoxdur və satılmır. Lap satılsa da bütün üzvləri təzələmək olmaz ki. Bu yaxınlarda dostum Sadiq mənə zəng edib, halımı soruşdu. Mən ona aşağıdakı cavabı verdim:

Əvvəlki şirin həyat, zəhrimara dönübdür
Deyəsən, yolum da mənim, o tərəfə dönübdür.
İndi sən məni görsən, yəqin, gözüvə inanmazsan,
Mən əvvəlki Saleh deyiləm.
Ucalıqdan qocalığa enmişəm,
Qəlbi kövrək bir uşağa dönmüşəm,
Yumulmuşam, bir yumağa dönmüşəm,
Kənar adamlara möhtac olmuşam. Sadiq mənə dedi:
Sən dünyanın hər üzünü görmüsən,
Çox çətinliklərə sinə gərmisən,
Bizim hamımıza örnək olmusan,
Sən azı 100 il yaşamalısan.

Mən Sadiqə dedim, həyatda ən şirin şey candır, ən qiymətli şey ağıldır. Canım sağlam olsa, ağlım da yerində qalsa, sənin dediyin qədər yaşamağa dəyər.
Nəyə lazım mənə 100 yaş,
İşləməsə ürək və baş.
Mən həyatda çox qocalar görmüşəm. Onlar ümidsiz və çarəsiz qaldıqda əllərini göyə qaldırıb allaha yalvarırlar ki, onlara ölüm göndərsin.
Mən isə etmirəm fəğan,
Olacaqdır allah yazan.
Bir neçə dəfə mənim yanıma rayon İcra Hakimiyyətinin ağsaqqallar şurasından nümayəndələr gəlib. Onlar mənə deyiblər: sən hökümətin və xalqın yolunda can qoymusan. Razı ol, səni Qocalar Evinə göndərək. Orada sənin üçün gözəl şərait yaradılacaq.Mən onlara etiraz etdim və dedim: burada hərdən qohumlarım, hərdən qonşularım dadıma çatır, orada olsam məni kim axtaracaq. Bəlkə qohumlarım mənim ölməyimdən, harada basdırılmağımdan da xəbər tutmadılar. Onda qəbrimin üstünə gələn və məni xatırlayan olmayacaq. Tarixdən izim çox tezliklə silinəcək.

DÜNYA VƏ HƏYAT haqqında

Dünyaya gələn hər bir şəxs, əvvəl valideynlərinin himayəsində yaşayır, sonra müstəqil həyata atılır. O, ailə qurur, uşaqlarını böyüdür, onları müəyyən sənət sahibi edir , evləndirir. Nəvələri böyüdüb boya-başa çatdırmağın əziyyəti də çox zaman baba və nənənin üzərinə düşür. Saydığımız vəzifələri yerinə yetirərkən insan xoş günlər də görür, əzablı günlər də. Kef də görür, kədər də. O, şahid olur ki, bu dünyada bahar da var, qış da, günəşli günlər də var, dumanlı günlər də, cənnət də var, cəhənnəm də. İnsanın ömrü, riyaziyyatçıların dediyi kimi, cavabı sıfır olan çox məçhullu məsələnin həllinə bənzəyir. Məsələnin həllində olduğu kimi, insanın da həyatında toplama, çıxma, vurma, bölmə, qüvvətə yüksəltmə və kök alma olur. Hamı istəyir ki, onun həyatında toplama, vurma və qüvvətə yüksəltmə çox olsun. Çıxma, bölmə və kök alma heç olmasın. Lakin belə olmur. İnsanın tükənməz arzularının hamısı həyata keçmir, ümidlərinin hamısı doğrulmur.
Olur insanların çərxi-fələkdən gileyi.
Çünki həyata keçmir, hər arzu və diləyi.
Nəticədə insan qərara gəlir ki, mənim qismətim beləymiş. Deyirlər, bir dəfə bir qız, müqəddəs günlərin birində üzünü göyə tutub Allaha yalvarır, tale yazan insaf et, mənə yaxşı tale yaz. Anası bunu eşidib ona deyir: ay qız, özünü öldürmə, sənin talehin çoxdan yazılıb qurtarıb. Əslində biz elm tərəfindən hələ aşkarlanmamış və tam sübut olunmamış hər bir şeyi tale ilə bağlayırıq.Yaşadığı dövrdə hər bir insan sevinc də görür, qəm də görür. Bir filosof deyirmiş “ mən varam , dünya da var, mən yoxam, dünya da yoxdur”.Yəni dünya yaşayanlar üçün var. Ölənlər üçün dünya da yoxdur, bu dünyanın əzab-əziyyəti də.

Həyat bir gün sevir, bir gün dağlayır,
İnsan bir gün gülür, bir gün ağlayır.
Güzəranı xoş keçən həmişə şad,
Pis keçən, daima peşiman olur.

Bütün adamlar bilirlər ki, onlar da başqa canlılar kimi öləcəklər. Ancaq nə vaxt öləcəyini heç kim bilmir. Ona görə məsləhət görülür ki, nə qədər sağsan işlə, çalış, uğur qazan, yüksəl, müdrik ol, yaxşılıq et, savab qazan.

Dünya birinə toyxanadır,
O birinə qəmxanadır.
Heç kimi daim saxlamayan
Adicə mehmanxanadır.

Fələk adamın qolundan tutub aparır, mənzil başına çatanda gülü tək qoparıb atır. Öküzün axırı ət şorbası, insanın axırı torpaq altı olur. Ömür boyu çalışıb vuruşan insan, ancaq öləndən sonra əbədi sakitlik tapır.

İlahə BAYANDUR.Yeni şeirlər

 

Sızlama qəlbim, sızlama

Bu ürəyin nə günahı,
Sızlama qəlbim, sızlama.
Unut bu fəryadı, ahı,
Sızlama qəlbim, sızlama.

Yarpağın solur deyəsən,
Ümid puç olur deyəsən.
Bahar saç yolur deyeəsən…
Sızlama qəlbim, sızlama.

Açılmayır qaş-qabağın,
Pərişandır keyfin, halın.
Ağı deyir baxışların,
Sızlama qəlbim, sızlama,

Nadana könül bağlama,
Onu yadında saxlama.
Baxıb rəsminə ağlama,
Sızlama qəlbim, sızlama,

O sən təki səni sevməz,
Səni qəlbində gəzdirməz.
O zalımdır, sevə bilməz,
Sızlama qəlbim, sızlama,
Sızlama qəlbim, sızlama.

Niyə gəlmədin?

Səndən ayrılalı günlər il oldu,
Həsrət yağmurları qəlbime doldu.
Qara saçlarımı küləklər yoldu,
Gözlərim dörd oldu, niyə gəlmədin?

Mənə gəl-gəl dedin, özünsə getdin,
Zülmətə, dumana qarışıb itdin,
Yenə xəyallardan mənə əl etdin,
Gözlərim dörd oldu, niyə gəlmədin?

Rəsmini həsrətlə basdım bağrıma,
Məlhəm idi qasnax tutmuş yarama.
Bar vermədi becərdiyim barama,
Gözlərim dörd oldu, niyə gəlmədin?

Dəryada tufana qərq oldu gəmim,
Ondan sonra coşdu, çağladı qəmim.
Ağılar söylədim, tutuldu dilim,
Gözlərim dörd oldu, niyə gəlmədin?

Yaralı qəlbimə qəm gülü əkdin,
Nə vaxt çiçəkləyər? Gözümü dikdim,
Dərdi dərd üstdən yüklədin, çəkdim,
Gözlərim dörd oldu, niyə gəlmədin?
Gözlərim dörd oldu, niyə gəlmədin?