{"id":11676,"date":"2015-04-17T12:22:30","date_gmt":"2015-04-17T08:22:30","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=11676"},"modified":"2015-04-17T13:30:09","modified_gmt":"2015-04-17T09:30:09","slug":"eyvaz-zeynalov-onlar-qusa-dondul%c9%99r-hekay%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=11676","title":{"rendered":"Eyvaz ZEYNALOV: &#8220;Onlar qu\u015fa d\u00f6nd\u00fcl\u0259r&#8221; (hekay\u0259)"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/eyvaz-ist.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/eyvaz-ist-300x274.jpg\" alt=\"eyvaz ist\" width=\"300\" height=\"274\" class=\"alignnone size-medium wp-image-10386\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/eyvaz-ist-300x274.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/eyvaz-ist.jpg 417w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Farzuq Seyidb\u0259yliy\u0259<\/p>\n<p>S\u0259m\u0259rq\u0259ndd\u0259, a\u00e7\u0131q s\u0259ma alt\u0131ndak\u0131 q\u0259dim abid\u0259l\u0259r muzeyind\u0259y\u0259m. \u00dcz-g\u00f6z\u00fcnd\u0259n q\u0259rib\u0259 bir q\u0259dimlik ya\u011fan \u00f6zb\u0259k b\u0259l\u0259d\u00e7im \u00f6z\u00fc d\u0259 el\u0259 \u0259trafdak\u0131 abid\u0259l\u0259r\u0259 b\u0259nz\u0259yir. Onlar\u0131n n\u0259 vaxt, nec\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131, zaman-zaman burda ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131 yerli-yataql\u0131 bilir. El\u0259 bil, h\u0259min o sirli-sehrli \u0259hvalatlar\u0131 ziyar\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn o d\u00f6vrd\u0259n t\u0259sad\u00fcf\u0259n bu abid\u0259l\u0259rin aras\u0131nda yaddan \u00e7\u0131x\u0131b qal\u0131b.<br \/>\n&#8211; Memar yuxudaym\u0131\u015f kimi, bird\u0259n ay\u0131ld\u0131. Tikintini bu s\u00fcr\u0259tl\u0259 davam etdirs\u0259, vaxt\u0131ndan qabaq ba\u015fa \u00e7atd\u0131racaqd\u0131. O zaman sevdiyi qad\u0131n\u0131n daha n\u0259 \u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u0259c\u0259k, n\u0259 d\u0259 m\u0259lah\u0259tli s\u0259sini e\u015fid\u0259c\u0259kdi.<!--more--><\/p>\n<p>Tikinti meydan\u0131nda i\u015fl\u0259rin g\u00f6zl\u0259nilm\u0259d\u0259n axsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259n h\u00f6kmdar arvad\u0131 b\u0259rk narahat olma\u011fa ba\u015flad\u0131. Memar\u0131n s\u00f6yl\u0259diyi s\u0259b\u0259bl\u0259r h\u0259qiq\u0259td\u0259n \u00e7ox b\u0259han\u0259y\u0259 ox\u015fay\u0131rd\u0131. Sanki bird\u0259n-bir\u0259 ona n\u0259s\u0259 olmu\u015fdu.<br \/>\nQad\u0131n, n\u0259hay\u0259t, odlu bax\u0131\u015flar\u0131ndan, h\u0259y\u0259canl\u0131 s\u0259sind\u0259n memar\u0131n ona vuruldu\u011funu, b\u0259nd oldu\u011funu duydu. Ancaq \u00f6z\u00fcn\u00fc o yer\u0259 qoymad\u0131.<br \/>\nB\u0259l\u0259d\u00e7im burda n\u0259f\u0259sini d\u0259rib dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u0259hvalata daha bir nax\u0131\u015f vurdu.<br \/>\n&#8211; \u018fmir Teymurun s\u0259kkiz k\u0259binli arvad\u0131 vard\u0131. H\u0259r\u0259si d\u0259 bir \u00f6lk\u0259nin \u015fahzad\u0259siydi. Onlar h\u00f6kmdar\u0131n yan\u0131nda yerl\u0259rini \u015firin salmaqdan \u00f6tr\u00fc h\u0259r d\u0259f\u0259 y\u00fcr\u00fc\u015fd\u0259n qay\u0131tmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 onu n\u0259s\u0259 qeyri-adi bir h\u0259diyy\u0259 il\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirm\u0259y\u0259, t\u0259brik etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar.<br \/>\nA\u00e7\u0131b-a\u011fartma\u011fa \u00e7\u0259kins\u0259l\u0259r d\u0259, bu gizli r\u0259qab\u0259ti, \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259ni sarayda maraqla izl\u0259yirdil\u0259r.<br \/>\nD\u00fcnyaya qan udduran Teymurun h\u0259rbi y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259ri, ad\u0259t\u0259n, \u00fc\u00e7-be\u015f il uzanard\u0131. Bud\u0259f\u0259ki y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc Hindistanayd\u0131 v\u0259 daha a\u011f\u0131r, daha uzundu.<br \/>\nH\u00f6kmdar y\u00fcr\u00fc\u015f\u0259 \u00e7\u0131xan kimi sevimli arvad\u0131 memarlardan birini \u00e7a\u011f\u0131rtd\u0131r\u0131b S\u0259m\u0259rq\u0259ndin g\u00f6z\u0259g\u0259lim bir yerind\u0259 m\u0259scid tikm\u0259sini \u0259mr etmi\u015fdi. \u018fri qay\u0131dana q\u0259d\u0259r tikinti ba\u015fa \u00e7atmal\u0131yd\u0131.<br \/>\n\u00c7ox m\u0259suliyy\u0259tli i\u015fdi. \u0130ndiy\u0259c\u0259n tikdikl\u0259rinin ham\u0131s\u0131ndan f\u0259rql\u0259nm\u0259li, \u00fcst\u00fcn olmal\u0131yd\u0131. H\u00f6kmdar b\u0259y\u0259nm\u0259s\u0259, b\u0259xtind\u0259n k\u00fcsm\u0259liydi.<br \/>\nNe\u00e7\u0259 h\u00f6kmdara qulluq ed\u0259n ustad\u0131n\u0131n aqib\u0259ti memar\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fcn qaba\u011f\u0131ndayd\u0131. D\u00fczd\u00fc, \u0259m\u0259yi, yaratd\u0131qlar\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 layiqinc\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilmi\u015f, qiym\u0259tli h\u0259diyy\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fckafatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, y\u00fcks\u0259k m\u0259ns\u0259b\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131. Lakin b\u00fct\u00fcn bunlar t\u0259k bir s\u0259hvinin ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131na kifay\u0259t etm\u0259mi\u015fdi.<br \/>\nN\u00f6vb\u0259ti y\u00fcr\u00fc\u015fd\u0259 Teymurun birinci arvad\u0131na tikdiyi m\u0259dr\u0259s\u0259 h\u00f6kmdar\u0131n daha \u0259vv\u0259l tikdirdiyi \u00fczb\u0259\u00fczd\u0259ki m\u0259scidi k\u00f6lg\u0259d\u0259 qoymu\u015fdu. Bu, Teymura b\u0259rk toxunmu\u015fdu. Sanki memar onun \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259skiltmi\u015fdi.<br \/>\nOnu g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f bir \u00f6l\u00fcm h\u00f6km\u00fc il\u0259 c\u0259zaland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Ayaqlar\u0131ndan at\u0131n quyru\u011funa ba\u011flay\u0131b \u00fcz\u00fc \u00fcst\u0259 o q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r, b\u0259d\u0259ni tik\u0259-tik\u0259 olmu\u015fdu.<br \/>\nH\u00f6kmdar m\u00fckafatland\u0131rmaqda n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259lia\u00e7\u0131q, s\u0259xav\u0259tliydis\u0259, c\u0259zaland\u0131rmaqda bir o q\u0259d\u0259r q\u0259ddar, amans\u0131zd\u0131.<br \/>\nMemar bunlar\u0131 unutmam\u0131\u015fd\u0131. M\u0259scidin in\u015fas\u0131n\u0131 boynuna g\u00f6t\u00fcr\u0259nd\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb-da\u015f\u0131nm\u0131\u015fd\u0131. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259, bu add\u0131m\u0131 atma\u011fa ruhland\u0131ran Teymurun sevimli arvad\u0131n\u0131n misilsiz g\u00f6z\u0259lliyi olmu\u015fdu.<br \/>\nMemar onun q\u0259nirsiz g\u00f6z\u0259lliyi haqq\u0131nda \u00e7ox e\u015fits\u0259 d\u0259, \u00fcz\u00fcn\u00fc yaln\u0131z m\u0259scid tikm\u0259yi \u0259mr ed\u0259n zaman g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc. El\u0259 onda da ilk bax\u0131\u015fdan a\u015fiq olmu\u015fdu. B\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259sl\u0259 i\u015f\u0259 giri\u015f\u0259r\u0259k az bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 tikintini yar\u0131lam\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\nO \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u0259h\u0259bb\u0259t al\u0259minin F\u0259rhad\u0131 say\u0131rd\u0131. Bu sevdan\u0131n ba\u015f tutan bir sevda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bils\u0259 d\u0259, hissl\u0259ri il\u0259 bacarm\u0131rd\u0131. Onun\u00e7\u00fcn d\u00fcnyada ger\u00e7\u0259k olan bir sevgilisi, bir d\u0259 \u00f6z\u00fcyd\u00fc. Qalan h\u0259r n\u0259 var, \u0259fsan\u0259ydi. Yaratd\u0131\u011f\u0131 fikr\u0259n, x\u0259yal\u0259n m\u0259scid yox, ilahi m\u0259h\u0259bb\u0259tinin, sevdiyi qad\u0131n\u0131n b\u0259nz\u0259rsiz abid\u0259si, heyk\u0259liydi. Ham\u0131dan p\u00fcnhan onunla dan\u0131\u015f\u0131r, d\u0259rdini-odunu onunla b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Gec\u0259l\u0259r yuxular\u0131nda canl\u0131ya d\u00f6n\u0259n heyk\u0259ll\u0259 qol-boyun olurdu s\u00fcbh\u0259c\u0259n.<br \/>\nR\u0259qibi da\u011f\u00e7apan F\u0259rhad\u0131n r\u0259qibi Xosrov \u015fahdan daha q\u00fcdr\u0259tli, daha amans\u0131zd\u0131. Boyun \u0259ym\u0259y\u0259n xanlar\u0131n, sultanlar\u0131n, \u015fahlar\u0131n \u00f6lk\u0259l\u0259rini viran qoyur, \u0259halisini u\u015faql\u0131-b\u00f6y\u00fckl\u00fc, qocal\u0131-qad\u0131nl\u0131 bir n\u0259f\u0259r kimi \u201cuf\u201d dem\u0259d\u0259n q\u0131l\u0131ncdan ke\u00e7irtdirirdi. Ad\u0131n\u0131 e\u015fid\u0259nd\u0259 ham\u0131 qorxusundan za\u011f-za\u011f \u0259sirdi.<br \/>\nBir vaxt memar\u0131n do\u011fma, g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259h\u0259ri d\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc t\u0259slim olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 onun q\u0259z\u0259bin\u0259 tu\u015f g\u0259lmi\u015fdi. \u015e\u0259h\u0259ri d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259 alan Teymur adi q\u0259tl-qar\u0259tl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259mi\u015f, q\u0259z\u0259bi soyumam\u0131\u015fd\u0131. \u018fsg\u0259rl\u0259rin\u0259 h\u0259r\u0259sinin bir ba\u015f k\u0259sib g\u0259tirm\u0259sini \u0259mr etmi\u015fdi. El\u0259si olmu\u015fdu bir deyil, bir ne\u00e7\u0259 ba\u015f k\u0259smi\u015fdi. \u018flin\u0259 kims\u0259 ke\u00e7m\u0259y\u0259n \u0259sg\u0259r yolda\u015flar\u0131na satm\u0131\u015fd\u0131. Ba\u015f g\u0259tirm\u0259y\u0259n, b\u00f6l\u00fck r\u0259hb\u0259rinin d\u0259ft\u0259rind\u0259 qeydiyyatdan ke\u00e7m\u0259y\u0259n \u0259sg\u0259r c\u0259zaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, n\u0259yin bahas\u0131na olur-olsun, onu ba\u015fqa birind\u0259n alma\u011fa m\u0259cburdu. \u0130nsan ba\u015flar\u0131ndan da\u011flar ucaltd\u0131ran Teymur da\u015f\u0131n\u0131 da\u015f \u00fcst\u00fcnd\u0259 qoymad\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri \u0259sg\u0259rl\u0259rin\u0259 \u015fumlatd\u0131rm\u0131\u015f, torpa\u011f\u0131nda arpa \u0259kdirmi\u015fdi.<br \/>\nBu qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131qda, q\u0131r\u011f\u0131nda memar\u0131n h\u0259yat\u0131 t\u00fckd\u0259n as\u0131l\u0131yd\u0131. Sa\u011f qalaca\u011f\u0131na \u00fcmidi yoxdu. H\u0259r d\u0259qiq\u0259 ba\u015f\u0131n\u0131 b\u0259d\u0259nind\u0259n ay\u0131racaqlar\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirdi. Ustad\u0131 \u201c\u015fagirdimdi\u201d, deyib son anda onu \u0259sg\u0259rl\u0259rin c\u0259ngind\u0259n zorla qurtarm\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\nTeymur i\u015f\u011fal etdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 yaln\u0131z aliml\u0259r\u0259, \u015fairl\u0259r\u0259, tarix\u00e7ilr\u0259, x\u0259ttatlara, musiqi\u00e7il\u0259r\u0259, s\u0259n\u0259t adamlar\u0131na toxunmurdu. Ham\u0131s\u0131n\u0131 bir yer\u0259 y\u0131\u011fd\u0131r\u0131r, n\u0259zar\u0259t alt\u0131nda paytaxt\u0131 S\u0259m\u0259rq\u0259nd\u0259 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrd\u00fc.<br \/>\nMemar ne\u00e7\u0259 ildi bu minvalla S\u0259m\u0259rq\u0259ndd\u0259 \u0259min-amanl\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131. \u015e\u0259h\u0259rin k\u00fc\u00e7\u0259 v\u0259 meydanlar\u0131n\u0131n abadla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda, g\u0259lin kimi b\u0259z\u0259dilm\u0259sind\u0259 xidm\u0259tini \u0259sirg\u0259mirdi.<br \/>\n***<br \/>\nVaxt\u0131n\u0131n \u00e7oxunu h\u0259rbi y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 ke\u00e7ir\u0259n h\u00f6kmdar\u0131 bir t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 qocal\u0131q bird\u0259nc\u0259 haqlam\u0131\u015fd\u0131. Arvadlar\u0131 daha ondan \u0259vv\u0259lki m\u0259hr\u0259mliyi, laz\u0131mi diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fcrd\u00fcl\u0259r.<br \/>\nD\u00fcnya g\u00f6z\u0259li, duy\u011fulu bir qad\u0131n olan sevimli arvad\u0131 Teymurdan \u00e7ox ki\u00e7ikdi. Q\u0259lbind\u0259 ba\u015f qald\u0131ran q\u0259rib\u0259 hissl\u0259ri n\u0259 q\u0259d\u0259r cilovlama\u011fa \u00e7al\u015fsa da, get-ged\u0259 cavan, yara\u015f\u0131ql\u0131 memara qar\u015f\u0131 laqeyd qala bilmirdi.<br \/>\nOnun da \u00fcr\u0259k dostu, h\u0259md\u0259rdi yoxdu. \u018fslind\u0259, vard\u0131, ancaq indiy\u0259 q\u0259d\u0259r onunla ba\u015fqa sirl\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. H\u0259yat\u0131na yeni m\u0259na ver\u0259n m\u00fcbar\u0259k hissl\u0259rini d\u0259 onunla b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259k olard\u0131-olmazd\u0131, bilmirdi. Suallar ona rahatl\u0131q vermirdi. Na\u011f\u0131llarda s\u00f6yl\u0259n\u0259n m\u0259h\u0259bb\u0259t buydumu? B\u0259lk\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00fczm\u0259y\u0259 d\u0259ym\u0259zdi, \u00f6t\u0259ri hissl\u0259rdi, ke\u00e7ib ged\u0259c\u0259kdi?.. Di g\u0259l ki, ke\u00e7m\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 daha da g\u00fccl\u0259nir, \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6z\u00fcnd\u0259n al\u0131rd\u0131. \u0130\u00e7ind\u0259 q\u0259fil d\u0259li bir ist\u0259k k\u00fckr\u0259yir, \u015fah\u0259 qalx\u0131rd\u0131. Qul-qarava\u015f\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131na y\u0131\u011f\u0131b tikinti sah\u0259sin\u0259 yollan\u0131rd\u0131. Ad\u0131n\u0131 gedi\u015fat\u0131 yerind\u0259c\u0259 yoxlamaq, \u0259y\u0259r-\u0259skiyi \u00f6yr\u0259nm\u0259k qoysa da b\u0259han\u0259si \u0259slind\u0259 memar\u0131 g\u00f6rm\u0259k, k\u0259lm\u0259 k\u0259sm\u0259kdi.<br \/>\n***<br \/>\nTeymurun Hindistandan z\u0259f\u0259rl\u0259 d\u00f6nm\u0259si x\u0259b\u0259rl\u0259ri g\u0259lm\u0259kd\u0259ydi. Vaxt s\u00fcr\u0259tl\u0259 \u00f6tm\u00fc\u015fd\u00fc. Sanki getdiyi d\u00fcn\u0259ndi. Halbuki aradan n\u0259 az, n\u0259 \u00e7ox, d\u00fcz yeddi il\u0259 yax\u0131n bir vaxt ke\u00e7mi\u015fdi. Bu tutu\u015fla, h\u00f6kmdar uzaqba\u015f\u0131 be\u015f-alt\u0131 aya S\u0259m\u0259rq\u0259nd\u0259 yeti\u015f\u0259c\u0259kdi. T\u0259dbir q\u0131lmaq, memar\u0131 t\u0259l\u0259sdirm\u0259k laz\u0131md\u0131.<br \/>\nF\u00fcrs\u0259tk\u0259n onu s\u0131na\u011fa \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259di. \u015eirnikl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, maa\u015f\u0131n\u0131 ikiqat art\u0131rd\u0131. M\u0259scidi vaxt\u0131nda tikib qurtarsa, qiym\u0259tli h\u0259diyy\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fckafatland\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 da v\u0259d etdi.<br \/>\nMemar m\u0259s\u0259l\u0259ni anlay\u0131b:<br \/>\n&#8211; M\u0259nim d\u0259rdimin \u0259lac\u0131, m\u0259lh\u0259mi pul-para, var-d\u00f6vl\u0259t deyil, &#8211; dedi.<br \/>\n&#8211; El\u0259 is\u0259 tikintini l\u0259ngitm\u0259kd\u0259 fikrin n\u0259di?<br \/>\n&#8211; Sizi daha art\u0131q g\u00f6rm\u0259kd\u0259n qeyri bir t\u0259m\u0259nnam yoxdu.<br \/>\n&#8211; Gec-tez, onsuz da, tikintini ba\u015fa \u00e7atd\u0131rmal\u0131, verdiyin s\u00f6z\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259lis\u0259n. &#8211; Ona vaxt\u0131 uzatmaqla n\u0259y\u0259s\u0259 nail olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259kd\u0259 yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 xat\u0131rlatd\u0131. &#8211; \u018fks halda, s\u0259ni h\u00f6kmdar\u0131n q\u0259z\u0259bind\u0259n m\u0259n d\u0259 xilas ed\u0259 bilm\u0259r\u0259m.<br \/>\n&#8211; M\u00fcbar\u0259k camal\u0131n\u0131z\u0131 bir k\u0259r\u0259 art\u0131q g\u00f6rm\u0259kd\u0259n yana can\u0131mdan bel\u0259 ke\u00e7m\u0259y\u0259 haz\u0131ram.<br \/>\nH\u00f6kmdar arvad\u0131 dolay\u0131s\u0131 il\u0259 and\u0131rd\u0131\u011f\u0131 h\u0259d\u0259-qorxunun da t\u0259sirsiz, n\u0259tic\u0259siz qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb yeni bir t\u0259klif ir\u0259li s\u00fcrd\u00fc.<br \/>\n&#8211; Qad\u0131nlar\u0131n ham\u0131s\u0131 eynidi, &#8211; dedi. &#8211; H\u0259r\u0259mxanamda g\u0259nc, g\u00f6z\u0259l q\u0131zlar \u00e7oxdu. Onlardan b\u0259y\u0259ndiyinin, \u00fcr\u0259yin\u0259 yatan\u0131n birini se\u00e7ib g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259rs\u0259n.<br \/>\nMemar k\u00f6n\u00fcl saray\u0131n\u0131n yaln\u0131z bir sultan\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259di.<br \/>\nQad\u0131n onu \u00e7a\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn son c\u0259hd\u0259 \u0259l atd\u0131. Xidm\u0259t\u00e7il\u0259rin\u0259 bir qab r\u0259ngb\u0259r\u0259ng boyanm\u0131\u015f yumurta g\u0259tirtdi. Onlar\u0131 bir-bir s\u0131nd\u0131rma\u011f\u0131 \u0259mr el\u0259di. Ax\u0131ra \u00e7atanda dedi:<br \/>\n&#8211; G\u00f6rd\u00fcnm\u00fc, zahir\u0259n f\u0259rql\u0259ns\u0259l\u0259r d\u0259, daxil\u0259n yumurtalar\u0131n ham\u0131s\u0131 eynidi. Qad\u0131nlar da bel\u0259di. Onlar\u0131 f\u0259rql\u0259ndir\u0259n b\u0259r-b\u0259z\u0259kl\u0259ri, \u0259yinl\u0259rind\u0259ki libaslar\u0131d\u0131.<br \/>\nMemar ba\u015f\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131b x\u0259fifc\u0259 g\u00fcl\u00fcms\u00fcnd\u00fc. Ona iki piyal\u0259 g\u0259tirm\u0259l\u0259rini xahi\u015f etdi. Onlardan birini adi su, o birini is\u0259 \u015f\u0259rabla doldurdu.<br \/>\n&#8211; Bax\u0131n, &#8211; dedi, &#8211; ikisi d\u0259 mayedi, hans\u0131 qaba t\u00f6ks\u0259k, onun formas\u0131n\u0131 alas\u0131d\u0131. Dediyiniz kimi, zahir\u0259n eynidi. F\u0259rqini bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131 h\u00f6km\u0259n i\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131. \u0130\u00e7\u0259n zaman g\u00f6r\u0259c\u0259yik ki, su iysiz, dads\u0131z, soyuq mayedi, \u015f\u0259rab is\u0259 insan\u0131 h\u0259v\u0259s\u0259, cu\u015f\u0259 g\u0259tir\u0259n, yand\u0131r\u0131b-yaxan od, alov, at\u0259\u015fdi.<br \/>\n***<br \/>\nBu a\u011f\u0131ll\u0131 misal\u0131n, d\u0259mir m\u0259ntiqin qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u0259rksilah olan qad\u0131n \u0259lac\u0131 aya\u011f\u0131n\u0131 tikintid\u0259n k\u0259sm\u0259kd\u0259 g\u00f6rd\u00fc. Ba\u015f\u0131 i\u015f-g\u00fcc\u0259 qar\u0131\u015fan memar\u0131n onu bird\u0259f\u0259lik unudaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Amma bel\u0259 olmad\u0131. H\u0259ft\u0259 tamam\u0131nda memardan bir ismar\u0131c g\u0259ldi. Onunla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k, dan\u0131\u015fmaq, \u015f\u0259rt k\u0259sm\u0259k ist\u0259diyini bildirirdi.<br \/>\n\u00c7a\u011f\u0131rtd\u0131r\u0131b t\u0259klikd\u0259 x\u0259b\u0259r ald\u0131:<br \/>\n&#8211; De g\u00f6r\u00fcm \u015f\u0259rtin n\u0259di?<br \/>\nMemar\u0131n \u015f\u0259rtini e\u015fid\u0259nd\u0259 h\u0259m h\u0259dsiz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 heyr\u0259tl\u0259ndi, h\u0259m d\u0259 c\u0259sar\u0259tin\u0259 heyran qald\u0131: tikintini vaxt\u0131nda ba\u015fa \u00e7atd\u0131rmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qad\u0131n ona bir bus\u0259 verm\u0259liydi. Verm\u0259s\u0259, m\u0259scidin in\u015fas\u0131n\u0131 dayand\u0131racaqd\u0131.<br \/>\nBurda m\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fc saxlaya bilm\u0259dim:<br \/>\n&#8211; Memar \u018fmir Teymurun arvad\u0131na el\u0259 bel\u0259 d\u0259 dedi? Qorxmad\u0131?<br \/>\n&#8211; N\u0259d\u0259n qorxmal\u0131yd\u0131?<br \/>\n&#8211; Ax\u0131, o, h\u00f6kmdar arvad\u0131yd\u0131. H\u0259m d\u0259 nec\u0259 bir h\u00f6kmdar!<br \/>\n&#8211; Yox, qorxmad\u0131. &#8211; B\u0259l\u0259d\u00e7im hadis\u0259nin \u015fahidi kimi dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Guya h\u0259r \u015feyi g\u00f6zl\u0259ri il\u0259 g\u00f6rm\u00fc\u015f, qulaqlar\u0131 il\u0259 e\u015fitmi\u015fdi. &#8211; Ortada qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u0259h\u0259bb\u0259t vard\u0131.<br \/>\n&#8211; Qad\u0131n\u0131n da onu sevdiyini hardan bilirdi?<br \/>\n&#8211; Memar\u0131 m\u0259h\u0259bb\u0259ti m\u00fcdrikl\u0259\u015fdirmi\u015fdi. S\u0131na\u011fa \u00e7\u0259km\u0259k n\u00f6vb\u0259si onundu. G\u00fcnahkar\u0131, sev\u0259nin g\u00fcnah\u0131n\u0131 sev\u0259n ba\u011f\u0131\u015flamal\u0131d\u0131.<br \/>\nQad\u0131n xeyli fikirl\u0259\u015f\u0259nd\u0259n sonra \u015f\u0259rt\u0259 raz\u0131 oldu.<br \/>\nMemar dodaqlar\u0131ndan \u00f6pm\u0259k ist\u0259y\u0259nd\u0259 qoymad\u0131. \u018fll\u0259ri il\u0259 \u00fcz\u00fcn\u00fc \u00f6rtd\u00fc. Yana\u011f\u0131ndan, h\u0259m d\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi yerd\u0259n \u00f6pm\u0259y\u0259 icaz\u0259 verdi.<br \/>\nMemar\u0131n \u00f6p\u00fc\u015f\u00fc adi \u00f6p\u00fc\u015f deyildi. Dodaqlar\u0131 toxunan yana\u011f\u0131n\u0131 sanki alov qarsalad\u0131.<br \/>\nOnu t\u0259l\u0259sik yola sal\u0131b aynan\u0131n qaba\u011f\u0131na ke\u00e7di. S\u0259ks\u0259k\u0259yl\u0259 yana\u011f\u0131nda \u00f6p\u00fc\u015f\u00fcn izini axtard\u0131. O yeri d\u0259smalla d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 sildi. Ancaq can\u0131nda duydu\u011fu \u015f\u00fcbh\u0259d\u0259n yaxas\u0131n\u0131 qurtara bilm\u0259di.<br \/>\nMemar ald\u0131\u011f\u0131 bus\u0259nin dad\u0131 dama\u011f\u0131nda daha b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259sl\u0259, \u015f\u00f6vql\u0259 \u00e7al\u0131\u015faraq m\u0259scidin tikintisini u\u011furla ba\u015fa \u00e7atd\u0131rd\u0131. S\u0259m\u0259rq\u0259ndd\u0259 g\u00f6z\u0259l saraylar, m\u0259scidl\u0259r \u00e7oxdu. Amma bu nadir s\u0259n\u0259t incisi onlar\u0131n aras\u0131nda \u00f6z m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259mliyi il\u0259 se\u00e7ilirdi.<br \/>\nTeymurun o biri arvadlar\u0131, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, sevimli arvad\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcl\u0259ri bel\u0259 bir fikrin daha \u0259vv\u0259l onlar\u0131n a\u011fl\u0131na g\u0259lm\u0259diyin\u0259 g\u00f6r\u0259 pax\u0131ll\u0131qlar\u0131ndan az qal\u0131rd\u0131lar partlas\u0131nlar.<br \/>\n***<br \/>\n\u018fmir Teymur Hindistan s\u0259f\u0259rind\u0259n misilsiz q\u0259l\u0259b\u0259yl\u0259 qay\u0131tm\u0131\u015fd\u0131. Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 t\u0259\u015fkil edilmi\u015f t\u0259nt\u0259n\u0259li m\u0259rasim k\u00fctl\u0259vi bayram \u015f\u0259nliyin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi. S\u0259m\u0259rq\u0259nd g\u00f6z\u0259l bir g\u0259lin t\u0259k ba\u015fdan aya\u011fa b\u0259z\u0259nmi\u015fdi. K\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259 xal\u0131 d\u00f6\u015f\u0259nmi\u015fdi. T\u0259z\u0259, \u0259n yax\u015f\u0131 libaslar\u0131n\u0131 geyinmi\u015f insanlar \u0259ll\u0259rind\u0259 g\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259k tikintisi yenic\u0259 ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015f m\u0259scidin qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 meydanda topla\u015fm\u0131\u015fd\u0131lar. Saray \u0259yanlar\u0131, h\u00f6kum\u0259t adamlar\u0131, say-se\u00e7m\u0259 qonaqlar dayan\u0131b h\u00f6kmdar\u0131n g\u0259li\u015fini g\u00f6zl\u0259yirdil\u0259r. Onlar\u0131n aras\u0131nda ba\u015f\u0131n\u0131n k\u0259niz-qarava\u015flar\u0131 il\u0259 sevimli arvadlar\u0131 da vard\u0131.<br \/>\nH\u00f6kmdar a\u011f at\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259, s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259rinin \u00f6n\u00fcnd\u0259ydi. Meydana \u00e7atanda xidm\u0259t\u00e7il\u0259rinin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 atdan yendi. Axsaya-axsaya ir\u0259li yeridi.<br \/>\nOnun sa\u011f aya\u011f\u0131 sol aya\u011f\u0131ndan xeyli g\u00f6d\u0259kdi. Dizi i\u015fl\u0259mirdi. Yeriy\u0259nd\u0259 bir b\u00f6yr\u00fc \u00fcst\u0259 yenib qalx\u0131rd\u0131. \u00dcst\u0259lik sa\u011f qolu da sa\u011f aya\u011f\u0131 kimi \u015fik\u0259stdi. Qocald\u0131qca axsad\u0131\u011f\u0131 daha art\u0131q n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arp\u0131rd\u0131. \u015eik\u0259stliyin\u0259 g\u00f6r\u0259, gizlind\u0259 \u00e7ox vaxt ona Teymurl\u0259ng, Topal Teymur deyirdil\u0259r.<br \/>\nTarix\u00e7il\u0259ri ha\u00e7ansa d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 qanl\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 yaraland\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaz\u0131rd\u0131lar. B\u0259dxahlar\u0131 tamam ba\u015fqa fikird\u0259ydil\u0259r. Guya qoyun o\u011furlu\u011funda vurub \u015fik\u0259st el\u0259mi\u015fdil\u0259r.<br \/>\nTeymur cavan vaxtlar\u0131nda ba\u015f\u0131na d\u0259st\u0259 y\u0131\u011f\u0131b bir m\u00fcdd\u0259t yol k\u0259smi\u015f, karvan soymu\u015f, qoyun, mal-qara o\u011furlam\u0131\u015f, bir s\u00f6zl\u0259, quldurluqla m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015fdu. Qo\u00e7aql\u0131\u011f\u0131, igidliyi haqq\u0131nda e\u015fid\u0259n yerli xan onu yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b, \u00f6z\u00fcn\u00fcn qo\u015fun ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259yin etmi\u015fdi. Sonralar a\u011fl\u0131, f\u0259ras\u0259ti, bacar\u0131\u011f\u0131 il\u0259 g\u00fcn\u00fc-g\u00fcnd\u0259n daha da g\u00fccl\u0259nmi\u015f, \u015f\u00f6hr\u0259tl\u0259nmi\u015fdi.<br \/>\nM\u0259scidin g\u00f6z\u0259lliyi h\u00f6kmdar\u0131 sehrl\u0259mi\u015fdi. G\u00f6z\u00fcn\u00fc ondan ay\u0131ra bilmirdi. O, \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r f\u0259th etmi\u015f, says\u0131z-hesabs\u0131z saraylar, m\u0259scidl\u0259r, abid\u0259l\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc. Lakin bel\u0259sini g\u00f6rm\u0259mi\u015fdi. Sanki ilahi bir q\u00fcvv\u0259d\u0259n g\u00fcc alm\u0131\u015f, qeybd\u0259n yaranm\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\nOradaca h\u0259m memar\u0131, h\u0259m d\u0259 sevimli arvad\u0131n\u0131 qiym\u0259tli h\u0259diyy\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fckafatland\u0131rd\u0131.<br \/>\n***<br \/>\nOnlar\u0131n xo\u015fb\u0259xtliyinin \u00f6mr\u00fc c\u0259mi birc\u0259 g\u00fcn \u00e7\u0259kdi. Ert\u0259si g\u00fcn \u018fmir Teymur h\u0259r ikisinin t\u0259z\u0259 m\u0259scidin minar\u0259sind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 at\u0131lmas\u0131n\u0131 \u0259mr etdi.<br \/>\nCidan\u0131 \u00e7uvalda gizl\u0259tm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015fd\u0131. K\u0259nizl\u0259rd\u0259n biri \u00f6p\u00fc\u015fd\u00fckl\u0259rini t\u0259sad\u00fcf\u0259n g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc. Dilini dinc saxlaya bilm\u0259mi\u015fdi. Bu sirri yax\u0131n r\u0259fiq\u0259sinin, o da \u00f6z r\u0259fiq\u0259sinin qula\u011f\u0131na p\u0131\u00e7\u0131ldam\u0131\u015fd\u0131. P\u0131\u00e7hap\u0131\u00e7\u0131 h\u00f6kmdar\u0131n o biri arvadlar\u0131 da e\u015fitmi\u015fdil\u0259r. Onlar bir-biril\u0259 \u00fczd\u0259 mehriban g\u00fcn\u00fcl\u0259r, gizlind\u0259 is\u0259 \u0259n qat\u0131 r\u0259qibl\u0259r kimi davran\u0131rd\u0131lar.<br \/>\nArvadlar\u0131ndan biri bu x\u0259b\u0259ri h\u00f6kmdara daha tez \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Onu qabaqlayacaqlar\u0131ndan ehtiyatlanm\u0131\u015fd\u0131. Geciks\u0259, q\u0131na\u011fa tu\u015f g\u0259l\u0259, ir\u0259li d\u00fc\u015fs\u0259, m\u00fckafatland\u0131r\u0131la bil\u0259rdi. H\u0259tta, \u0259rinin ilk gec\u0259sini g\u00fcn\u00fcs\u00fc, sevimli arvad\u0131 il\u0259 deyil, onunla ke\u00e7irm\u0259k \u015fans\u0131 da vard\u0131. Bu, b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259r\u0259fdi.<br \/>\nQ\u0259z\u0259bd\u0259n Teymurun sif\u0259ti tamam \u0259yilmi\u015f, q\u0131y\u0131q g\u00f6zl\u0259ri daha art\u0131q q\u0131y\u0131lm\u0131\u015f, d\u0259h\u015f\u0259tli bir g\u00f6rk\u0259m alm\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\n&#8211; \u00d6z g\u00f6zl\u0259rinl\u0259 g\u00f6rd\u00fcn? &#8211; Bird\u0259n nec\u0259 ba\u011f\u0131rd\u0131sa, x\u0259b\u0259r\u00e7i arvad\u0131n\u0131n qulaqlar\u0131 batd\u0131, nitqi tutuldu, r\u0259ngi a\u011fappaq a\u011fard\u0131.<br \/>\n&#8211; Yoxx&#8230; &#8211; g\u00fccl\u0259 x\u0131r\u0131ldad\u0131.<br \/>\n&#8211; S\u0259nd\u0259n ba\u015fqa da bunu bil\u0259n var?<br \/>\nArvad\u0131 yen\u0259 \u201cyox\u201d, dem\u0259k ist\u0259di. Amma tez d\u0259 fikrind\u0259n da\u015f\u0131nd\u0131. X\u0259b\u0259rin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn yegan\u0259 \u015fahidi ged\u0259r-g\u0259lm\u0259z\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259k h\u00f6kmdar\u0131n \u0259lind\u0259 su i\u00e7m\u0259k kimi asan bir i\u015fdi.<br \/>\n&#8211; Var, \u00e7ox adam bilir, lap \u00e7ox, &#8211; t\u0259l\u0259sik \u00f6z\u00fcn\u00fc s\u0131\u011fortalad\u0131. Birinin \u00fcst\u00fcn\u0259 be\u015fi \u0259v\u0259zin\u0259 on be\u015fini qoyub e\u015fitdiyini bacard\u0131qca daha art\u0131q \u015fi\u015firtdi. Birin\u0259 inanmasa da, o birind\u0259n m\u00fctl\u0259q \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259n\u0259c\u0259kdi. Od olmasa, t\u00fcst\u00fcs\u00fc olmazd\u0131.<br \/>\nTeymur bils\u0259ydi ki, kimis\u0259 \u00f6ld\u00fcrm\u0259kl\u0259 bu r\u00fcsvayl\u0131qdan qurtarmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc, saray \u0259hlinin ham\u0131s\u0131n\u0131n ax\u0131r\u0131na \u00e7\u0131xard\u0131.<br \/>\n&#8211; R\u0259dd ol!..<br \/>\nHanda \u00f6z\u00fcnd\u0259n dey\u0259n pad\u015fahlar\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda diz \u00e7\u00f6kd\u00fcr\u0259n Teymur sevimli arvad\u0131n\u0131n x\u0259yan\u0259tini he\u00e7 c\u00fcr s\u0131n\u0131ra bilmirdi. \u015e\u00fcbh\u0259l\u0259r i\u00e7ini didirdi. Bu n\u0259 c\u0259sar\u0259tdi? B\u0259lk\u0259 ham\u0131s\u0131 qur\u011fu, arvadlar\u0131n\u0131n fitn\u0259-feliydi? Ax\u0131, qad\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259ri g\u00f6t\u00fcrm\u00fcrd\u00fc. Memar\u0131 sor\u011fu-suala \u00e7\u0259km\u0259k olard\u0131. Amma bunu \u015f\u0259nin\u0259 s\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131rm\u0131rd\u0131. Kimdi ax\u0131 o? Qullar\u0131n\u0131n aras\u0131nda el\u0259si n\u0259 \u00e7oxdu! Barma\u011f\u0131n\u0131n bir i\u015far\u0259si il\u0259 onu qar\u0131\u015fqa kimi \u0259z\u0259rdil\u0259r.<br \/>\n***<br \/>\nHiss\u0259 qap\u0131lan sevimli arvad\u0131 h\u0259min anda yamanca t\u0259l\u0259smi\u015fdi. H\u0259tta o \u00f6p\u00fc\u015f\u00fcn x\u0259yan\u0259t oldu\u011funu bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259mi\u015fdi. Lakin art\u0131q gecdi, \u00fczr-filan\u0131n, yalvar-yaxar\u0131n xeyri yoxdu. \u018frini yax\u015f\u0131 tan\u0131y\u0131rd\u0131. M\u0259rh\u0259m\u0259ti kimi q\u0259z\u0259bi d\u0259 h\u00fcdudsuzdu. Q\u0259z\u0259bl\u0259n\u0259nd\u0259 s\u00f6z\u00fcn\u00fcn qaba\u011f\u0131nda s\u00f6z dem\u0259y\u0259 kims\u0259nin c\u00fcr\u0259ti \u00e7atmazd\u0131. C\u00fcr\u0259ti \u00e7atan\u0131n aqib\u0259tinin n\u0259 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndiyini \u00f6z g\u00f6zl\u0259ri il\u0259 g\u00f6rm\u00fc\u015f, \u015fahidi olmu\u015fdu.<br \/>\nN\u00f6vb\u0259ti y\u00fcr\u00fc\u015fd\u0259n qay\u0131dan \u018fmir Teymura S\u0259m\u0259rq\u0259nd hakiminin g\u00fcn\u00fcn\u00fc arvadbazl\u0131q, ey\u015f-i\u015fr\u0259tl\u0259 ke\u00e7irdiyini, xalqla \u0259dal\u0259tli davranmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00f6vqeyind\u0259n sui-istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k \u0259n yax\u0131n adamlar\u0131na v\u0259zif\u0259 verdiyini, qohum-\u0259qr\u0259bas\u0131na mal-m\u00fclk paylad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131lar. Deyil\u0259nl\u0259ri \u0259l alt\u0131ndan yoxlatd\u0131rm\u0131\u015f, ham\u0131s\u0131 do\u011fru \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\nH\u00f6kmdar onu \u0259n a\u011f\u0131r c\u0259za il\u0259 c\u0259zaland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. \u018fyanlar, y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259 sahibl\u0259ri h\u00f6km\u00fc e\u015fid\u0259nd\u0259 qulaqlar\u0131na inanmam\u0131\u015fd\u0131lar. Hakim \u0259n yax\u0131n, \u0259n inand\u0131\u011f\u0131 adamd\u0131. \u0130ll\u0259rdi m\u0259clisl\u0259rind\u0259 yan\u0131nda \u0259yl\u0259\u015f\u0259rdi.<br \/>\nH\u00f6kmdar\u0131n h\u00fczurunda s\u00f6z\u00fc ke\u00e7\u0259n, eyni zamanda hakimin yax\u0131n dostlar\u0131ndan say\u0131lan v\u0259zirl\u0259rd\u0259n biri b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131b onun m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 qalxmaq ist\u0259mi\u015fdi.<br \/>\n&#8211; Qibleyi-al\u0259m, &#8211; bo\u011faz\u0131n\u0131 ar\u0131tlay\u0131b \u00e7\u0259kin\u0259-\u00e7\u0259kin\u0259 demi\u015fdi, &#8211; b\u0259lk\u0259 zavall\u0131 qulunuzun c\u0259zas\u0131n\u0131 bir az y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdir\u0259siniz&#8230;<br \/>\nTeymur yum\u015falmaqdansa, daha art\u0131q q\u0259z\u0259bl\u0259nmi\u015f, \u0259mr etmi\u015fdi:<br \/>\n&#8211; C\u0259llad, hakimi m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n v\u0259zirin d\u0259 boynu vurulsun!<br \/>\n\u018fyanlar, y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259 sahibl\u0259ri h\u00f6kmdar\u0131n bu s\u0259rt q\u0259rar\u0131na da \u015f\u00fcbh\u0259yl\u0259 yana\u015fm\u0131\u015fd\u0131lar. Onu yum\u015falda, q\u0259z\u0259bini soyuda, fikrind\u0259n d\u00f6nd\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259rini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. Bu d\u0259f\u0259 say\u0131l\u0131b-se\u00e7il\u0259n m\u0259ns\u0259b sahibl\u0259rind\u0259n biri \u015firin dilini i\u015f\u0259 salaraq araya girmi\u015fdi:<br \/>\n&#8211; H\u00f6kmdar, sizin q\u0259rarlar\u0131n\u0131z\u0131n \u0259dal\u0259tli oldu\u011funa ham\u0131m\u0131z \u00fcr\u0259kd\u0259n inan\u0131r\u0131q. Ancaq bu g\u00fcnahkar b\u0259nd\u0259l\u0259rinizin ke\u00e7mi\u015f xidm\u0259tl\u0259rini, u\u015faqlar\u0131n\u0131&#8230;<br \/>\n\u018fmir Teymur ona s\u00f6z\u00fcn\u00fc bitirm\u0259y\u0259 imkan verm\u0259mi\u015fdi. C\u0259llada t\u0259r\u0259f d\u00f6n\u00fcb q\u0259z\u0259bl\u0259 ba\u011f\u0131rm\u0131\u015fd\u0131:<br \/>\n&#8211; R\u0259dd el\u0259yin bunu g\u00f6z\u00fcm\u00fcn qaba\u011f\u0131ndan!<br \/>\nEl\u0259 h\u0259min saat \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn d\u0259 boynunu vurdurmu\u015fdu.<br \/>\nTeymur kimi adamlar \u00f6zl\u0259rin\u0259 h\u0259dsiz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 vur\u011fun olurlar. H\u0259m d\u0259 bu vur\u011funluq bird\u0259n-b\u0259r\u0259, bir g\u00fcn\u00fcn, be\u015f g\u00fcn\u00fcn i\u00e7ind\u0259 yaranm\u0131r. \u0130ll\u0259r \u0259rzind\u0259 t\u0259dric\u0259n, \u0259trafdak\u0131lar\u0131n g\u00fcnah\u0131 ucbat\u0131ndan yaran\u0131r. Add\u0131mba\u015f\u0131 o q\u0259d\u0259r t\u0259rifl\u0259yib g\u00f6yl\u0259r\u0259 qald\u0131r\u0131rlar ki, yava\u015f-yava\u015f deyil\u0259nl\u0259r\u0259 inan\u0131rlar. Sonra onlar\u0131 bu fikird\u0259n da\u015f\u0131nd\u0131rmaq, d\u00f6nd\u0259rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmur.<br \/>\nTeymuru inand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131lar ki, Allah\u0131n yerd\u0259ki k\u00f6lg\u0259sidi. G\u00f6yd\u0259 Allahdan, yerd\u0259 d\u0259 ondan q\u00fcdr\u0259tlisi yoxdu. Allah g\u00f6yl\u0259ri, o da yerl\u0259ri \u015f\u0259riksiz idar\u0259 etm\u0259lidi. Kims\u0259 Allah\u0131n irad\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmad\u0131\u011f\u0131 kimi, onun da irad\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmamal\u0131d\u0131! B\u00fct\u00fcn \u0259mrl\u0259rini, q\u0259rarlar\u0131n\u0131 s\u00f6zs\u00fcz yerin\u0259 yetirm\u0259lidil\u0259r. Q\u0259rarlar\u0131 ba\u015fqas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259dal\u0259tli q\u0259rar kimi dil\u0259 g\u0259tiril\u0259nd\u0259, t\u0259sdiql\u0259n\u0259nd\u0259 bel\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011fururdu.<br \/>\nSaray \u0259hli n\u0259 h\u00f6kmdar\u0131n sevimli arvad\u0131n\u0131n, n\u0259 d\u0259 memar\u0131n m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 qalxma\u011fa c\u00fcr\u0259t etdi. Qabaqca memar\u0131, sonra da Teymurun sevimli arvad\u0131n\u0131 m\u0259scidin minar\u0259sind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 atd\u0131lar.<br \/>\nDeyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, onlar yer\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259dil\u0259r. Havada qu\u015fa d\u00f6nd\u00fcl\u0259r. Qanad a\u00e7\u0131b u\u00e7dular. Bir-birin\u0259 qo\u015fulub \u0259nginlikl\u0259rd\u0259 g\u00f6zd\u0259n itdil\u0259r.<br \/>\n&#8211; Nec\u0259 y\u0259ni yer\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259dil\u0259r? &#8211; B\u0259l\u0259d\u00e7id\u0259n soru\u015fdum.<br \/>\n&#8211; H\u0259r halda, yer\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fckl\u0259rin\u0259 \u015fahidlik ed\u0259n tap\u0131lmad\u0131. Ba\u015fqa vaxt t\u0259bill\u0259r gurlayar, car\u00e7\u0131lar camaat\u0131 meydana y\u0131\u011fard\u0131. \u0130ndi bunlar\u0131n he\u00e7 birin\u0259 ehtiyac g\u00f6rm\u0259mi\u015fdil\u0259r. Meydan bombo\u015fdu.<br \/>\nAx\u0131r\u0131nc\u0131 abid\u0259nin yan\u0131ndan \u00f6t\u0259nd\u0259 art\u0131q \u015f\u0259r qar\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Bird\u0259n q\u0259rib\u0259 bir s\u0259s e\u015fitdim. Sanki yax\u0131nl\u0131qda hans\u0131sa bir qu\u015f qanad \u00e7al\u0131b havaya qalxd\u0131.<br \/>\n&#8211; Bu n\u0259 s\u0259sdi? &#8211; deyib d\u00f6y\u00fcks\u0259m d\u0259 \u0259trafda he\u00e7 n\u0259 g\u00f6rm\u0259dim.<br \/>\n&#8211; Onlar\u0131n ruhudu, &#8211; b\u0259l\u0259d\u00e7i dedi, &#8211; o vaxtdan bu yerl\u0259rd\u0259 dola\u015f\u0131r.<br \/>\n&#8211; Onlar\u0131n ruhudu?<br \/>\n&#8211; B\u0259li. \u0130nanm\u0131rs\u0131n\u0131z?<br \/>\n&#8211; \u0130nan\u0131ram, &#8211; dedim.<br \/>\nEl\u0259 soru\u015fdu ki, ba\u015fqa c\u00fcr cavab ver\u0259 bilm\u0259dim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Farzuq Seyidb\u0259yliy\u0259 S\u0259m\u0259rq\u0259ndd\u0259, a\u00e7\u0131q s\u0259ma alt\u0131ndak\u0131 q\u0259dim abid\u0259l\u0259r muzeyind\u0259y\u0259m. \u00dcz-g\u00f6z\u00fcnd\u0259n q\u0259rib\u0259 bir q\u0259dimlik ya\u011fan \u00f6zb\u0259k b\u0259l\u0259d\u00e7im \u00f6z\u00fc d\u0259 el\u0259 \u0259trafdak\u0131 abid\u0259l\u0259r\u0259 b\u0259nz\u0259yir. Onlar\u0131n n\u0259 vaxt, nec\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131, zaman-zaman burda ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131 yerli-yataql\u0131 bilir. El\u0259 bil, h\u0259min o sirli-sehrli \u0259hvalatlar\u0131 ziyar\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn o d\u00f6vrd\u0259n t\u0259sad\u00fcf\u0259n bu abid\u0259l\u0259rin aras\u0131nda yaddan \u00e7\u0131x\u0131b qal\u0131b. &#8211; Memar yuxudaym\u0131\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-11676","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edeb"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11676","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11676"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11676\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11685,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11676\/revisions\/11685"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11676"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11676"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11676"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}