{"id":12261,"date":"2015-05-22T14:51:12","date_gmt":"2015-05-22T09:51:12","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=12261"},"modified":"2015-05-22T14:53:17","modified_gmt":"2015-05-22T09:53:17","slug":"m%c9%99grur-canaqqala-z%c9%99f%c9%99r-qalasi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=12261","title":{"rendered":"\u2026M\u0259\u011frur \u00c7anaqqala &#8211; z\u0259f\u0259r qalas\u0131"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/1409287493_10304351_268609333324646_7910328543693681828_n-218x300.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/1409287493_10304351_268609333324646_7910328543693681828_n-218x300-218x300.jpg\" alt=\"1409287493_10304351_268609333324646_7910328543693681828_n-218x300\" width=\"218\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-11103\" \/><\/a><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar v\u0259 Jurnalistl\u0259r Birlikl\u0259rinin \u00fczv\u00fc,<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin T\u0259qa\u00fcd Fondunun t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fc,<\/p>\n<p>B\u0259lli bir h\u0259qiq\u0259tdir ki, xalqlar\u0131n bir faci\u0259 simptomu da var\u2026<br \/>\n\u018fsrl\u0259rdir, d\u00fcnya sivilizasiyas\u0131 faci\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259dir. C\u0259miyy\u0259tl\u0259r insan h\u0259yat\u0131nda v\u0259h\u015f\u0259t yaradan bu prosesin a\u011fr\u0131-ac\u0131s\u0131n\u0131 min ill\u0259r unutmur. (Unutma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fsa bel\u0259, unuda bilmir\u2026) Ke\u00e7\u0259n \u0259srin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nda ba\u015f vermi\u015f \u00c7anaqqala d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc d\u0259 faci\u0259y\u0259 z\u0259min yaradan v\u0259h\u015f\u0259tl\u0259rd\u0259n say\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u2026Hiyl\u0259, m\u0259kr d\u0259 xain sur\u0259tl\u0259rin alud\u0259 olduqlar\u0131 z\u0259minl\u0259rdir. Zaman-zaman xalqlar bu prosesl\u0259rin qurbanlar\u0131na \u00e7evrilibl\u0259r. El\u0259 bu m\u0259nfur siyas\u0259tin d\u0259 i\u00e7 \u00fcz\u00fcnd\u0259 \u00c7anaqqala d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259ri tarixin t\u00fcrk-az\u0259ri xarakterin\u0259 sars\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259rb\u0259 vurmaq mara\u011f\u0131 k\u0259sb edir. Bu z\u0259mini on ill\u0259rdir insanlar \u00f6z h\u0259yata bax\u0131\u015flar\u0131nda a\u011f\u0131r an kimi realiz\u0259 edirl\u0259r. He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, istedadl\u0131 \u015fair, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r ziyal\u0131 Etibar Etibarl\u0131n\u0131n \u00abDan \u00fcz\u00fc a\u011faranda\u00bb z\u0259f\u0259r poemas\u0131nda da mahiyy\u0259t bu israrla sonuclan\u0131r.<!--more--><\/p>\n<p>Poema \u00c7anaqqala d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rin\u0259 birba\u015fa ke\u00e7id edir. M\u00fc\u0259llif \u00abD\u00fcn\u0259n qovu\u015fmu\u015fdu burda yerl\u0259 g\u00f6y, Qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fcyd\u00fc, sanki yar\u0131\u015fd\u0131\u2026\u00bb \u00abD\u00f6n\u00fcb qan g\u00f6l\u00fcn\u0259 Bo\u011fazi\u00e7i d\u0259\u2026\u00bb dem\u0259kl\u0259 \u00abgec\u0259y\u0259 l\u00f6vb\u0259r atm\u0131\u015f g\u0259mil\u0259rin\u00bb, T\u00fcrkiy\u0259 sahill\u0259rin\u0259 tu\u015flanm\u0131\u015f top l\u00fcl\u0259l\u0259rinin yaradaca\u011f\u0131 d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259ri vaqe\u0259 edir. Ard\u0131nca da birba\u015fa, t\u0259p\u0259si oyum-oyum, da\u011f\u0131 s\u0259ng\u0259r-s\u0259ng\u0259r, h\u0259m d\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 oyaq olan yaral\u0131 torpa\u011fa, \u00fcr\u0259kl\u0259ri ovcunda nigaran dayanm\u0131\u015f sin\u0259l\u0259ri s\u00fcng\u0259r t\u00fcrk o\u011fullar\u0131na diqq\u0259t \u00e7\u0259kir, &#8211; \u00abM\u0259n \u00f6ls\u0259m d\u0259, V\u0259t\u0259n sa\u011f olsun!\u00bb &#8211; dey\u0259n bir mill\u0259tin bitkin qarda\u015fl\u0131q yan\u011f\u0131s\u0131ndan do\u011fan yenilm\u0259zliy\u0259 i\u015far\u0259 vurur. M\u00fc\u0259llif, eynil\u0259 d\u0259 \u00c7anaqqalan\u0131n g\u00fcll\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda bir heyk\u0259l kimi dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 m\u0259rdc\u0259sin\u0259 sin\u0259 g\u0259r\u0259n bir qala oldu\u011funu dil\u0259 g\u0259tirir, bu qalan\u0131 bir v\u00fcqar \u0259hat\u0259si kimi xaraketriz\u0259 edir.<br \/>\n\u00abDan \u00fcz\u00fc a\u011faranda\u00bb poemas\u0131 ger\u00e7\u0259k m\u0259nada m\u00fcharib\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259rin\u0259 nikbin bax\u0131\u015f uzadan bir z\u0259f\u0259r n\u0259\u011fm\u0259sidir. Gec\u0259nin s\u00fckutunda torpa\u011f\u0131nm\u0131, insan\u0131nm\u0131 yan\u0131ql\u0131-yan\u0131ql\u0131 ah \u00e7\u0259km\u0259si \u0259s\u0259rin t\u00fck\u00fcrp\u0259d\u0259n m\u0259qamlar\u0131ndand\u0131r; \u00fcst\u0259lik bu m\u0259qamda yaral\u0131 \u0259sg\u0259rin V\u0259t\u0259n namin\u0259 oxumas\u0131, i\u00e7ind\u0259ki intizar\u0131 \u0259ritm\u0259si v\u0259 eyhamla da olsa, Yunis \u0130mr\u0259 sevdas\u0131na bir dodaq g\u0259rayl\u0131 s\u0131\u00e7ratmas\u0131 s\u0259ng\u0259rl\u0259rd\u0259 silahlar\u0131n\u0131 sevdikl\u0259ri q\u0131z kimi sin\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0131xan yaral\u0131 yolda\u015flar\u0131na sanki \u00abBiz t\u00fcrk\u00fck!\u00bb dem\u0259si anlam\u0131na g\u0259lir\u00bb. Ard\u0131nca da qar\u015f\u0131 s\u0259ng\u0259rd\u0259n az\u0259ric\u0259 ucalan bir yarpaq bayat\u0131 ilikl\u0259r\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n m\u00fcharib\u0259 qorxusunu yox edir. H\u0259tta min ill\u0259r m\u00fcharib\u0259 a\u011fr\u0131lar\u0131na \u015fahidlik etmi\u015f gec\u0259nin bel\u0259, bu s\u0259s\u0259 qulaq k\u0259silm\u0259si, o s\u0259sd\u0259ki m\u0259lah\u0259t\u0259 qulaq verm\u0259si t\u00fcrk-az\u0259ri yana\u015fmas\u0131n\u0131n qarda\u015fl\u0131q simvolu kimi t\u0259sir ba\u011f\u0131\u015flay\u0131r.<br \/>\nD\u00fc\u015fm\u0259nin s\u0259kkizayl\u0131q m\u00fchasir\u0259 qat\u0131, \u00c7anaqqalan\u0131n m\u0259rd bir \u0259sg\u0259r duru\u015fu, t\u00fcrk-az\u0259ri d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 nifr\u0259ti \u00abDan \u00fcz\u00fc a\u011faranda\u00bb poemas\u0131n\u0131n vacib elementl\u0259ridir. M\u00fc\u0259llif \u00fc\u00e7 t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u00fchasir\u0259 qat\u0131nda g\u00fcll\u0259 t\u0259sirl\u0259rin\u0259 m\u0259ruz \u00c7anaqqalan\u0131n, insanl\u0131\u011f\u0131n n\u0259 oldu\u011funu bilm\u0259y\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259nin g\u00f6z\u00fcn\u0259 ox kimi batd\u0131\u011f\u0131n\u0131, t\u00fcrk-az\u0259ri qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bu timsalda vahid bir ideya u\u011frunda \u00e7arp\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u00fcrurla \u0259xz edir:<\/p>\n<p>\u00d6zg\u0259 torpaqlar\u0131na g\u00fcll\u0259 atan kims\u0259nin<br \/>\n\u018fqid\u0259si s\u0259rv\u0259tdir, taland\u0131r, q\u0259nim\u0259tdir.<br \/>\nO b\u0259db\u0259xt anlam\u0131r ki, qana bula\u015fm\u0131\u015f s\u0259rv\u0259t<br \/>\nTale g\u00fcld\u00fcr\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p>T\u00fcrk\u00fcn V\u0259t\u0259n m\u0259h\u0259bb\u0259ti hiyl\u0259g\u0259r-\u015fovinist d\u00fc\u015fm\u0259ni q\u0259m d\u0259rys\u0131na bat\u0131r\u0131r. M\u00fc\u0259llif bu real s\u0259b\u0259b\u0259 poetik bir m\u0259\u011fz y\u00fckl\u0259yir:<\/p>\n<p>\u2026O, t\u00fcrk\u00fc \u00f6ld\u00fcrs\u0259 d\u0259,<br \/>\nT\u00fcrk\u00fcn \u00fcr\u0259yind\u0259ki e\u015fqi \u00f6ld\u00fcr\u0259 bilm\u0259z!<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259n, m\u00fcharib\u0259, d\u00f6y\u00fc\u015f c\u0259ngl\u0259ri m\u00f6vzusunda yaz\u0131lm\u0131\u015f \u0259s\u0259rl\u0259rin \u00e7oxunda t\u0259hkiy\u0259\u00e7i z\u0259minl\u0259r qabar\u0131qd\u0131r dey\u0259, m\u00fc\u0259llifl\u0259r \u00e7ox vaxt quru s\u00f6z\u00e7\u00fcl\u00fcy\u0259 alud\u0259 edirl\u0259r; ola bilsin bel\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rin bir, ya ikisind\u0259 \u0259d\u0259b qaydalar\u0131 g\u00f6zl\u0259nilib, lakin bu da t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, s\u0259thidir. Etibar Etibarl\u0131n\u0131n \u00abDan \u00fcz\u00fc a\u011faranda\u00bb poemas\u0131 s\u0131rf m\u00fcharib\u0259-d\u00f6y\u00fc\u015f israrlar\u0131na hesablan\u0131b; \u0259n az\u0131ndan \u0259s\u0259ri oxuyub d\u0259rk ed\u0259n h\u0259r k\u0259s burada m\u00fcharib\u0259 xofunun hans\u0131 c\u0259h\u0259tl\u0259r a\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131, n\u0259 kimi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r \u0259xz etdiyini bilmi\u015f olur.<br \/>\n\u018flb\u0259tt\u0259, m\u00fcxt\u0259lif qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131q isnan amilin\u0259 israr\u00e7\u0131 t\u0259siri il\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 g\u00fcnd\u0259md\u0259 olub. M\u0259hz \u00abDan \u00fcz\u00fc a\u011faranda\u00bb \u0259s\u0259ri d\u0259 bel\u0259 \u00fcmumil\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 meydand\u0131r. Lakin \u015fair q\u0259tiyy\u0259ti qar\u015f\u0131l\u0131q an\u0131n\u0131 kodeksl\u0259\u015fdirir, labirint\u0259 sal\u0131r v\u0259 b\u00fct\u00fcn s\u0259b\u0259bl\u0259ri bir kod alt\u0131nda qabar\u0131q \u0259ks etdirir. Bu zaman da \u00c7anaqqala d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259ri fonunda h\u0259r \u015fey \u00f6z real \u00e7\u00f6hr\u0259sini d\u0259qiq g\u00f6rm\u0259k imkan\u0131 qazan\u0131r.<br \/>\nPoema sivil m\u0259\u011fzli modern\u00e7ilik aspektl\u0259ri il\u0259 d\u0259 t\u0259zah\u00fcr edir. M\u00fc\u0259llif ibtidai \u0259n\u0259n\u0259d\u0259n s\u0131yr\u0131lan xalq yaz\u0131 \u00fcslubuna yarad\u0131c\u0131 meyll\u0259r verir, bu z\u0259minl\u0259ri m\u00fcmk\u00fcn reall\u0131\u011fa \u00e7\u0259k\u0259 bilir. Bu m\u0259nada b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u0259s\u0259r boyu V\u0259t\u0259n yan\u011f\u0131lar\u0131, yurd a\u011fr\u0131-ac\u0131lar\u0131 modern-israr\u00e7\u0131 bax\u0131\u015fla s\u0259rgil\u0259nir.<br \/>\nG\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, poeman\u0131n s\u00fcjet x\u0259tti i\u00e7 de\u015f\u0259n a\u011fr\u0131lard\u0131r. Bu a\u011fr\u0131n\u0131n \u00fcst v\u0259 alt qatlar\u0131nda h\u0259yat, V\u0259t\u0259n, yurd, el-oba, tale v\u0259 bir q\u0259d\u0259r d\u0259 israr\u00e7\u0131 zaman m\u0259\u011fzl\u0259ri, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin \u00fcrcah oldu\u011fu d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259r s\u0131ralan\u0131b. M\u00fc\u0259llif, bu a\u011fr\u0131ya real z\u0259min kimi yana\u015f\u0131r, onu ruhun t\u0259qdisi hesab edir. Bu, onun \u0259d\u0259bi ovqat\u0131nda f\u0259rqli d\u0259yi\u015film\u0259l\u0259rl\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nir.<br \/>\nPoeman\u0131n m\u00fcharib\u0259 vahim\u0259si qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. Lakin bu s\u0259rt \u0259s\u0259rd\u0259 h\u0259m d\u0259 h\u0259zin, m\u00fclayim bir t\u0259svir var. M\u00fc\u0259llif s\u0259ng\u0259r qoxusundan bir q\u0259d\u0259r uzaqla\u015f\u0131b, gec\u0259nin qaranl\u0131q sevdalar\u0131na isti bir bax\u0131\u015f s\u0131\u00e7rad\u0131b. Diqq\u0259t yetir\u0259k:<\/p>\n<p>Q\u0131z\u0131l pay\u0131z nazlan\u0131r: ba\u011flar bar \u00fcst\u00fcnd\u0259dir,<br \/>\nBudaqlar \u0259yim-\u0259yim\u2026<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>D\u00f6n\u00fcb s\u00f6yk\u0259ndiyi da\u015fa da baxd\u0131,<br \/>\n(Da\u015f\u0131n gen sin\u0259si \u00e7opur-\u00e7opurdu\u2026)<\/p>\n<p>S\u0259mimi dey\u0259k, \u00abDan \u00fcz\u00fc a\u011faranda\u00bb \u0259s\u0259ri poema janr\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fundur, burada m\u00fc\u0259llif dili poetika qaydalar\u0131na israrl\u0131 \u00e7\u0259k-\u00e7evird\u0259dir, hadis\u0259l\u0259r t\u0259kc\u0259 r\u0259smi kontekstd\u0259 deyil, poetik realiz\u0259d\u0259 \u0259ks olunur.<br \/>\n\u018fs\u0259rd\u0259, dem\u0259k olar, h\u0259r \u015fey m\u00fc\u0259llif n\u0259zar\u0259tind\u0259dir &#8211; y\u0259ni milli hissd\u0259n tutmu\u015f, \u00abs\u0259ssizlik i\u00e7ind\u0259 bo\u011fulan gec\u0259l\u0259r\u0259\u00bb, sonra da s\u00fckutdan cingild\u0259y\u0259n qulaq zinharlar\u0131na q\u0259d\u0259r h\u0259r \u015fey \u015fairin \u00ab\u0259hat\u0259li m\u00fc\u015fahid\u0259 kameras\u0131\u00bbna yerl\u0259\u015fdirilib. \u00dcst\u0259lik, \u0259s\u0259rd\u0259ki m\u00fc\u0259llif pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131, bir n\u00f6v, alt qatlara n\u00fcfuz ed\u0259n insan ziddiyy\u0259ti oxucunu daha ovqatl\u0131 olma\u011fa t\u0259hrik edir.<br \/>\nPoemada qabar\u0131q bir dialoq var. Y\u00fczba\u015f\u0131 v\u0259 \u00e7avu\u015f aras\u0131nda c\u0259r\u0259yan ed\u0259n ciddi s\u00f6hb\u0259tl\u0259r t\u00fcrk\u00fcn say\u011f\u0131d\u0259y\u0259r, d\u00fc\u015fm\u0259nin is\u0259 hiyl\u0259g\u0259r v\u0259 m\u0259krli olmas\u0131n\u0131 isbatlay\u0131r.<br \/>\n\u018fs\u0259rd\u0259 h\u0259tta t\u00fcrk q\u0131z\u0131n\u0131n bel\u0259 ki\u015fi qeyr\u0259tli bir \u0259r kimi d\u00f6y\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc diqq\u0259t \u00e7\u0259kir:<\/p>\n<p>\u2026T\u00fcrk q\u0131z\u0131 \u015faqq\u0131ldad\u0131r za\u011fl\u0131 snayperini,<br \/>\nYer\u0259 s\u0259rir dalbadal d\u00fc\u015fm\u0259n \u0259sg\u0259rl\u0259rini.<br \/>\nBir alay\u0131n silah\u0131 t\u0259k bir q\u0131za tu\u015flan\u0131r,<br \/>\nBir \u00f6rp\u0259kli y\u00fczl\u0259rin \u0259lind\u0259 qur\u015funlan\u0131r\u2026<\/p>\n<p>V\u0259 o \u0259r\u0259n q\u0131z\u0131n \u00fcnvan\u0131na haql\u0131 olaraq yaz\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>O, m\u0259nim qeyr\u0259t tac\u0131m,<br \/>\nO, m\u0259nim ism\u0259t tac\u0131m!<br \/>\nM\u00fc\u0259llif, \u0259r\u0259n qeyr\u0259tli t\u00fcrk q\u0131z\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm an\u0131n\u0131 nec\u0259 d\u0259 t\u0259sirli verib:<br \/>\n\u2026Nakam gedir h\u0259yatdan, ya\u015f tutur kiprikl\u0259ri,<br \/>\nDola\u015f\u0131r t\u00fcf\u0259ngin\u0259 xurmay\u0131 h\u00f6r\u00fckl\u0259ri\u2026<\/p>\n<p>Z\u0259nnimizc\u0259, \u0259lav\u0259 \u015f\u0259rh\u0259 ehtiyac yoxdur. Qeyr\u0259tli t\u00fcrk q\u0131z\u0131 \u00f6l\u00fcm aya\u011f\u0131nda bel\u0259, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 ba\u015f \u0259ymir, sanki k\u00f6n\u00fcl verdiyi t\u00fcrk \u0259r\u0259ni hesab etdiyind\u0259n \u00f6z snayperin\u0259 sar\u0131l\u0131r. Onun xurmay\u0131 sa\u00e7lar\u0131n\u0131n t\u00fcf\u0259ngl\u0259 \u00abqol-boyun\u00bb olmas\u0131 t\u00fcrk\u0259 m\u0259xsus ab\u0131r-h\u0259ya m\u00fcc\u0259ss\u0259m\u0259si rolunu oynay\u0131r.<br \/>\nD\u00fc\u015fm\u0259n is\u0259 t\u00fcrk\u00fcn a\u011f\u0131r h\u0259ml\u0259sind\u0259n:<\/p>\n<p>\u2026tab g\u0259tirmir,<br \/>\nZ\u0259d\u0259li g\u0259mil\u0259rd\u0259 qa\u00e7ma\u011fa \u00fcz qoyurlar.<br \/>\nTarixd\u0259 bir l\u0259k\u0259li, bir qara iz qoyurlar.<\/p>\n<p>V\u0259 onlar\u0131n v\u00fcqar\u0131 dor a\u011fac\u0131 kimi s\u0131n\u0131r, bayraqlar\u0131 da bir \u0259ski par\u00e7as\u0131 kimi ayaqlar alt\u0131nda tapdan\u0131r.<br \/>\nOnlar t\u00fcrk torpaqlar\u0131na \u00abTufant\u0259k g\u0259lmi\u015fdil\u0259r\u00bb, lakin v\u00fcqarl\u0131 t\u00fcrk-az\u0259ri qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259sirind\u0259n \u00abil\u011f\u0131m kimi itdil\u0259r\u00bb. \u00d6zl\u0259rini bu torpaqlara diri g\u0259tirmi\u015fdil\u0259r, \u00f6l\u00fc qoyub getdil\u0259r.<br \/>\nT\u0259bii ki, \u00c7anaqqala d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 t\u00fcrk-az\u0259ri qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131 da \u015f\u0259hid verdi. Q\u0259hr\u0259man M\u0259h\u0259mm\u0259d v\u0259 Murad da onlardan biridir. O q\u0259hr\u0259manlar ki, m\u00fc\u0259llif \u0259s\u0259r boyu onlar\u0131 \u015f\u0259r\u0259fli bir d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc kimi t\u0259svir edir:<\/p>\n<p>\u2026\u00d6l\u00fcm\u0259 yollan\u0131b be\u015f d\u0259liqanl\u0131,<br \/>\n\u0130kisi az\u0259ri, \u00fc\u00e7\u00fc osmanl\u0131\u2026<\/p>\n<p>T\u0259hlil metodumuza \u0259saslanaraq dey\u0259 bil\u0259rik ki, poeman\u0131n bir qat\u0131 ictimai ger\u00e7\u0259kl\u0259ri ehtiva edir, dig\u0259r qatda tarix\u0259 n\u0259z\u0259r, da\u015fla\u015fm\u0131\u015f yadda\u015f\u0131 \u00e7\u00f6zm\u0259k v\u0259 orada milli z\u0259minl\u0259r a\u015fkarlamaq israrlar\u0131 var-g\u0259ld\u0259dir, dig\u0259r bir qatda personajlar\u0131n canl\u0131 t\u0259sviri, olanlar\u0131n oldu\u011fu kimi idealiz\u0259 edilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si \u00f6n\u0259m k\u0259sb edir, ba\u015fqa qatlarda da m\u00fc\u0259llif eyham\u0131, ictimai t\u0259sir\u0259 \u0259ks t\u0259sird\u0259n do\u011fan oxucu yana\u015fmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin sonradan bel\u0259 dey\u0259k, \u0259s\u0259r\u0259 \u00abm\u0131z\u00bb qoyacaq t\u0259nqid\u00e7i xofu v\u0259 s. \u00f6z proyeksiyas\u0131n\u0131 sxemtikliy\u0259 tu\u015flay\u0131b. Bel\u0259 halda ortaya n\u0259s\u0259 \u00e7\u0131xarma\u011f\u0131n \u00f6z\u00fc art\u0131q b\u00f6y\u00fck f\u0259dakarl\u0131qd\u0131r (qocaql\u0131qd\u0131r). Bu m\u0259nada, Etibar Etibarl\u0131n\u0131n \u00abDan \u00fcz\u00fc a\u011faranda\u00bb poemas\u0131 b\u00fct\u00fcn g\u00f6rk\u0259ml\u0259ri il\u0259 m\u00fcsb\u0259t aura do\u011furur.<\/p>\n<p>\u2026M\u0259\u011frur \u00c7anaqqala &#8211; z\u0259f\u0259r qalas\u0131,<br \/>\n\u015e\u00f6l\u0259si s\u00f6nm\u0259y\u0259n \u00e7\u0131raqd\u0131r indi.<br \/>\nT\u00fcrk\u00fcn \u015f\u0259hid qan\u0131 hopan bayra\u011f\u0131,<br \/>\nBayraqlar i\u00e7ind\u0259 bayraqd\u0131r indi!<\/p>\n<p>Ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n poeman\u0131 t\u0259hlil\u0259 \u00e7\u0259km\u0259kd\u0259 m\u0259qs\u0259dimiz b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u00c7anaqqala d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00fczg\u00fc tutmaq deyil; bunu onsuz da m\u00fc\u0259llif \u0259d\u0259bi d\u0259rketm\u0259sind\u0259 ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcr\u00fck, bu i\u015fd\u0259 bizim \u0259sas v\u0259zif\u0259miz \u0259s\u0259rin \u0259d\u0259bi-poetik v\u0259 qism\u0259n d\u0259 tarixi t\u0259zah\u00fcrl\u0259ri bar\u0259d\u0259 m\u00fcf\u0259ss\u0259l fikir ifad\u0259 etm\u0259kdir.<br \/>\nDo\u011frusu, \u00c7anaqqala sava\u015f\u0131 bar\u0259d\u0259 tarixi faktlar\u0131n diqq\u0259tl\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fctl\u0259q hald\u0131r; \u0259n az\u0131ndan yeti\u015f\u0259n n\u0259sil ata-babas\u0131n\u0131n \u00e7\u0259kdiyi z\u00fclm\u0259 qabil olur, h\u0259r halda, i\u00e7ind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 bir kin, V\u0259t\u0259n adl\u0131 bir ehtiram b\u00f6y\u00fcd\u00fcr. Bu m\u0259nada, Etibar Etibarl\u0131 \u00abDan \u00fcz\u00fc a\u011faranda\u00bb kimi bir poema yazmaqla h\u0259m yax\u0131n tarix\u0259 q\u0131saca ekskurs edib, faci\u0259nin t\u0259kc\u0259 qara r\u0259ngd\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngd\u0259 olmas\u0131na diqq\u0259t \u00e7\u0259kib.<br \/>\nM\u0259hz \u00c7anaqqala sava\u015f\u0131 ba\u015f ver\u0259nd\u0259 d\u0259 xalqlar anlam\u0131\u015fd\u0131 ki, t\u00fcrk torpa\u011f\u0131nda faci\u0259 ba\u015f verib\u2026 B\u0259lk\u0259 d\u0259 bu s\u0259b\u0259b\u0259 hadis\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sl \u015fair-v\u0259t\u0259nda\u015f say\u0131ql\u0131\u011f\u0131 il\u0259 diqq\u0259t ay\u0131ran Etibar m\u00fc\u0259llimin \u00abDan \u00fcz\u00fc a\u011faranda\u00bb \u0259s\u0259rind\u0259 \u00c7anaqqala sava\u015f\u0131 faci\u0259nin q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngi kimi \u00e7alar verir.<br \/>\nSon olaraq dey\u0259k ki, \u00abDan \u00fcz\u00fc a\u011faranda\u00bb poemas\u0131 \u0259d\u0259bi m\u00fchitd\u0259 t\u0259kc\u0259 g\u00f6z\u0259l poetik n\u00fcmun\u0259l\u0259ri il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 poemalar m\u00fc\u0259llifi kimi tan\u0131nan Etibar Etibarl\u0131n\u0131n \u015fair istedad\u0131n\u0131n parlaq n\u00fcmun\u0259sidir. Bu \u0259s\u0259r qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131n, vahid bir ideyan\u0131n taleyidir, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n hayq\u0131rt\u0131s\u0131d\u0131r. Bu hayq\u0131rt\u0131ya diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259 bildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259llifi m\u0259xsusi alq\u0131\u015flay\u0131r\u0131q.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar v\u0259 Jurnalistl\u0259r Birlikl\u0259rinin \u00fczv\u00fc, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin T\u0259qa\u00fcd Fondunun t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fc, B\u0259lli bir h\u0259qiq\u0259tdir ki, xalqlar\u0131n bir faci\u0259 simptomu da var\u2026 \u018fsrl\u0259rdir, d\u00fcnya sivilizasiyas\u0131 faci\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259dir. C\u0259miyy\u0259tl\u0259r insan h\u0259yat\u0131nda v\u0259h\u015f\u0259t yaradan bu prosesin a\u011fr\u0131-ac\u0131s\u0131n\u0131 min ill\u0259r unutmur. (Unutma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fsa bel\u0259, unuda bilmir\u2026) Ke\u00e7\u0259n \u0259srin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nda ba\u015f vermi\u015f \u00c7anaqqala d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc d\u0259 faci\u0259y\u0259 z\u0259min yaradan v\u0259h\u015f\u0259tl\u0259rd\u0259n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-12261","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12261","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12261"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12261\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12265,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12261\/revisions\/12265"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12261"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12261"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12261"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}