{"id":12263,"date":"2015-05-22T14:52:34","date_gmt":"2015-05-22T09:52:34","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=12263"},"modified":"2015-05-22T14:53:45","modified_gmt":"2015-05-22T09:53:45","slug":"kitabciliqda-ilk-t%c9%99crubi-sanballi-t%c9%99dqiqat-isi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=12263","title":{"rendered":"Kitab\u00e7\u0131l\u0131qda ilk t\u0259cr\u00fcbi, sanball\u0131 t\u0259dqiqat i\u015fi"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/1409287493_10304351_268609333324646_7910328543693681828_n-218x300.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/1409287493_10304351_268609333324646_7910328543693681828_n-218x300-218x300.jpg\" alt=\"1409287493_10304351_268609333324646_7910328543693681828_n-218x300\" width=\"218\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-11103\" \/><\/a><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar v\u0259 Jurnalistl\u0259r Birlikl\u0259rinin \u00fczv\u00fc,<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin T\u0259qa\u00fcd Fondunun t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fc,<\/p>\n<p>Kitab \u00e7ap\u0131 i\u015finin bir t\u0259dqiqat sah\u0259si olmas\u0131 t\u0259kc\u0259 ehtimal deyil; bu proses h\u0259m d\u0259 elmi ger\u00e7\u0259klikdir v\u0259 kitab\u0131n b\u0259dii v\u0259 texniki t\u0259rtibat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini d\u0259 geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 xarakteriz\u0259 edir. \u018flb\u0259tt\u0259, kitab, t\u0259rtibat v\u0259 \u00e7ap z\u0259rur\u0259ti poliqrafik sistemin beyn\u0259lxalq \u0259saslar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir; bu z\u0259min kitab\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n b\u0259dii-poliqrafik formas\u0131 il\u0259 d\u0259 t\u0259cr\u00fcbi m\u0259\u011fzl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b yarad\u0131r. He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, 1978-ci ild\u0259n Az\u0259rbaycan n\u0259\u015friyyat-poliqrafiya sistemind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan, respublikan\u0131n n\u0259\u015friyyat sistemind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yeri v\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi olan poliqrafiya m\u00fct\u0259x\u0259ssisi \u0130rad\u0259 \u018fl\u0259sg\u0259rovan\u0131n 2015-ci il tarixd\u0259 \u00abT\u0259hsil\u00bb m\u0259tb\u0259\u0259sind\u0259 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015f \u00abAz\u0259rbaycan kitab\u0131n\u0131n b\u0259dii v\u0259 texniki t\u0259rtibat tarixi\u00bb kitab-monoqrafiyas\u0131nda bu dinamik s\u0259ciyy\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc qabar\u0131q g\u00f6st\u0259rir: monoqrafiya ilk \u0259sasl\u0131 elmi-t\u0259dqiqat i\u015fi kimi diqq\u0259t \u00e7\u0259kir, burada kitab\u0131n \u00e7ap \u00fcsullar\u0131, poliqrafiya texnika v\u0259 texnologiyas\u0131n\u0131n, h\u0259m\u00e7inin n\u0259\u015friyyat-poliqrafiya sisteminin inki\u015faf s\u0259viyy\u0259si v\u0259 s. \u0259trafl\u0131 ilk t\u0259cr\u00fcbi \u0259sasl\u0131 m\u0259nb\u0259 kimi ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<br \/>\nMonoqrafiyada kitab\u00e7\u0131l\u0131q, kitab\u0131n b\u0259dii v\u0259 texniki t\u0259rtibat i\u015fi, poliqrafiya-n\u0259\u015friyyat sistemi, bu sah\u0259d\u0259 texniki-texnoloji imkanlar\u0131n kitab t\u0259rtibat\u0131nda rolu v\u0259 s. y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 elmi izaha c\u0259lb edilib; kitab\u0131n n\u0259\u015friyyat-poliqrafiya sisteminin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131na m\u00fcsb\u0259t-h\u0259lledici \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259siri \u015f\u00fcbh\u0259sizdir. <!--more--><\/p>\n<p>\u00abAz\u0259rbaycan kitab\u0131n\u0131n b\u0259dii v\u0259 texniki t\u0259rtibat tarixi\u00bb kitab-monoqrafiyas\u0131nda Az\u0259rbaycan kitab\u0131n\u0131n min illik tarixi diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7\u0259kilir; m\u00fc\u0259llif istehsalatda qazand\u0131\u011f\u0131 z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259saslanaraq Az\u0259rbaycan kitab\u0131n\u0131n b\u0259dii v\u0259 texniki t\u0259rtibat prosesini m\u00fck\u0259mm\u0259l t\u0259hlil\u0259 c\u0259lb edir, el\u0259c\u0259 d\u0259, kitab\u00e7\u0131l\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olan, n\u0259\u015fr i\u015fin\u0259 al\u00fcd\u0259 insanlara poliqrafiya-n\u0259\u015friyyat sisteminin praktik v\u0259 n\u0259z\u0259ri \u0259saslar\u0131n\u0131 ayd\u0131n ba\u015fa sal\u0131r. Burada yazar\u0131n, \u0259d\u0259bi, elmi, texniki v\u0259 b\u0259dii redaktorun kitabla \u00fcnsiyy\u0259ti, kitab\u00e7\u0131l\u0131qda onlar\u0131n h\u0259r birinin v\u0259zif\u0259 funksiyalar\u0131 &#8211; v\u0259zif\u0259l\u0259ri d\u0259qiq g\u00f6st\u0259rilir, kitab n\u0259\u015fr ed\u0259nin t\u0259rtibat funksiyalar\u0131 ayd\u0131n formada \u0259ks etdirilir, kitab-poliqrafiya i\u015finin \u00e7ap m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri, \u00e7ap \u00fcsullar\u0131 yollar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir.<br \/>\nKitab b\u0259dii t\u0259rtibat v\u0259 texniki \u00e7ap z\u0259rur\u0259tl\u0259ri fonunda bir t\u0259snifat verir. \u00c7oxlar\u0131n\u0131n, kitab-n\u0259\u015fr i\u015find\u0259 maddi-texniki bazan\u0131n m\u00fctl\u0259q vacibliyinin olmas\u0131 fikrini m\u00fc\u0259llif \u0130rad\u0259 \u018fl\u0259sg\u0259rova monoqrafiya boyu tamam f\u0259rqli t\u0259klif v\u0259 layih\u0259l\u0259rl\u0259 d\u0259qiql\u0259\u015fdirir. Onun bu t\u0259klifl\u0259ri t\u0259kc\u0259 kitab-n\u0259\u015friyyat i\u015finin m\u00fck\u0259mm\u0259lliyin\u0259 siray\u0259t etmir, h\u0259m d\u0259 poliqrafiya materiallar\u0131 istehsal\u0131nda b\u0259dii-texniki predmetl\u0259rin \u00fcmd\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 oldu\u011funa diqq\u0259t \u00e7\u0259kir.<br \/>\nMonoqrafiyan\u0131n maraql\u0131 statuslar\u0131ndan biri kitab n\u0259\u015frinin kompozisiya v\u0259 b\u0259dii-poliqrafik m\u0259\u011fzind\u0259 psixofizioloji amill\u0259rin dinamikliyidir. M\u00fc\u0259llif kitab t\u0259rtibat\u0131 v\u0259 texniki z\u0259rur\u0259tl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, m\u0259tnin d\u0259rk olunmas\u0131, m\u00f6vzunun m\u0259ntiqd\u0259 bitkin forma almas\u0131, redaktorun m\u0259tn\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 yana\u015fma t\u0259sirl\u0259ri, redakt\u0259 i\u015find\u0259 redaktor d\u00fcr\u00fcstl\u00fcy\u00fc, h\u0259tta abzas, yaz\u0131da kursiv m\u0259s\u0259l\u0259si, \u015friftl\u0259rin \u00f6l\u00e7\u00fc v\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si, \u0259lifbaya uy\u011fun \u015friftin se\u00e7ilm\u0259si, m\u0259tnin, da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u0259sasa g\u00f6r\u0259 s\u0131ralanma formalar\u0131 v\u0259 s.-\u0259 d\u0259 s\u0131rf t\u0259cr\u00fcbi-d\u0259qiq elementl\u0259r kimi yana\u015f\u0131b, araya-\u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirdiyi bu t\u0259dqiqat i\u015finin m\u00fck\u0259mm\u0259lliyin\u0259 nail olub.<br \/>\nAd\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n kitab n\u0259\u015friyyat-poliqrafiya sah\u0259sind\u0259 kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na d\u00fcr\u00fcst \u0259yani v\u0259saitdir. A\u00e7\u0131\u011f\u0131, m\u00fc\u0259llif bu sanball\u0131 monoqrafiyan\u0131n t\u0259cr\u00fcbi istifad\u0259sin\u0259 geni\u015f z\u0259min yarad\u0131b, burada t\u0259kc\u0259 bir s\u0259b\u0259b\u0259 deyil, bir s\u0131ra sah\u0259l\u0259r\u0259 z\u0259ngin material ver\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli elmi u\u011fura imza at\u0131b.<br \/>\nMonoqrafiyada n\u0259z\u0259riyy\u0259 v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 birl\u0259\u015fmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259dir. M\u00fc\u0259llif burada kitab\u0131, kitab\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, n\u0259\u015fr i\u015fini (h\u0259m d\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq) kompleks \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259dqiqata c\u0259lb edib, kitab\u0131 yazar, \u0259d\u0259bi, elmi, texniki v\u0259 b\u0259dii redaktorun, poliqrafiya m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin birg\u0259 \u0259m\u0259yinin m\u0259hsulu kimi verib, \u00fcmumi i\u015fd\u0259 onlar\u0131n h\u0259r birinin da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 m\u0259suliyy\u0259ti g\u00f6st\u0259rib.<br \/>\nT\u0259biidir ki, n\u0259\u015fr i\u015find\u0259 t\u0259rtibat \u00f6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259dir, lakin m\u00fc\u0259llif bu prosesd\u0259 m\u0259tnin s\u0259hvsiz y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131, faktlar\u0131n d\u0259qiqliyini, yaz\u0131-x\u0259tt z\u0259minl\u0259rini, redakt\u0259ni, r\u0259sam i\u015finin z\u0259ruriliyini, slayd-ka\u011f\u0131z v\u0259 ofset elementl\u0259rini v\u0259 s. vacib say\u0131r, texnoloji s\u0259viyy\u0259nin lab\u00fcdl\u00fcy\u00fcn\u00fc m\u00fcmk\u00fcn say\u0131r v\u0259 buna s\u00fcbut olaraq son ill\u0259r orta m\u0259kt\u0259b d\u0259rslikl\u0259rind\u0259 ya\u015fanan probleml\u0259ri \u0259sas g\u0259tirir. Biz d\u0259 bilirik ki, son ill\u0259r d\u0259rslikl\u0259r \u0259d\u0259bi-b\u0259dii v\u0259 texniki redakt\u0259 i\u015find\u0259n x\u0259b\u0259rsiz olan m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlan\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 kitab\u00e7\u0131l\u0131q, n\u0259\u015fr-poliqrafiya i\u015fi bir k\u0259narda qal\u0131r, h\u0259tta d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 redakt\u0259 savads\u0131zl\u0131\u011f\u0131 qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir, kitab\u0131n, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 oradak\u0131 m\u0259tnl\u0259rin d\u0259rkind\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259zlik ya\u015fan\u0131r. \u0130rad\u0259 xan\u0131m\u0131n monoqrafiyas\u0131 \u0259slind\u0259, bu tip \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar\u0131 tam aradan qald\u0131r\u0131r, bir n\u00f6v, \u00e7\u00f6r\u0259yin \u00e7\u00f6r\u0259k\u00e7iy\u0259 verilm\u0259sinin z\u0259ruriliyini vacib say\u0131r.<br \/>\nMonoqrafiyan\u0131n elmi-h\u0259yati v\u0259 ictimai \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n z\u0259rur\u0259tl\u0259ri \u00e7oxdur. M\u00fc\u0259llif bu m\u0259\u011fzi \u00abN\u0259tic\u0259\u00bbd\u0259 bir kod alt\u0131nda sisteml\u0259\u015fdirm\u0259yi ustal\u0131qla bacar\u0131b: \u00ab\u2026\u0130nformasiya m\u0259kan\u0131na n\u0259zar\u0259t t\u0259k ideoloji yox, h\u0259m d\u0259 d\u00f6vl\u0259ti \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n strateji m\u0259s\u0259l\u0259dir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 n\u0259\u015friyyatlarda n\u0259\u015fr\u0259 haz\u0131rlanan \u0259s\u0259rl\u0259rin ideyas\u0131 d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259li, onlar\u0131n elmi-\u0259d\u0259bi d\u0259y\u0259rin\u0259, b\u0259dii-texniki t\u0259rtibat\u0131na n\u0259zar\u0259t edilm\u0259lidir. Ax\u0131 t\u0259rtibat n\u0259\u015frin oxucu \u015f\u00fcuruna t\u0259sirini g\u00fccl\u0259ndirdiyi kimi, onu yanl\u0131\u015f istiqam\u0259t\u0259 d\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259 bil\u0259r\u2026\u00bb<br \/>\nHe\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, n\u0259\u015friyyat-poliqrafiya sah\u0259sind\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l biliy\u0259, z\u0259ngin istehsalat t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 yiy\u0259l\u0259nmi\u015f \u0130rad\u0259 \u018fl\u0259sg\u0259rovan\u0131n \u00abAz\u0259rbaycan kitab\u0131n\u0131n b\u0259dii v\u0259 texniki t\u0259rtibat tarixi\u00bb kitab-monoqrafiyas\u0131 kitab-n\u0259\u015fr i\u015find\u0259 analitik t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc, b\u0259dii-texniki t\u0259rtibat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini vacib say\u0131r, bu m\u00fcst\u0259vid\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli rolunu t\u0259qdim edir.<br \/>\nA\u00e7\u0131\u011f\u0131, h\u0259rd\u0259n el\u0259 kitablara rast g\u0259lirik ki, \u00f6zl\u0259rinin ictimai vizual \u0259n\u0259n\u0259\u00e7iliyi il\u0259 ger\u00e7\u0259k m\u0259nada f\u0259rqli t\u0259sir ba\u011f\u0131\u015flay\u0131rlar. Bel\u0259 kitablarda \u0259sas\u0259n ruhsal-ictimai s\u0259mt qabar\u0131q-g\u00f6r\u00fcn\u0259n olur. He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, \u0130rad\u0259 xan\u0131m\u0131n ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n kitab\u0131 da bu prosesi \u00f6z\u00fcnd\u0259 geni\u015f ehtiva edir. M\u00fc\u0259llif burada f\u0259rdi z\u0259minl\u0259r\u0259 \u0259saslan\u0131b, kitab-n\u0259\u015fr s\u0259ciyy\u0259sini t\u0259cr\u00fcbi \u0259saslarla xarakteriz\u0259 edib, kitab t\u0259rtibat\u0131 v\u0259 n\u0259hriyyat-poliqrafiya kodeksl\u0259rin\u0259 real g\u00f6rk\u0259m verib.<br \/>\n\u0130rad\u0259 xan\u0131m\u0131n ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n kitab\u0131 doktrina deyil, daha \u00e7ox t\u0259cr\u00fcb\u0259, g\u00f6rk prosesidir. Kitab\u0131n \u0259sas qay\u0259si h\u0259qiq\u0259ti zamandan \u00fcst\u00fcn tutan \u0259yani c\u0259hddir.<br \/>\nU\u011furuna sevinirik, \u0130rad\u0259 xan\u0131m!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar v\u0259 Jurnalistl\u0259r Birlikl\u0259rinin \u00fczv\u00fc, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin T\u0259qa\u00fcd Fondunun t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fc, Kitab \u00e7ap\u0131 i\u015finin bir t\u0259dqiqat sah\u0259si olmas\u0131 t\u0259kc\u0259 ehtimal deyil; bu proses h\u0259m d\u0259 elmi ger\u00e7\u0259klikdir v\u0259 kitab\u0131n b\u0259dii v\u0259 texniki t\u0259rtibat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini d\u0259 geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 xarakteriz\u0259 edir. \u018flb\u0259tt\u0259, kitab, t\u0259rtibat v\u0259 \u00e7ap z\u0259rur\u0259ti poliqrafik sistemin beyn\u0259lxalq \u0259saslar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir; bu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-12263","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12263","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12263"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12263\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12266,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12263\/revisions\/12266"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12263"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12263"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12263"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}