{"id":13811,"date":"2015-08-09T22:45:43","date_gmt":"2015-08-09T17:45:43","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=13811"},"modified":"2015-08-09T22:47:33","modified_gmt":"2015-08-09T17:47:33","slug":"islam-qardasi-qardasa-qirdirmaz","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=13811","title":{"rendered":"\u0130slam qarda\u015f\u0131 qarda\u015fa q\u0131rd\u0131rmaz&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/11872910_875280205891553_1278019793_n.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/11872910_875280205891553_1278019793_n-300x278.jpg\" alt=\"11872910_875280205891553_1278019793_n\" width=\"300\" height=\"278\" class=\"alignnone size-medium wp-image-13812\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/11872910_875280205891553_1278019793_n-300x278.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/11872910_875280205891553_1278019793_n.jpg 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u018fr\u0259b d\u00fcnyas\u0131, b\u0259lk\u0259 d\u0259, monqol i\u015f\u011fal\u0131ndan bu yana \u0259n b\u00f6y\u00fck i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131ndan birini ya\u015fay\u0131r. Bu d\u0259f\u0259 i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131n ba\u015f aktyoru \u0259r\u0259bl\u0259rin \u00f6z\u00fcd\u00fcr. Ramazan ay\u0131 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n bir-birin\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131\u011f\u0131 ay oldu\u011fu halda Y\u0259m\u0259n Ramazan ay\u0131na 24 saat qalm\u0131\u015f ba\u015f ver\u0259n d\u00f6rd ayr\u0131 terror akt\u0131 il\u0259 girdi. Ramazan ay\u0131 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 meydana g\u0259l\u0259n h\u00fccumlar bir m\u00fcs\u0259lman\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259siz hiss etm\u0259li oldu\u011fu yerd\u0259 &#8211; m\u0259scidl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015f verdi. Ramazanda m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r yaln\u0131z m\u0259scidl\u0259rd\u0259 partlayan bombalarla m\u0259hdud deyil. Bir \u00e7ox m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259sind\u0259 insanlar acl\u0131q v\u0259 \u00f6l\u00fcm t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 h\u0259yatda qalma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.  \u00dcst\u0259lik, bu c\u00fcr \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259td\u0259  bir d\u0259 \u00f6z\u00fc il\u0259 eyni v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan ba\u015fqa bir m\u00fcs\u0259lman qarda\u015f\u0131 il\u0259 vuru\u015fur. Aralar\u0131ndak\u0131 yegan\u0259 f\u0259rq inanclar\u0131d\u0131r. \u018fslind\u0259,  ikisi d\u0259 m\u00fcs\u0259lman oldu\u011funu deyir. Eyni Allaha, eyni kitaba, eyni pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r\u0259 inan\u0131rlar. Qibl\u0259l\u0259ri d\u0259 birdir. Eyni istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259lib, eyni \u015f\u0259kild\u0259 namaz q\u0131l\u0131rlar. B\u0259s nec\u0259 olur ki, m\u0259scid\u0259 ibad\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn ged\u0259n qarda\u015flar\u0131n\u0131 q\u0259tl ed\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r q\u0259ddarla\u015f\u0131rlar?<br \/>\nD\u00fczg\u00fcn h\u0259ll yolu probleml\u0259rin d\u0259qiq m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si il\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130slam \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259ki bu v\u0259ziyy\u0259tin bir \u00e7ox siyasi v\u0259 ictimai amill\u0259r olmaqla iki \u0259sas s\u0259b\u0259bi var:  m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n \u00f6z aralar\u0131nda ittifaq qurmamas\u0131 v\u0259 \u0130slam\u0131n Quranda yeri olmayan d\u0259y\u0259rl\u0259rl\u0259 eynil\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k ya\u015fanmas\u0131. Bu da yanl\u0131\u015f bilin\u0259n \u0130slamd\u0131r. Bu g\u00fcn m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259 hakim olan bu yanl\u0131\u015f \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131nda demokratiya, fikir azadl\u0131\u011f\u0131, sevgi, h\u00f6rm\u0259t, \u015f\u0259fq\u0259t, dostluq, f\u0259dakarl\u0131q kimi anlay\u0131\u015flar yoxdur. Bu dinin ad\u0131 \u0130slam deyil, xurafatd\u0131r. \u015ei\u0259 d\u0259, s\u00fcnni d\u0259 eyni batil dini m\u00fcdafi\u0259 edir: \u201cS\u0259nin fikrinl\u0259 raz\u0131 deyil\u0259m! Ya m\u0259nimkini q\u0259bul et, ya da yox ol!\u201d<br \/>\nX\u00fcsusil\u0259 son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 bu  xurafat\u00e7\u0131 anlay\u0131\u015f \u0130slam dini kimi adlanma\u011fa ba\u015flad\u0131. B\u0259zi \u00e7evr\u0259l\u0259r xurafat dinin\u0259 \u0130slam ad\u0131n\u0131 qoydular. Xurafata qar\u015f\u0131 olan qorxular\u0131n\u0131 \u0130slama y\u00f6n\u0259ltdil\u0259r v\u0259 bel\u0259likl\u0259, \u0130slam d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliyi yay\u0131ld\u0131. \u0130nsanlar qorxular\u0131n\u0131n \u0130slamdan deyil, xurafatdan qaynaqland\u0131\u011f\u0131n\u0131n f\u0259rqind\u0259 bel\u0259 olmad\u0131lar. Xurafat\u00e7\u0131lar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 dinin \u0130slam ad\u0131na ortaya \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259dil\u0259r. \u00c7\u00fcnki he\u00e7 k\u0259s onlara \u0130slam\u0131n bu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 izah etm\u0259yib. N\u0259 \u0130slam ad\u0131na ortaya \u00e7\u0131xan s\u00fcnni v\u0259 \u015fi\u0259 radikallar, n\u0259 d\u0259 bu radikallardan qorxan islamofoblar h\u0259qiqi \u0130slam\u0131n xurafat, qorxunc, sevgisiz v\u0259 nifr\u0259t dolu dinl\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259sinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259 bildi.<br \/>\n\u0130slam dininin radikallar\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya, \u0259n \u00e7ox da m\u00fcs\u0259lmanlara z\u0259r\u0259r verm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Bu g\u00fcn Y\u0259m\u0259nd\u0259, \u0130raqda, \u018ffqan\u0131standa, Misird\u0259 v\u0259 Liviyada ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin s\u0259b\u0259bi budur.<br \/>\n&#8220;M\u00fclayim \u0130slam&#8221; ifad\u0259si d\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n ortaya at\u0131ld\u0131 v\u0259 radikallar\u0131n v\u0259h\u015filiyin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparan m\u00fcs\u0259lmanlar &#8220;m\u00fclayim m\u00fcs\u0259lman&#8221; olaraq adlanma\u011fa ba\u015fland\u0131. \u0130slam \u0259leyhin\u0259 s\u0259sl\u0259r m\u00fclayim \u0130slam\u0131n t\u0259r\u0259fdarlar\u0131n\u0131 t\u0259qdir etdil\u0259r, amma radikallara qar\u015f\u0131 onlar\u0131 g\u00fccs\u00fcz g\u00f6rd\u00fcl\u0259r. Onlar\u0131n yanl\u0131\u015f inanclar\u0131na g\u00f6r\u0259, fanatikl\u0259rin m\u00fcdafi\u0259 etdiyi din h\u0259qiqi \u0130slamd\u0131r v\u0259 m\u00fclayim olanlar t\u0259r\u0259find\u0259n yum\u015fald\u0131lma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r (\u0130slam\u0131 b\u00fct\u00fcn bu b\u0259nz\u0259tm\u0259l\u0259rd\u0259n t\u0259nzih edir\u0259m). H\u0259tta buna \u0130slamda islahat, m\u00fclayim \u0130slam t\u0259r\u0259fdarlar\u0131na da reformist dedil\u0259r. Halbuki bu, bir islahat deyil. \u0130slam\u0131n Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz (\u0259s) d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 oldu\u011fu kimi ya\u015fanmas\u0131 t\u0259l\u0259bidir. \u0130slam dinin\u0259 sonradan \u0259lav\u0259 olunan b\u00fct\u00fcn xurafatlar\u0131n t\u0259rk edilm\u0259si v\u0259 s\u0259hab\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259ki \u0130slama geri qay\u0131d\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259y g\u00f6st\u0259rilm\u0259sidir.<br \/>\nH\u0259qiqi m\u00fcs\u0259lmanlar ill\u0259rdir \u0130slam ad\u0131 alt\u0131nda d\u00fcnyaya yay\u0131lan yalanlar\u0131 elml\u0259 yox etm\u0259y\u0259, Qurandan d\u0259lill\u0259rl\u0259 \u0130slam\u0131n h\u0259qiq\u0259tini g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. M\u0259qs\u0259dl\u0259ri ill\u0259rdir \u0130slam ad\u0131na ortaya \u00e7\u0131xan radikalizmi, fanatizmi, xurafat\u0131 v\u0259 \u0130slamla \u0259laq\u0259si olmayan xurafat dinini ortadan qald\u0131rmaq v\u0259 xurafat\u00e7\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n \u0130slama qar\u015f\u0131 at\u0131lm\u0131\u015f \u0259n b\u00f6y\u00fck b\u00f6htana son qoymaqd\u0131r.<br \/>\n\u0130slam\u0131n ad\u0131 xurafatdan xilas edildiyi g\u00fcn m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n da a\u011fr\u0131l\u0131-ac\u0131l\u0131, qanl\u0131 v\u0259 s\u0259fal\u0259t i\u00e7ind\u0259ki \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259td\u0259n xilas olduqlar\u0131 g\u00fcn olacaq. Qad\u0131nlar rahat, t\u0259hl\u00fck\u0259siz, s\u0259rb\u0259st g\u0259z\u0259rk\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259d\u0259n: \u201cM\u0259n m\u00fcs\u0259lmanam\u201d, -dey\u0259 bil\u0259c\u0259k. \u00d6lk\u0259l\u0259r abad, t\u0259miz, estetik, t\u0259hl\u00fck\u0259siz yerl\u0259r\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k, insanlar\u0131 sevgi dolu, m\u0259rh\u0259m\u0259tli, elmli, keyfiyy\u0259tli, modern olmaqla \u0130slam\u0131 \u0259n g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 ya\u015faya bil\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>\u00dclviyy\u0259 \u018flizad\u0259<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fr\u0259b d\u00fcnyas\u0131, b\u0259lk\u0259 d\u0259, monqol i\u015f\u011fal\u0131ndan bu yana \u0259n b\u00f6y\u00fck i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131ndan birini ya\u015fay\u0131r. Bu d\u0259f\u0259 i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131n ba\u015f aktyoru \u0259r\u0259bl\u0259rin \u00f6z\u00fcd\u00fcr. Ramazan ay\u0131 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n bir-birin\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131\u011f\u0131 ay oldu\u011fu halda Y\u0259m\u0259n Ramazan ay\u0131na 24 saat qalm\u0131\u015f ba\u015f ver\u0259n d\u00f6rd ayr\u0131 terror akt\u0131 il\u0259 girdi. Ramazan ay\u0131 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 meydana g\u0259l\u0259n h\u00fccumlar bir m\u00fcs\u0259lman\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259siz hiss etm\u0259li [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-13811","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13811","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13811"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13811\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13813,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13811\/revisions\/13813"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13811"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}