{"id":13818,"date":"2015-08-11T15:00:36","date_gmt":"2015-08-11T10:00:36","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=13818"},"modified":"2015-08-11T16:37:17","modified_gmt":"2015-08-11T11:37:17","slug":"islam-olk%c9%99l%c9%99rind%c9%99ki-s%c9%99ri%c9%99t-qurana-uygundurmu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=13818","title":{"rendered":"\u0130slam \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259ki \u015f\u0259ri\u0259t Qurana uy\u011fundurmu?"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/nk.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/nk-300x300.jpg\" alt=\"nk\" width=\"300\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-13819\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/nk-300x300.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/nk-150x150.jpg 150w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/nk.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u0130slam dedikd\u0259 \u00e7ox insan hal-haz\u0131rda bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fanan \u015f\u0259ri\u0259tl\u0259ri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Halbuki Qurana \u0259saslanmayan, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 uydurma h\u0259disl\u0259r\u0259 \u0259saslanan \u015f\u0259ri\u0259tl\u0259 Qurandak\u0131 \u015f\u0259ri\u0259t eynil\u0259\u015fdiril\u0259 bilm\u0259z. \u018fg\u0259r d\u00fcnyada \u0130slam \u015f\u0259ri\u0259tin\u0259 uy\u011fun idar\u0259 olunan bir \u00f6lk\u0259 olsayd\u0131, Quran\u0131n &#8220;Dind\u0259 m\u0259cburiyy\u0259t yoxdur&#8221; h\u00f6km\u00fcn\u0259 \u0259sas\u0259n, tam demokratiya ya\u015fanard\u0131. Mal-m\u00fclk h\u0259rislikl\u0259 y\u0131\u011f\u0131lmaz, Quran\u0131n yoxsulu qoruma\u011fa v\u0259 \u00f6z n\u0259fsind\u0259n \u0259vv\u0259l qarda\u015f\u0131n\u0131n n\u0259fsini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 t\u0259\u015fviq ed\u0259n g\u00f6z\u0259l h\u00f6km\u00fcn\u0259 \u0259saslanan h\u0259yat t\u0259rzi hakim olard\u0131. H\u0259yat standartlar\u0131 y\u00fcks\u0259k v\u0259 keyfiyy\u0259tli olard\u0131. Elm v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259r veril\u0259rdi. He\u00e7 bir irqi v\u0259 dini ayr\u0131-se\u00e7kilik olmadan b\u00fct\u00fcn mill\u0259tl\u0259r\u0259 sevgi v\u0259 \u015f\u0259fq\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131lard\u0131. S\u00f6z v\u0259 fikir azadl\u0131\u011f\u0131 olard\u0131, lakin \u0259sla t\u0259hqir\u0259,  \u015fidd\u0259t v\u0259 t\u0259zyiq\u0259 yol verilm\u0259zdi. Quran\u0131n &#8220;kim bir adam\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259n v\u0259 ya yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 f\u0259sad t\u00f6r\u0259tm\u0259y\u0259n bir \u015f\u0259xsi \u00f6ld\u00fcr\u0259rs\u0259, sanki b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr&#8221; x\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131na \u0259m\u0259l edil\u0259rdi. M\u00fcs\u0259lman oldu\u011funu iddia ed\u0259nl\u0259r dig\u0259r m\u0259zh\u0259bd\u0259n olanlar\u0131 asanl\u0131qla \u00f6ld\u00fcrm\u0259zdi.<\/p>\n<p>Lakin hal-haz\u0131rda \u0130slam \u015f\u0259ri\u0259ti ya\u015fanan \u00f6lk\u0259l\u0259rin he\u00e7 birind\u0259 bu sistem dem\u0259k olar ki, yoxdur. \u00c7\u00fcnki haz\u0131rda \u015f\u0259ri\u0259t ad\u0131 alt\u0131nda ya\u015fanan sistem Qurandak\u0131 \u0130slam \u015f\u0259ri\u0259ti il\u0259 idar\u0259 edilmir. \u0130slam\u0131n \u015f\u0259ri\u0259tini ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn dini b\u00fct\u00fcn xurafatlardan t\u0259mizl\u0259m\u0259k v\u0259 Quranda t\u0259svir olunan \u015f\u0259ri\u0259t\u0259 uy\u011fun ya\u015famaq laz\u0131md\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130slam \u015f\u0259ri\u0259ti il\u0259 idar\u0259 olunan \u00f6lk\u0259nin r\u0259hb\u0259ri xurafatlara deyil, tamamil\u0259 Qurana uy\u011fun q\u0259rarlar q\u0259bul etm\u0259lidir. Qurana tabe olan m\u00fcs\u0259lman lider \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u00fc\u00e7 \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259ti birl\u0259\u015fdirm\u0259lidir: \u015f\u0259fq\u0259tli, demokratik v\u0259 \u0259dal\u0259tli olmal\u0131d\u0131r. Bu lider\u0259 n\u0259inki xalq, qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin d\u0259 liderl\u0259ri daima etibar ed\u0259r. Quran \u0259xlaq\u0131na yiy\u0259l\u0259nmi\u015f m\u00fcs\u0259lman liderin himay\u0259sind\u0259 ya\u015fayan insanlar demokratiyan\u0131 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 t\u0259tbiq olunmam\u0131\u015f \u0259n m\u00fck\u0259mm\u0259l \u015f\u0259klini g\u00f6r\u0259 bil\u0259rl\u0259r. He\u00e7 kim\u0259 m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 islami m\u0259suliyy\u0259tl\u0259r y\u00fckl\u0259nm\u0259z, h\u0259r k\u0259s \u00f6z inanc\u0131na g\u00f6r\u0259 s\u0259rb\u0259st h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259r.<\/p>\n<p>Qurandak\u0131 \u0130slama \u0259sas\u0259n, h\u0259r k\u0259sl\u0259 b\u0259rab\u0259r v\u0259 \u0259dal\u0259tli r\u0259ftar edil\u0259r. B\u0259z\u0259n m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n \u00f6z \u0259leyhin\u0259 yaranan v\u0259ziyy\u0259t olsa da, \u201cEy iman g\u0259tir\u0259nl\u0259r! \u00d6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn v\u0259 ya valideynl\u0259rin, ya da yax\u0131n qohumlar\u0131n \u0259leyhin\u0259 olsa bel\u0259, Allah \u015fahidl\u0259ri kimi \u0259dal\u0259ti qoruyun\u201d ay\u0259sinin t\u0259l\u0259bi il\u0259 \u0259dal\u0259t m\u00fctl\u0259q b\u0259rpa olunar.<\/p>\n<p>\u0130slam dininin m\u0259nb\u0259yi Quran oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259ri\u0259ti d\u0259 Qurandan \u00f6yr\u0259nm\u0259k daha do\u011fru olar. Hal-haz\u0131rda \u0130slam \u015f\u0259ri\u0259ti il\u0259 idar\u0259 edildiyini iddia ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin Qurana n\u0259 q\u0259d\u0259r uy\u011fun oldu\u011funa baxmaq laz\u0131md\u0131r. Bel\u0259 ki, Quran\u0131n biz\u0259 \u0259dal\u0259ti, demokratiyan\u0131, azadl\u0131\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259tdiyi halda \u0130slam\u0131 m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259bul etdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan, \u00f6z m\u0259zh\u0259bind\u0259n olmayanlar\u0131 asanl\u0131qla \u00f6ld\u00fcr\u0259n, Quranda olmayan h\u00f6kml\u0259ri t\u0259tbiq etdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki \u015f\u0259ri\u0259tin Qurana \u0259saslanmad\u0131\u011f\u0131  a\u015fkar g\u00f6r\u00fcn\u0259r. Lakin Quran\u0131n biz\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi yola tabe olsalar, sevginin hakim oldu\u011fu, he\u00e7 kimin inanc azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, h\u0259r k\u0259sin bolluq i\u00e7ind\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 c\u0259miyy\u0259t yaranar. Qurana \u0259saslanan \u0130slam \u015f\u0259ri\u0259tind\u0259 xurafatlara yer olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn radikalizm d\u0259 aradan qalxar. Xurafatlara \u0259saslanan \u015f\u0259ri\u0259tin \u0259v\u0259zin\u0259 Qurana \u0259saslanan dini maarifl\u0259ndirm\u0259 is\u0259 \u0130slam\u0131 v\u0259h\u015f\u0259t dini kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fanlara \u00e7ox g\u00f6z\u0259l cavab olar.<\/p>\n<p>N\u0259rmin K\u0259rimzad\u0259<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130slam dedikd\u0259 \u00e7ox insan hal-haz\u0131rda bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fanan \u015f\u0259ri\u0259tl\u0259ri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Halbuki Qurana \u0259saslanmayan, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 uydurma h\u0259disl\u0259r\u0259 \u0259saslanan \u015f\u0259ri\u0259tl\u0259 Qurandak\u0131 \u015f\u0259ri\u0259t eynil\u0259\u015fdiril\u0259 bilm\u0259z. \u018fg\u0259r d\u00fcnyada \u0130slam \u015f\u0259ri\u0259tin\u0259 uy\u011fun idar\u0259 olunan bir \u00f6lk\u0259 olsayd\u0131, Quran\u0131n &#8220;Dind\u0259 m\u0259cburiyy\u0259t yoxdur&#8221; h\u00f6km\u00fcn\u0259 \u0259sas\u0259n, tam demokratiya ya\u015fanard\u0131. Mal-m\u00fclk h\u0259rislikl\u0259 y\u0131\u011f\u0131lmaz, Quran\u0131n yoxsulu qoruma\u011fa v\u0259 \u00f6z n\u0259fsind\u0259n \u0259vv\u0259l qarda\u015f\u0131n\u0131n n\u0259fsini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-13818","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13818","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13818"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13818\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13820,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13818\/revisions\/13820"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13818"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13818"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13818"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}