{"id":14087,"date":"2015-08-22T11:15:56","date_gmt":"2015-08-22T06:15:56","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=14087"},"modified":"2015-08-22T12:25:55","modified_gmt":"2015-08-22T07:25:55","slug":"t%c9%99ran%c9%99-turan-r%c9%99himli-b%c9%99xtiyar-vahabzad%c9%99-poeziyasi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=14087","title":{"rendered":"T\u0259ran\u0259 Turan R\u018fH\u0130ML\u0130.&#8221;B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259 poeziyas\u0131&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/ttrts.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/ttrts-192x300.jpg\" alt=\"ttrts\" width=\"192\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-13545\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/ttrts-192x300.jpg 192w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/ttrts.jpg 288w\" sizes=\"auto, (max-width: 192px) 100vw, 192px\" \/><\/a><\/p>\n<p>T\u018fRAN\u018f TURAN R\u018fH\u0130ML\u0130,<br \/>\nfilologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent<\/p>\n<p>B\u018fXT\u0130YAR VAHABZAD\u018f POEZ\u0130YASI<br \/>\nM\u0130LL\u0130-M\u018fN\u018fV\u0130 D\u018fY\u018fRL\u018fR KONTEKST\u0130ND\u018f<\/p>\n<p>M\u00fcasir Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u0259n parlaq simalar\u0131ndan olan B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259 mayas\u0131n\u0131 el \u0259d\u0259biyyat\u0131ndan, \u0259trini v\u0259t\u0259n torpa\u011f\u0131ndan, g\u00fcc\u00fcn\u00fc xalq ruhundan alan m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 b\u0259dii fikrimizin z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 m\u00fcst\u0259sna rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. \u015eairin \u00e7oxc\u0259h\u0259tli yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 mill\u0259timizin ke\u00e7mi\u015fi, bu g\u00fcn\u00fc, g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikir v\u0259 duy\u011fular, h\u0259yata, s\u0259n\u0259t\u0259 f\u0259ls\u0259fi g\u00f6r\u00fc\u015f v\u0259 bax\u0131\u015flar m\u0259cmusu kimi diqq\u0259t\u0259layiqdir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n y\u00fczillikl\u0259rin s\u0131na\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f, daim inki\u015fafda olan milli m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0259daq\u0259t hissi, az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259fkur\u0259si, t\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015fliyi bu poeziyan\u0131n dayaq s\u00fctunlar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir.<br \/>\n\u00d6mr\u00fcn\u00fcn altm\u0131\u015f ilini m\u00fcq\u0259dd\u0259s s\u0259n\u0259t qay\u0259sin\u0259 xidm\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn yorulmadan q\u0259l\u0259m \u00e7alan \u015fair \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131 milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk\u0259 s\u0259sl\u0259mi\u015f, mill\u0259tinin daim sevgi v\u0259 ehtirama layiq oldu\u011funu, b\u00fct\u00fcn m\u00fcq\u0259dd\u0259s amallar\u0131n f\u00f6vq\u00fcnd\u0259 dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. \u00c7ingiz Aytmatov bu c\u0259h\u0259t\u0259 diqq\u0259t yetir\u0259r\u0259k yaz\u0131rd\u0131: \u00abVahabzad\u0259nin poetik t\u0259f\u0259kk\u00fcr m\u0259d\u0259niyy\u0259ti t\u0259bi\u0259tc\u0259 millidir. Bu m\u00fcst\u0259sna d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 z\u0259ruri hald\u0131r ki, s\u0259n \u00f6vlad\u0131 oldu\u011fun xalq\u0131n nitq hiss\u0259sind\u0259 fel olma\u011f\u0131 bacarasan, xalq\u0131n\u0131n canl\u0131 dil memarl\u0131\u011f\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259ni ver\u0259 bil\u0259s\u0259n. Bununla yana\u015f\u0131, Vahabzad\u0259nin poetik t\u0259f\u0259kk\u00fcr m\u0259d\u0259niyy\u0259ti daha \u00fcst\u00fcn mahiyy\u0259t k\u0259sb edir v\u0259 millilikd\u0259n \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri s\u0259viyy\u0259y\u0259 qalx\u0131r\u2026 \u0130ndiki halda s\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131 \u015fairi oxuyanda d\u00fcnyan\u0131 duyursan.\u00bb <!--more--><\/p>\n<p>B\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa ikinci cahan m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f B.Vahabzad\u0259 \u00e7ox z\u0259ngin bir yarad\u0131c\u0131l\u0131q yolu ke\u00e7mi\u015fdir. O, yetmi\u015fd\u0259n art\u0131q \u015fer kitab\u0131n\u0131n, iki monoqrafiyan\u0131n, on bir elmi-publisist kitab\u0131n v\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 m\u0259qal\u0259nin m\u00fc\u0259llifidir. \u015eair tarixi v\u0259 m\u00fcasir m\u00f6vzuda iyirmid\u0259n art\u0131q iri h\u0259cmli poemas\u0131nda (\u00ab\u0130ztirab\u0131n sonu\u00bb, \u00abEtiraf\u00bb, \u00ab\u015e\u0259bi-hicran\u00bb, \u00abG\u00fcl\u00fcstan\u00bb, \u00abSad\u0259 adamlar\u00bb, At\u0131lm\u0131\u015flar\u00bb, \u00abT\u0259zadlar\u00bb, \u00abA\u011flar-g\u00fcl\u0259y\u0259n\u00bb, \u00abYollar \u2013 o\u011fullar\u00bb, \u00ab\u018fb\u0259di heyk\u0259l\u00bb, \u00abD\u00f6rd y\u00fcz on alt\u0131\u00bb, \u00abV\u0259t\u0259nim m\u0259nim\u00bb, \u00abH\u0259r bahar\u0131n \u00f6z qaranqu\u015fu\u00bb, \u00abQiym\u0259t\u00bb, \u00abMu\u011fam\u00bb, \u00abL\u0259yaq\u0259t\u00bb, \u00abBa\u011f\u0131\u015flay\u0131n, s\u0259hv olub\u00bb, \u00ab\u015e\u0259hidl\u0259r\u00bb v\u0259 s.) Az\u0259rbaycan ger\u00e7\u0259kliyinin, onun ictimai-sosial, siyasi, m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi probleml\u0259rinin geni\u015f b\u0259dii panoram\u0131n\u0131 vermi\u015fdir. Onun Bak\u0131 Akademik D\u00f6vl\u0259t Dram Teatr\u0131n\u0131n s\u0259hn\u0259sind\u0259 tama\u015faya qoyulan &#8220;Vicdan&#8221;, &#8220;\u0130kinci s\u0259s&#8221;, &#8220;Ya\u011f\u0131\u015fdan sonra&#8221;, &#8220;Yollara iz d\u00fc\u015f\u00fcr&#8221;, &#8220;F\u0259ryad&#8221;, &#8220;Hara gedir bu d\u00fcnya?&#8221;, &#8220;\u00d6z\u00fcm\u00fcz\u00fc k\u0259s\u0259n q\u0131l\u0131nc&#8221;, &#8220;C\u0259zas\u0131z g\u00fcnah&#8221;, &#8220;Dar a\u011fac\u0131&#8221; pyesl\u0259ri d\u00f6vrun \u0259n aktual mili-m\u0259n\u0259vi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin dol\u011fun b\u0259dii \u015f\u0259rhi il\u0259 diqq\u0259ti \u00e7\u0259kir.<br \/>\n1943-c\u00fc ild\u0259 \u201cAna v\u0259 \u015f\u0259kil\u201d adl\u0131 ilk m\u0259tbu \u015feiri il\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q al\u0259min\u0259 q\u0259d\u0259m qoyan \u015fair \u201cYa\u015f\u0131l \u00e7\u0259m\u0259n, a\u011fac alt\u0131, bir d\u0259 ki, t\u00fcnd \u00e7ay\u201d \u015feiriyl\u0259 m\u0259\u015fhurla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. V\u0259t\u0259n h\u0259sr\u0259ti, yurd sevgisini t\u0259r\u0259nn\u00fcm ed\u0259n bu lirik par\u00e7adak\u0131 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik duy\u011fusu sonralar \u015fairin b\u00fct\u00fcn yarad\u0131c\u0131l\u0131q \u00f6rn\u0259kl\u0259rinin apar\u0131c\u0131 motivin\u0259, ilham qayna\u011f\u0131na \u00e7evrildi. B.Vahabzad\u0259nin \u015feird\u0259n-\u015feir\u0259 p\u00fcxt\u0259l\u0259\u015f\u0259n poetik istedad\u0131 \u00abM\u0259nim dostlar\u0131m\u00bb, \u00abBahar\u00bb, \u00abDostluq n\u0259\u011fm\u0259si\u00bb kimi kitablar\u0131nda toplanm\u0131\u015f yarad\u0131c\u0131l\u0131q \u00f6rn\u0259kl\u0259rind\u0259 daha da cilalanaraq milli poeziyam\u0131z\u0131n nadir s\u0259n\u0259t incil\u0259ri s\u0131ras\u0131na daxil oldu. Bu \u015feirl\u0259rd\u0259 z\u0259ngin Az\u0259rbaycan m\u0259n\u0259viyyat\u0131, onun \u0259z\u0259m\u0259tli tarixi ke\u00e7mi\u015fi, mill\u0259timizin \u0259xlaq ucal\u0131\u011f\u0131, saf t\u0259bi\u0259ti t\u0259r\u0259nn\u00fcm olunur, sosial ya\u015fant\u0131lar\u0131, arzu v\u0259 ist\u0259kl\u0259ri poetik fikir m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evrilirdi. \u015eairin lirikas\u0131 h\u0259l\u0259 ilk s\u0259n\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n \u00f6z enerjisini, t\u00fck\u0259nm\u0259z g\u00fcc\u00fcn\u00fc do\u011fma xalqdan, Az\u0259rbaycan ger\u00e7\u0259kliyind\u0259n al\u0131rd\u0131.<br \/>\nYarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n xalq \u015feiri \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri z\u0259minind\u0259 inki\u015faf etm\u0259si, h\u0259yat hadis\u0259l\u0259rinin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus poetik t\u0259qdimi, orijinal b\u0259dii t\u0259f\u0259kk\u00fcr t\u0259rzi, \u0259n\u0259n\u0259vi m\u00f6vzulara f\u0259rqli m\u0259ntiqi yana\u015fma, sad\u0259 m\u0259tl\u0259bl\u0259r\u0259 d\u0259rin f\u0259ls\u0259fi m\u00fcnasib\u0259t bu poeziyan\u0131n \u0259d\u0259bi d\u0259y\u0259rini t\u0259min ed\u0259n \u0259sas m\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259ndir. Himalay Qas\u0131movun yazd\u0131\u011f\u0131 kimi, \u00ab\u015fairin \u0259qid\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259sil s\u0259ad\u0259t odur ki, ba\u015fqalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yanasan, mill\u0259t odunu m\u0259n\u0259vi i\u00e7\u0259rin \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0131raq ed\u0259s\u0259n, xalq\u0131 birliy\u0259 aparan yolu i\u015f\u0131qland\u0131rasan\u00bb \u015eairin lirik q\u0259hr\u0259man\u0131 \u0259n y\u00fcks\u0259k insani d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sahibdir, bu q\u0259hr\u0259man \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yat\u0131n m\u0259nas\u0131 \u00f6z amal\u0131, m\u0259sl\u0259ki u\u011frunda s\u0259m\u0259nd\u0259r qu\u015fu kimi yanmaqdad\u0131r:<\/p>\n<p>Ya\u015famaq yanmaqd\u0131r, yanasan g\u0259r\u0259k,<br \/>\nH\u0259yat\u0131n m\u0259nas\u0131 yaln\u0131z ondad\u0131r.<br \/>\n\u015eam \u0259g\u0259r yanm\u0131rsa, ya\u015fam\u0131r dem\u0259k,<br \/>\nOnun da h\u0259yat\u0131 yanma\u011f\u0131ndad\u0131r. <\/p>\n<p>Lirik q\u0259hr\u0259man\u0131n bu qay\u0259si b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 B.Vahabzad\u0259nin s\u0259n\u0259tkar \u015f\u0259xsiyy\u0259ti, h\u0259yat yolu, yarad\u0131c\u0131l\u0131q f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterikdir. \u00c7\u00fcnki \u015fair v\u0259t\u0259nin istiqlal\u0131, mill\u0259tin \u00f6z ideal\u0131na qovu\u015fmas\u0131 yolunda ictimai-siyasi xidm\u0259tl\u0259ri, ideoloji m\u00fcbariz\u0259si il\u0259, \u00ab\u00fcr\u0259yinin ya\u011f\u0131 il\u0259\u00bb yaz\u0131b \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirdiyi misilsiz s\u0259n\u0259t \u00f6rn\u0259kl\u0259ri il\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fc bir \u015fam kimi \u0259ritdiyini isbat etmi\u015fdir.<br \/>\nR\u0259ngar\u0259ng m\u00f6vzulara m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n bu poeziya obrazlar\u0131n kamilliyi, b\u0259dii vasit\u0259l\u0259rin m\u00fcasirliyi v\u0259 orijinall\u0131\u011f\u0131, s\u0259n\u0259tkar axtar\u0131\u015flar\u0131n\u0131n d\u0259rin f\u0259ls\u0259fi m\u00fcnd\u0259ric\u0259si il\u0259 se\u00e7ilir. Az\u0259rbaycan dilinin z\u0259ngin poetik imkanlar\u0131ndan m\u0259har\u0259tl\u0259 b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259n \u015fair f\u0259ls\u0259fi lirikan\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259rini yaratma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fdur. Yeqor \u0130sayev \u00abB\u0259xtiyar \u00f6z lirikas\u0131nda lirik oldu\u011fu q\u0259d\u0259r filosofdur\u00bb dey\u0259rk\u0259n yan\u0131lm\u0131rd\u0131. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u015fairin b\u00fct\u00fcn \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u00fcnyaya f\u0259ls\u0259fi bax\u0131\u015f \u0259sas keyfiyy\u0259t kimi diqq\u0259t\u0259layiqdir. Onun poetik f\u0259ls\u0259fi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcnd\u0259 \u0259z\u0259li v\u0259 \u0259b\u0259di varl\u0131\u011f\u0131n d\u0259rki il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r d\u0259 \u00f6n\u0259mli yer tutur. Bu bax\u0131mdan \u015fairin \u00abF\u0259ryad\u00bb pyesind\u0259 yer alan \u00abAllah\u00bb \u015feiri d\u0259rin f\u0259ls\u0259fi m\u0259zmunu il\u0259 yadda qal\u0131r, insan t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcnd\u0259 Yaradan\u0131 d\u0259rkin daha d\u0259rin qatlar\u0131na n\u00fcfuz etm\u0259y\u0259 s\u0259sl\u0259yir:<\/p>\n<p>\u0130drakda yol a\u00e7m\u0131\u015f gec\u0259d\u0259n g\u00fcnd\u00fcz\u0259 Allah,<br \/>\nG\u00fcld\u00fcrm\u0259s\u0259n \u00f6z k\u00f6nl\u00fcn\u00fc, g\u00fclm\u0259z \u00fcz\u0259 Allah.<br \/>\nD\u00fcnyaya \u015f\u0259f\u0259ql\u0259r kimi tanr\u0131m s\u0259p\u0259l\u0259nmi\u015f,<br \/>\nQ\u0259lbin g\u00f6z\u00fc yanmazsa, g\u00f6r\u00fcnm\u0259z g\u00f6z\u0259 Allah. <\/p>\n<p>Allah! Bilirik cism deyil, b\u0259s n\u0259dir Allah?<br \/>\n\u018fn y\u00fcks\u0259k olan haqda, h\u0259qiq\u0259tdir Allah.<br \/>\nDondunsa t\u0259kam\u00fcl v\u0259 g\u00f6z\u0259llik qaba\u011f\u0131nda,<br \/>\nD\u0259rk et bu, t\u0259\u0259cc\u00fcbd\u0259, bu heyr\u0259td\u0259dir Allah. <\/p>\n<p>Burada Allah\u0131n insanl\u0131\u011fa h\u00f6rm\u0259t, l\u0259yaq\u0259t, qeyr\u0259t, ilqar, s\u0259daq\u0259t, m\u0259h\u0259bb\u0259t kimi \u0259n \u00fclvi hissl\u0259rd\u0259, s\u00f6zl\u0259rd\u0259ki hikm\u0259td\u0259 t\u0259c\u0259llas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n \u015fair Yaradan\u0131 d\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu ali keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 d\u0259y\u0259r verm\u0259yin, onlar\u0131 \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fatma\u011f\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulay\u0131r.<br \/>\nB.Vahabzad\u0259 poeziyas\u0131nda lirik q\u0259hr\u0259man\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 probleml\u0259rin hissi-emosional, m\u0259n\u0259vi m\u00fcst\u0259vid\u0259 b\u0259dii h\u0259lli \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. \u00abBu poeziyada m\u00fcasirlikl\u0259 tarixilik, f\u0259ls\u0259f\u0259 il\u0259 psixologiya, sosial zamanla b\u0259dii zaman v\u0259hd\u0259t t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259k n\u0259hay\u0259tsizliy\u0259, h\u00fcdudsuz idraka yol a\u00e7\u0131r, lirik \u00abm\u0259n\u00bb b\u0259\u015f\u0259ri m\u0259suliyy\u0259tin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131na, \u00fcmuminsani hissl\u0259rin ifad\u0259\u00e7isin\u0259 \u00e7evrilir\u00bb<br \/>\nB.Vahabzad\u0259 \u00ab\u0259qid\u0259 \u015fairi\u00bbdir. \u00abAx\u0131 d\u00fcnya f\u0131rlan\u0131r\u00bb \u015feirind\u0259 \u00ab\u00c7\u0259rxi-f\u0259l\u0259k ist\u0259yir lap dolana t\u0259rsin\u0259, \u0259qid\u0259mi he\u00e7 n\u0259y\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259r\u0259m m\u0259n yen\u0259\u00bb \u2013 dey\u0259n \u015fairin t\u0259kc\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda deyil, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 h\u0259yat yolunda \u0259qid\u0259 u\u011frunda sava\u015f m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259ti t\u0259\u015fkil edir. \u015eairin lirik q\u0259hr\u0259man\u0131n\u0131n z\u0259f\u0259rl\u0259r\u0259 ged\u0259n yolu, nurlu sabahlar\u0131n\u0131n c\u0131\u011f\u0131r\u0131 \u0259qid\u0259d\u0259n ba\u015flan\u0131r, onun u\u011furlar\u0131n\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c n\u00f6qt\u0259si \u0259qid\u0259dir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu q\u0259hr\u0259man \u0259qid\u0259 yolunda \u00f6lm\u0259yi bel\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259r\u0259f hesab edir. Bu c\u0259h\u0259t \u015fairin \u00abQay\u0259\u00bb \u015feirind\u0259 d\u0259 d\u0259rin b\u0259dii ifad\u0259sini tapm\u0131\u015fd\u0131r:<\/p>\n<p>\u0130rad\u0259min a\u011fas\u0131yam,<br \/>\n\u018fqid\u0259min k\u00f6l\u0259siy\u0259m,<br \/>\n\u018fqid\u0259min yolunda da \u00f6l\u0259siy\u0259m.<br \/>\nNe\u00e7in, nec\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131 o \u00f6yr\u0259dib<br \/>\nH\u0259yat\u0131m\u0131 m\u0259na il\u0259 nax\u0131\u015flad\u0131.<br \/>\nM\u0259ni m\u0259n\u0259 tan\u0131td\u0131r\u0131b,<br \/>\nM\u0259ni b\u00f6y\u00fck bir v\u0259t\u0259n\u0259 ba\u011f\u0131\u015flad\u0131. <\/p>\n<p>Milli poeziyam\u0131zda v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q ruhunun q\u00fcvv\u0259tl\u0259nm\u0259sind\u0259, s\u0259n\u0259td\u0259 millilik axtar\u0131\u015flar\u0131n\u0131n istiqam\u0259tl\u0259nm\u0259sind\u0259 B.Vahabzad\u0259nin m\u00fch\u00fcm xidm\u0259tl\u0259ri olmu\u015fdur. \u015eairin d\u0259rin lirizminin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q duy\u011fusu dayan\u0131r, bu v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik onun m\u00fcdrikliyini, aqilliyini tamamlayan c\u0259h\u0259t kimi poeziyas\u0131nda yer al\u0131r, onun \u0259b\u0259diya\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kd\u0259 s\u0259n\u0259tkar istedad\u0131 q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259mli rol oynay\u0131r. \u00abZaman qar\u015f\u0131s\u0131nda, xalq qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259n\u0259vi borc v\u0259 m\u0259suliyy\u0259t duy\u011fusu onun lirk q\u0259hr\u0259man\u0131n\u0131 f\u0259rql\u0259ndir\u0259n \u0259xlaqi keyfiyy\u0259tl\u0259rdir. H\u0259m d\u0259 diqq\u0259t\u0259layiqdir ki, v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q bu q\u0259hr\u0259man\u0131n n\u0259inki ideya v\u0259 sosial d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259, f\u0259al h\u0259yat m\u00f6vqeyin\u0259 xasd\u0131r; bu, eyni zamanda onun psixologiyas\u0131n\u0131n onun m\u0259n\u0259viyyat\u0131n\u0131n, d\u00fcnyan\u0131 emosional qavray\u0131\u015f\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz bir c\u0259h\u0259tidir.\u00bb Mill\u0259tinin tarixi ke\u00e7mi\u015fin\u0259 sonsuz maraq, xalq\u0131n\u0131n bu g\u00fcnk\u00fc y\u00fcks\u0259li\u015fini milli-tarixi z\u0259mind\u0259n qoparmadan t\u0259qdim etm\u0259k, \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 tarixi m\u00fcasirlik q\u0259d\u0259r ya\u015fatmaq, ona bu g\u00fcn\u00fcn g\u00f6z\u00fcyl\u0259 baxmaq, ictimai \u0259dal\u0259tsizliy\u0259 qar\u015f\u0131 vulkan kimi p\u00fcsk\u00fcrm\u0259k, zaman\u0131n v\u0259 \u015f\u0259raitin sosial-siyasi m\u0259hdudluqlar\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq vaxt\u0131nda haqq s\u0259sini ucaltmaq c\u0259sar\u0259ti B.Vahabzad\u0259 poeziyas\u0131n\u0131n \u0259n s\u0259ciyy\u0259vi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259ndir.<br \/>\n\u00d6z mill\u0259tinin b\u00f6y\u00fck sevgi v\u0259 ehtirama layiq oldu\u011funu d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 \u015feirl\u0259rind\u0259 vur\u011fulayan, onun xo\u015fb\u0259xt sabah\u0131na inam\u0131n\u0131 ifad\u0259 ed\u0259n \u015fair insan\u0131n m\u0259n\u0259vi y\u00fcks\u0259li\u015find\u0259 inam\u0131n rolunu x\u00fcsusil\u0259 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kir. B.Vahabzad\u0259nin lirik q\u0259hr\u0259man\u0131 \u201cb\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fc boyu ciy\u0259ri il\u0259 yox, ancaq inam\u0131 il\u0259 n\u0259f\u0259s ald\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d car \u00e7\u0259kir, d\u00fc\u015fm\u0259nin\u0259 xitab\u0259n bildirir:<\/p>\n<p>Dem\u0259 ki, d\u0259ryayam d\u0259nizdir t\u0259kim,<br \/>\nVallah quruyursan s\u0259n damla-damla<br \/>\n\u0130namd\u0131r \u0259qid\u0259m, g\u00fcc\u00fcm, m\u0259sl\u0259kim,<br \/>\nQ\u0259l\u0259b\u0259 m\u0259nimdir bu inam\u0131mla! <\/p>\n<p>\u00ab\u0130namdan do\u011fulan\u00bb \u015fairin lirik q\u0259hr\u0259man\u0131n\u0131n inamlar\u0131n\u0131n zirv\u0259sind\u0259 is\u0259 o tay-bu tayl\u0131 v\u0259t\u0259nin b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi \u0259razisinin b\u0259rpas\u0131na, onun daha xo\u015fb\u0259xt sabahlar\u0131na inam dayan\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu xalq\u0131n el qeyr\u0259ti \u00e7\u0259k\u0259n, \u00abk\u00f6l\u0259liyi y\u0131x\u0131b c\u0259sar\u0259t m\u00fclk\u00fcn\u00fc tik\u0259n\u00bb, \u00absusdurulan haqq\u0131 dindir\u0259n\u00bb, \u00abk\u00fctl\u0259ni xalq ed\u0259n m\u00fcqavil\u0259y\u0259 qan\u0131yla qol \u00e7\u0259k\u0259n\u00bb, mill\u0259t yolunda can\u0131ndan ke\u00e7\u0259n igidl\u0259ri var. \u015eairin \u00ab\u015e\u0259hidl\u0259r\u00bb poemas\u0131nda vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, \u00abtorpa\u011f\u0131n ba\u011fr\u0131na c\u0259s\u0259dl\u0259riyl\u0259 azadl\u0131q toxumu \u0259k\u0259n\u00bb \u015f\u0259hidl\u0259rin ruhu bu lirik q\u0259hr\u0259man\u0131 v\u0259t\u0259n, mill\u0259t yolunda yeni f\u0259dakarl\u0131qlara, z\u0259f\u0259rl\u0259r\u0259 s\u0259sl\u0259yir, v\u0259t\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn qurban ged\u0259nl\u0259rin \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fcy\u00fcn\u00fc bir daha xat\u0131rlad\u0131r:<\/p>\n<p>Zal\u0131m \u00f6y\u00fcnm\u0259sin z\u00fcl\u00fcml\u0259riyl\u0259,<br \/>\nMin bir b\u00f6htan\u0131yla, min bir \u015f\u0259riyl\u0259.<br \/>\nH\u0259qiq\u0259t u\u011frunda \u00f6l\u00fcml\u0259riyl\u0259<br \/>\n\u00d6l\u00fcm\u00fc kam\u0131na \u00e7\u0259kdi \u015f\u0259hidl\u0259r. <\/p>\n<p>\u015eairin d\u00f6rd ay \u0259rzind\u0259 ilk misras\u0131ndan son misras\u0131nad\u0259k g\u00f6z ya\u015f\u0131 il\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u201c\u015e\u0259hidl\u0259r\u201d poemas\u0131 onun m\u00fc\u015fahid\u0259 etdiyi qanl\u0131 s\u0259hn\u0259l\u0259rin, bar\u0131t qoxulu yax\u0131n tarixin d\u0259h\u015f\u0259tli ya\u015fant\u0131lar\u0131 \u0259sas\u0131nda q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131n\u0131b. Burada mill\u0259timizin f\u0259ryad\u0131, a\u011fbir\u00e7\u0259k n\u0259n\u0259l\u0259rimizin nal\u0259si, ana v\u0259 bac\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00f6z ya\u015f\u0131, cavan g\u0259linl\u0259rin vaxts\u0131z a\u011farm\u0131\u015f teli, ni\u015fanl\u0131 q\u0131zlar\u0131m\u0131z\u0131n ah-f\u0259\u011fan\u0131, nam\u0259rd g\u00fcll\u0259sin\u0259 t\u00fc\u015f g\u0259l\u0259n k\u00f6rp\u0259l\u0259rimizin doda\u011f\u0131nda donan t\u0259b\u0259ss\u00fcm\u00fc t\u0259sirli poetik dill\u0259 oxuculara \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r.<br \/>\nB.Vahabzad\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Az\u0259rbaycan m\u00f6vzusu h\u0259mi\u015f\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli yer tutmu\u015fdur. V\u0259t\u0259nin \u0259srar\u0259ngiz t\u0259bii g\u00f6z\u0259llikl\u0259ri, onun d\u0259r\u0259si, da\u011f\u0131, da\u015f\u0131, \u00e7\u00f6l\u00fc, d\u00fcz\u00fc, \u00e7\u0259m\u0259ni bu poeziyan\u0131n ba\u015fl\u0131ca t\u0259r\u0259nn\u00fcm obyektidir, \u015fairin lirik q\u0259hr\u0259man\u0131 do\u011fulub boy atd\u0131\u011f\u0131 ana torpa\u011fa m\u00f6hk\u0259m, q\u0131rlmaz tell\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. B.Vahabzad\u0259nin \u00abDa\u011f \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259ri\u00bb, \u00abG\u00f6y g\u00f6l\u00bb, \u00abAna torpaq\u00bb, \u00abDa\u011flar\u0131m\u00bb, \u00abYaylaqda\u00bb v\u0259 s. \u015feirl\u0259ri bu poetik ovqat\u0131n m\u0259hsuludur. \u0130frat \u018fliyevan\u0131n qeyd etdiyi kimi, \u00ab\u015eair\u0259 g\u00f6r\u0259, n\u0259 q\u0259d\u0259r ucalsan da, s\u0259malara u\u00e7san da yen\u0259 torpa\u011fa, do\u011fma torpa\u011fa ba\u011fl\u0131 olmal\u0131san. Torpaqdan m\u0259hrum olmaq, aya\u011f\u0131n\u0131 yerd\u0259n \u00fczm\u0259k s\u0259ni g\u00fccs\u00fcz, \u00e7\u0259kisiz, qiym\u0259tsiz ed\u0259r.\u00bb M\u0259hz bu bax\u0131mdan \u015fairin poeziyas\u0131nda v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin \u0259n uca zirv\u0259sind\u0259 dayan\u0131r, b\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan q\u0131rm\u0131z\u0131 x\u0259tt kimi ke\u00e7ir. Az\u0259rbaycan bu poeziyan\u0131n ana obraz\u0131 olaraq g\u00f6zl\u0259rimiz \u00f6n\u00fcnd\u0259 ucal\u0131r:<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan, ad\u0131n at\u0259\u015f,<br \/>\n\u00d6z\u00fcn i\u015f\u0131q,<br \/>\ns\u00f6z\u00fcn i\u015f\u0131q,<br \/>\nAlovlardan yaranm\u0131san<br \/>\nBiz ad\u0131nla tan\u0131nm\u0131\u015f\u0131q.<br \/>\nS\u0259n dosta dost<br \/>\nD\u00fc\u015fm\u0259nim\u0259 g\u00f6z da\u011f\u0131san.<br \/>\nAln\u0131n a\u00e7\u0131q,<br \/>\n\u00dcz\u00fcn a\u011fd\u0131r \u2013<br \/>\nYenilm\u0259zlik bayra\u011f\u0131san. <\/p>\n<p>B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259nin Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q amal\u0131 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr, o h\u0259r c\u00fcr x\u0131rda, c\u0131l\u0131z hissl\u0259rd\u0259n uzaqd\u0131r. \u015eairin lirik q\u0259hr\u0259man\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan sevgisi yerli\u00e7ilik meyill\u0259rind\u0259n uzaq, daha \u0259z\u0259m\u0259tli, geni\u015f miqyasl\u0131, b\u00fct\u00f6v v\u0259t\u0259n sevgisidir:<\/p>\n<p>M\u0259n h\u0259m bak\u0131l\u0131yam, h\u0259m l\u0259nk\u0259ranl\u0131,<br \/>\nG\u0259nc\u0259li, qubal\u0131, h\u0259m nax\u00e7\u0131vanl\u0131.<br \/>\n\u015e\u0259kili, \u015firvanl\u0131, qaraba\u011fl\u0131yam,<br \/>\nB\u00fct\u00f6v V\u0259t\u0259nim\u0259, b\u00fct\u00f6v ba\u011fl\u0131yam. <\/p>\n<p>Onun \u00ab\u015e\u0259ki\u00bb \u015feirind\u0259 d\u0259 bu b\u0259dii m\u0259ntiqin davam\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. \u201c\u00d6z\u00fcn\u00fcz \u015f\u0259kili oldu\u011funuz halda h\u0259l\u0259 \u015e\u0259kiy\u0259 bir \u015feir h\u0259sr etm\u0259misiniz\u201d m\u0259zmunlu oxucu m\u0259ktubuna cavab kimi yazd\u0131\u011f\u0131 \u201c\u015e\u0259ki\u201d \u015feirind\u0259 \u015fair h\u0259mi\u015f\u0259 q\u0259lbind\u0259 g\u0259zdirdiyi, he\u00e7 vaxt b\u00f6l\u00fcnm\u0259y\u0259n, x\u0131rdalanmayan v\u0259t\u0259n sevgisini bel\u0259 m\u0259naland\u0131r\u0131r:<\/p>\n<p>Bir n\u0259\u011fm\u0259 qo\u015fmad\u0131m h\u0259l\u0259 m\u0259n s\u0259n\u0259,<br \/>\nDa\u011flar bunu m\u0259n\u0259 k\u0259sir sanmas\u0131n.<br \/>\nM\u0259n dedim, vur\u011funam Az\u0259rbaycana,<br \/>\nDeyir\u0259m, he\u00e7 zaman x\u0131rdalanmas\u0131n<br \/>\nK\u00f6nlimd\u0259n ucalan bu avaz, bu s\u0259s.<br \/>\nB\u00f6y\u00fckd\u00fcr, ucad\u0131r m\u0259sl\u0259kim m\u0259nim.<br \/>\nBala anas\u0131na \u201csevir\u0259m\u201d dem\u0259z,<br \/>\nM\u0259n d\u0259 dem\u0259mi\u015f\u0259m, a \u015e\u0259kim, m\u0259nim. <\/p>\n<p>B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259 Az\u0259rbaycanda 60-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n ba\u015flayan milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcll\u0259rind\u0259n biri kimi istiqlal m\u00fcbariz\u0259si meydan\u0131na at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Sovet rejimind\u0259 milli varl\u0131\u011f\u0131 tapdanan mill\u0259tin d\u0259rdl\u0259rini r\u0259mzl\u0259r vasit\u0259sil\u0259, v\u0259 yaxud m\u00fcxt\u0259lif \u0259d\u0259bi \u00fcsullarla ifad\u0259 ed\u0259n \u015fair \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 daim az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideyas\u0131n\u0131 t\u0259bli\u011f etmi\u015f, ya\u015fatm\u0131\u015fd\u0131r. \u015eair 1959-cu ild\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cG\u00fcl\u00fcstan\u201d poemas\u0131nda iki yer\u0259 par\u00e7alanm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi faci\u0259sini dil\u0259 g\u0259tirmi\u015f, rus v\u0259 fars imperiyas\u0131n\u0131n p\u0259nc\u0259si alt\u0131nda inl\u0259y\u0259n mill\u0259timizin azadl\u0131q arzular\u0131n\u0131 t\u0259r\u0259nn\u00fcm etmi\u015fdir. Bu poemaya g\u00f6r\u0259 \u015fair t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f, 1962-ci ild\u0259 ild\u0259 \u201cmill\u0259t\u00e7i\u201d dam\u011fas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 v\u0259zif\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131laraq yaln\u0131z iki ild\u0259n sonra i\u015f\u0259 b\u0259rpa edilmi\u015fdir. \u015eair \u201cG\u00fcl\u00fcstan\u201d poemas\u0131nda \u00abYoxmu qan\u0131m\u0131zda xalq\u0131n qeyr\u0259ti? Bel\u0259 saxlayarlar b\u0259s \u0259man\u0259ti?\u00bb \u2013 dey\u0259 bu m\u00fcqavil\u0259ni b\u00f6y\u00fck tarixi g\u00fcnah, mill\u0259timiz\u0259 q\u0259sd kimi qiym\u0259tl\u0259ndirirdi. C\u0259nubda \u015e\u0259hriyar\u0131n \u00abHeyd\u0259rbabaya salam\u00bb poemas\u0131n\u0131n \u015fimaldak\u0131 \u0259ks-s\u0259das\u0131 \u00abG\u00fcl\u00fcstan\u00bb poemas\u0131 oldu. Poemada \u015fairin mill\u0259tinin haqq\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259n c\u0259sar\u0259tli s\u0259si \u00fcsyan ed\u0259r\u0259k hayq\u0131r\u0131r:<\/p>\n<p>A\u011falar bilm\u0259di birdir bu torpaq,<br \/>\nT\u0259briz d\u0259, Bak\u0131 da Az\u0259rbaycand\u0131r.<br \/>\nBir elin ruhunu, dilini ancaq<br \/>\nKa\u011f\u0131zlar \u00fcst\u00fcnd\u0259 b\u00f6lm\u0259k asand\u0131r. <\/p>\n<p>Xalq\u0131n\u0131n haqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 qalxan \u015fair milli t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015flikl\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131, sovet diktaturas\u0131n\u0131 if\u015fa ed\u0259n dig\u0259r c\u0259sar\u0259tli \u0259s\u0259rl\u0259rini is\u0259 sovet ittifaq\u0131 da\u011f\u0131landan sonra \u201cSand\u0131qdan s\u0259sl\u0259r\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda n\u0259\u015fr etdirmi\u015fdir.<br \/>\nAna dilimiz\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015f m\u00fcnasib\u0259t d\u0259 \u015fairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda dol\u011fun b\u0259dii h\u0259llini tapan milli-m\u0259n\u0259vi probleml\u0259rd\u0259n biri kimi n\u0259z\u0259ri c\u0259lb edir. \u018fhm\u0259d Bican Ercilasinin \u201cB\u0259xyiyar Vahabzad\u0259 biz\u0259 \u00f6yr\u0259tdi ki, h\u0259r bir mill\u0259tin ana dili o mill\u0259tin namusu v\u0259 vicdan\u0131d\u0131r. O, n\u0259sill\u0259rin bir-birin\u0259 \u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u0259n qiym\u0259tli mirasd\u0131r\u201d q\u0259na\u0259ti \u015fairin Az\u0259rbaycan dilinin b\u00fct\u00fcn inc\u0259likl\u0259rin\u0259 n\u00fcfuz etm\u0259 m\u0259har\u0259tind\u0259n v\u0259 onu ba\u015fl\u0131ca milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259r kimi t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u00fcn m\u0259ntiqind\u0259n do\u011furdu. B.Vahabzad\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 do\u011fma ana dilini ke\u00e7mi\u015fin yadigar\u0131, g\u0259l\u0259c\u0259yin qiym\u0259tli s\u0259rv\u0259ti kimi t\u0259qdir edir;<\/p>\n<p>Dil a\u00e7anda ilk d\u0259f\u0259 ana s\u00f6yl\u0259y\u0259rik biz,<br \/>\n\u201cAna dili\u201d adlan\u0131r bizim ilk d\u0259rsliyimiz.<br \/>\n\u0130lk mahn\u0131m\u0131z laylan\u0131 anam\u0131z \u00f6z s\u00fcd\u00fcyl\u0259<br \/>\n\u0130\u00e7irir ruhumuza bu dild\u0259 gil\u0259-gil\u0259.<\/p>\n<p>Bu dil,-bizim ruhumuz, e\u015fqimiz, can\u0131m\u0131zd\u0131r,<br \/>\nBu dil,- bir-birimiz\u0259 \u0259hdi-peyman\u0131m\u0131zd\u0131r.<br \/>\nBu dil,- tan\u0131tm\u0131\u015f biz\u0259 bu d\u00fcnyada h\u0259r \u015feyi.<br \/>\nBu dil,-\u0259cdad\u0131m\u0131z\u0131n biz\u0259 qoyub getdiyi<br \/>\n\u018fn qiym\u0259tli mirasd\u0131r, onu g\u00f6zl\u0259rimiz t\u0259k<br \/>\nQoruyub n\u0259sill\u0259r\u0259 biz d\u0259 h\u0259diyy\u0259 ver\u0259k. <\/p>\n<p>\u015eairin \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri probleml\u0259rd\u0259n, d\u00fcnyan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n qlobal m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n b\u0259hs ed\u0259n \u015feirl\u0259ri d\u0259 millilikd\u0259n qaynaqlan\u0131r. B\u00fct\u00fcn ali m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi d\u0259y\u0259rl\u0259in, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259riliyin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 millilik dayan\u0131r. B.Vahabzad\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 boyu bu h\u0259qiq\u0259t\u0259 s\u0259daq\u0259tini n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015f, sanki Jorj Leron Dalamberin \u00ab\u018fsil insan ail\u0259sini \u00f6z\u00fcnd\u0259n art\u0131q sev\u0259n, yax\u015f\u0131 insan v\u0259t\u0259nini ail\u0259sind\u0259n art\u0131q sev\u0259n, \u0259n yax\u015f\u0131 insan b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti v\u0259t\u0259nind\u0259n art\u0131q sev\u0259ndir\u00bb q\u0259na\u0259tini poeziyas\u0131nda ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirmi\u015fdir. \u0130nsan\u0131n m\u00fcr\u0259kk\u0259b psixoloji al\u0259mi, f\u0259ls\u0259fi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc, sevgisi, sevinci, k\u0259d\u0259ri, d\u00fcnya, h\u0259yat, \u00f6l\u00fcm, dostluq, s\u0259daq\u0259t, milli m\u0259nlik, dini etiqad v\u0259 s. haqq\u0131nda duy\u011fular\u0131 \u0259ks etdir\u0259n lirikas\u0131nda b\u00fct\u00fcn m\u00f6vzular bu humanizmd\u0259n qaynaqlan\u0131r, m\u0259nb\u0259yini ilkinliy\u0259, milli varl\u0131\u011f\u0131n daha d\u0259rinlikl\u0259rin\u0259 \u2013 t\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fcy\u0259, t\u00fcrk\u00fcn ulu yurduna, torpa\u011f\u0131na m\u0259h\u0259bb\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131ke\u015flik, h\u0259ssasl\u0131q kimi \u00fclvi hissl\u0259rd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. G\u00f6rk\u0259mli \u015fairin \u00abAz\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259\u00bb \u015feiri bu hiss v\u0259 duy\u011fular\u0131n \u0259n bariz \u00f6rn\u0259yi kimi diqq\u0259ti c\u0259lb edir. \u015eair bu \u015feirind\u0259 Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkiy\u0259ni sevinci, k\u0259d\u0259ri bir olan, eyni amala, m\u0259sl\u0259y\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n, \u0259z\u0259m\u0259tli q\u0259hr\u0259manl\u0131q ke\u00e7mi\u015fi, q\u0259dim tarixi il\u0259 \u00f6y\u00fcnm\u0259y\u0259 layiq iki qarda\u015f \u00f6lk\u0259 kimi t\u0259r\u0259nn\u00fcm edir. Az\u0259rbaycan\u0131 \u00abana yurdum\u00bb, T\u00fcrkiy\u0259ni \u00abata yurdum\u00bb &#8211; dey\u0259 v\u0259sf ed\u0259n, bayraqlar\u0131ndak\u0131 ay-ulduzun da eyni oldu\u011funu vur\u011fulayan B.Vahabzad\u0259 bu iki \u00f6lk\u0259ni \u00abbir anan\u0131n iki o\u011flu\u00bb adland\u0131r\u0131r, \u00abbir amal\u0131n iki o\u011flu\u00bb kimi y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir:<\/p>\n<p>Dinimiz bir, dilimiz bir,<br \/>\nAy\u0131m\u0131z bir, ilimiz bir,<br \/>\nE\u015fqimiz bir, yolumuz bir<br \/>\nAz\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259.<\/p>\n<p>Bir mill\u0259tik, iki d\u00f6vl\u0259t<br \/>\nEyni arzu, eyni niyy\u0259t.<br \/>\nH\u0259r ikisi c\u00fcmhuriyy\u0259t<br \/>\nAz\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259. <\/p>\n<p>Bu c\u0259h\u0259td\u0259n B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259 t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan mill\u0259tinin deyil, b\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck, \u0259z\u0259m\u0259tli v\u0259 \u0259b\u0259diya\u015far \u015fairi kimi sevilir. \u00abM\u0259n\u0259 \u00f6z \u00f6mr\u00fcm\u00fc uzatmaq deyil, \u015feirimin \u00f6mr\u00fcn\u00fc uzatmaq g\u0259r\u0259k\u00bb dey\u0259n \u015fair q\u00fcdr\u0259tli s\u0259n\u0259ti il\u0259 xalq\u0131n \u015fairi olma\u011f\u0131 bacarm\u0131\u015f, mill\u0259timizin q\u0259lbind\u0259 \u0259b\u0259diya\u015farl\u0131q h\u00fcququ qazanm\u0131\u015fd\u0131r. Niyazinin dediyi kimi, \u201cB\u0259xtiyar ona g\u00f6r\u0259 b\u0259xtiyard\u0131r ki, onu xalq sevir; xalq\u0131 da ona g\u00f6r\u0259 b\u0259xtiyard\u0131r ki, onun B\u0259xtiyar\u0131 var.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u018fRAN\u018f TURAN R\u018fH\u0130ML\u0130, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent B\u018fXT\u0130YAR VAHABZAD\u018f POEZ\u0130YASI M\u0130LL\u0130-M\u018fN\u018fV\u0130 D\u018fY\u018fRL\u018fR KONTEKST\u0130ND\u018f M\u00fcasir Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u0259n parlaq simalar\u0131ndan olan B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259 mayas\u0131n\u0131 el \u0259d\u0259biyyat\u0131ndan, \u0259trini v\u0259t\u0259n torpa\u011f\u0131ndan, g\u00fcc\u00fcn\u00fc xalq ruhundan alan m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 b\u0259dii fikrimizin z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 m\u00fcst\u0259sna rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. \u015eairin \u00e7oxc\u0259h\u0259tli yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 mill\u0259timizin ke\u00e7mi\u015fi, bu g\u00fcn\u00fc, g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikir v\u0259 duy\u011fular, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-14087","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14087","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14087"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14087\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14090,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14087\/revisions\/14090"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}