{"id":14226,"date":"2015-08-24T17:30:45","date_gmt":"2015-08-24T12:30:45","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=14226"},"modified":"2015-08-26T10:11:32","modified_gmt":"2015-08-26T05:11:32","slug":"bir-neft-nagili-olarsa-gerc%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=14226","title":{"rendered":"&#8220;Bir neft na\u011f\u0131l\u0131 olarsa ger\u00e7\u0259k\u2026&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/s018.radikal.ru\/i525\/1508\/5e\/c3cebfe79bbb.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Biri var idi, biri yox idi\u2026 Milli s\u0259rv\u0259tl\u0259rl\u0259 dolu bir \u00f6lk\u0259 var idi\u2026 \u00d6lk\u0259nin inki\u015faf etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn imkanlar olsa da, \u00e7oxluq bunu ist\u0259mirdi\u2026 \u0130qtisadi, siyasi, maliyy\u0259, sosial, psixoloji t\u0259f\u0259kk\u00fcr t\u0259rzi, savad\u0131 olmayan bu xalq \u00f6z\u00fc \u00f6z\u00fcn\u0259 quyu qazma\u011f\u0131, yor\u011fan\u0131na g\u00f6r\u0259 ayaqlar\u0131n\u0131 uzatmay\u0131b, sonra \u00fc\u015f\u00fcd\u00fcb x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259yi, sonra h\u0259kiml\u0259ri, d\u00f6vl\u0259ti g\u00fcnahkar bilm\u0259yi \u00e7ox sev\u0259rdi\u2026<\/p>\n<p>H\u0259r yerd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n axtaran v\u0259 pisi yax\u015f\u0131dan ay\u0131rma\u011f\u0131 bacarmayan toplum, yazar dostum Elmin dediyi kimi \u201cs\u00fcr\u00fc psixologiyas\u0131\u201d il\u0259 bildi-bilm\u0259di, fikir y\u00fcr\u00fctm\u0259yi, s\u00f6z dem\u0259yi, q\u0259rar verm\u0259yi v\u0259 se\u00e7im etm\u0259yi \u00e7ox sev\u0259rdi\u2026 Quyuya su t\u00f6km\u0259kl\u0259, quyu dolmad\u0131\u011f\u0131 kimi, \u00f6z\u00fcn\u0259 qazd\u0131\u011f\u0131n quyudan quyunu lap d\u0259rin qazmaqla, quyudan \u00e7\u0131xma\u011f\u0131n m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz oldu\u011funu b\u0259lk\u0259 \u00e7oxlar\u0131 bilir\u2026 Bilir, amma \u0259m\u0259l etmir\u2026 Bir \u00e7oxlar\u0131 x\u0259st\u0259dir, b\u0259zi \u00f6z xeyirl\u0259rini g\u00fcd\u0259n, h\u0259ris, tamahkar, yalan\u00e7\u0131 insanlar bu xalq\u0131n \u00e7oxlu\u011funun psixologiyas\u0131n\u0131 bilib, ajiotaj yaradar, isteriya xarakterli insanlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259 sal\u0131b, iqtisadi taraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n pozulmas\u0131na v\u0259 xalq\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 qalxmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015far, xalq\u0131n ba\u015f\u0131 d\u00f6vl\u0259t\u0259, hakimiyy\u0259td\u0259kil\u0259r\u0259 qar\u0131\u015fan zaman sui-istifad\u0259 edib, cibl\u0259rini doldurar, qarn\u0131n\u0131 doydurar, g\u00f6z\u00fc is\u0259 doymaz ki, doymaz\u2026<!--more--><\/p>\n<p>\u018fsl problemimiz \u00e7oxluqlar\u0131n psixologiyas\u0131nda, nadan, sad\u0259l\u00f6vh olmas\u0131ndad\u0131r\u2026<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131m bizim milli valyutam\u0131zdand\u0131r\u2026<\/p>\n<p>Yad\u0131mdad\u0131r h\u0259l\u0259 fevral ay\u0131nda manat\u0131n d\u0259y\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 demi\u015fdim, \u015f\u00fck\u00fcr edin\u2026 \u0130lin ikinci yar\u0131s\u0131nda neftin qiym\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 davam ets\u0259, n\u00f6vb\u0259ti devalvasiya olacaqd\u0131r\u2026 Ciddi q\u0259bul ed\u0259n olmad\u0131\u2026<\/p>\n<p>\u0130lin ikinci yar\u0131s\u0131n\u0131n ikinci ay\u0131d\u0131r\u2026 G\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r, neftin qiym\u0259ti (AB\u015e v\u0259 \u018fr\u0259bl\u0259r\u0259 m\u0259xsus neft markas\u0131) d\u00fcnya maliyy\u0259 bazar\u0131nda 38 AB\u015e dollar\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb ki, bu da \u00fcmumi tendensiyada bizim d\u0259 neftimizin qiym\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur\u2026 N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, \u00f6t\u0259n il valyutam\u0131z\u0131 s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 valyuta ehtiyatlar\u0131 say\u0259sind\u0259 saxlad\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n valyuta ehtiyatlar\u0131 k\u0259skin azalma\u011fa ba\u015flad\u0131, neftin qiym\u0259ti i\u015f\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 davam edirdi\u2026<\/p>\n<p>\u201cPulum yoxdur\u201d deyib a\u011flayan \u00e7oxluq n\u0259d\u0259ns\u0259, haradansa, gizl\u0259dilmi\u015f pullar\u0131n\u0131 d\u0259rhal d\u00fc\u015f\u0259n manat\u0131 lap a\u015fa\u011f\u0131 salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 institutlar\u0131na g\u0259tirib d\u0259yi\u015fdi\u2026 Pulun yoxdursa, olmayan pulu nec\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259rs\u0259n ax\u0131?!<\/p>\n<p>Absurd v\u0259 analoqu olmayan, qeyri-adekvat t\u0259f\u0259kk\u00fcr v\u0259 davran\u0131\u015fa malik toplum, \u00e7oxlu\u011fun bir s\u0259hvi d\u0259 yaln\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259sind\u0259dir\u2026 Dollar bahala\u015fm\u0131r\u2026 Manat b\u00fct\u00fcn xarici valyuta m\u0259z\u0259nn\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr a\u015fa\u011f\u0131\u2026 D\u00fc\u015fm\u00fcr a\u015fa\u011f\u0131, Siz d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, siz yuxar\u0131 qalxan adam\u0131 it\u0259l\u0259yib, da\u015f at\u0131b, g\u00fcll\u0259l\u0259yib, y\u0131xan kimi manat\u0131 da y\u0131x\u0131rs\u0131n\u0131z, d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcrs\u00fcn\u00fcz\u2026<\/p>\n<p>Unutmay\u0131n, n\u0259 q\u0259d\u0259r ki, bu \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fay\u0131rs\u0131n\u0131z, maa\u015f\u0131n\u0131z manatlad\u0131r, \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 sat\u0131lan h\u0259r mal, m\u0259hsul, g\u00f6st\u0259ril\u0259n h\u0259r xidm\u0259t manatlad\u0131r, onu d\u0259yi\u015fm\u0259yin n\u0259 m\u0259nas\u0131 var ax\u0131?! Evi v\u0259 ya ma\u015f\u0131n\u0131 \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 manatla yox, xarici valyuta il\u0259 alacaqsan m\u0259g\u0259r? Ya restoran, mehmanxana xidm\u0259tl\u0259ri, supermarketl\u0259rd\u0259 sat\u0131lan mallar\u0131 xarici valyuta il\u0259 \u00f6d\u0259y\u0259c\u0259ksiniz?! Xeyr! Ancaq manatla!<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin \u0259sas g\u0259lirl\u0259ri neft v\u0259 vergi, d\u00f6vl\u0259t r\u00fcsumundan g\u0259l\u0259n g\u0259lirl\u0259rdir\u2026 Neftd\u0259n g\u0259l\u0259n g\u0259lirl\u0259r azald\u0131\u011f\u0131 zaman d\u00f6vl\u0259t n\u0259 etm\u0259lidir ki, b\u00fcdc\u0259 k\u0259siri \u015fi\u015fib b\u00f6y\u00fcm\u0259sin, pul olsun, likvidlik problemini, riskini ya\u015famas\u0131n?! Ya x\u0259rcl\u0259rini azaltmal\u0131d\u0131r, ya da g\u0259lirl\u0259rini art\u0131rmal\u0131, dig\u0259r g\u0259lir m\u0259nb\u0259l\u0259ri axtar\u0131b tapmal\u0131d\u0131r\u2026 Dem\u0259li, b\u0259zi layih\u0259l\u0259r x\u0259rcl\u0259ri azaltmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 dayand\u0131r\u0131la bil\u0259r, b\u0259zi d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 birl\u0259\u015fdiril\u0259 bil\u0259r, i\u015f yerl\u0259rind\u0259 ixtisarlar ba\u015flaya bil\u0259r\u2026 Vergil\u0259r dig\u0259r g\u0259lir m\u0259nb\u0259si oldu\u011fundan vergil\u0259rin faizi art\u0131r\u0131la bil\u0259r, limitl\u0259r a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131na bil\u0259r (m\u0259s\u0259l\u0259n g\u0259lir vergisi), yeni vergi tutma obyektl\u0259ri, m\u0259nb\u0259l\u0259ri \u201ck\u0259\u015ff edil\u0259\u201d bil\u0259r\u2026<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t n\u0259 itir\u0259c\u0259k?! B\u0259zi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri ba\u011flayacaq, birinci devalvasiyadan g\u00fccl\u0259 can\u0131n\u0131 qurtarm\u0131\u015f b\u0259zi maliyy\u0259 qurumlar\u0131, ki\u00e7ik v\u0259 orta sahibkarlar \u00e7\u00f6k\u0259 bil\u0259r\u2026 M\u00fcflis olanda, ixtisarlar ba\u015flayacaq, i\u015fsizlik olacaq, i\u015fsiz qalanlarda kreditin \u00f6d\u0259nilm\u0259si problemi yaranacaq!<\/p>\n<p>\u0130ndi g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, manat\u0131n q\u0259drini bilm\u0259y\u0259nd\u0259, z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259n \u0259slind\u0259 kim olur, b\u0259li, siz insanlar, toplum, \u00e7oxluq!<\/p>\n<p>\u0130nflyasiya ba\u015flay\u0131b, siz insanlar n\u0259 laz\u0131m oldu olmad\u0131, hans\u0131 qiym\u0259t\u0259 oldu, olmad\u0131 mal al\u0131b v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259c\u0259yiniz t\u0259qdird\u0259, sizi aldatma\u011fa v\u0259 soyma\u011fa davam ed\u0259c\u0259kl\u0259r\u2026 Burda g\u00fcnahkar d\u00f6vl\u0259t deyil, siz olacaqs\u0131n\u0131z! \u00d6z\u00fc y\u0131x\u0131lan a\u011flamaz!<\/p>\n<p>\u0130nflyasiyan\u0131 da \u00f6z\u00fcm\u00fcz edirik, devalvasiyan\u0131 etdiyimiz kimi\u2026<\/p>\n<p>Amerika v\u0259 dig\u0259r hegemon d\u00f6vl\u0259tl\u0259r bizim kimi d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri daha m\u00fcharib\u0259 il\u0259 deyil, iqtisadiyyat\u0131m\u0131z \u00e7\u00f6kd\u00fcrm\u0259kl\u0259, m\u0259hv edir\u2026 \u0130qtisadi v\u0259 bioloji-psixoloji m\u00fcharib\u0259 gedir\u2026 Biz is\u0259 sizin say\u0259nizd\u0259 uduza bil\u0259rik\u2026 \u00d6z \u0259limizl\u0259 iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7\u00f6kd\u00fcr\u0259 bil\u0259rik\u2026<\/p>\n<p>Amerikanlar b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya neft ehtiyalar\u0131n\u0131 ucuz qiym\u0259t\u0259 al\u0131b, \u00f6zl\u0259rind\u0259 y\u0131\u011fmayana v\u0259 k\u00fctbeyin \u0259r\u0259bl\u0259r onlarla \u0259lbir olanad\u0259k, neftin qiym\u0259ti 25-30 dollarad\u0259k d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k, y\u0259ni g\u00f6z\u00fcm\u00fcz ayd\u0131n olacaq, ilimizi b\u00fcdc\u0259nin irih\u0259cmli k\u0259srl\u0259ri il\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131raca\u011f\u0131q, b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rimizi k\u0259skin azaldaca\u011f\u0131q, valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z da se\u00e7kil\u0259r\u0259d\u0259k manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sini saxlama\u011fa s\u0259rf edil\u0259c\u0259k. G\u00fccl\u00fc qiym\u0259t art\u0131m\u0131-inflyasiya, ixtisarlar, i\u015fsizlik, bank b\u00f6hran\u0131-problemli kredit b\u00f6hran\u0131n\u0131, bir xeyli \u015firk\u0259tl\u0259rin m\u00fcflis olub, ba\u011flanaca\u011f\u0131n\u0131 proqnoz edir\u0259m, qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r\u2026 Bu proqnozlar\u0131m\u0131n do\u011frulaca\u011f\u0131na \u0259min\u0259m, \u00e7\u00fcnki toplum v\u0259 \u00e7oxlu\u011fu tan\u0131y\u0131ram v\u0259 bilir\u0259m ki, bizd\u0259 \u201cs\u00fcr\u00fc psixologiyas\u0131\u201d var\u2026<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t hans\u0131sa restoran, bank, supermarket ba\u011flansa, sizd\u0259n \u00e7ox itirm\u0259y\u0259c\u0259k, \u0259sas itir\u0259n t\u0259r\u0259f siz olacaqs\u0131n\u0131z, i\u015f yerinizi itir\u0259c\u0259ksiniz, borc-kredit bataql\u0131\u011f\u0131nda batacaqs\u0131n\u0131z, yeni i\u015f yeri axtar\u0131\u015f\u0131n\u0131z u\u011fursuzluqla n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259k, \u0259m\u0259k haqqlar\u0131n\u0131z\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fi a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259kdir, s\u00fcni qiym\u0259t art\u0131m\u0131n\u0131n qurban\u0131na \u00e7evril\u0259c\u0259ksiniz\u2026<\/p>\n<p>H\u0259r \u015feyi d\u00f6vl\u0259tin v\u0259 hakimiyy\u0259tin \u00fcz\u0259rin\u0259 y\u0131xmay\u0131n! Bizim \u0259sl d\u00fc\u015fm\u0259nizim el\u0259 biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz v\u0259 isterik xarakterimizdir\u2026 D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sini viran\u0259 qoyandan sonra biz toplum h\u00f6k\u00fcm\u0259td\u0259n hans\u0131 m\u0259ntiql\u0259 maa\u015f\u0131n\u0131n, minimum \u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259 bil\u0259r?! X\u0259rcl\u0259riniz\u0259 n\u0259zar\u0259t edin, z\u0259ruri x\u0259rcl\u0259ri edin! Sonra ba\u015fqalar\u0131n\u0131 g\u00fcnahkar bilm\u0259yin\u2026<\/p>\n<p>Bilirsiniz, \u0259sas problem t\u0259hsilsiz g\u0259ncl\u0259rd\u0259dir, yet\u0259rli savadl\u0131 v\u0259 i\u015fini sev\u0259n kadrlar\u0131n olmamas\u0131 v\u0259 xaric\u0259 \u201cbeyin ax\u0131n\u0131n\u0131n\u201d olmas\u0131ndad\u0131r\u2026 Savadl\u0131lar gedir xaric\u0259, savads\u0131z qal\u0131r \u00f6lk\u0259d\u0259\u2026 Sonra savads\u0131zlar\u0131n fikri il\u0259 oturub-duran toplum isterikaya d\u00fc\u015f\u00fcb, aldan\u0131r, qurban olur\u2026<\/p>\n<p>Arada bir kitab oxuyun, maarifl\u0259nin ki, bil\u0259siniz \u0259slind\u0259 reall\u0131q nec\u0259dir v\u0259 n\u0259d\u0259dir?!<\/p>\n<p>Manat\u0131 \u00e7\u00f6kd\u00fcr\u0259n el\u0259 mill\u0259timiz olacaq, inflyasiyan\u0131 da, i\u015fsizliyi d\u0259, \u015firk\u0259tl\u0259rin ba\u011flanmas\u0131n\u0131 da mill\u0259t \u00f6z\u00fc ed\u0259c\u0259k, n\u0259 q\u0259d\u0259r ki, ajiotaj v\u0259 isteriya prinsipi il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edib, manat\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u0259c\u0259kl\u0259r, \u00f6lm\u00fc\u015f manat\u0131n ruhu da onlar\u0131 iqtisadi n\u0259tic\u0259l\u0259r il\u0259 c\u0259zaland\u0131racaq\u2026<br \/>\nManat\u0131n evini biz insanlar \u00f6z\u00fcm\u00fcz y\u0131x\u0131r\u0131q, neft bahala\u015fanda 2-3 il\u0259 manat yen\u0259 bahala\u015facaq, baxaca\u011fam onda nec\u0259 yen\u0259 qa\u00e7\u0131b, dollar\u0131 manata d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259yiniz\u0259\u2026<br \/>\nBu pulu onsuz da \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 s\u0259rf ed\u0259c\u0259ksiniz, \u00f6lk\u0259daxili \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r ancaq manatla oldu\u011fu halda, hans\u0131 m\u0259ntiql\u0259 manat\u0131 d\u0259yi\u015firsiniz?!Sonra \u0259linizd\u0259ki manat bit\u0259c\u0259k, manat laz\u0131m olacaq, d\u0259yi\u015f\u0259nd\u0259, iki qat itir\u0259c\u0259ksiniz!<\/p>\n<p>Manat\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u0259yin!!!!A\u011fl\u0131n\u0131z\u0131 y\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131za!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Biri var idi, biri yox idi\u2026 Milli s\u0259rv\u0259tl\u0259rl\u0259 dolu bir \u00f6lk\u0259 var idi\u2026 \u00d6lk\u0259nin inki\u015faf etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn imkanlar olsa da, \u00e7oxluq bunu ist\u0259mirdi\u2026 \u0130qtisadi, siyasi, maliyy\u0259, sosial, psixoloji t\u0259f\u0259kk\u00fcr t\u0259rzi, savad\u0131 olmayan bu xalq \u00f6z\u00fc \u00f6z\u00fcn\u0259 quyu qazma\u011f\u0131, yor\u011fan\u0131na g\u00f6r\u0259 ayaqlar\u0131n\u0131 uzatmay\u0131b, sonra \u00fc\u015f\u00fcd\u00fcb x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259yi, sonra h\u0259kiml\u0259ri, d\u00f6vl\u0259ti g\u00fcnahkar bilm\u0259yi \u00e7ox sev\u0259rdi\u2026 H\u0259r yerd\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-14226","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14226","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14226"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14226\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14263,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14226\/revisions\/14263"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14226"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14226"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14226"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}