{"id":14594,"date":"2015-09-01T21:00:04","date_gmt":"2015-09-01T16:00:04","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=14594"},"modified":"2015-09-01T21:50:21","modified_gmt":"2015-09-01T16:50:21","slug":"sumqayitin-kimya-s%c9%99nayesinin-inkisafinda-xususi-xidm%c9%99tl%c9%99ri-olmus-insanlar-tanitim","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=14594","title":{"rendered":"Sumqay\u0131t\u0131n kimya s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131nda x\u00fcsusi xidm\u0259tl\u0259ri olmu\u015f insanlar- TANITIM"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/ro.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/ro-200x300.jpg\" alt=\"ro\" width=\"200\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-14104\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/ro-200x300.jpg 200w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/ro.jpg 206w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Bu il respublikam\u0131zdan k\u0259narda da kimya\u00e7\u0131lar \u015f\u0259h\u0259ri kimi tan\u0131n\u0131nan Sumqay\u0131t\u0131n \u015f\u0259h\u0259r statusu almas\u0131n\u0131n 66 ili tamam olur. 66 ya\u015fl\u0131 bu \u015f\u0259h\u0259rin h\u0259yat\u0131n\u0131n hans\u0131 d\u00f6vr\u00fcn\u0259 baxsan s\u0259naye, tikinti, t\u0259hsil, s\u0259hiyy\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u0259sl inki\u015faf\u0131n\u0131n, y\u00fcks\u0259li\u015finin \u015fahidi olur, bu \u015f\u0259h\u0259ri qurub-yaradanlar\u0131 xat\u0131rlad\u0131qca m\u0259mnunluq duy\u011fusu il\u0259 b\u0259rab\u0259r, k\u00f6vr\u0259k hissl\u0259r ke\u00e7irirs\u0259n. Bu \u015f\u0259h\u0259rin t\u0259bi\u0259ti, varl\u0131\u011f\u0131 bel\u0259dir. Burada h\u0259yat h\u0259mi\u015f\u0259 qaynay\u0131b. Sumqay\u0131t v\u0259 sumqay\u0131tl\u0131lar ill\u0259rin qoynunda ya\u015fa dolub, \u015f\u0259h\u0259rin tarixin\u0259 parlaq s\u0259hif\u0259l\u0259r yaz\u0131blar. Do\u011fma Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan Sumqay\u0131t\u0131n d\u00fcn\u0259ni, bu g\u00fcn\u00fc v\u0259 sabah\u0131 onun sakinl\u0259rinin \u00f6m\u00fcr salnam\u0259sidir. Bu salnam\u0259ni \u00f6yr\u0259nm\u0259k, t\u0259bli\u011f etm\u0259k v\u0259 bu \u015f\u0259r\u0259fli tarixi yaradanlarla q\u00fcrur duymaq h\u0259r birimizin m\u00fcq\u0259dd\u0259s borcudur. \u00c7\u00fcnki insan \u0259m\u0259yinin n\u0259y\u0259 qadir oldu\u011funu Sumqay\u0131t\u0131n timsal\u0131nda b\u00fct\u00fcn ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<!--more--><\/p>\n<p>1930-cu ill\u0259rd\u0259 boz, ilanlar m\u0259l\u0259\u015f\u0259n qumsal s\u0259hralardan ibar\u0259t olan, haz\u0131rda Sumqay\u0131t \u015f\u0259h\u0259rinin yerl\u0259\u015fdiyi \u0259razid\u0259 \u015f\u0259h\u0259r salmaq ideyas\u0131 ke\u00e7mi\u015f sovet imperiyas\u0131n\u0131n sosialist s\u0259nayel\u0259\u015fdirilm\u0259si siyas\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur. Yeni s\u0259naye \u015f\u0259h\u0259rinin sal\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu \u0259razinin se\u00e7ilm\u0259si t\u0259sad\u00fcfi deyildi. Sal\u0131nan \u015f\u0259h\u0259rin X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin sahilind\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259si bu yerin \u0259lveri\u015fli v\u0259 m\u00fcnasib olmas\u0131ndan x\u0259b\u0259r verirdi. \u015e\u0259h\u0259rin lahiy\u0259l\u0259ndirilm\u0259si i\u015fl\u0259rin\u0259 1930-cu ild\u0259n ba\u015flan\u0131ld\u0131. 1937-ci ild\u0259 ilk s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259si olan \u0130stilik Elektrik Stansiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 qoyuldu. Bu m\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n f\u0259hl\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn taxta evl\u0259r \u2013 baraklar tikildi. 1941-ci ilin fevral\u0131nda 1 sayl\u0131 \u0130ES ilk c\u0259r\u0259yan\u0131 verm\u0259kl\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 xidm\u0259t etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. 1937-1941-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Boruyayma zavodunun s\u00fcr\u0259tl\u0259 tikintisin\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131. Kimya zavodunun, sonra is\u0259 Sintetikkau\u00e7uk zavodunun \u0259sas\u0131 qoyulsa da, B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si bu \u0259razid\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015f i\u015fl\u0259ri arxa plana ke\u00e7irm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qoyur. Bununla bel\u0259 b\u0259zi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin h\u0259rbi strateji m\u0259hsullar buraxmas\u0131 i\u015fi s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilir. 1944-c\u00fc ild\u0259 D\u00f6vl\u0259t M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259sinin q\u0259rar\u0131 il\u0259 tikinti i\u015fl\u0259rinin geni\u015f v\u00fcs\u0259t almas\u0131, yeni s\u0259naye obyektl\u0259rinin in\u015fas\u0131 ke\u00e7mi\u015f Sovetl\u0259r birliyinin h\u0259r bir gu\u015f\u0259sind\u0259n buraya g\u0259ncl\u0259rin ax\u0131n\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir. 1949-cu ild\u0259 burada m\u0259skunla\u015fan \u0259halinin say\u0131 art\u0131q 17 min n\u0259f\u0259r t\u0259\u015fkil edirdi. \u0130nsanlar\u0131n say\u0131n\u0131n artmas\u0131, istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f, h\u0259m\u00e7inin tikilm\u0259kd\u0259 olan s\u0259naye obyektl\u0259rinin s\u0131ras\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si, 1949-cu ilin 22 noyabr\u0131nda Bak\u0131n\u0131n bir rayonu olan Sumqay\u0131t\u0131n r\u0259smi olaraq \u015f\u0259h\u0259r statusu almas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirdi. Sumqay\u0131t onda g\u0259nclik \u015f\u0259h\u0259ri kimi tan\u0131n\u0131rd\u0131. Onu qurub-yaradanlar\u0131n milli t\u0259rkibi d\u0259 \u00e7ox geni\u015f idi. Burada s\u0131x dostluq \u0259laq\u0259l\u0259ri il\u0259 bir-birin\u0259 ba\u011fl\u0131 olan 80-d\u0259n \u00e7ox mill\u0259tin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Sumqay\u0131t \u015f\u0259h\u0259r statusu alanda art\u0131q 4 il idi ki, (1945) kimya s\u0259nayesinin bayraqdar\u0131 olan S\u0259thi aktiv madd\u0259l\u0259r zavodu f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi. Bu h\u0259min zavoddur ki, bu il 70 ya\u015f\u0131 tamam olur v\u0259 biz d\u0259 Az\u0259rbaycan Kimya s\u0259nayesinin 70 illik yubileyini bu zavodun istismara verilm\u0259sinin tarixin\u0259 \u0259sas\u0259n qeyd edirik. Sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 bir-birinin ard\u0131nca bir ne\u00e7\u0259 kimya m\u00fc\u0259sis\u0259si istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f, bununla da Sumqay\u0131t d\u00fcnyan\u0131n 10-dan yuxar\u0131 kimya m\u00fc\u0259ssis\u0259si olan yegan\u0259 \u015f\u0259h\u0259rrin\u0259 \u00e7evlilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Bu m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r aras\u0131nda Sintetikkau\u00e7uk zavodunun x\u00fcsusi pay\u0131 var idi. Sumqay\u0131tda Sintetik kau\u00e7uk zavodu tikilm\u0259mi\u015fd\u0259n \u00f6nc\u0259 SSR\u0130-d\u0259 3 yerd\u0259 \u2013 Voronej, Yaroslavl v\u0259 Yefremov \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 bel\u0259 zavod var idi. H\u0259l\u0259 1932-ci ild\u0259 d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 olaraq s\u0259naye miqyas\u0131nda S.V.Lebedev \u00fcsulu il\u0259 SSR\u0130-d\u0259 sintetik kau\u00e7uk al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131. Sintetik kau\u00e7uk istehsal\u0131 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u00e7ox g\u00fccl\u00fc strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Sintetik kau\u00e7ukdan \u0259sas\u0259n \u015finl\u0259rin, konveyr lentl\u0259rinin v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif rezin m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda vacib xammal kimi istifad\u0259 olunurdu. Tikintisin\u0259 1939-cu ild\u0259 ba\u015flansa da B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si SAM zavodu kimi bu zavodun da tikintisinin yar\u0131m\u00e7\u0131q saxlanmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. 1944-c\u00fc ild\u0259n is\u0259 yeni layih\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda tikinti i\u015fl\u0259ri davam etdirilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Bir fakt\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq maraql\u0131 olard\u0131 ki, q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7alaca\u011f\u0131na y\u00fcz faiz \u0259min olan Hitler o vaxt SSR\u0130-nin bir \u00e7ox strateji m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131 Sintetikkau\u00e7uk zavoduna da direktor t\u0259yin etmi\u015fdi ki, bu da doktor Xayo Eylers idi.<\/p>\n<p>1952-ci ilin avqust aynda g\u00f6zl\u0259nil\u0259n g\u00fcn g\u0259lib \u00e7atd\u0131. Sintetikkau\u00e7uk zavodunda s\u0259naye kompleksind\u0259 Avropada ilk d\u0259f\u0259 olaraq sintetik etil spirti istehsal\u0131na ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu m\u0259hsul neft qazlar\u0131n\u0131n emal\u0131 \u0259sas\u0131nda al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Bununla da SSRi-d\u0259 bu\u011fda v\u0259 dig\u0259r yeyinti m\u0259hsullar\u0131ndan etil spirtinin xammal\u0131 kimi istifad\u0259sinin azald\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 qoyulmu\u015fdur. T\u0259kc\u0259 bir fakt\u0131 qeyd etm\u0259k kifay\u0259tdir ki, 1952-1975-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 SK zavodunun istehsal etdiyi etil spirti 84 milyon ton bu\u011fdaya, 16 milyon ton kartofa q\u0259naet etm\u0259k imkan\u0131 vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>60 il \u0259rzind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif adlarla f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u00fc\u0259ssis\u0259y\u0259 m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 A.S.Vasilyev, \u0130.P.Karta\u015fov, V.Q.Svistinov, D.Q.Kalinin, C\u0259bray\u0131l H\u00fcseynov, F.A.Mustafin, B.H\u00fcseynov, F.Zeynalov, X.Rzayev, Z.H\u00fcseynov, E.S\u0259m\u0259dov, E.\u0130smay\u0131lov, S.R\u0259\u015fidov kimi tan\u0131nm\u0131\u015f kimya\u00e7\u0131lar r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir. Zavod \u0259ld\u0259 etdiyi y\u00fcks\u0259k nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u00fckafatlar qazanm\u0131\u015f, t\u0259qdim olunmu\u015f Ke\u00e7ici Q\u0131rm\u0131z\u0131 bayra\u011f\u0131 uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259lind\u0259 saxlaya bilmi\u015fdi. Zavodun 100 n\u0259f\u0259rd\u0259n art\u0131q i\u015f\u00e7isi SSR\u0130-nin m\u00fcxt\u0259lif orden v\u0259 medallar\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015f, m\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 10 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox elml\u0259r namiz\u0259di, 1 n\u0259f\u0259r Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131, 5 n\u0259f\u0259r respublikan\u0131n \u018fm\u0259kdar s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdiricisi, 3 n\u0259f\u0259r respublikan\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u00fch\u0259ndisi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, g\u00f6rk\u0259mli kimya\u00e7\u0131lar\u0131n siyah\u0131s\u0131 t\u0259kc\u0259 Sintetikkau\u00e7uk zavodu il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. O d\u00f6vr\u00fcn kimya s\u0259nayesi tarixind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yeri v\u0259 pay\u0131 olan ist\u0259r S\u0259thi aktiv madd\u0259l\u0259r, \u00dczvi sintez, ist\u0259rs\u0259 Superfosfat v\u0259 Yuyucu vasit\u0259l\u0259r (M\u0259i\u015f\u0259t kimyas\u0131), ist\u0259rs\u0259 d\u0259 sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Etilen-polietilen zavodlar\u0131nda ad\u0131n\u0131 kimya s\u0259nayesinin \u015f\u00f6hr\u0259t kitab\u0131n\u0131n s\u0259hif\u0259l\u0259rin\u0259 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yazd\u0131rm\u0131\u015f insanlar yet\u0259rinc\u0259 idi. Talel\u0259rini kimya s\u0259nayesi il\u0259 ba\u011flam\u0131\u015f, xo\u015fb\u0259xtlikl\u0259rini kimya\u00e7\u0131 kimi \u015f\u0259r\u0259fli bir pe\u015f\u0259d\u0259 tapm\u0131\u015f bu insanlar\u0131n h\u0259r biri haqq\u0131nda ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda geni\u015f yaz\u0131 haz\u0131rlamaq imkan\u0131m\u0131z xaricind\u0259 olsa da, onlar\u0131 x\u00fclas\u0259 \u015f\u0259klind\u0259 oxuculara t\u0259qdim etm\u0259k, g\u00fcman edir\u0259m ki, geni\u015f i\u00e7timaiyy\u0259t, \u0259l\u0259lx\u00fcsus da g\u0259ncl\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox faydal\u0131 olard\u0131.<\/p>\n<p>Aleksandr Sergeyevi\u00e7 Vasilyev<\/p>\n<p>1945-1947-ci ill\u0259rd\u0259 tikilm\u0259kd\u0259 olan Sintetik kau\u00e7uk zavodunun ilk direktoru olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u0130van Petrovi\u00e7 Karta\u015fov<\/p>\n<p>1947-1950-ci ill\u0259rd\u0259 tikintisi davam etdiril\u0259n v\u0259 i\u015f\u0259 sal\u0131nma\u011fa haz\u0131rlanan Sintetik kau\u00e7uk zavoduna r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Vladimr Qriqoryevi\u00e7 Svistinov<\/p>\n<p>1949-1951-ci ill\u0259rd\u0259 Sintetik kau\u00e7uk zavodunda ba\u015f m\u00fch\u0259ndis v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, 1951-1952-ci ill\u0259rd\u0259 is\u0259 zavodun direktoru olmu\u015fdur. Sonralar SSR\u0130 Kimya S\u0259nayesi Nazirliyind\u0259 m\u0259sul v\u0259zif\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan V.Q.Svistinov 1982-ci ild\u0259 Sintetik kau\u00e7uk zavodunun 30 illik yubiley t\u0259dbirind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Dmitiriy Qeorqiyevi\u00e7 Kalinin<\/p>\n<p>1953-1958-ci ill\u0259rd\u0259 Sintetik kau\u00e7uk zavodunda direktor i\u015fl\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>Faiz Axonovi\u00e7 Mustafin<\/p>\n<p>1960-1962-ci ill\u0259rd\u0259 Sintetik kau\u00e7uk zavoduna r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Murad\u0259li Mustafayev<\/p>\n<p>1947-49-cu ill\u0259rd\u0259 SAM zavodunda f\u0259hl\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n Murad\u0259li Mustafayev Az\u0259rbaycan Neft Kimya \u0130nstitutunu bitirdikd\u0259n sonra t\u0259yinatla Sintetik kau\u00e7uk zavoduna g\u00f6d\u0259rilib. 12 il burada \u00e7al\u0131\u015fd\u0131qdan sonra 1967-ci ild\u0259 A\u015fqarlar zavodunun direktoru t\u0259yin olunub. 1973-c\u00fc ild\u0259 yenid\u0259n do\u011fma kollektiv\u0259 qay\u0131d\u0131b. 1964-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan SSR\u0130 Ali Sovetinin f\u0259xri f\u0259rman\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunub, 1967-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan SSR\u0130 \u018fm\u0259kdar m\u00fch\u0259ndisi f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb, 1975-ci ild\u0259 is\u0259 ona Az\u0259rbaycan SSR\u0130-nin \u018fm\u0259kdar s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdiricisi f\u0259xri ad\u0131 verilib.<\/p>\n<p>\u015e\u0259m\u015fad P\u0259nahov<\/p>\n<p>Bak\u0131 Neft Texnologiyas\u0131 Texnikumunu bitirdikd\u0259n sonra t\u0259yinatla SK zavoduna g\u00f6nd\u0259ril\u0259n v\u0259 \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 aparat\u00e7\u0131 kimi ba\u015flayan \u015e\u0259m\u015fad P\u0259nahov, n\u00f6vb\u0259 v\u0259 sex r\u0259isi v\u0259zif\u0259l\u0259rin\u0259d\u0259k \u015f\u0259r\u0259fli yol ke\u00e7ib. 1966-c\u0131 ild\u0259 SSR\u0130-nin \u0259n y\u00fcks\u0259k ad\u0131na \u2013 Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. F\u0259aliyy\u0259ti boyu \u0259m\u0259yi Lenin v\u0259 \u015e\u0259r\u0259f ni\u015fan\u0131 ordenl\u0259ri, Q\u0131z\u0131l Ulduz medal\u0131 il\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. 20 ild\u0259n art\u0131q \u015f\u0259h\u0259r sovetin\u0259 deputat se\u00e7il\u0259n \u015e\u0259m\u015fad P\u0259nahov 2002-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin f\u0259rdi t\u0259qa\u00fcd\u00fcn\u0259 layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Qarda\u015fxan Cavadov<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan S\u0259naye \u0130nstitutunun Kimya-texnalogiya fak\u00fclt\u0259sini bitir\u0259r\u0259k t\u0259yinatla SK zavoduna g\u00f6nd\u0259rilmi\u015f, 40 il bu zavodda m\u00fcxt\u0259lif v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. 1968-ci ild\u0259 namiz\u0259dlik disertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k texnika elml\u0259ri namiz\u0259di alimlik d\u0259r\u0259c\u0259si alm\u0131\u015fd\u0131r. 1964-c\u00fc ild\u0259 respublikan\u0131n \u018fm\u0259kdar s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdiricisi f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, 1980-ci ild\u0259 Q\u0131rm\u0131z\u0131 \u018fm\u0259k Bayra\u011f\u0131 ordeni il\u0259 t\u0259ltif edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Dada\u015f Dada\u015fov<\/p>\n<p>\u00c7oxillik \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259ti S\u0259thi aktiv madd\u0259l\u0259r zavodu il\u0259 ba\u011fl\u0131 olub. Burada t\u0259mizl\u0259yici, aparat\u00e7\u0131 v\u0259 briqadir kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib. 1966-c\u0131 ild\u0259 istehsalatda qazand\u0131\u011f\u0131 \u0259m\u0259k nailiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Lenin ordenin\u0259, 1971-ci ild\u0259 Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hraman\u0131 ad\u0131na v\u0259 ikinci d\u0259f\u0259 Lenin ordenin\u0259 layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, \u015f\u0259h\u0259r sovetin\u0259 deputat se\u00e7ilir, \u201cQ\u0131z\u0131l ulduz\u201d medal\u0131n\u0131 al\u0131r. Sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 Lenin yubileyi medal\u0131na v\u0259 \u018fm\u0259k Veteran\u0131 medal\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n q\u0259hraman ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin f\u0259rman\u0131 il\u0259 Prezidentin f\u0259rdi t\u0259qa\u00fcd\u00fcn\u0259 layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>Yuri Vladimirovi\u00e7 Yermakov<\/p>\n<p>\u018fm\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 1952-ci ild\u0259 Sintez kau\u00e7uk zavodunda \u00e7iling\u0259r kimi ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. 30 il bu zavodda m\u00fcxt\u0259lif v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, \u0259m\u0259yi II d\u0259r\u0259c\u0259li V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si ordeni, Q\u0131rm\u0131z\u0131 \u018fm\u0259k bayra\u011f\u0131 ordenu il\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015f, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdiricisi f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>Z\u00fclf\u00fc Sad\u0131xov<\/p>\n<p>1962-ci ild\u0259 Sumqay\u0131t Kimya-Texnologiya texnikumunu f\u0259rql\u0259nm\u0259 diplomu il\u0259 bitirdikd\u0259n sonra \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 Sumqay\u0131t Sintetik kau\u00e7uk zavodunda \u00e7iling\u0259r kimi ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t sonra \u00abKimyas\u0259naye\u00bb \u0130B-d\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini davam etdir\u0259n Z\u00fclfi Sad\u0131xov Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft v\u0259 Kimya \u0130nstitutunun (indiki Neft Akademiyas\u0131n\u0131n) ax\u015fam \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 kimya\u00e7\u0131-texnoloq ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 ali t\u0259hsil alm\u0131\u015f, h\u0259m\u00e7inin Moskva \u0130dar\u0259etm\u0259 \u0130nstitutunu f\u0259rql\u0259nm\u0259 diplomu il\u0259 bitirmi\u015fdir. \u0130\u015f\u0259 can yand\u0131rmas\u0131, \u0259zmkarl\u0131\u011f\u0131, m\u00fch\u0259ndislik bacar\u0131\u011f\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq, n\u00f6vb\u0259 r\u0259isi, b\u00f6y\u00fck m\u00fch\u0259ndis-texnoloq v\u0259zif\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259yin olunmu\u015f, sonra sulfanol istehsalat\u0131na r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015f, daha sonra is\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259nin ba\u015f direktorunun keyfiyy\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sin\u0259 ir\u0259li \u00e7\u0259kilmi\u015fdir. 300-\u0259 q\u0259d\u0259r s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 t\u0259klifinin v\u0259 5 ixtiran\u0131n m\u00fc\u0259llifidir. \u018fm\u0259yi d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015f, \u00abAz\u0259rbaycan\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u00fch\u0259ndisi\u00bb v\u0259 \u00abSSR\u0130 ixtira\u00e7\u0131s\u0131\u00bb f\u0259xri adlar\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, \u00ab\u0130xtira\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 \u0259la\u00e7\u0131s\u0131\u00bb d\u00f6\u015f ni\u015fan\u0131, \u00abQ\u0131rm\u0131z\u0131 \u018fm\u0259k bayra\u011f\u0131\u00bb ordeni il\u0259 t\u0259ltif edilmi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259t M\u00fckafat\u0131 laureat\u0131, Prezident t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Xalid Rzayev<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Neft-Kimya \u0130nstitutunun Energetika fak\u00fclt\u0259sini f\u0259rql\u0259nm\u0259 diplomu il\u0259 bitir\u0259n Xalid Rzayev 1972-1980-ci ill\u0259rd\u0259 Sintetikkau\u00e7uk zavodunda direktor i\u015fl\u0259mi\u015f, sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u201cAz\u0259rikimya\u201d D\u00f6vl\u0259t \u015eirk\u0259tind\u0259 ba\u015f energetik v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Texnika elml\u0259ri namiz\u0259di Xalid Rzayevin \u0259m\u0259yi d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015f, Q\u0131rm\u0131z\u0131 \u018fm\u0259k Bayra\u011f\u0131 v\u0259 \u015e\u0259r\u0259f ni\u015fan\u0131 ordenl\u0259ri il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015fdur. Bir ne\u00e7\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Sumqay\u0131t XDS-nin deputat\u0131 se\u00e7ilmi\u015f, Sov. \u0130KP-nin XXV, Az\u0259rbaycan KP-nin XXIX-cu qurultay\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259si olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>1981-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan KP MK-n\u0131n birinci katibi Heyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259rdinin birinci m\u00fcavini N.A.Tixonovla SK zavodunda olark\u0259n, zavodun direktoru Xalid Rzayev m\u00fc\u0259ssis\u0259nin f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 geni\u015f m\u0259lumat vermi\u015fdir. Qeyd ed\u0259k ki, Heyd\u0259r \u018fliyev Sumqay\u0131ta s\u0259f\u0259rl\u0259ri zaman\u0131 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 bu zavodda olmu\u015f, EP-300 qur\u011fusu v\u0259 buxar generator kompleksi bilavasit\u0259 onun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 tikilib istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir. Maraql\u0131 faktlardan biri d\u0259 odur ki, 1960-ci ild\u0259 Sov. KP MK-n\u0131n ba\u015f katibi, SSR\u0130 Nazirl\u0259r Sovetinin s\u0259dri N.S.Xru\u015f\u015fov da \u0130ttifaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n bu zavodda olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Z\u0259min H\u00fcseynov<\/p>\n<p>Neft v\u0259 Kimya institutunu bitir\u0259n Z\u0259min H\u00fcseynov \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 SK zavodunda ba\u015flam\u0131\u015f, sonra Super fosfat zavodunda direktor, \u201cSumqay\u0131tkimyas\u0259nayesi\u201d \u0130B-d\u0259 ba\u015f direktorun birinci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015fdir. Moskva Xalq T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Akademiyas\u0131n\u0131 bitirdikd\u0259n sonra Z\u0259min H\u00fcseynov 1980-ci ild\u0259 SK zavoduna direktor t\u0259yin olunmu\u015f, 14 il bu v\u0259zif\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Zavodun texniki v\u0259 iqtisadi inki\u015faf\u0131nda b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259ri olmu\u015f Z\u0259min H\u00fcseynov Respublika D\u00f6vl\u0259t M\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, Q\u0131rm\u0131z\u0131 \u018fm\u0259k Bayra\u011f\u0131 ordeni il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Lazar Avlastimov<\/p>\n<p>Milliyy\u0259tc\u0259 yunand\u0131r. 1981-1997-ci ill\u0259rd\u0259 Sintetik kau\u00e7uk zavodunda Ba\u015f m\u00fch\u0259ndis v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Haz\u0131rda Rusiyan\u0131n kimya zavodlar\u0131n\u0131n birind\u0259 direktor v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>V\u0259kil \u0130smay\u0131lov<\/p>\n<p>Sumqay\u0131t Kimya Texnalogiya Texnikumunda v\u0259 Az\u0259rbaycan Neft Kimya \u0130nstitutunun Sumqay\u0131t filial\u0131nda t\u0259hsil alan, sonralar is\u0259 Leninqrad T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 \u0130nstitutunda oxuyaraq texniki biliyini bir q\u0259d\u0259r d\u0259 art\u0131ran V\u0259kil \u0130smay\u0131lov Sintetik kau\u00e7uk zavodunda f\u0259hl\u0259likd\u0259n direktor m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259r\u0259fli bir yol ke\u00e7mi\u015f, \u201cAz\u0259rikimya\u201d d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tind\u0259 t\u0259chizat v\u0259 sat\u0131\u015f \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259isi v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015fdir. \u018fm\u0259yi Q\u0131rm\u0131z\u0131 \u018fm\u0259k Bayra\u011f\u0131 ordeni v\u0259 d\u00f6\u015f ni\u015fanlar\u0131 il\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130slam M\u0259mm\u0259dov<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan S\u0259naye \u0130nstitutunu bitirdikd\u0259n sonra 1959-cu ild\u0259 t\u0259yinatla SK zavoduna g\u00f6nd\u0259rilir. F\u0259aliyy\u0259ti boyu m\u00fcxt\u0259lif m\u0259sul v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u0130slam M\u0259mm\u0259dov dissertasiya m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k texnika elml\u0259ri namiz\u0259di alimlik d\u0259r\u0259c\u0259si alm\u0131\u015fd\u0131r. 52 elmi i\u015fin, 30 ixtiran\u0131n, 200-d\u0259n \u00e7ox s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdirici t\u0259klifin m\u00fc\u0259llifi olan \u0130.M\u0259mm\u0259dova respublikan\u0131n \u018fm\u0259kdar s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdiricisi f\u0259xri ad\u0131 verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Nur\u0259ddin Babayev<\/p>\n<p>M.\u018fzizb\u0259yov ad\u0131na Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft v\u0259 Kimya \u0130nstitutunu m\u00fch\u0259ndis-texnoloq ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 bitirib. 1971-ci ild\u0259 \u2013 36 ya\u015f\u0131nda ik\u0259n o d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox d\u0259y\u0259rli v\u0259 n\u00fcfuzlu say\u0131lan \u00abQ\u0131rm\u0131z\u0131 \u018fm\u0259k Bayra\u011f\u0131\u00bb ordeni il\u0259 t\u0259ltif olunur. Sonra \u00ab\u00dczvi sintez\u00bb zavodunun direktoru v\u0259zif\u0259sin\u0259 ir\u0259li \u00e7\u0259kilir. N.Babayevin r\u0259hb\u0259rliyinin b\u00fct\u00fcn d\u00f6vr\u00fc \u0259rzind\u0259 \u00ab\u00dczvi Sintez\u00bb h\u0259m respublikam\u0131zda, h\u0259m d\u0259 ke\u00e7mi\u015f \u0130ttifaq miqyas\u0131nda \u0259n qabaqc\u0131l kimya m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259n biri olmu\u015f \u00f6z\u00fc is\u0259 m\u00fcxt\u0259lif ill\u0259rd\u0259 \u00abF\u0259xri ni\u015fan\u00bb (1976), \u00abXalqlar dostlu\u011fu\u00bb (1981), \u00abLenin\u00bb (1986) ordeni v\u0259 \u00abF\u0259dakar \u0259m\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259\u00bb medal\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015fdur. 1979-cu ild\u0259 is\u0259 istedadl\u0131 v\u0259 yarad\u0131c\u0131 bir m\u00fch\u0259ndis olaraq ona \u00abAz\u0259rbaycan\u0131n \u018fm\u0259kdar s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdiricisi\u00bb f\u0259xri ad\u0131 verilmi\u015fdir. 25-d\u0259n \u00e7ox elmi \u0259s\u0259rin m\u00fc\u0259llifi olan Nur\u0259ddin Babayev z\u0259ngin istehsalat t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin, elmi istedad\u0131n\u0131n, g\u0259rgin yarad\u0131c\u0131l\u0131q axtar\u0131\u015flar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si olaraq 1990-c\u0131 ild\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 dissertasiya m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k, texnika elml\u0259ri namiz\u0259di alimlik d\u0259r\u0259c\u0259si alm\u0131\u015f, 1991-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Yarad\u0131c\u0131l\u0131q Akademiyas\u0131n\u0131n texnika doktoru se\u00e7ilmi\u015fdi. 25-d\u0259n \u00e7ox elmi \u0259s\u0259rin m\u00fc\u0259llifidir.<\/p>\n<p>\u018fb\u00fclf\u0259z Babayev<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Neft v\u0259 Kimya institutunu kimya\u00e7\u0131 m\u00fch\u0259ndis \u2013 texnoloq ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 bitir\u0259r\u0259k t\u0259yinatla Sintez kau\u00e7uk zavoduna g\u00f6nd\u0259rilir. 30 il\u0259 yax\u0131n bu m\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, onun 19 ilini ba\u015f m\u00fch\u0259ndis (SSR\u0130 Neft v\u0259 Kimya S\u0259nayesi Nazirliyind\u0259 \u0259n g\u0259nc m\u00fch\u0259ndis idi) kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. 2001-ci ild\u0259 Etilen-polietilen zavoduna direktor t\u0259yin olunmu\u015fdur. 1980-ci ild\u0259 Moskva Kimya \u2013 Texnologiya \u0130nstitutunun Elmi \u015euras\u0131nda dissertasiya m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k texnika elml\u0259ri namiz\u0259di, 1991-ci ild\u0259 is\u0259 texnika elml\u0259ri doktoru alimlik d\u0259r\u0259c\u0259si alm\u0131\u015fd\u0131r. 1994-c\u00fc ild\u0259 Beyn\u0259lxalq M\u00fch\u0259ndisl\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, Nyu York Elml\u0259r akademiyas\u0131n\u0131n h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc, iki il sonra is\u0259 Beyn\u0259lxalq M\u00fch\u0259ndisl\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc \u2013 akademiki se\u00e7ilmi\u015fdir. Bir s\u0131ra xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015f 200-d\u0259n art\u0131q elmi \u0259s\u0259rin, 100-d\u0259n \u00e7ox m\u00fc\u0259lliflik \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259sinin v\u0259 patentin m\u00fc\u0259llifidir.<\/p>\n<p>Ucal Qas\u0131mzad\u0259<\/p>\n<p>1974-c\u00fc ild\u0259n 1992-ci il\u0259d\u0259k M\u0259i\u015f\u0259t Kiyas\u0131 zavodunda direktor i\u015fl\u0259mi\u015fdir. 7-8 il dalbadal Ke\u00e7ici Q\u0131rm\u0131z\u0131 Bayra\u011fa layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n zavodun istehsal etdiyi yuyucu vasit\u0259l\u0259t ittifaq\u0131n b\u00fct\u00fcn respublikalar\u0131na, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Yuqoslaviya, Pol\u015fa, Vyetnam, \u018ffqan\u0131stan v\u0259 dig\u0259r xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259rilirdi.<\/p>\n<p>N\u0259r\u00e7\u0259 A\u011fayev<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Neft-Kimya \u0130nstitutunu bitirib. \u201cSintezkau\u00e7uk\u201d zavodunda m\u00fcxt\u0259lif v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. 1974-c\u00fc ild\u0259n 1990-c\u0131 il\u0259d\u0259k \u2013 16 il Superfosfat zavodunda direktor i\u015fl\u0259yib. 1990-c\u0131 ild\u0259 \u201cAz\u0259rk\u0259ndkimya\u201d istehsalat birliyinin s\u0259dri t\u0259yin olunur v\u0259 alt\u0131 il bu v\u0259zif\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u201cSintez\u201d \u0130stehsalat Servis v\u0259 Kommersiya Assosiasiyas\u0131n\u0131n ba\u015f direktoru, \u201cM\u0259i\u015f\u0259t kimyas\u0131\u201d zavodunun direktoru, 1998-ci ild\u0259n is\u0259 \u201cAz\u0259rikimya\u201d D\u00f6vl\u0259t \u015eirk\u0259tind\u0259 vitse-prezident v\u0259zif\u0259sini icra etmi\u015fdir. SSR\u0130-nin f\u0259xri kimya\u00e7\u0131s\u0131, Respublikan\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u00fch\u0259ndisi, Az\u0259rbaycan\u0131n Maarif \u0259la\u00e7\u0131s\u0131 f\u0259xri adlar\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr, \u201cQ\u0131rm\u0131z\u0131 \u018fm\u0259k Bayra\u011f\u0131\u201d ordeni il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015fdur. Texnika elml\u0259ri namiz\u0259di N\u0259r\u00e7\u0259 A\u011fayev 20 ixtiran\u0131n, 60-dan \u00e7ox s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdirici t\u0259klifin m\u00fc\u0259llifi olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Zeynal H\u00fcseynov<\/p>\n<p>1965-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Neft-kimya \u0130nstitutunun Mexanika fak\u00fclt\u0259sini bitirdikd\u0259n sonra, Sumqay\u0131t Kimya kombinat\u0131n\u0131n polietilen sexin\u0259 mexanik v\u0259zif\u0259sin\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir. 1988-1994-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 \u201cPolimir \u2013 120\u201d zavodunda direktor i\u015fl\u0259mi\u015f, sonra \u201cAz\u0259rikimya\u201d D\u00f6vl\u0259t \u015eirk\u0259tind\u0259 \u0130stehsalat \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259isi v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, 1996-c\u0131 ild\u0259n is\u0259 Superfosfat zavoduna direktor t\u0259yin olunmu\u015fdur. \u0130\u015fl\u0259diyi m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u201cKimya s\u0259nayesi \u0259la\u00e7\u0131s\u0131\u201d d\u00f6\u015f ni\u015fan\u0131na, \u201c\u018fm\u0259k igidliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 medal\u0131na\u201d v\u0259 \u201c\u015e\u00f6hr\u0259t\u201d ordenin\u0259 layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>Mustafa H\u0259s\u0259nov<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Neft-kimya \u0130nstitutunda t\u0259hsil al\u0131b. \u018fm\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 Sintez kau\u00e7uk zavodunda ba\u015flay\u0131b. Etilen-polietilen zavodunun burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda yax\u0131ndan i\u015ftirak edib. H\u0259min zavodun ba\u015f m\u00fch\u0259disi, sonra is\u0259 direktoru v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. 1993-c\u00fc ild\u0259 EP \u2013 300 istehsalat\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131na g\u00f6r\u0259 Pespublikan\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u00fch\u0259ndisi f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. Onlarca ixtiran\u0131n v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdirici t\u0259klifin m\u00fc\u0259llifi olan Mustafa H\u0259s\u0259nov \u201c\u015e\u0259r\u0259f ni\u015fan\u0131\u201d ordeni il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>T\u0259brik Quliyev<\/p>\n<p>1970-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Neft\u2212Kimya \u0130nstitunu bitirib t\u0259yinatla \u201cKimyas\u0259nayesi\u201d \u0130stehsalat Birliyin\u0259 g\u00f6nd\u0259ril\u0259n T\u0259brik Quliyev burada laborant, m\u00fch\u0259ndis, laboratoriya m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. 1994\u22121998-ci ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131dak\u0131 kimy\u0259vi reaktorlar v\u0259 lak-boya istehsal\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 direktor i\u015fl\u0259mi\u015f, 1998-ci ild\u0259 S\u0259thi aktiv madd\u0259l\u0259r zavoduna direktor t\u0259yin olunmu\u015fdur. Kimya elml\u0259ri namiz\u0259di, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t M\u00fckafat\u0131 laureat\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>C\u00fcm\u015f\u00fcd K\u0259rimov<\/p>\n<p>ADU-nun kimya fak\u00fclt\u0259sini bitirdikd\u0259n sonra \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 Sintetik kau\u00e7uk zavodunda aparat\u00e7\u0131 kimi ba\u015flayan C\u00fcm\u015f\u00fcd K\u0259rimov burada n\u00f6vb\u0259, sex, istehsalat r\u0259isi v\u0259zif\u0259l\u0259rini icra etmi\u015fdir. Zavod H\u0259mkarlar \u0130ttifaq\u0131 Komit\u0259sinin s\u0259dri, Partiya Komit\u0259sinin katibi, Respublika Kimya\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n Sah\u0259 H\u0259mkarlar Komit\u0259sinin s\u0259dri, \u00dczvi sintez v\u0259 Super fosfat zavodlar\u0131nda direktor m\u00fcavini v\u0259zif\u0259l\u0259rini icra etmi\u015f, 1999-cu ild\u0259 M\u0259i\u015f\u0259t kimyasi zavoduna direktor t\u0259yin olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Tamara Rufullayeva 1970\u20131995-ci ill\u0259rd\u0259 Sumqay\u0131t Sintetik Yuyucu M\u0259hsullar Zavodunda qabla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 sosializim yar\u0131\u015f\u0131n\u0131n qalibi olmu\u015f, be\u015f \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Sumqay\u0131t \u015e\u0259h\u0259r Sovetinin deputat\u0131 se\u00e7ilmi\u015fdir. Z\u0259hm\u0259ti \u201c\u018fm\u0259k R\u0259\u015fad\u0259ti\u201d medal\u0131, \u201cQ\u0131rm\u0131z\u0131 \u018fm\u0259k Bayra\u011f\u0131\u201d ordeni il\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015f, \u201c\u018fm\u0259k veteran\u0131\u201d ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. T.Rufullayevan\u0131n ad\u0131 Respublika \u018fm\u0259k \u015e\u00f6hr\u0259ti kitab\u0131nda qeyd olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Eldar \u0130smay\u0131lov<\/p>\n<p>1971-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Neft\u2212Kimya \u0130nstitutunu bitirdikd\u0259n sonra \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 Kimya Kombinat\u0131nda (\u201c\u00dczvi sintez\u201d zavodu) aparat\u00e7\u0131 v\u0259zif\u0259si il\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. 1972\u22121975-ci ill\u0259rd\u0259 Kimya Kombinat\u0131nda sex r\u0259isinin m\u00fcavini, M.\u018fzizb\u0259yov ad\u0131na Xlor \u00dczvi M\u0259hsullar Zavodunun direktor m\u00fcavini, \u201cAz\u0259rkimyat\u0259mir\u201d Trestinin m\u00fcdir m\u00fcavini v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan KP MK-da t\u0259limat\u00e7\u0131, 1988\u22121989-cu ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan KP \u015e\u0259h\u0259r Komit\u0259sinin I katibi, 1991\u20131992-ci ill\u0259rd\u0259 Sumqay\u0131t \u015e\u0259h\u0259r \u0130cra Hakimiyy\u0259tinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259zif\u0259l\u0259rini icra etmi\u015fdir. Bir m\u00fcdd\u0259t respublika Nazirl\u0259r kobinetind\u0259 m\u0259sul v\u0259zif\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131qdan sonra yenid\u0259n kimya s\u0259nayesin\u0259 d\u0259v\u0259t edilmi\u015f, 1996-c\u0131 ild\u0259 Sintez kau\u00e7uk zavoduna, 1997-ci ild\u0259 is\u0259 Superfosfat Zavoduna direktor t\u0259yin olunmu\u015fdur. 1991-1995-ci ill\u0259rd\u0259 Respublika Ali Sovetinin deputat\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>A\u011faxan A\u011fayev<\/p>\n<p>\u018fm\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 1963-c\u00fc ild\u0259 Superfosfat zavodunda aparat\u00e7\u0131 kimi ba\u015flayan A\u011faxan A\u011fayevin \u00e7oxillik s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259ti y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015f, o, \u201cQ\u0131rm\u0131z\u0131 \u018fm\u0259k Bayra\u011f\u0131\u201d v\u0259 Lenin ordenl\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin \u201cOraq v\u0259 \u00e7\u0259kic\u201d medal\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015fdur. O d\u00f6vr\u00fcn \u0259n y\u00fcks\u0259k t\u0259ltifi olan Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131 f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n A\u011faxan A\u011fayev Az\u0259rbaycan KP-nin XXX v\u0259 Sov. \u0130KP-nin XXVI qurultay\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259si olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Bu \u015fanl\u0131 kimya\u00e7\u0131lar\u0131n siyah\u0131s\u0131na Lenin ordenli, SSRi Ali Sovetinin deputat\u0131 R\u0259fiq\u0259 H\u00fcseynovan\u0131, \u015e\u00f6hr\u0259t v\u0259 Q\u0131rm\u0131z\u0131 \u018fm\u0259k Bayra\u011f\u0131 ordenli N\u0259zak\u0259t Rzayevan\u0131, \u015e\u00f6hr\u0259t ordenli \u018flih\u00fcseyn Abdulh\u00fcseno\u011flunu, Lenin yubiley medal\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015f, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc v\u0259 ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li \u201c\u015e\u00f6hr\u0259t\u201d ordenl\u0259rin\u0259 layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f Sahib H\u00fcseynovu, \u201cLenin\u201d ordenli Firudin M\u0259mm\u0259dovu, Oktyabr inqilab\u0131 ordenli \u018fli Bayramovu, respublikan\u0131n \u0259m\u0259kdar s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdiricisi Vaqif Quliyevi, Oktyabr inqilab\u0131 ordenli B\u00f6y\u00fcka\u011fa \u015e\u00fck\u00fcrovu, \u201cYubiley medal\u0131\u201d, \u201c\u018fla\u00e7\u0131-kimya\u00e7\u0131\u201d d\u00f6\u015f ni\u015fan\u0131 v\u0259 \u018fm\u0259k Veteran\u0131 medal\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, n\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar \u201cVolqa\u201d avtomobili il\u0259 m\u00fckafatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Qubad Dada\u015fovu, Oktyabr \u0130nqilab\u0131 ordenli F\u0259rhad Zeynalovu, d\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 \u018flis\u0259fa S\u0259f\u0259rovu, \u201cT\u0259r\u0259qqi\u201d medall\u0131 Firudin Mustafayevi, kimya s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus xidm\u0259tl\u0259ri olan R\u00f6v\u015f\u0259n S\u0259rdarl\u0131n\u0131, M\u0259mm\u0259d H\u00fcseynovu, Firudin Abdullayevi, Samir Manafovu, Natiq Qulub\u0259yovu, Famil S\u00fcleymanovu, \u0130sa \u0130sayevi, M\u0259d\u0259t M\u0259nsurovu, \u018fjd\u0259r Babayevi, Sara Qas\u0131movan\u0131, Adil\u0259 \u018fr\u0259bxanovan\u0131, \u201c\u00dczvi sintez\u201d zavodunda Ba\u015f direktorun iqtisadiyyat \u00fczr\u0259 m\u00fcavini i\u015fl\u0259mi\u015f Kardakova Nina Timofeyevnan\u0131, \u201c\u00dczvi sintez\u201d \u0130stehsalat Birliyind\u0259 sat\u0131\u015f \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259isi v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f Nazarova Qalina Sergeyevnan\u0131, Kimya S\u0259nayesi Birliyind\u0259 iqtisadiyyat \u015f\u00f6b\u0259sinin r\u0259isi i\u015fl\u0259mi\u015f H\u00fcseynova Aleksandara \u0130vanovnan\u0131 v\u0259 onlarca ba\u015fqalar\u0131n\u0131 \u0259lav\u0259 ed\u0259nd\u0259 g\u00f6zl\u0259rimiz \u00f6n\u00fcnd\u0259 kimya s\u0259nayesinin \u015fanl\u0131 v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli tarixi salnam\u0259si \u00f6z dol\u011funlu\u011fu il\u0259 canlan\u0131r.<\/p>\n<p>Sumqay\u0131t bu g\u00fcn d\u0259 onun \u015f\u00f6hr\u0259tin\u0259 \u015f\u00f6hr\u0259t qatan, ad\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259kl\u0259r\u0259 qald\u0131ran, kimya s\u0259nayesinin y\u00fck\u00fcn\u00fc 70 ild\u0259n b\u0259ri \u00e7iyinl\u0259rind\u0259 da\u015f\u0131yan bu q\u0259hr\u0259man \u00f6vladlar\u0131 il\u0259 f\u0259xr edir. \u0130nan\u0131r\u0131q ki, bu insanlar\u0131n ad\u0131, xeyirxah \u0259m\u0259ll\u0259ri q\u0259dirbil\u0259n sumqay\u0131tl\u0131lar\u0131n yadda\u015f\u0131ndan he\u00e7 vaxt silinm\u0259y\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>Rafiq Oday,<br \/>\nrespublikan\u0131n \u018fm\u0259kdar jurnalisti<br \/>\n\u201cAz\u0259rikimya\u201d \u0130B-nin m\u0259tbuat xidm\u0259ti<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu il respublikam\u0131zdan k\u0259narda da kimya\u00e7\u0131lar \u015f\u0259h\u0259ri kimi tan\u0131n\u0131nan Sumqay\u0131t\u0131n \u015f\u0259h\u0259r statusu almas\u0131n\u0131n 66 ili tamam olur. 66 ya\u015fl\u0131 bu \u015f\u0259h\u0259rin h\u0259yat\u0131n\u0131n hans\u0131 d\u00f6vr\u00fcn\u0259 baxsan s\u0259naye, tikinti, t\u0259hsil, s\u0259hiyy\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u0259sl inki\u015faf\u0131n\u0131n, y\u00fcks\u0259li\u015finin \u015fahidi olur, bu \u015f\u0259h\u0259ri qurub-yaradanlar\u0131 xat\u0131rlad\u0131qca m\u0259mnunluq duy\u011fusu il\u0259 b\u0259rab\u0259r, k\u00f6vr\u0259k hissl\u0259r ke\u00e7irirs\u0259n. Bu \u015f\u0259h\u0259rin t\u0259bi\u0259ti, varl\u0131\u011f\u0131 bel\u0259dir. Burada h\u0259yat [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-14594","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14594","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14594"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14594\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14597,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14594\/revisions\/14597"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14594"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14594"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}