{"id":14811,"date":"2015-09-10T16:00:09","date_gmt":"2015-09-10T11:00:09","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=14811"},"modified":"2015-09-10T16:22:02","modified_gmt":"2015-09-10T11:22:02","slug":"intiharlarin-qarsisini-nec%c9%99-almaq-olar","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=14811","title":{"rendered":"\u0130ntiharlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 nec\u0259 almaq olar?"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/nerminxanim.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/nerminxanim-300x300.jpg\" alt=\"nerminxanim\" width=\"300\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-14812\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/nerminxanim-300x300.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/nerminxanim-150x150.jpg 150w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/nerminxanim.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u0130nsan Allah\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcn varl\u0131qd\u0131r. Allah insana ruhundan \u00fcf\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr, ona dig\u0259r canl\u0131larda olmayan d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k, dan\u0131\u015fmaq, i\u015fl\u0259m\u0259k, oxumaq, hiss etm\u0259k v\u0259 s. kimi bacar\u0131qlar vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130nsan Allah\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcn varl\u0131qd\u0131r. Allah insana ruhundan \u00fcf\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr, ona dig\u0259r  canl\u0131larda olmayan d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k, dan\u0131\u015fmaq, i\u015fl\u0259m\u0259k, oxumaq, hiss etm\u0259k v\u0259 s. kimi bacar\u0131qlar vermi\u015fdir. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u0259zi insanlar sahib oldu\u011fu nem\u0259tl\u0259rin f\u0259rqind\u0259 deyil, rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 a\u015fa bilm\u0259diyi b\u0259zi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda h\u0259yat\u0131na q\u0259sd etm\u0259y\u0259 bel\u0259 c\u0259sar\u0259t edirl\u0259r\u2026 B\u0259li, bu m\u0259qal\u0259min m\u00f6vzusu son zamanlar h\u0259r g\u00fcn e\u015fitdiyimiz v\u0259 \u015fahid oldu\u011fumuz intihar hallar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>El\u0259 bir g\u00fcn olmur ki, o g\u00fcn x\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259 intihar hallar\u0131 oxumayaq v\u0259 ya e\u015fitm\u0259y\u0259k. \u0130ntihar ed\u0259n h\u0259r insana g\u00f6r\u0259, intihar hallar\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259ri olur: b\u0259zisi kredit borcuna, b\u0259zisi ali m\u0259kt\u0259b\u0259 daxil ola bilm\u0259diyin\u0259, b\u0259zisi ail\u0259daxili m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r\u0259, b\u0259zisi sevdiyi insandan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 v\u0259 s. Bunun s\u0259b\u0259bl\u0259rini daha da art\u0131ra bil\u0259rik. Ancaq s\u0259b\u0259bi h\u0259r n\u0259 olursa-olsun, n\u0259tic\u0259 etibar\u0131 il\u0259, bir cinay\u0259t t\u00f6r\u0259dilir \u2013 insan \u00f6z can\u0131na q\u0259sd edir.<\/p>\n<p>\u0130ntihar hallar\u0131 yaln\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n narahat oldu\u011fu \u00e7ox ciddi problemdir. H\u0259tta D\u00fcnya Psixiatriya Assosiasiyas\u0131 XXI \u0259sri depressiya v\u0259 intiharlar \u0259sri adland\u0131r\u0131b. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u00dcST) son ill\u0259r apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, h\u0259r il t\u0259xmin\u0259n 60 milyon insan intihara c\u0259hd edir. \u0130ntihar n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259r il bir milyon insan h\u0259yat\u0131n\u0131 itirir. Onlar\u0131n 63 faizini ki\u015fil\u0259r, 37 faizini is\u0259 qad\u0131nlar t\u0259\u015fkil edir.  Statistikaya g\u00f6r\u0259, Amerikada h\u0259r g\u00fcn t\u0259xmin\u0259n 105 n\u0259f\u0259r intihar ed\u0259r\u0259k h\u0259yat\u0131na son verir.<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da intihar il\u0259 ba\u011fl\u0131 verdiyim m\u0259lumat bilin\u0259n r\u0259q\u0259ml\u0259rdir, c\u0259miyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n intihar utand\u0131r\u0131c\u0131 hal kimi q\u0259bul edildiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox vaxt ail\u0259l\u0259r bel\u0259 hallar\u0131 gizl\u0259dirl\u0259r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, h\u0259l\u0259 intihar etm\u0259y\u0259 c\u0259hd etm\u0259mi\u015f, ancaq a\u011fl\u0131nda intihar\u0131 planla\u015fd\u0131ran, h\u0259yatdan bez\u0259n, intihar edib \u00f6lm\u0259mi\u015f, ancaq  probleml\u0259rind\u0259n qurtula bilm\u0259y\u0259n y\u00fczl\u0259rl\u0259, minl\u0259rl\u0259 insan var. Bu insanlar da uy\u011fun \u015f\u0259rait tapanda \u00f6z h\u0259yatlar\u0131na rahatl\u0131qla q\u0259sd ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r\u2026<\/p>\n<p>\u0130ntiharlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bununla ba\u011fl\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r, psixoloqlar k\u00f6m\u0259k etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, qaynar x\u0259tl\u0259r yarad\u0131l\u0131r v\u0259 s. Ancaq bu c\u00fcr t\u0259dbirl\u0259r k\u00f6kl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259ll etmir, dem\u0259k olar ki, h\u0259r g\u00fcn intihar hallar\u0131 daha \u00e7ox art\u0131r. Nec\u0259 olur ki, bir insan \u00f6z can\u0131na q\u0259sd ed\u0259 bilir? D\u00fcnyada el\u0259 bir problem varm\u0131 ki, onu a\u015fa bilm\u0259y\u0259s\u0259n? \u0130ntiharlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 nec\u0259 almaq olar?<\/p>\n<p>\u0130ntihara apar\u0131b \u00e7\u0131xaran \u0259n \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sevgisizlik, \u00fcmidsizlik, pe\u015fman\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 m\u0259qs\u0259dsizlikdir. Psixoloji m\u0259sl\u0259h\u0259t v\u0259 ya yard\u0131m x\u0259tl\u0259ri bir insan\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259t fikrind\u0259n d\u00f6nd\u0259rs\u0259 d\u0259, ona laz\u0131m olan \u00fcmidi v\u0259 ya\u015famaq sevincini vermir. Bel\u0259likl\u0259, bu g\u00fcn intihardan imtina ed\u0259n insan \u0259n ki\u00e7ik depressiyada yenid\u0259n intihara \u0259l at\u0131r. \u0130nsana ehtiyac\u0131 olan \u00fcmidi v\u0259 m\u0259qs\u0259di verm\u0259yin t\u0259k yolu onun sonlu  olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259kdir. \u018fg\u0259r bir insan d\u00fcnyada fani oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u0259, etdikl\u0259ri \u0259m\u0259ll\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 axir\u0259td\u0259 hesaba \u00e7\u0259kil\u0259c\u0259yini bilmirs\u0259, ona sonsuz nem\u0259tl\u0259r b\u0259x\u015f ed\u0259n, ona \u015fah damar\u0131ndan daha yax\u0131n olan Allah\u0131 tan\u0131m\u0131rsa, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, o insan h\u0259m \u0259traf\u0131ndak\u0131 insanlar\u0131n can\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 \u00f6z can\u0131n\u0131 he\u00e7 qorxmadan v\u0259 rahatl\u0131qla ala bil\u0259r.<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da da qeyd etdiyim kimi, h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00f6nc\u0259, insan Allah\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00e7ox \u00fcst\u00fcn varl\u0131qd\u0131r. \u0130nsan\u0131 Allah yarad\u0131b v\u0259 Allah da insan\u0131n sahibidir. \u0130nsan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 aid oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb q\u0131yd\u0131\u011f\u0131 can da Allaha m\u0259xsusdur v\u0259 Allah\u0131n biz\u0259 \u0259man\u0259tidir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 intihar etm\u0259k Allah\u0131n verdiyi cana q\u0131ymaqd\u0131r, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck g\u00fcnahd\u0131r. Allaha inanan h\u0259r bir insan bel\u0259 davran\u0131\u015fdan m\u00fctl\u0259q \u00e7\u0259kinm\u0259lidir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Allah insan\u0131 bu d\u00fcnyaya imtahan olunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6nd\u0259rib. D\u00fcnyada h\u0259r bir insan imtahan olunur. Ancaq Allah he\u00e7 k\u0259s\u0259 da\u015f\u0131ya bil\u0259c\u0259yind\u0259n art\u0131q y\u00fck y\u00fckl\u0259m\u0259z, h\u0259m d\u0259 Allah yaratd\u0131\u011f\u0131 h\u0259r bir hadis\u0259ni xeyirl\u0259 yarad\u0131b. Biz h\u0259min an o xeyiri g\u00f6rm\u0259y\u0259 bil\u0259rik. Allaha inanan bir insan Allaha g\u00fcv\u0259nm\u0259lidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, ist\u0259diyi ali m\u0259kt\u0259b\u0259 gir\u0259 bilm\u0259y\u0259n insan, yenid\u0259n yax\u015f\u0131 haz\u0131rla\u015f\u0131b b\u0259lk\u0259 n\u00f6vb\u0259ti il daha faydal\u0131 yer\u0259 daxil olacaq. Bunun kimi misallar\u0131 daha \u00e7ox art\u0131rmaq olar. \u018fsas odur ki, h\u0259r \u015feyi Allah\u0131n yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilib Ona t\u0259slim olmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Ola bilsin ki, sevm\u0259diyiniz bir \u015fey sizin \u00fc\u00e7\u00fcn xeyirli, sevdiyiniz bir \u015fey is\u0259 sizin \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rli olsun. Allah bilir, siz is\u0259  bilmirsiniz. (B\u0259q\u0259r\u0259 sur\u0259si, 216)<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, biz bu d\u00fcnyada m\u0259qs\u0259dsiz ya\u015famamal\u0131y\u0131q, bizim t\u0259k m\u0259qs\u0259dimiz var: Allah\u0131n rizas\u0131n\u0131 qazan\u0131b sonsuz axir\u0259td\u0259 C\u0259nn\u0259t\u0259 layiq olmaq, in\u015faAllah. Q\u00fcsurlarla dolu bu d\u00fcnya bizim \u0259sl yurdumuz deyil. Bir s\u00f6zl\u0259, intiharlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011f\u0131n t\u0259k yolu insanlara onu yaradan, ona \u00e7ox m\u0259rh\u0259m\u0259tli v\u0259 \u015f\u0259fq\u0259tli olan Allah\u0131 tan\u0131tmaq, d\u00fcnyada m\u0259qs\u0259dsiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 xat\u0131rlatmaq, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin imtahan oldu\u011funu v\u0259 \u0259sl yurdunun axir\u0259t oldu\u011funu bildirm\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>N\u0259rmin K\u0259rimzad\u0259<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsan Allah\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcn varl\u0131qd\u0131r. Allah insana ruhundan \u00fcf\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr, ona dig\u0259r canl\u0131larda olmayan d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k, dan\u0131\u015fmaq, i\u015fl\u0259m\u0259k, oxumaq, hiss etm\u0259k v\u0259 s. kimi bacar\u0131qlar vermi\u015fdir. \u0130nsan Allah\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcn varl\u0131qd\u0131r. Allah insana ruhundan \u00fcf\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr, ona dig\u0259r canl\u0131larda olmayan d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k, dan\u0131\u015fmaq, i\u015fl\u0259m\u0259k, oxumaq, hiss etm\u0259k v\u0259 s. kimi bacar\u0131qlar vermi\u015fdir. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u0259zi insanlar sahib oldu\u011fu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-14811","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14811","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14811"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14811\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14813,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14811\/revisions\/14813"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14811"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}