{"id":1493,"date":"2013-03-29T04:50:48","date_gmt":"2013-03-29T04:50:48","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=1493"},"modified":"2013-11-01T04:28:18","modified_gmt":"2013-11-01T04:28:18","slug":"hasan-akar-turkiye-tokat-makale-3","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=1493","title":{"rendered":"Hasan AKAR ( T\u00fcrkiye, Tokat).Makale"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/files1.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/files1.jpeg\" alt=\"\" title=\"files\" width=\"300\" height=\"373\" class=\"aligncenter size-full wp-image-1275\" \/><\/a><\/p>\n<p>                                       TOKAT\u2019TAN MEVL\u00c2N\u00c2\u2019YA KO\u015eAN<br \/>\n   B\u0130R NAZAR BER-KADEM MUSTAFA NECAT\u0130 ELG\u0130N \u00dcZER\u0130NE <\/p>\n<p>                                           \u201cHor bakma fukar\u00e2 f\u0131rkas\u0131n\u0131n h\u0131rkas\u0131na<br \/>\n                                             Ge\u00e7er her biri bir da\u011f\u0131 del\u00fcb arkas\u0131na\u201d<\/p>\n<p>                                                                                    Hasan AKAR\t<\/p>\n<p>Mustafa Necati ELG\u0130N ismine ilk kez Niksar foto\u011fraf ar\u015fivlerini tararken ve asl\u0131 Milli K\u00fct\u00fcphane\u2019de bulunan 1936 y\u0131l\u0131nda ancak alt\u0131 say\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131labilen Niksar Halkevi yay\u0131n\u0131 \u00dcLKER Dergisi\u2019nde rastlad\u0131m. Derginin ilk say\u0131s\u0131nda  yaz\u0131s\u0131 bulunanlar\u0131n toplu foto\u011fraf karesinde  zay\u0131f, kara kuru ,orta boylu pozuyla   Mustafa Necati ELG\u0130N de( Niksar\u2019\u0131n eski birka\u00e7  e\u011fitimcisi onu Kara Necati Bey diye hat\u0131rl\u0131yorlar) bulunuyordu.Eyl\u00fcl 1936 tarihli bu derginin 2.say\u0131s\u0131nda \u201cEvimiz ve \u00dclker\u201d,\u201dNiksar Tarihinden Makaleler\u201d vard\u0131.Ayn\u0131 makale 3.say\u0131da \u201cNiksar ve Ya\u011f\u0131basan\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla devam ediyordu. Daha sonra o\u011flu oldu\u011funu \u00f6\u011frendi\u011fim Ahmet G\u00fcner ELG\u0130N, \u015fimdi yay\u0131n hayat\u0131nda olmayan Milliyet\u00e7i\u2013muhafazakar, haftal\u0131k Kurultay Gazetesi\u2019nde yaz\u0131lar yaz\u0131yordu.Ayr\u0131ca onun \u201cT\u00fcrkiye\u2019deki Rusya\u201ceserini okumu\u015ftum.Biyografisinde ve bir gazete yaz\u0131s\u0131nda Niksar\u2019da do\u011fdu\u011funu belirtiyordu.Merak etti\u011fim bu insana  ula\u015fmak ve tan\u0131mak y\u0131llar sonra  Konya\u2019dan iki de\u011ferli k\u00fclt\u00fcr abidesi , a\u011fabeylerim Mehmet Ali UZ  ve Ali I\u015f\u0131k sayesinde ger\u00e7ekle\u015fti.Dolay\u0131s\u0131yla bu iki isme daima  minnettar kalaca\u011f\u0131m.<br \/>\nBir y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u0130stanbul\u2019da ya\u015fayan o\u011flu  Ahmet G\u00dcNER A\u011fabey  ve  Konya\u2019da ikamet eden M.Ali UZ A\u011fabey  sa\u011f olsunlar ara\u015ft\u0131rmam\u0131za ilgi g\u00f6stererek Mustafa Necati ELG\u0130N ve Niksar\u2019la ilgili pek \u00e7ok foto\u011fraf ve belgeyi taraf\u0131m\u0131za  g\u00f6nderdiler. Bu belgeler i\u00e7inde dikkat \u00e7eken Mustafa Necati (ELG\u0130N)in Tokat Lisesi Orta Mektebi\u2019nden ald\u0131\u011f\u0131 1340 tarihli diploma ve \u0130ptida Mektebi\u2019nden ald\u0131\u011f\u0131 tasdikname de mevcut. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n bitiminde bu iki de\u011ferli belgeyi de\u011ferlendirilmek \u00fczere olmas\u0131 gereken yerlere \u2013 Tokat Ye\u015fil\u0131rmak \u0130lk\u00f6\u011fretim Okulu ve Tokat Gazi Osman Pa\u015fa Anadolu Lisesi M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019ne-takdim edece\u011fiz.<br \/>\nELG\u0130N,1907\u2019de o zaman Erzurum\u2019a ba\u011fl\u0131 olan K\u0131\u011f\u0131 Kazas\u0131\u2019nda do\u011fmu\u015f. Babas\u0131 M\u00fclazim (Te\u011fmen) Ahmet Tevfik Bey, annesi Erzurumlu bir ailenin G\u00fcmr\u00fck M\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn k\u0131z\u0131 Munise Han\u0131md\u0131r. (1875\u20131957)<br \/>\nELG\u0130N Ailesinin d\u00fczeni babalar\u0131n\u0131n doksan bin vatan evlad\u0131n\u0131n yok oldu\u011fu, o ac\u0131 Sar\u0131kam\u0131\u015f Harek\u00e2t\u0131nda \u015fehit d\u00fc\u015fmesi \u00fczerine bozulmu\u015f. Be\u015f karde\u015f ortada kalm\u0131\u015f. (Fatih, Faruk, Bekir S\u0131tk\u0131, S\u0131d\u0131ka, Bahriye).Bunlardan Fatih ve Bekir S\u0131tk\u0131\u2019da babas\u0131 gibi subay olmu\u015f,Bekir S\u0131tk\u0131(ELG\u0130N) Albay r\u00fctbesiyle  Kore sava\u015f\u0131na da kat\u0131lm\u0131\u015f.Aile,akrabalar\u0131n\u0131n deste\u011fiyle m\u00fccadele ederken karde\u015flerden ,Harbiye Okulu\u2019nda hen\u00fcz gen\u00e7 bir zabit aday\u0131  olan Faruk,\u00c7anakkale\u2019de \u00fclkenin gelece\u011fi i\u00e7in \u015fehit d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f.Bu ac\u0131  yaprak d\u00f6k\u00fcm\u00fcne Ruslar\u0131n ve Ermenilerin Erzurum ve civar\u0131na  sald\u0131r\u0131lar\u0131 eklenince ailecek g\u00fcnlerce yollarda sefalet i\u00e7inde Kelkit vadisini takip ederek Tokat\u2019a kadar gelip yerle\u015fmi\u015fler.Burada kendilerinden \u00f6nce gelmi\u015f baz\u0131 akrabalar\u0131n\u0131n ve devletin deste\u011fiyle hayatlar\u0131na devam etmi\u015fler.<br \/>\nELG\u0130N, ilk\u00f6\u011frenimini 1338(1922)y\u0131l\u0131nda 6 derslikli (6 y\u0131l) Tokat Ye\u015fil\u0131rmak Mekteb-i \u0130btidaiyesi\u2019nde tamamlam\u0131\u015f. Orta\u00f6\u011frenim i\u00e7in kaydoldu\u011fu Tokat Lisesi\u2019nde iki y\u0131l \u201cBirinci Devre\u201dyi okuyarak 1924 y\u0131l\u0131nda Tokat Askeri Lisesi\u2019ne ge\u00e7mi\u015f. Bu okulu bitirmeden d\u0131\u015far\u0131dan \u00d6\u011fretmen Okulu imtihanlar\u0131n\u0131 da vermi\u015f. Ayr\u0131ca o d\u00f6nemde Hukuk Mektebi\u2019ne ge\u00e7i\u015f hakk\u0131 kazanm\u0131\u015f ama  annesinin :\u201cO\u011flum di\u011fer iki karde\u015fin de baban\u0131n mesle\u011fini se\u00e7ti sen bari asker olma, bizi buralarda yaln\u0131z b\u0131rakma \u201d nasihati \u00fczerine \u00f6\u011fretmenlikte karar k\u0131lm\u0131\u015f.<br \/>\nMaarif Vek\u00e2leti onu ,m\u00fcracaat\u0131 \u00fczerine 1929 y\u0131l\u0131nda Niksar Gazi Ahmet \u0130lk Mektebi\u2019ne atam\u0131\u015f. Niksar\u2019\u0131n Kar\u015f\u0131ba\u011f Mahallesi\u2019nden Erzurumlu Emrah\u2019\u0131n mezar\u0131 yak\u0131n\u0131nda bir ev tutmu\u015flar.1930 y\u0131l\u0131nda Niksar\u2019da tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, \u0130stiklal Sava\u015f\u0131\u2019nda b\u00fcy\u00fck hizmetleri bulunan, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Muhaf\u0131z Alay\u0131 Kumandanlar\u0131ndan Topal Osman\u2019\u0131n da komutan yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015f olan  \u00dcste\u011fmen Osman Nuri \u00d6ZBEK\u2019in (Do\u011fum ? -\u00d6l\u00fcm\u00fc 1952) k\u0131z\u0131 Semiha Han\u0131mla evlenmi\u015f.( Ahmet G\u00dcNER A\u011fabey, Osman Nuri \u00d6ZBEK\u2019in ,\u00c7apano\u011fullar\u0131 s\u00fclalesinden oldu\u011funu belirtti.)<br \/>\nO,\u00f6\u011fretmenli\u011finin yan\u0131nda bir sanat k\u00fclt\u00fcr \u015fehri olan Niksar\u2019da sosyal \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n i\u00e7ine girerek folklor ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k vermi\u015f. 1934 y\u0131l\u0131nda Soyad\u0131 Kanunu \u00e7\u0131k\u0131nca ELG\u0130N soyad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f.1936 y\u0131l\u0131nda arkada\u015flar\u0131 ile birlikte Niksar Halkevi b\u00fcnyesinde \u00dcLKER Dergisi\u2019ni \u00e7\u0131kararak burada ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 yay\u0131nlam\u0131\u015f.<br \/>\nHalkevi\u2019nin hemen hemen b\u00fct\u00fcn faaliyetlerinde g\u00f6rev alan ELG\u0130N,\u00f6zellikle Erzurumlu Emrah\u2019la ilgili \u00e7ok geni\u015f ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7ine girmi\u015ftir. (Tokat\u2019ta \u00f6\u011frenci iken  Sar\u0131 Mehmet Besim Efendi\u2019den hattatl\u0131k dersleri alarak nesih, ta\u2019lik ve rika yaz\u0131lar\u0131nda ihtisas sahibi olmu\u015f, Arap\u00e7a ve Fars\u00e7a\u2019y\u0131 da Turhall\u0131 alimlerden Hac\u0131 Mustafa Efendi\u2019den \u00f6\u011frenerek \u015fiir ve edebiyata merak sarm\u0131\u015ft\u0131r.)<br \/>\nNiksar\u2019da iken, evlili\u011finden o\u011flu Ahmet G\u00fcner 1932\u2019de, k\u0131zlar\u0131 \u015eahika 1937\u2019de  Zuhal ise 1939 y\u0131l\u0131nda do\u011fmu\u015ftur.<br \/>\nBize g\u00f6re hayat\u0131n\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc 1939 y\u0131l\u0131nda vuku bulan Erzincan Depremi ile farkl\u0131 bir boyuta girmi\u015ftir.Aral\u0131k ay\u0131n\u0131n son g\u00fcnlerinde b\u00fct\u00fcn \u00fclkeyi yasa bo\u011fan depremde Kelkit vadisindeki bir\u00e7ok yerle\u015fim merkeziyle beraber Niksar, Re\u015fadiye ve Erbaa\u2019da b\u00fcy\u00fck can ve mal kayb\u0131na u\u011frad\u0131. ELG\u0130N deprem s\u0131ras\u0131nda 26 Aral\u0131k 1939\u2019da Niksar\u2019dan sonra atand\u0131\u011f\u0131 Re\u015fadiye Bereketli K\u00f6y\u00fc\u2019nde idi. Deprem sonras\u0131 okulda \u00f6\u011fretim yap\u0131lamayacak \u015fekilde y\u0131k\u0131l\u0131nca tayin isteyerek ailecek Konya\u2019ya yerle\u015fti. Buradaki ilk g\u00f6rev yeri Mevl\u00e2n\u00e2 M\u00fczesi yak\u0131n\u0131ndaki Dumlup\u0131nar \u0130lkokulu\u2019dur.<br \/>\nK\u0131sa zamanda Konya\u2019da da k\u00fclt\u00fcr sanat etkinliklerine yo\u011fun \u015fekilde kat\u0131lan ELG\u0130N, bo\u015f zamanlar\u0131n\u0131 Halkevi ve T\u00fcrk Oca\u011f\u0131\u2019na ay\u0131rd\u0131. Halkevinin istisnas\u0131z b\u00fct\u00fcn oyunlar\u0131nda Niksar\u2019da oldu\u011fu gibi rol ald\u0131. Bu ba\u015far\u0131lar\u0131 onu 1950\u2019den sonra Konya Mevl\u00e2n\u00e2 M\u00fczesi\u2019nde M\u00fcd\u00fcr Yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak g\u00f6revlendirilmesine g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Bu ulvi kap\u0131ya hizmeti, \u201cHazreti Pir\u201de hizmet olarak kabul etti. Yirmi iki y\u0131l burada akademisyenlere de rehberlik yaparak \u00e7e\u015fitli belgelerin g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmas\u0131na, el yazmas\u0131 eserlerin m\u00fczelere kazand\u0131r\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu. Arap\u00e7a ve Fars\u00e7a\u2019y\u0131 iyi derecede bildi\u011fi i\u00e7in \u00f6zellikle Asya \u00fclkelerinden gelen devlet adamlar\u0131na, bilim adamlar\u0131na m\u00fczeyi ve Konya\u2019y\u0131 tan\u0131tt\u0131. Milli E\u011fitim M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn iste\u011fi \u00fczerine Konya \u0130mam Hatip Lisesi \u2018nde Tarih derslerine girdi. Her y\u0131l gelenekselle\u015fen Mevl\u00e2n\u00e2 t\u00f6renlerinin ba\u015f d\u00fczenleyicilerinden biri oldu. Konya\u2019da \u00e7\u0131kmakta olan Yeni Konya ve An\u0131t Dergisi\u2019nde ilmi makaleleri yay\u0131nlad\u0131.<br \/>\nMevl\u00e2n\u00e2 M\u00fczesi\u2019nde iken ba\u015f\u0131ndan ilgin\u00e7 bir olay ge\u00e7mi\u015f. S\u00fcleyman Hilmi TUNAHAN (1888\u20131959) vefat\u0131ndan be\u015f alt\u0131 y\u0131l \u00f6nce Konya\u2019ya gelmi\u015f. Mevl\u00e2n\u00e2 M\u00fczesi biti\u015fi\u011findeki Sultan Selim Camii\u2019nde bir yak\u0131n\u0131n\u0131n cenaze namaz\u0131n\u0131 k\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f. Namaz sonras\u0131 Mevl\u00e2n\u00e2 M\u00fczesi\u2019ne  do\u011fru y\u00f6nelince cemaatten birka\u00e7 ki\u015fi:\u201d Hocam bug\u00fcn m\u00fcze kapal\u0131d\u0131r, beyhude yorulmay\u0131n\u0131z\u201d demesine ra\u011fmen yoluna devam etmi\u015f. Orda bulunanlar bir bakm\u0131\u015flar ki m\u00fczenin kap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131yor. \u0130\u015fin s\u0131rr\u0131 sonra anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f.<br \/>\nKap\u0131y\u0131 a\u00e7an ki\u015fi, Mevl\u00e2n\u00e2 M\u00fczesi M\u00fcd\u00fcr Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Mustafa Necati ELG\u0130N\u2019mi\u015f.O ak\u015fam Mevl\u00e2n\u00e2 Celalettin R\u00fbmi ,ELG\u0130N\u2019in r\u00fcyas\u0131na girerek \u201dBug\u00fcn bir misafirim gelecek,sak\u0131n ola onu geri \u00e7evirmeyesin\u201d \u015feklinde uyar\u0131da bulunmu\u015f.Ayn\u0131 r\u00fcya gece \u00fc\u00e7 kere tekerr\u00fcr edince sabahleyin erkenden kalkarak  namaz sonras\u0131  tatil olmas\u0131 nedeniyle kapal\u0131 olmas\u0131 gereken m\u00fczeyi a\u00e7m\u0131\u015f ve r\u00fcyas\u0131nda i\u015faret edilen  tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 zat\u0131 beklemeye ba\u015flam\u0131\u015f.<br \/>\nELG\u0130N, cenaze namaz\u0131 sonras\u0131 m\u00fczeye do\u011fru a\u011f\u0131r ad\u0131mlarla yakla\u015fan bir ki\u015finin r\u00fcyas\u0131ndaki i\u015faret edilen oldu\u011funu anlamakta gecikmemi\u015f, hemen sa\u011f elini sol omzuna ve sol elini de sa\u011f omzuna koyarak Mevlev\u00ee selam\u0131 ile buyur etmi\u015f.<br \/>\nO,1972 \u2018de emekli olarak g\u00f6nl\u00fcn\u00fcn en derin yerine yerle\u015ftirdi\u011fi Mevl\u00e2n\u00e2\u2019dan ve Konya\u2019dan ayr\u0131larak \u0130stanbul\u2019a yerle\u015fir. Ancak burada da bo\u015f durmayarak T\u00fcnel\u2019de karakol olarak kullan\u0131lan Galata Mevlevih\u00e2nesi\u2019nin yeniden T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr ve sanat hayat\u0131na Divan Edebiyat\u0131 M\u00fczesi ad\u0131yla kazand\u0131r\u0131lmas\u0131na Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n uzman olarak g\u00f6revlendirilmesiyle kat\u0131l\u0131r. \u0130lerleyen ya\u015f\u0131na ra\u011fmen daima T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ve sanat\u0131na bir \u015feyler katmaya \u00e7al\u0131\u015fan bu k\u0131ymetli insan 27 Nisan 1977\u2019de \u0130stanbul\u2019da vefat eder.<br \/>\nDivan Edebiyat\u0131 ve Mevl\u00e2n\u00e2 \u00fczerine ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ve eserleri bulunan de\u011ferli  Edebiyat\u00e7\u0131 Abdulbaki G\u00d6LPINARLI (1900-1982) onun vefat\u0131 \u00fczerine e\u015fi Semiha     Han\u0131ma bir mektup g\u00f6ndererek tarih d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f.<\/p>\n<p>                  H\u00fb<br \/>\nMuhubb-i \u00c2l-i Muhammed fakiyr-i Mevl\u00e2n\u00e2<br \/>\nFed\u00e2-y\u0131 c\u00e2n ederek oldu anlara hem dem<br \/>\nBediheten dedi B\u00e2k\u0131y heman bu t\u00e2rihi<br \/>\nNec\u00e2t buldu Nec\u00e2ti  har\u00eem-i Hak\u2019da bu dem (1397)<\/p>\n<p>Onun ilmi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na gelince; Mevl\u00e2n\u00e2\u2019n\u0131n 440 sayfal\u0131k Fihimafih adl\u0131 eserini Konya M\u00fczesi\u2019ndeki tek n\u00fcshas\u0131ndan kopya ederek d\u00f6nemin Belediye Ba\u015fkan\u0131 Muhlis KONER\u2019e (1886\u20131957) hediye etmi\u015ftir. Ayr\u0131ca edebi \u00e7evrelerde b\u00fcy\u00fck ilgi \u00e7eken\u201d3.Selim \u2013\u0130lhami Divan\u0131\u201dadl\u0131 eserini yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nMustafa Necati ELG\u0130N\u2019in bizim i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli olan di\u011fer bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 da  Erzurumlu Emrah Divan\u0131 \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmad\u0131r. Kendisi Niksar\u2019da yukar\u0131da da zikretti\u011fimiz gibi uzun y\u0131llar \u00f6\u011fretmenlik yapm\u0131\u015ft\u0131r. Kald\u0131\u011f\u0131 evin Erzurumlu Emrah\u2019\u0131n kabrine \u00e7ok yak\u0131n olmas\u0131 ister istemez ilgisini \u00e7ekmi\u015f, s\u0131k s\u0131k ziyaret etmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla Emrah\u2019la al\u00e2kal\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7ine girerek g\u00f6n\u00fcl d\u00fcnyas\u0131nda ona ayr\u0131 bir yer ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Hatta Emrah\u2019\u0131n mezar\u0131n\u0131n tamirat\u0131nda da eme\u011fi ge\u00e7mi\u015ftir.Ona duydu\u011fu sayg\u0131y\u0131 vefaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131-Emrah Divan\u0131\u2019n\u0131- Konya\u2019da  yo\u011fun mesaisine ra\u011fmen tamamlam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nO\u011flu Ahmet G\u00fcner ELG\u0130N 2008 y\u0131l\u0131nda babas\u0131na ait baz\u0131 evraklar\u0131 ve Erzurumlu Emrah Divan\u0131 ile ilgili kendi el yaz\u0131s\u0131 ile intinsah (asl\u0131ndan kopya ) etti\u011fi defteri bu konularda ara\u015ft\u0131rma yapan Mehmet Ali UZ A\u011fabeye g\u00f6ndermi\u015ftir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131, yazar M.Ali UZ daha sonra yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 \u201cKonya\u2019ya Hizmet Edenler II\u201cadl\u0131 eserinde Mustafa Necati ELG\u0130N\u2019e geni\u015f yer ay\u0131rm\u0131\u015f,gazete ve dergilerde onunla ilgili yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 makalelerle tan\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.Ayr\u0131ca tan\u0131nm\u0131\u015f edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131n ve bilim adamlar\u0131n\u0131n M.Necati ELG\u0130N\u2019e g\u00f6nderdi\u011fi mektuplar\u0131 ihtiva eden,\u201dMevlevi Mektuplar\u0131\u201d adl\u0131 eseri de Karaman Belediyesi\u2019nin katk\u0131lar\u0131yla yay\u0131nlamay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. M. Ali UZ A\u011fabey, kendisine g\u00f6nderilen evraklar aras\u0131nda bulunan bu k\u0131ymetli defteri \u015f\u00f6yle tan\u0131tmaktad\u0131r:<br \/>\n\u201cBu defter zaman\u0131n Devlet K\u00e2\u011f\u0131t ve Bas\u0131m genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc at\u00f6lyelerinde bas\u0131lm\u0131\u015f \u201cA 5 I.H. Yaz\u0131 Paralel \u00c7izgili Defter\u201din \u00f6n kapa\u011f\u0131nda sola bakan ay-y\u0131ld\u0131z\u0131n alt\u0131nda b\u00fcy\u00fck harflerle \u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyeti H\u00fck\u00fcmeti Not Defteri\u201d ibaresi yer almaktad\u0131r.<br \/>\nOsmanl\u0131ca sa\u011fdan sola yaz\u0131lmas\u0131 sebebiyle bu kapak defterin arka kapa\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Metin:<br \/>\n\u201cDivan-\u0131 Emr\u00e2h<br \/>\n\u015eehr-i \u015eeh\u00eer-i Niksar\u2019da Medfun Olan<br \/>\nErzurumlu  \u015e\u00e2ir-i Me\u015fh\u00fbr<br \/>\nEmr\u00e2h Baba\u201d<br \/>\nBa\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131nda Necati ELG\u0130N\u2019in bir Mevlev\u00ee sikkesi i\u00e7inde ta\u2019lik hatla:<br \/>\n\u201cMevl\u00e2n\u00e2<br \/>\nH\u00e2k-p\u00e2-y\u0131 P\u00cer<br \/>\nNec\u00e2t\u00ee-i Hak\u00eer<br \/>\nKuhl-i \u00e7e\u015fmdir t\u00fcr\u00e2b\u0131<br \/>\nSen bana ol destg\u00eer\u201d yaz\u0131l\u0131 m\u00fchr\u00fc bulunmaktad\u0131r. Yazma, ayn\u0131 kapak i\u00e7inde y\u00fczer sayfal\u0131k, ikinci hamurdan mamul iki defterden olu\u015fmaktad\u0131r. \u0130kinci defter \u00f6ylesine,sabitlenmeden birinci defterin sonuna konulmu\u015ftur.Bu ikinci defterin iki yapra\u011f\u0131 esiktir.<br \/>\n\u0130ki defter tek bir defter gibi yeni harflerle numaraland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Birinci defter tamamen dolu, 101.sayfadan itibaren ba\u015flayan ikinci defter, 130.sayfaya kadar numaraland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, 145.sayfada nihayetlenen divan\u0131n 130-145.sayfalar\u0131 aras\u0131 numaras\u0131zd\u0131r. 145.sayfadan itibaren bo\u015f olan ikinci defterin sondan yedinci sayfas\u0131nda Ashab-\u0131 Kehf\u2019in isimleri say\u0131larak bir ma\u011farada \u00fc\u00e7 y\u00fcz y\u0131l uyuduklar\u0131 belirtilmi\u015f. Sondan be\u015finci sayfaya kendi m\u00fchr\u00fcn\u00fc rastgele d\u00f6rt kez basm\u0131\u015f; yine sondan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sayfada k\u00e2\u011f\u0131t t\u00fcrleri(14 t\u00fcr) say\u0131lm\u0131\u015f; son sayfada ise mezar ve mezarl\u0131k kelimelerinin on d\u00f6rt anlamda\u015f\u0131 s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r. Yazman\u0131n asl\u0131nda \u00f6n olan arka kapa\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7 k\u0131sm\u0131nda ise sal\u00e2te\u2019n-n\u00e2r\u00eeye duas\u0131 bulunmaktad\u0131r.<br \/>\nAs\u0131l metne ba\u015flamak \u00fczere kapa\u011f\u0131 \u00e7evirdi\u011fimizde metinle ilgisi olmayan bir haber ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda 29.8.1957 tarihinde Konya\u2019y\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131 Celal BAYAR\u2019la birlikte ziyaret eden \u201cAfgan milli \u015fairi \u00fcstad Hal\u00eelu\u2019l-lah Hal\u00eel\u00ee Han\u201ddan bahsedilmektedir.<br \/>\nYazman\u0131n ilk sayfas\u0131nda besmelenin alt\u0131nda Peygamber efendimize salat-\u0131 selam s\u0131ralanm\u0131\u015f, ikinci sayfada da devam eden salat ve selamlar\u0131n alt\u0131na Hz. Mevl\u00e2n\u00e2\u2019ya, \u015eems-i Tebrizi\u2019ye, babas\u0131 Sultan-\u0131 Ulema\u2019ya, ehl-i iman ve ehl-i \u0130slam\u2019a salat  ve selamda bulunulmu\u015f. Rahmetli Elgin, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sayfada \u201cNiksar\u2019da medfun ve me\u015fhur ve ma\u2019ruf \u015fu\u2019ara-y\u0131 azamdan Erzurumlu Hazret-i Emrah\/Divan-\u0131 Emrah\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131na biri mavi, di\u011feri k\u0131rm\u0131z\u0131 m\u00fcrekkeple iki not d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Birinci not: \u201cDergah-\u0131 Hazret-i Mevl\u00e2n\u00e2 Muhammed Celaleddin-i Rumi\u2019de hadim\u00fc\u2019l-hakir\u00fc\u2019l-fakir Mustafa Necati Elgin e\u2019l-Mefkudi taraf\u0131ndan \u015fehr-i zi\u2019l-hicce \u00fc\u00e7\u00fcnde hicri 1375 y\u0131l\u0131 12\/V\/1956 miladi Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc bimennihi ta\u2019ala m\u00fcba\u015feret eyledim. Ve ma tevfik\u0131 illa billahi aleyhi tevekkelt\u00fc ve ileyhi \u00fcnib ve\u2019llah\u00fc a\u2019lem\u00fc bi-savab\/Mustafa Necati Elgin\/e\u2019l-Mefkudi\/imza\u201d sat\u0131rlar\u0131ndan olu\u015fmaktad\u0131r.<br \/>\nAlt\u0131nda k\u0131rm\u0131z\u0131 m\u00fcrekkeple yaz\u0131lm\u0131\u015f ikincisinde ise \u015funlar yaz\u0131l\u0131d\u0131r:<br \/>\n\u201c\u0130\u015f bu d\u00eev\u00e2n\u0131 mukaddesi istins\u00e2h eyledi\u011fim zaman k\u0131rk dokuz ya\u015f\u0131ndayd\u0131m.Hazret-i Mevl\u00e2n\u00e2 Celaledd\u00een-i R\u00fbm\u00ee merkadi m\u00fcnevveresi olan m\u00fczede \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum.M\u00fcd\u00fcr\u00fcm\u00fcz Mehmet \u00d6NDER  idi.Ba\u015f ba\u015fa can \u00fc g\u00f6n\u00fclden fer\u00e2gatle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorduk.\u201d<br \/>\n4.sayfadan itibaren besmele ile as\u0131l metin ba\u015flamaktad\u0131r. Divandaki manzumeler kafiyelerine g\u00f6re s\u0131ralanmaktad\u0131r. Harf\u00fc\u2019l \u2013elf\u201d ten ba\u015flayarak de\u011fi\u015fik ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda toplam 173 \u015fiir bulunmaktad\u0131r. \u015eiirlerinin \u00e7o\u011funun naz\u0131m \u015fekli gazel olmakla birlikte semai ve kalender\u00eeler dikkat \u00e7ekmektedir.<\/p>\n<p>Mevcut defterin 63.sayfas\u0131nda kenar notu olarak g\u00f6r\u00fclen kendisine ait \u015fu beyit dikkat \u00e7ekmektedir:<br \/>\nHor bakma fukar\u00e2 f\u0131rkas\u0131n\u0131n h\u0131rkas\u0131na<br \/>\nGe\u00e7er her biri bir da\u011f\u0131 del\u00fcb arkas\u0131na \u201c<\/p>\n<p>Dile\u011fimiz; Niksar\u2019da medfun,Cahit K\u00dcLEB\u0130 ile yan yana yatan bu Hak ve halk \u00e2\u015f\u0131\u011f\u0131 Erzurumlu Emrah\u2019\u0131n Konya\u2019da Mustafa Necati ELG\u0130N taraf\u0131ndan kopyalanan Emrah Divan\u0131\u2019n\u0131n, k\u00fclt\u00fcre ve sanata de\u011fer veren Niksar Belediyesi\u2019nce, en k\u0131sa zamanda de\u011ferlendirilerek beklenilen di\u011fer eserlerle birlikte  yay\u0131nlan\u0131p, T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr hayat\u0131na kazand\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TOKAT\u2019TAN MEVL\u00c2N\u00c2\u2019YA KO\u015eAN B\u0130R NAZAR BER-KADEM MUSTAFA NECAT\u0130 ELG\u0130N \u00dcZER\u0130NE \u201cHor bakma fukar\u00e2 f\u0131rkas\u0131n\u0131n h\u0131rkas\u0131na Ge\u00e7er her biri bir da\u011f\u0131 del\u00fcb arkas\u0131na\u201d Hasan AKAR Mustafa Necati ELG\u0130N ismine ilk kez Niksar foto\u011fraf ar\u015fivlerini tararken ve asl\u0131 Milli K\u00fct\u00fcphane\u2019de bulunan 1936 y\u0131l\u0131nda ancak alt\u0131 say\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131labilen Niksar Halkevi yay\u0131n\u0131 \u00dcLKER Dergisi\u2019nde rastlad\u0131m. Derginin ilk say\u0131s\u0131nda yaz\u0131s\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-1493","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkiy-dbiyyati"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1493"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1493\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1495,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1493\/revisions\/1495"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}