{"id":15213,"date":"2015-10-05T12:45:39","date_gmt":"2015-10-05T07:45:39","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=15213"},"modified":"2015-10-05T19:07:25","modified_gmt":"2015-10-05T14:07:25","slug":"n%c9%99fsimiz%c9%99-m%c9%99glub-olmamaq-ucun-calismaliyiq","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=15213","title":{"rendered":"N\u0259fsimiz\u0259 m\u0259\u011flub olmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/1444031057_goz-hakki.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/1444031057_goz-hakki-300x225.jpg\" alt=\"1444031057_goz-hakki\" width=\"300\" height=\"225\" class=\"alignnone size-medium wp-image-15214\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/1444031057_goz-hakki-300x225.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/1444031057_goz-hakki.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u0130nsan n\u0259fsi h\u0259r c\u00fcr m\u0259nfi hiss\u0259 a\u00e7\u0131qd\u0131r. \u00c7\u00fcnki d\u00fcnya bir s\u0131naq yeridir. Allah d\u00fcnyadak\u0131 imtahana uy\u011fun olaraq n\u0259fsimizi neqativ hissl\u0259r\u0259 meyilli yarad\u0131b. \u018fs\u0259bl\u0259\u015fm\u0259k, k\u00fcsm\u0259k, incim\u0259k, q\u0131sqanmaq, intiqam alma hissi&#8230; Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 imtahan\u0131n t\u0259l\u0259bi olaraq ruhumuza hiss etdirilir.<\/p>\n<p>\u0130manl\u0131, Allahdan qorxan, Allah\u0131 \u00e7ox sev\u0259n insanlar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc bu hissl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ril\u0259n irad\u0259 il\u0259 ortaya \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p>Dem\u0259k olar ki, h\u0259r insana do\u011fuldu\u011fu andan etibar\u0259n \u015f\u00fcursuzca veril\u0259n bir t\u0259lqin var: ruhunda n\u0259 hiss edirs\u0259, ona uy\u011fun reaksiya verm\u0259k. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir u\u015fa\u011f\u0131n \u00fcr\u0259yi s\u0131x\u0131l\u0131rsa, qa\u015fqabaql\u0131 oturmal\u0131 oldu\u011funu \u00f6yr\u0259nir. \u018fs\u0259bl\u0259\u015fdikd\u0259 q\u0131\u015fq\u0131rmas\u0131, n\u0259zar\u0259tsiz h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r etm\u0259si s\u00f6zl\u0259 olmasa da, davran\u0131\u015fla ona \u00f6yr\u0259dilir. K\u0259d\u0259rl\u0259ndiyind\u0259 a\u011flama\u011f\u0131n normal oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si a\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259nfi d\u0259 olsa bu reaksiyalar\u0131n ortaq olmas\u0131 v\u0259 dem\u0259k olar ki, h\u0259r k\u0259s t\u0259r\u0259find\u0259n edilm\u0259si u\u015faqlar\u0131n yanl\u0131\u015f \u0259xlaqa asanl\u0131qla adaptasiya olmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bu kimi insanlar h\u0259yatlar\u0131 boyunca da u\u015faql\u0131qdan qazand\u0131qlar\u0131 bu m\u0259nfi t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin \u0259ziyy\u0259tini \u00e7\u0259kirl\u0259r.<!--more--><\/p>\n<p>Halbuki Allah Quranda biz\u0259 \u00abAnd olsun n\u0259fs\u0259 v\u0259 onu yaradana (ona bi\u00e7im ver\u0259n\u0259), sonra da ona g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 v\u0259 pis \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259sini \u00f6yr\u0259d\u0259n\u0259\u00bb (\u015e\u0259ms sur\u0259si, 7-8) dey\u0259 bildirir. N\u0259fsimizd\u0259ki pislikl\u0259r d\u00fcnyadak\u0131 imtahan\u0131n bir t\u0259l\u0259bidir, ancaq biz\u0259 o pislikl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259yimiz \u00fc\u00e7\u00fcn vicdan da verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Allah bizim m\u0259nfi hissl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 vicdan\u0131m\u0131z\u0131n s\u0259sin\u0259 qulaq asaraq \u00d6z sevgisin\u0259 \u0259n \u00e7ox layiq olaca\u011f\u0131m\u0131z \u0259xlaq\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259yimizi ist\u0259yir.<\/p>\n<p>\u0130nsan h\u0259yat\u0131 vicdan\u0131n\u0131n s\u0259sin\u0259 qulaq asaraq n\u0259fsin pislikl\u0259ri il\u0259 daima m\u00fcbariz\u0259 aparmaqla formala\u015f\u0131r. \u00d6l\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 bu n\u0259fs m\u00fcbariz\u0259si davam edir.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r bu m\u00fcbariz\u0259d\u0259 vicdan\u0131m\u0131z qalib g\u0259l\u0259rs\u0259, h\u0259m Allah\u0131 raz\u0131 etm\u0259yin rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya\u015fayar\u0131q, h\u0259m d\u0259 \u00f6l\u00fcmd\u0259n sonra bizi g\u00f6zl\u0259y\u0259n sonsuz h\u0259yat\u0131m\u0131zda c\u0259nn\u0259td\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131 \u00fcmid ed\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Amma insan bu d\u00fcnyada vicdan\u0131n\u0131n ona f\u0131s\u0131ldad\u0131\u011f\u0131 s\u0259sl\u0259ri h\u0259r zaman e\u015fitm\u0259zliy\u0259 vurub, daima n\u0259fsin\u0259 m\u0259\u011flub olarsa, h\u0259m d\u00fcnyada Allah\u0131n q\u0259z\u0259bin\u0259 m\u0259ruz qala bil\u0259r, h\u0259m d\u0259 axir\u0259td\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259diyi qar\u015f\u0131l\u0131q ala bil\u0259r. \u0130man ed\u0259n a\u011f\u0131ll\u0131 insan is\u0259 bel\u0259 bir ehtimali g\u00f6z\u0259 ala bilmir v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n ciddi s\u0259y g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>N\u0259fsl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 iman g\u0259tir\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn asand\u0131r, ancaq b\u0259zi insanlar bu m\u00fcbariz\u0259nin \u00e7ox \u00e7\u0259tin oldu\u011funa \u00f6zl\u0259rini inand\u0131rd\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259c\u0259kl\u0259rini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r. Birin\u0259 \u0259s\u0259bl\u0259\u015fdikd\u0259 o insan\u0131 ba\u011f\u0131\u015flama\u011f\u0131n sanki imkans\u0131z olaca\u011f\u0131n\u0131 z\u0259nn edirl\u0259r. \u00dczr ist\u0259m\u0259kl\u0259 \u00f6zl\u0259rini al\u00e7aldacaqlar\u0131na inan\u0131rlar. Ona g\u00f6r\u0259 \u00fczr ist\u0259m\u0259yi q\u00fcrur hal\u0131na g\u0259tirirl\u0259r. \u0130st\u0259m\u0259dikl\u0259ri bir v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya qald\u0131qlar\u0131nda k\u0259d\u0259rl\u0259nm\u0259m\u0259yin m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131na dair batil inanclar\u0131 var. \u0130ntiqam almaq is\u0259 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmaz instinktiv ist\u0259k kimidir. \u00d6zl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 haqs\u0131zl\u0131q edildiyind\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fd\u0259n intiqam ald\u0131qda rahat olacaqlar\u0131na inan\u0131rlar.<\/p>\n<p>Halbuki m\u00fcbahis\u0259 etm\u0259k, s\u0259sini qald\u0131rmaq, sevgisizlik, kin b\u0259sl\u0259m\u0259k, yalan dan\u0131\u015fmaq, birinin q\u0259lbini q\u0131rmaq, d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik etm\u0259k, insan\u0131 daxild\u0259n narahat ed\u0259n, ruhunu sanki qaraldan \u0259xlaq x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ridir.<\/p>\n<p>Allah\u0131n Quranda t\u0259rif etdiyi g\u00f6z\u0259l \u0259xlaqda irad\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259k is\u0259 \u00e7ox asan, z\u00f6vql\u00fc v\u0259 h\u00fczur vericidir.<\/p>\n<p>Bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n \u00f6n\u0259mli asanl\u0131qlardan biri d\u0259 Allah\u0131n biz\u0259 n\u0259fsimizl\u0259 nec\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131b t\u0259rbiy\u0259 etm\u0259yimiz laz\u0131m oldu\u011funu Quranda bildirmi\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259s\u0259bl\u0259\u015fdiyimizd\u0259 nec\u0259 davranmal\u0131 oldu\u011fumuzu Allah Quranda \u00f6yr\u0259dir. Allah ay\u0259d\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00abq\u0259z\u0259bl\u0259rini bo\u011fur v\u0259 insanlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flay\u0131rlar\u00bb dey\u0259 bildirir. (Ali \u0130mran sur\u0259si, 134) Dolay\u0131sil\u0259 Qurana uy\u011fun olan q\u0259z\u0259bin insan\u0131 n\u0259zar\u0259t\u0259 alt\u0131na almas\u0131 deyil, insan\u0131n q\u0259z\u0259bini n\u0259zar\u0259t alt\u0131na almas\u0131d\u0131r. Q\u0259z\u0259bini bo\u011fub \u0259fv edici olmaq \u0259n g\u00f6z\u0259l davran\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Bir m\u00fcs\u0259lman q\u0259z\u0259bini bo\u011fa bilm\u0259y\u0259c\u0259k bir z\u0259iflik i\u00e7ind\u0259 olma\u011f\u0131 \u0259sla q\u0259bul etm\u0259m\u0259li, bunu xarakter z\u0259ifliyi olaraq g\u00f6rm\u0259li, iman\u0131na v\u0259 Allaha olan sevgisin\u0259 yara\u015fd\u0131rmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Halbuki q\u0259z\u0259b an\u0131nda hadis\u0259l\u0259rin Allah\u0131n n\u0259zar\u0259tind\u0259 ba\u015f verdiyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bil\u0259n insan Allah\u0131n onu imtahan etdiyini, ver\u0259c\u0259yi reaksiya il\u0259 axir\u0259td\u0259 d\u0259y\u0259r qazanaca\u011f\u0131n\u0131 da bilir. Q\u0259d\u0259rin ax\u0131\u015f\u0131n\u0131 seyr etdiyini bil\u0259n bir insan imkan verils\u0259 v\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131 geri al\u0131b yenid\u0259n ya\u015fasa eyni hadis\u0259ni m\u00fctl\u0259q eyni \u015f\u0259kild\u0259 yenid\u0259n ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131, hadis\u0259l\u0259ri \u0259sla d\u0259yi\u015fdirm\u0259 g\u00fcc\u00fcn\u0259 sahib ola bilm\u0259y\u0259c\u0259yini h\u0259min anda yad\u0131na sal\u0131r v\u0259 Allah\u0131n q\u0259d\u0259rind\u0259 h\u0259r \u015feyi \u0259n xeyirli \u015f\u0259kild\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmur. Bel\u0259 bir insan m\u00fctl\u0259q Qurana \u0259n uy\u011fun \u0259n olan h\u0259r\u0259k\u0259ti ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Qurandak\u0131 g\u00f6z\u0259l \u0259xlaq\u0131 ya\u015faya bilm\u0259m\u0259k bu h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri o an unutmaqdan, q\u0259fl\u0259t\u0259 qap\u0131lmaqdan ir\u0259li g\u0259lir.<\/p>\n<p>\u00d6z fikirl\u0259rini zorla q\u0259bul etdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan, bunu ed\u0259rk\u0259n d\u0259 daima qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fi narahat ed\u0259n m\u00fcbahis\u0259 ruhunu da Allah b\u0259y\u0259nm\u0259diyini biz\u0259 Quranda bildirir. M\u00fclayim, h\u0259r k\u0259s\u0259 s\u00f6z haqq\u0131 ver\u0259n, do\u011fruya g\u00f6z\u0259l s\u00f6zl\u0259, sevgi il\u0259 d\u0259v\u0259t ed\u0259n bir \u00fcslub Quran\u0131n \u00fcslubudur. Qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 insan\u0131n q\u0259lbini q\u0131racaq \u00fcsl\u00fcbdan \u00e7\u0259kin\u0259n, daima onun haql\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259rini \u00f6n plana \u00e7\u0131xaran dan\u0131\u015f\u0131qda iki t\u0259r\u0259f aras\u0131ndak\u0131 probleml\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 h\u0259ll olunacaq v\u0259 laz\u0131ms\u0131z m\u00fcbahis\u0259 z\u0259mini d\u0259 yaranmam\u0131\u015f olacaq.<\/p>\n<p>M\u00fcbahis\u0259 etm\u0259k h\u0259m insan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00e7ox yorur, h\u0259m d\u0259 h\u0259r k\u0259si narahat edir. Daha da \u00f6n\u0259mlisi iki t\u0259r\u0259f aras\u0131ndak\u0131 sevgini z\u0259d\u0259l\u0259yir. Halbuki Allah m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n aras\u0131nda ixtilaf v\u0259 fitn\u0259 olmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 sevginin, h\u00f6rm\u0259tin, m\u0259rh\u0259m\u0259tin, ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n, birliyin, b\u0259rab\u0259rliyin \u0259sas al\u0131nmal\u0131 oldu\u011funu Quranda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p>M\u00fcbahis\u0259 etm\u0259k ist\u0259yi, hirsl\u0259nm\u0259k, k\u0259d\u0259rl\u0259nm\u0259k, k\u00fcsm\u0259k, incim\u0259k insan\u0131n t\u0259bi\u0259tind\u0259 var. Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 h\u0259r k\u0259sin bildiyi, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 v\u0259 h\u0259yat\u0131 boyu n\u0259fsind\u0259 olan m\u0259nfi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rdir. Amma a\u011f\u0131ll\u0131, \u015f\u00fcurlu, irad\u0259li, Allah\u0131 sev\u0259n, Allahdan qorxan bir m\u00fcs\u0259lman n\u0259fsinin onu bu m\u0259nfilikl\u0259r\u0259 idar\u0259 etm\u0259sin\u0259 \u0259sla icaz\u0259 verm\u0259z.<\/p>\n<p>Bir m\u00fcs\u0259lman n\u0259fsinin Allah\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u0259 ke\u00e7m\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. H\u0259r hans\u0131 hadis\u0259 il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131rsa-qar\u015f\u0131la\u015fs\u0131n, Quran \u0259xlaq\u0131ndan g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getmir.<\/p>\n<p>N\u0259fsind\u0259ki m\u0259nfi hissl\u0259rin h\u0259m \u00f6z\u00fcn\u0259, h\u0259m \u0259traf\u0131na n\u0259 kimi z\u0259r\u0259r ver\u0259c\u0259yini yax\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Qurana tabe olub Allah\u0131n sevgisin\u0259 layiq bir qul olma\u011f\u0131 \u0259sas h\u0259d\u0259f al\u0131b, z\u0259if ruh hal\u0131na \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259slim etmir.<\/p>\n<p>U\u015faql\u0131qda \u00f6yr\u0259ndiyi kimi n\u0259fsani h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 Qurana g\u00f6r\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, vicdani olaraq n\u0259 etm\u0259li oldu\u011funu d\u0259rhal q\u0259rar verir v\u0259 Allah\u0131n rizas\u0131na uy\u011fun olan davran\u0131\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irir.<\/p>\n<p>M\u00fcs\u0259lman diqq\u0259tini, ruhunu h\u0259r zaman g\u00fccl\u00fc, h\u0259r zaman n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rf edir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r zaman a\u011f\u0131ll\u0131d\u0131r v\u0259 irad\u0259sini d\u0259 Qurana uy\u011fun istiqam\u0259td\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsan n\u0259fsi h\u0259r c\u00fcr m\u0259nfi hiss\u0259 a\u00e7\u0131qd\u0131r. \u00c7\u00fcnki d\u00fcnya bir s\u0131naq yeridir. Allah d\u00fcnyadak\u0131 imtahana uy\u011fun olaraq n\u0259fsimizi neqativ hissl\u0259r\u0259 meyilli yarad\u0131b. \u018fs\u0259bl\u0259\u015fm\u0259k, k\u00fcsm\u0259k, incim\u0259k, q\u0131sqanmaq, intiqam alma hissi&#8230; Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 imtahan\u0131n t\u0259l\u0259bi olaraq ruhumuza hiss etdirilir. \u0130manl\u0131, Allahdan qorxan, Allah\u0131 \u00e7ox sev\u0259n insanlar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc bu hissl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ril\u0259n irad\u0259 il\u0259 ortaya \u00e7\u0131x\u0131r. Dem\u0259k olar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-15213","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15213"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15213\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15233,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15213\/revisions\/15233"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}