{"id":15903,"date":"2015-11-10T17:00:01","date_gmt":"2015-11-10T13:00:01","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=15903"},"modified":"2015-11-10T18:37:49","modified_gmt":"2015-11-10T14:37:49","slug":"estetik-d%c9%99y%c9%99rl%c9%99rin-harmoniyasina-cagdas-baxis","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=15903","title":{"rendered":"Estetik d\u0259y\u0259rl\u0259rin harmoniyas\u0131na \u00e7a\u011fda\u015f bax\u0131\u015f"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/teranexanim.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/teranexanim-300x243.jpg\" alt=\"teranexanim\" width=\"300\" height=\"243\" class=\"alignnone size-medium wp-image-13219\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/teranexanim-300x243.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/teranexanim.jpg 496w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>T\u0259ran\u0259 Turan R\u018fH\u0130ML\u0130,<br \/>\nfilologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent<\/p>\n<p>\u201cEstetik d\u0259y\u0259rl\u0259rin harmoniyas\u0131\u201d b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 yer alan bir m\u0259s\u0259l\u0259 olmay\u0131b, amma bu harmoniya bir qanunauy\u011funluq kimi b\u0259\u015f\u0259r tarixinin b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00f6vcud olub. \u018fd\u0259biyyat, musiqi, t\u0259sviri s\u0259n\u0259t b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin ibtidai d\u00f6vrl\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n harmoniya il\u0259 inki\u015faf edir. Bu g\u00fcnk\u00fc g\u0259ncliyi h\u0259min harmoniyan\u0131 d\u0259rk\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f, onlar\u0131n diqq\u0259tini bu \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u00f6vzuya y\u00f6n\u0259ltm\u0259k, konkret layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k t\u0259qdir\u0259layiq i\u015fdir. D\u00fcnya G\u0259nc T\u00fcrk Yazarlar Birliyinin bu sah\u0259d\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 ilk add\u0131m g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t sah\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 yarad\u0131c\u0131l\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7ox \u0259lav\u0259l\u0259r ed\u0259c\u0259k, \u00fcmumilikd\u0259 \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259rin intensivl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259, yeni bir m\u0259zmun qazanmas\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini ver\u0259c\u0259kdir.<br \/>\nEstetik z\u00f6vq\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 amill\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 konkret yarad\u0131c\u0131l\u0131q sah\u0259l\u0259rinin \u2013 musiqinin, t\u0259sviri s\u0259n\u0259tin v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n \u00fczvi ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 el\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir ki, onlardam biri h\u0259mi\u015f\u0259 qeyri-ixtiyari dig\u0259rini xat\u0131rlatma\u011fa xidm\u0259t edir. Biri dig\u0259rini \u00f6z mahiyy\u0259tind\u0259 ya\u015fad\u0131r. \u00c7\u00fcnki, \u015fair kimi b\u0259st\u0259kar da, r\u0259ssam da ah\u0259ngin \u00f6vlad\u0131d\u0131r, onlar\u0131 h\u0259y\u0259canland\u0131ran, yarad\u0131c\u0131 t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fcn\u00fc h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tir\u0259n, yaratma\u011fa s\u00f6vq ed\u0259n amill\u0259r, s\u0259b\u0259bl\u0259r eynidir. B\u00f6y\u00fck b\u0259st\u0259kar Frans \u015eubert deyirdi ki, \u201cyax\u015f\u0131 musiqi \u0259g\u0259r t\u0259kc\u0259 yax\u015f\u0131 musiqidirs\u0259 \u2013 o yax\u015f\u0131 musiqi ola bilm\u0259z.\u201d Bu fikir bel\u0259 bir h\u0259qiq\u0259ti diqt\u0259 edir ki, yax\u015f\u0131 musiqi bizim x\u0259yallar\u0131m\u0131z\u0131 al\u0131b uzaqlara apar\u0131rsa, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rimiz\u0259 yeni n\u0259s\u0259 \u0259lav\u0259 edirs\u0259, yadda\u015f\u0131m\u0131zda bir roman q\u0259d\u0259r d\u0259rin iz burax\u0131rsa, o \u0259d\u0259biyyat kimi z\u0259ngin v\u0259 geni\u015f m\u0259zmunludur. Yaxud konkret h\u0259yat l\u00f6vh\u0259l\u0259rini b\u00fct\u00fcn r\u0259ngar\u0259ngliyi il\u0259 g\u00f6zl\u0259rimiz \u00f6n\u00fcn\u0259 g\u0259tirirs\u0259, burada yax\u015f\u0131 musiqi h\u0259m d\u0259 r\u0259ssaml\u0131qd\u0131r.<br \/>\nEyni paralell\u0259ri b\u0259dii fikrin, yaxud r\u0259ssaml\u0131\u011f\u0131n dig\u0259r inc\u0259s\u0259n\u0259t sah\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259si bax\u0131m\u0131ndan da izah etm\u0259k olar. T\u0259bi\u0259td\u0259n do\u011fma s\u0259sl\u0259ri ay\u0131r\u0131b m\u00fc\u0259yy\u0259n ah\u0259ng\u0259 g\u0259tir\u0259n, bu ah\u0259ngi t\u0259nt\u0259n\u0259li sur\u0259td\u0259 ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim ed\u0259n, insan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 s\u00f6zl\u0259rl\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n \u015fair d\u0259, bu s\u0259sl\u0259ri r\u0259ngl\u0259rin dili il\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131ran r\u0259ssam da, onlar\u0131 notlara k\u00f6\u00e7\u00fcr\u0259n b\u0259st\u0259kar da eyni m\u0259har\u0259tin sahibidirl\u0259r. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, d\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259ti tarixind\u0259 \u0259d\u0259bi istedad\u0131 il\u0259 tan\u0131nan b\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkarlar inc\u0259s\u0259n\u0259tin dig\u0259r sah\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 m\u0259har\u0259t g\u00f6st\u0259ribl\u0259r. G\u00f6rk\u0259mli rus yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 A.S.Qriboyedov h\u0259m d\u0259 bacar\u0131ql\u0131 b\u0259st\u0259kar olmu\u015fdur. Onun yazd\u0131\u011f\u0131 valslar indi d\u0259 \u00e7al\u0131nmaqdad\u0131r. M.Y.Lermontov h\u0259m d\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l karikatura ustas\u0131 idi. Yapon \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, Nobel m\u00fckafat\u00e7\u0131s\u0131 K.Yasunari h\u0259m d\u0259 r\u0259ssam t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fc, pe\u015f\u0259kar fotoqrafl\u0131q m\u0259har\u0259ti il\u0259 tan\u0131n\u0131rd\u0131. V\u0259fat\u0131ndan sonra onun Kamakuradak\u0131 evind\u0259n tap\u0131lan, yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n p\u0259r\u0259sti\u015fkarlar\u0131n\u0131 daha bir istedad\u0131 il\u0259 heyr\u0259td\u0259 qoyan \u00e7oxsayl\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259ri bunun bariz \u00f6rn\u0259yidir. Yaxud \u0259ksin\u0259, r\u0259ssam, b\u0259st\u0259kar f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131 \u0259d\u0259bi yarad\u0131c\u0131l\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olan s\u0259n\u0259tkarlar \u00e7ox olmu\u015fdur. Tan\u0131nm\u0131\u015f rus  r\u0259ssam\u0131 V.Q.Perov h\u0259m d\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131 idi. Onun Moskva h\u0259yat\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259n hekay\u0259l\u0259ri d\u0259y\u0259rli b\u0259dii \u00f6rn\u0259kl\u0259r kimi d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 \u00e7ap edilmi\u015fdi. J.J.Russo h\u0259m yaz\u0131\u00e7\u0131, h\u0259m b\u0259st\u0259kar, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck filosof kimi tan\u0131n\u0131rd\u0131. A.Kunanbayev yaz\u0131\u00e7\u0131l\u0131qla b\u0259rab\u0259r b\u0259st\u0259karl\u0131qla da m\u0259\u015f\u011ful olub. B\u00f6y\u00fck Az\u0259rbaycan b\u0259st\u0259kar\u0131 \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yov h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 t\u0259nqid\u00e7i idi. Bu  kimi misallar\u0131n say\u0131n\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r art\u0131rmaq olar.<!--more--><\/p>\n<p>Qeyd etdiyimiz faktlar bir daha isbat edir ki, s\u0259n\u0259t sevgisi he\u00e7 bir m\u0259hdudiyy\u0259t tan\u0131m\u0131r. Bu sevginin k\u00f6k\u00fc, m\u0259n\u015f\u0259yi birdir. Emil Zolyan\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 kimi, \u201cinc\u0259s\u0259n\u0259t insan duy\u011fusunun s\u00fczg\u0259cind\u0259n ke\u00e7mi\u015f t\u0259bi\u0259tdir\u201d B\u0259dii s\u0259n\u0259tin d\u0259, r\u0259ssaml\u0131\u011f\u0131n da, musiqinin d\u0259 c\u00f6vh\u0259rind\u0259 t\u0259bi\u0259t var. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlar\u0131n harmoniyas\u0131 t\u0259bi\u0259tin \u00f6z\u00fc q\u0259d\u0259r t\u0259bii v\u0259 z\u0259ruridir. Lakin burada \u00e7ox inc\u0259 bir n\u00fcans\u0131 da n\u0259z\u0259rd\u0259 saxlamaq laz\u0131md\u0131r ki, estetik d\u0259y\u0259rl\u0259rin harmoniyas\u0131 eyni zamanda, millilik amilin\u0259 s\u00f6yk\u0259nm\u0259lidir. Milli \u00f6z\u00fcl\u00fc, daya\u011f\u0131 olmayan, millilikd\u0259n uzaq d\u00fc\u015f\u0259n s\u0259n\u0259t h\u0259qiqi s\u0259n\u0259t deyil, onun c\u00f6vh\u0259rind\u0259 bir s\u00fcnilik, saxtakarl\u0131q var. V\u0259 bel\u0259 bir s\u0259n\u0259t inki\u015faf yolunda \u00e7ox uza\u011fa ged\u0259 bilm\u0259z. O \u0259s\u0259r b\u00f6y\u00fck u\u011fur qazana bilir ki, o millidir. S\u0259n\u0259tin b\u0259\u015f\u0259riliy\u0259 ged\u0259n yolu m\u0259hz millilikd\u0259n ke\u00e7ir. Milli olmayan \u0259s\u0259r \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri miqyasda n\u00fcfuz qazana bilm\u0259z. Yarad\u0131c\u0131 g\u0259ncliyi ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 bu m\u00fch\u00fcm m\u0259ziyy\u0259t\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<br \/>\n\u00c7a\u011fda\u015f d\u00f6vrd\u0259 b\u0259z\u0259n \u00e7ox \u0259caib \u0259s\u0259rl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131q. \u0130st\u0259r r\u0259ssaml\u0131qda, musiqid\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u0259d\u0259biyyatda \u00f6z\u00fcn\u00fc ifrat d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259n yad \u00fcns\u00fcrl\u0259r g\u0259ncl\u0259rimizd\u0259 s\u0259n\u0259t\u0259 ehtiram, r\u0259\u011fb\u0259t \u0259v\u0259zin\u0259, ikrah hissi yarada bil\u0259r. \u00d6z yarad\u0131c\u0131 \u201cm\u0259n\u201dini son d\u0259r\u0259c\u0259 f\u0259rqli ifad\u0259 etm\u0259k, se\u00e7ilm\u0259k tendensiyas\u0131ndan ir\u0259li g\u0259l\u0259n bu \u0259llam\u0259\u00e7ilik getdikc\u0259 geni\u015f yay\u0131l\u0131r. Ba\u015fqalar\u0131ndan daha f\u0259rqli d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcn\u00fc qabar\u0131q n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq, daha orijinal, elitar s\u0259viyy\u0259li s\u0259n\u0259tkar oldu\u011funa inand\u0131rmaq c\u0259hdi bel\u0259 yanl\u0131\u015fl\u0131q\u0131ara yol a\u00e7\u0131r. Bir m\u00fch\u00fcm c\u0259h\u0259t unudulur ki, \u0259n\u0259n\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 boy atmaq, millilikd\u0259n qaynaqlan\u0131b y\u00fcks\u0259lm\u0259k b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259tin orijinall\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min edib, onun t\u0259z\u0259-t\u0259r g\u00f6r\u00fcnm\u0259sin\u0259 stimul verib. M\u00fcxt\u0259lif s\u0259n\u0259t c\u0259r\u0259yanlar\u0131n\u0131n mahiyy\u0259tini d\u0259rk etm\u0259d\u0259n \u00f6z t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fcn\u00fc hans\u0131sa \u201c&#8230;izml\u0259r\u201d in \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sin\u0259 qapatmaq, Q\u0259rbin nailiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 qondarma istinadlar, yaratd\u0131\u011f\u0131n \u0259s\u0259ri \u0259laq\u0259siz sur\u0259td\u0259, yerli-yersiz m\u00fc\u0259yy\u0259n istiqam\u0259tin n\u00fcmun\u0259si kimi t\u0259qdim etm\u0259k&#8230; b\u00fct\u00fcn bunlar yarad\u0131c\u0131 insan\u0131n h\u0259qiqi s\u0259n\u0259t yolunu tapmas\u0131na mane olan c\u0259h\u0259tl\u0259rdir. Unutmaq olmaz ki, s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259ri b\u00fct\u00fcn \u0259lav\u0259 \u201cb\u0259r-b\u0259z\u0259kd\u0259n\u201dt\u0259mizl\u0259nib t\u0259kc\u0259 milliliyind\u0259, t\u0259biiliyind\u0259 qalarsa, bu onun uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc olmas\u0131na yet\u0259r. S\u0259n\u0259tkar istedad bax\u0131m\u0131ndan kamil olmasa bel\u0259, s\u0259n\u0259tinin milli aspekti il\u0259 \u0259b\u0259diya\u015farl\u0131q qazana bil\u0259r. V.Q.Belinski x\u0259lqilikd\u0259n m\u0259hrum istedadl\u0131 \u015fairi \u0259vv\u0259lc\u0259 gur qol-budaq at\u0131b g\u00f6y\u0259r\u0259n, lakin k\u00f6k\u00fc d\u0259rinl\u0259r\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259diyind\u0259n tezlikl\u0259 quruyan a\u011faca b\u0259nz\u0259dirdi. Buna g\u00f6r\u0259 x\u0259lqilik, millilik dahilikdir. Dahil\u0259rin ham\u0131s\u0131 milliliyi \u0259s\u0259rl\u0259rinin ruhuna, onun ideyas\u0131na, m\u0259zmununa, b\u0259dii m\u00fcnd\u0259ric\u0259sin\u0259 hopdura bildikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn dahidirl\u0259r. V.H\u00fcqonun b\u00fct\u00fcn yazd\u0131qlar\u0131 biz\u0259 frans\u0131z ruhunu, frans\u0131z t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fc tan\u0131d\u0131r, L.Tolstoyun \u0259s\u0259rl\u0259ri rus xarakterini canland\u0131r\u0131r,  F.Dostoyevski rus ziyal\u0131s\u0131n\u0131n qartal bax\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 h\u0259qiq\u0259ti cilalay\u0131r, T.\u015eev\u00e7enkonun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ukraynal\u0131n\u0131n \u00fcr\u0259yini g\u00f6r\u00fcr\u00fck, \u00c7.Aytmatovun yaratd\u0131qlar\u0131 q\u0131r\u011f\u0131z h\u0259yat\u0131n\u0131n ensiklopediyas\u0131d\u0131r&#8230;<br \/>\nM\u00fcxt\u0259lif vaxtlarda v\u0259 f\u0259rqli mill\u0259tl\u0259rin Nobel m\u00fckafat\u00e7\u0131lar\u0131na bu ali \u00f6d\u00fcl\u00fcn hans\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 verildiyini ara\u015fd\u0131rd\u0131qda bir h\u0259qiq\u0259t \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r ki, yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti milli ruhu, milli xarakteri \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u00fcr\u00fcst ifad\u0259 etdikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn bu m\u00fckafat\u0131 al\u0131blar. Yaponiyan\u0131n ilk Nobel m\u00fckafat\u00e7\u0131s\u0131 Kavabata Yasunariy\u0259 m\u0259hz \u201cyapon \u015f\u00fcurunu, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7atd\u0131ran yaz\u0131\u00e7\u0131l\u0131q ustal\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d 1968-ci ild\u0259 Nobel \u00f6d\u00fcl\u00fc verilir.<br \/>\nBurada m\u00fch\u00fcm bir fakt\u0131 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Yaponiya yegan\u0259 \u00f6lk\u0259dir ki, \u0259srl\u0259rl\u0259 \u00f6z qap\u0131lar\u0131n\u0131 yadellil\u0259r\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 Avropaya ba\u011fl\u0131 saxlay\u0131b. XIX \u0259srd\u0259 ba\u015f ver\u0259n Meyci inqilab\u0131na q\u0259d\u0259r yaponlar\u0131n dig\u0259r mill\u0259tl\u0259rl\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si olmay\u0131b. Burada ba\u015fl\u0131ca m\u0259qs\u0259d mill\u0259tin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun tarixini, dilini, m\u0259d\u0259niyy\u0259tini, \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 v\u0259 s. yadelli t\u0259zyiql\u0259rd\u0259n, t\u0259sirl\u0259rd\u0259n qorumaq idi. Bu g\u00fcn d\u00fcnyada yaponlar q\u0259d\u0259r \u00f6z milliliyini qoruyub saxlayan, orijinall\u0131\u011f\u0131, \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsuslu\u011fu il\u0259 se\u00e7il\u0259n ikinci bir mill\u0259t yoxdur. XIX \u0259srd\u0259n ba\u015flayaraq ba\u015fqa m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259r\u0259 inteqrasiya, el\u0259c\u0259 d\u0259 Avropayla h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259\u0259r yaponlardan he\u00e7 n\u0259 qopar\u0131b ala bilm\u0259di, \u0259srl\u0259rl\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u0259n yapon milli t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcnd\u0259n he\u00e7 n\u0259 \u0259skilm\u0259di, \u0259ksin\u0259 bu inteqrasiya onlar\u0131n h\u0259yat\u0131na yeni bir r\u0259ng qatd\u0131. Diqq\u0259t edin, bu inteqrasiya yaponlar\u0131 d\u0259yi\u015fdirm\u0259di, onlar\u0131n fikrini k\u00f6k\u00fcnd\u0259n t\u0259z\u0259l\u0259m\u0259di, m\u0259hz d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin\u0259 r\u0259ng qatd\u0131. Bu g\u00fcnk\u00fc yarad\u0131c\u0131 g\u0259ncliyi m\u0259hz bu s\u0259viyy\u0259d\u0259 milliliy\u0259 s\u0259sl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r. Qoy az\u0259rbaycanl\u0131 bir r\u0259ssam\u0131n, musiqi\u00e7inin, yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u0259s\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015f olanda onun mahiyy\u0259tind\u0259 b\u00fct\u00f6v Az\u0259rbaycan g\u00f6r\u00fcns\u00fcn, bizim \u00e7ox z\u0259ngin milli xarakterimiz burada \u00f6z \u0259ksini taps\u0131n. Ax\u0131 bizim V\u0259t\u0259nimiz \u0259srl\u0259rl\u0259 yadelli i\u015f\u011fallara m\u0259ruz qala-qala, ba\u015fqa mill\u0259tl\u0259rin t\u0259sirind\u0259 ola-ola \u00f6z milli kimliyini ya\u015fada bilib, dilini, \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131, musiqisini g\u00f6z b\u0259b\u0259yi kimi qoruyub. Bu m\u0259nada, \u0259r\u0259bl\u0259rin, farslar\u0131n, monqollar\u0131n, ruslar\u0131n v\u0259 s. mill\u0259tl\u0259rin \u0259srl\u0259rl\u0259 i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131nda olan mill\u0259timiz milli varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0259hv olma\u011fa qoymay\u0131bsa, onun milli m\u0259d\u0259niyy\u0259tini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qoruyub ya\u015fatmaq he\u00e7 d\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b i\u015f deyil.<br \/>\nD\u00fcnya G\u0259nc T\u00fcrk Yazarlar Birliyi \u0259d\u0259bi t\u0259\u015fkilatd\u0131r, amma onun inc\u0259s\u0259n\u0259tin dig\u0259r sah\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 v\u0259hd\u0259td\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259n bir layih\u0259y\u0259 imza atmas\u0131 sevindirici v\u0259 q\u00fcrurvericidir. F\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuz qazanan \u018fkb\u0259r Qo\u015fal\u0131n\u0131n v\u0259 DGTYB m\u0259nsublar\u0131n\u0131n f\u0259dakar \u0259m\u0259yi say\u0259sind\u0259 \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n bel\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin \u00f6z s\u0259m\u0259r\u0259sini yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 ver\u0259c\u0259yini t\u0259xmin etm\u0259k \u00e7\u0259tin deyil. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259ran\u0259 Turan R\u018fH\u0130ML\u0130, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent \u201cEstetik d\u0259y\u0259rl\u0259rin harmoniyas\u0131\u201d b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 yer alan bir m\u0259s\u0259l\u0259 olmay\u0131b, amma bu harmoniya bir qanunauy\u011funluq kimi b\u0259\u015f\u0259r tarixinin b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00f6vcud olub. \u018fd\u0259biyyat, musiqi, t\u0259sviri s\u0259n\u0259t b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin ibtidai d\u00f6vrl\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n harmoniya il\u0259 inki\u015faf edir. Bu g\u00fcnk\u00fc g\u0259ncliyi h\u0259min harmoniyan\u0131 d\u0259rk\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f, onlar\u0131n diqq\u0259tini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-15903","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15903","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15903"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15903\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15905,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15903\/revisions\/15905"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15903"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15903"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15903"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}