{"id":15933,"date":"2015-11-10T20:00:16","date_gmt":"2015-11-10T16:00:16","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=15933"},"modified":"2015-11-10T20:13:52","modified_gmt":"2015-11-10T16:13:52","slug":"tokatin-sazi-sozu-1","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=15933","title":{"rendered":"TOKAT&#8217;IN SAZI, S\u00d6Z\u00dc-1"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/t.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/t-193x300.jpg\" alt=\"t\" width=\"193\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-15914\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/t-193x300.jpg 193w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/t.jpg 500w\" sizes=\"auto, (max-width: 193px) 100vw, 193px\" \/><\/a><\/p>\n<p>HAFIZ MEHMET (MEHMET Y\u00d6NDEN) (1936-30 N\u0130SAN 1997)<br \/>\n(HAMO DAYI )<br \/>\nHaz\u0131rlayan: Havva Y\u00d6NDEN <\/p>\n<p>\u201cBir gece r\u00fcyamda g\u00f6rd\u00fcm ben bir \u015fey<br \/>\nBilmem hay\u0131r m\u0131d\u0131r yoksa \u015fer midir?<br \/>\nDediler a\u015fik\u00e2r oldun sen de hey<br \/>\nBilmem ziyan m\u0131d\u0131r yoksa k\u00e2r m\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p>Bir uyand\u0131m hemen yatak yerinden<br \/>\nBir pir dolu bade verdi elinden<br \/>\nGe\u00e7mi\u015fim bilmeden kendi kendimden<br \/>\nTatl\u0131 so\u011fuk idi acep kar m\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p>Verince \u015farab\u0131 yan\u0131mdan gitti<br \/>\nBu \u00e2\u015f\u0131kl\u0131k benim can\u0131ma yetti<br \/>\nMurad\u0131n Ahret\u2019te olacak dedi<br \/>\nBilmem daha bundan i\u00e7en var m\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p>S\u0131\u00e7ray\u0131p hemen yerinden kalkt\u0131m<br \/>\n\u00c7evrilip de sa\u011f\u0131ma soluma bakt\u0131m<br \/>\nYalan d\u00fcnya g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f yan\u0131mdan sand\u0131m<br \/>\nBu bir hikmet midir yoksa hal midir?<\/p>\n<p>Dere tepe d\u00fcz g\u00f6r\u00fcnd\u00fc y\u00fcz\u00fcme<br \/>\n\u015ea\u015ft\u0131m kimse bakmaz oldu y\u00fcz\u00fcme<br \/>\nDedim bir dert d\u00fc\u015ft\u00fc y\u00fcrek \u00f6z\u00fcme<br \/>\nBilmem divanelik yoksa nam m\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p>Haf\u0131z Mehmet bilin benim ad\u0131m\u0131<br \/>\nD\u00fcnyaya bildirem dedim nam\u0131m\u0131<br \/>\nOn be\u015f ya\u015f\u0131ndayken yakt\u0131n can\u0131m\u0131<br \/>\nBilmem delilik mi yoksa \u015fan m\u0131d\u0131r?\u201d <\/p>\n<p>R\u00fcyas\u0131nda bir pir elinden a\u015fk \u015ferbetini (bade) i\u00e7erek halk \u00e2\u015f\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131n\u0131 kendi m\u0131sralar\u0131yla b\u00f6yle anlatan Haf\u0131z Mehmet olarak tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z Mehmet Y\u00d6NDEN 1936 y\u0131l\u0131nda Tokat\u2019\u0131n \u00c7aml\u0131bel buca\u011f\u0131n\u0131n Bolus (Aktepe) k\u00f6y\u00fcnde d\u00fcnyaya gelmi\u015ftir. Babas\u0131n\u0131n ad\u0131 \u0130brahim, annesinin ad\u0131 Zeynep\u2019tir. \u0130lkokulu kendi k\u00f6y\u00fcnde pekiyi dereceyle bitiren \u015fair uzun s\u00fcre kendi mallar\u0131na \u00e7obanl\u0131k yapm\u0131\u015ft\u0131r. Evli ve 5 \u00e7ocuk babas\u0131d\u0131r.<br \/>\nHaf\u0131z Mehmet, eski yaz\u0131 bilmedi\u011fi halde babas\u0131na bir hafta hoca tutmas\u0131n\u0131, kendisinin k\u0131sa zamanda eski yaz\u0131y\u0131 \u00f6\u011frenece\u011fi konusunda \u0131srar etse de zaman\u0131n \u015fartlar\u0131 gere\u011fi bu istek ciddiye al\u0131nmaz. Hatta akl\u0131n\u0131 oynatt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr ve \u015fimdilik ailesine ait davarlar\u0131n\u0131 g\u00fctmesi s\u00f6yleyerek ba\u015ftan sav\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ancak Haf\u0131z Mehmet kendi \u00e7abalar\u0131yla Kuran\u2019\u0131 \u00f6\u011frenir ve hocalar\u0131n yard\u0131m\u0131yla ilerletir. Bundan sonra kendisine \u201cHaf\u0131z\u201d denilmeye ba\u015flan\u0131r.<br \/>\nBu olaylar do\u011frultusunda kendini gayri \u0130slami olaylardan uzak tutmaya gayret etmi\u015ftir. Hatta yirmi bir sene \u00fc\u00e7 aylar\u0131 tutmu\u015f ve kendi arabalar\u0131yla be\u015f sene hacca gitmi\u015ftir.<br \/>\nHaf\u0131z Mehmet \u015fiirlerinde halk\u0131 esas alm\u0131\u015ft\u0131r ve bu y\u00fczden do\u011fal sade bir dil ile halk edebiyat\u0131 ananelerine uygun \u015fiirler ortaya koymu\u015ftur. Zaman zaman da Tokat a\u011fz\u0131na ait zengin s\u00f6zc\u00fck ve s\u00f6yleyi\u015flere yer vermi\u015ftir. Etkili anlat\u0131m i\u00e7in kelime tekrarlar\u0131na, yak\u0131n anlaml\u0131 kelimelerden, \u00fcnlem bildiren ve s\u00f6zc\u00fck sonunda tekrarlanan s\u00f6zc\u00fcklerden yararlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eiirleri genel olarak halk \u015fiirinde h\u00e2kim olan hece vezni ile dile getirilmi\u015ftir. 11\u2019li hece \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcyle yazmakla beraber ara s\u0131ra 7-8\u2019li heceyi kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Kafiye olarak ise yar\u0131m kafiye kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nOzan\u0131m\u0131z genel itibariyle \u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ya\u015fatma ve duyurma gayreti ile \u0130slami ya\u015fam\u0131n gereklerini s\u0131k\u00e7a vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131nda kendi hayat\u0131yla ilgili, k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta k\u0131zam\u0131k hastal\u0131\u011f\u0131ndan kaybetti\u011fi evlad\u0131yla ilgili, talih\/kader inanc\u0131yla ilgili, tabiat, sosyal-g\u00fcndelik ya\u015fam ile ilgili, belirli g\u00fcn ve haftalarla ve muhtelif ki\u015fi ve memleketlerle alakal\u0131 \u015fiirler de yazm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u015eiirlerinden baz\u0131 \u00f6rnekler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<p>a)Kendisiyle \u0130lgili \u015eiirler<br \/>\n\u201cMecnun Leyla gibi oldum gezerim<br \/>\nGen\u00e7 ya\u015f\u0131mda \u015fu can\u0131mdan bezerim<br \/>\nKalem al\u0131p dertlerimi yazar\u0131m<br \/>\nNe deyim zerrece g\u00fclmedim felek\u201d<\/p>\n<p>b) Fanilikle \u0130lgili \u015eiirler<br \/>\n\u201cG\u00f6rd\u00fcm d\u00fcnya bir han, biz olduk yolcu<br \/>\nFark\u0131nda de\u011filiz g\u00f6r\u00fcyor savc\u0131<br \/>\nD\u00fc\u015f\u00fcn sen bir ku\u015fsun Azrail avc\u0131<br \/>\nD\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr tuza\u011fa benimi g\u00f6rd\u00fcm\u201d<\/p>\n<p>c) Dini \u015eiirler ve Allah\u2019a Sesleni\u015f<br \/>\n\u201cNefse uyar belalara salars\u0131n<br \/>\nT\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc g\u00fcnahlara sokars\u0131n<br \/>\nSon deminde cehennemde yakars\u0131n<br \/>\nNefsine uydurun sen yalan d\u00fcnya \u201c<\/p>\n<p>\u201cG\u00fcvencim Allah\u2019\u0131m y\u00fcce Mevla\u2019md\u0131r<br \/>\nHem bura ahretim b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyamd\u0131r.<br \/>\nLiderim Muhammed, yasam Kur\u2019an\u2019d\u0131r<br \/>\nHak vermezse ya ben nere gideyim.\u201d <\/p>\n<p>d)Hissi ve Fikri \u015eiirler<br \/>\n\u201c\u0130ster fakir olsun ister milyoner<br \/>\nBir \u015fey g\u00f6t\u00fcremen kabre hep bo\u015f el<br \/>\n\u00dc\u00e7 be\u015f ar\u015f\u0131n bezle kazarlar temel<br \/>\nYine \u00e7\u0131plak gireceksin kabire\u201d<\/p>\n<p>\u201cHak yolunda harcay\u0131m da var\u0131m\u0131<br \/>\nA\u011fla g\u00f6z\u00fcm a\u011fla kurumas\u0131n ya\u015f<br \/>\nYaradana kurban eden can\u0131m\u0131<br \/>\nA\u011fla g\u00f6z\u00fcm a\u011fla kurumas\u0131n ya\u015f\u201d<\/p>\n<p>e)\u00d6\u011f\u00fct Karakterli \u015eiirler<br \/>\n\u201cHaf\u0131z Mehmet der ki, toprak has yerim<br \/>\nHem d\u00fcnyada, hem ahrette, hem evim<br \/>\nHer zaman topra\u011fa k\u0131ymet veririm<br \/>\nD\u00fc\u015fersen unutma topra\u011fa sar\u0131l\u201d<\/p>\n<p>f)Ki\u015fi ve Memleket \u015eiirleri<br \/>\n\u201c\u00c2\u015f\u0131k idim onu g\u00f6rme yoluna<br \/>\nGirem dedim giremedim koluna<br \/>\nKurban olam dedim O\u2019nun boyuna<br \/>\nG\u00f6rem dedim g\u00f6remedim Resul\u00fc\u201d<\/p>\n<p>\u201c\u015eu Tokat\u2019\u0131n Kalesini, yerini,<br \/>\nHi\u00e7bir vilayette gezdim g\u00f6rmedim<br \/>\nTarihi camiler ve \u00e2limini<br \/>\nHi\u00e7bir vilayette gezdim g\u00f6rmedim\u201d<\/p>\n<p>\u201cHaf\u0131z Mehmet der ki K\u0131br\u0131s T\u00fcrk yeri<br \/>\nK\u0131br\u0131s\u2019a d\u00f6nmesin kimsenin y\u00f6n\u00fc<br \/>\nOrada okunur \u0130slam Kur\u2019an\u2019\u0131,<br \/>\nHepimiz bek\u00e7iyiz birlik K\u0131br\u0131s\u2019a\u201d<\/p>\n<p>g)Evlat Ac\u0131s\u0131 ile \u0130lgili \u015eiirler<\/p>\n<p>\u201cHaf\u0131z Mehmet der ki evlad\u0131n hali<br \/>\nYakup g\u00f6zden oldu Yusuf\u2019um deyi<br \/>\nEvlat i\u00e7in verir k\u00e2inat can\u0131<br \/>\nKefene b\u00fcr\u00fct\u00fcr evlat ac\u0131s\u0131\u201d<\/p>\n<p>Halk edebiyat\u0131m\u0131z\u0131n Tokatl\u0131 temsilcilerinden Haf\u0131z Mehmet, \u00e7evresi taraf\u0131ndan sevilen ve say\u0131lan bir ki\u015fidir. Herkesin birlik beraberlik i\u00e7inde ho\u015f ge\u00e7inmesini, sevgi ve sayg\u0131 dairesinde ya\u015famas\u0131n\u0131 tavsiye ederken, sab\u0131rl\u0131 olmak ve Allah\u2019a \u015f\u00fckretmeyi bilmek gerekti\u011fini, her derdin derman\u0131n\u0131n Allah\u2019tan oldu\u011funu belirtir.<br \/>\nHaf\u0131z Mehmet Anadolu\u2019da M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ya\u015fama ve ya\u015fatmaya gayreti ile on be\u015f ya\u015f\u0131ndan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kadar a\u015fk\u0131n\u0131 d\u00f6rtl\u00fcklere d\u00f6km\u00fc\u015f ve ge\u00e7irdi\u011fi kalp krizi sonucunda 30 Nisan 1997 y\u0131l\u0131nda aram\u0131zdan ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kabri Tokat-\u00c7aml\u0131bel Kasabas\u0131nda bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HAFIZ MEHMET (MEHMET Y\u00d6NDEN) (1936-30 N\u0130SAN 1997) (HAMO DAYI ) Haz\u0131rlayan: Havva Y\u00d6NDEN \u201cBir gece r\u00fcyamda g\u00f6rd\u00fcm ben bir \u015fey Bilmem hay\u0131r m\u0131d\u0131r yoksa \u015fer midir? Dediler a\u015fik\u00e2r oldun sen de hey Bilmem ziyan m\u0131d\u0131r yoksa k\u00e2r m\u0131d\u0131r? Bir uyand\u0131m hemen yatak yerinden Bir pir dolu bade verdi elinden Ge\u00e7mi\u015fim bilmeden kendi kendimden Tatl\u0131 so\u011fuk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-15933","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkiy-dbiyyati"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15933","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15933"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15933\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15934,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15933\/revisions\/15934"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15933"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15933"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15933"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}