{"id":15980,"date":"2015-11-12T13:00:40","date_gmt":"2015-11-12T09:00:40","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=15980"},"modified":"2015-11-12T14:21:40","modified_gmt":"2015-11-12T10:21:40","slug":"konstitusiyamiz-oyr%c9%99n%c9%99k-v%c9%99-oyr%c9%99d%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=15980","title":{"rendered":"Konstitusiyam\u0131z\u2013\u00f6yr\u0259n\u0259k v\u0259 \u00f6yr\u0259d\u0259k"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/s019.radikal.ru\/i627\/1511\/94\/ba3e631db0bd.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131 &#8211; xalq\u0131m\u0131z\u0131n ke\u00e7diyi tarixi yolun, m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda apard\u0131\u011f\u0131 \u00e7ox\u0259srlik m\u00fcbariz\u0259nin m\u0259ntiqi yekununun t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcd\u00fcr<br \/>\nKonstitusiya d\u00f6vl\u0259tin ali qanunudur, \u0259n y\u00fcks\u0259k h\u00fcquqi q\u00fcvv\u0259y\u0259 malikdir. Respublikan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, m\u00fcst\u0259qilliyini, xarici v\u0259 daxili siyas\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u00fcn s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 qurmas\u0131n\u0131 elan ed\u0259n bir s\u0259n\u0259d olmaqla, d\u00f6vl\u0259tin siyasi, h\u00fcquqi v\u0259 iqtisadi sisteml\u0259rinin \u0259saslar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdirir. Konstitusiya h\u0259m\u00e7inin h\u00f6kum\u0259t qanunlar\u0131n\u0131n k\u00fclliyyat\u0131 olaraq, h\u00f6kum\u0259tin f\u0259aliyy\u0259tini, insanlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259 v\u0259 bir-birin\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 m\u0259d\u0259ni-\u0259xlaqi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 nizama sal\u0131r. Konstitusiya yaz\u0131l\u0131 v\u0259 tarixd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u015fifahi h\u00fcquqi qaydalar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva etm\u0259kl\u0259 iki \u0259sas n\u00f6v\u0259 ayr\u0131l\u0131r. Yaz\u0131l\u0131 konstitusiyalar ya vahid normativ akt, ya da bir ne\u00e7\u0259 konstitusiya qanununun m\u0259cmusudur. Yaz\u0131lmam\u0131\u015f konstitusiyalarda is\u0259 ali qanuni normalar \u00e7oxlu sayda akt, h\u0259m\u00e7inin ad\u0259tl\u0259rd\u0259 t\u0259sbit olunub. D\u00fcnyada Azadl\u0131qlar\u0131n B\u00f6y\u00fck Toplusu (Magna Carta) adl\u0131 ilk Konstitusiya 1215-ci ild\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 q\u0259bul olunub. \u0130lk yaz\u0131l\u0131 ali qanun is\u0259 &#8211; 1787-ci il sentyabr\u0131n 17-d\u0259 q\u0259bul edil\u0259n, bir s\u0131ra d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 b\u00fc g\u00fcn d\u0259 q\u00fcvv\u0259d\u0259 olan AB\u015e Konstitusiyas\u0131d\u0131r.<br \/>\nAz\u0259rbaycana g\u0259linc\u0259 is\u0259, bildiyimiz kimi, 1918-1920-ci ill\u0259rd\u0259 23 ay m\u00f6vcud olmu\u015f Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259tin \u0259sas Qanununu q\u0259bul ed\u0259 bilm\u0259mi\u015fdi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiya qurulu\u015funun tarixi SSR\u0130-nin t\u0259rkibind\u0259 oldu\u011fu d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir.<br \/>\nAz\u0259rbaycan\u0131n ilk Konstitusiyas\u0131 1921-ci il may\u0131n 19-da I \u00dcmumaz\u0259rbaycan Sovetl\u0259r qurultay\u0131nda, SSR\u0130 Konstitusiyas\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yeni redaksiyas\u0131 is\u0259 1925-ci il mart\u0131n 14-d\u0259 IV \u00dcmumaz\u0259rbaycan Sovetl\u0259r qurultay\u0131nda q\u0259bul olunmu\u015fdur. 1978-ci il aprelin 21-d\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f son Konstitusiya da \u0259vv\u0259lkil\u0259r kimi SSR\u0130 Konstitusiyas\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olsa da, m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsuslu\u011fa malik idi. Bu Konstitusiyada d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda madd\u0259 yer alanda Sovetl\u0259r \u0130ttifaq\u0131n\u0131n on be\u015f respublikas\u0131ndan yaln\u0131z ikisind\u0259 &#8211; G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n konstitusiyalar\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda madd\u0259 var idi. Qalan respublikalar\u0131n he\u00e7 birinin konstitusiyas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda madd\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmam\u0131\u015fd\u0131. H\u0259tta Baltikyan\u0131 respublikalar\u0131n konstitusiyalar\u0131nda bel\u0259, d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda madd\u0259 yer almam\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\nBu Konstitusiyada \u201cAz\u0259rbaycan SSR-in milli-d\u00f6vl\u0259t v\u0259 inzibati-\u0259razi qurulu\u015fu\u201d f\u0259slin\u0259 dil haqq\u0131nda x\u00fcsusi madd\u0259 \u0259lav\u0259 etm\u0259k m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun say\u0131ld\u0131 v\u0259 73-c\u00fc madd\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 redaksiyada verildi: \u201cAz\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dili Az\u0259rbaycan dilidir\u201d. Bu s\u0259n\u0259din q\u0259bul edilm\u0259si Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin timsal\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n o d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox m\u00fch\u00fcm nailiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri v\u0259 \u0259n \u00f6n\u0259mlisi idi. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, h\u0259l\u0259 \u00f6t\u0259n \u0259srin 70-ci ill\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq Az\u0259rbaycan\u0131n dahi o\u011flu Heyd\u0259r \u018fliyevin strategiyas\u0131na uy\u011fun respublikam\u0131zda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 proqramlar m\u00fcasir iqtidadi-siyasi potensial\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na, sosial-m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131n canland\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin dir\u00e7\u0259ldilm\u0259sin\u0259 y\u00f6nl\u0259ndiril\u0259r\u0259k g\u0259l\u0259c\u0259k m\u00fcst\u0259qilliyimizin t\u0259min olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n v\u0259 \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev 15 iyun 1993-c\u00fc ild\u0259 yenid\u0259n hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131td\u0131qdan sonra yeni Konstitusiyan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 z\u0259rur\u0259ti yarand\u0131 v\u0259 Konstitusiya layih\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 ciddi i\u015f ba\u015fland\u0131. 1994-c\u00fc ild\u0259 Prezident Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 Konstitusiya komissiyas\u0131 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131 v\u0259 layih\u0259 1995-ci ild\u0259 \u00fcmumxalq m\u00fczakir\u0259sin\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131. 1995-ci il noyabr\u0131n 12-d\u0259 \u00fcmumxalq referendumu il\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131n-da\u201d Konstitusiya Akt\u0131 &#8211; m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ilk, \u00fcmumilikd\u0259 is\u0259 respublikan\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Konstitusiyas\u0131d\u0131r.<br \/>\nAz\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259, milli v\u0259 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259-r\u0259k yarad\u0131lan, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timiz v\u0259 xalq\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn taley\u00fckl\u00fc \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n bu Konstitusiya xalq\u0131m\u0131z\u0131n ke\u00e7diyi tarixi yolun, m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda apard\u0131\u011f\u0131 \u00e7ox\u0259srlik m\u00fcbariz\u0259nin m\u0259ntiqi yekununun v\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259sinin t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fc olmaqla, xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixind\u0259 \u0259n parlaq s\u0259hif\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bu Konstitusiya respublikada yarad\u0131lan demokratik, h\u00fcquqi, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259tin hakimiyy\u0259t v\u0259 idar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259li f\u0259aliyy\u0259tinin h\u00fcquqi bazas\u0131 oldu.<br \/>\n1996-c\u0131 il fevral\u0131n 6-da Prezident Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 noyabr\u0131n 12-i respublikam\u0131zda Konstitusiya g\u00fcn\u00fc elan edilmi\u015fdir.<br \/>\n5 b\u00f6lm\u0259d\u0259n, 12 f\u0259sild\u0259n, 158 madd\u0259d\u0259n v\u0259 ke\u00e7id m\u00fcdd\u0259alar\u0131ndan ibar\u0259t olan Konstitusiyam\u0131z xalq\u0131n irad\u0259sini ifad\u0259 ed\u0259r\u0259k d\u00f6vl\u0259timizin f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rini, demokratik d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesinin ba\u015fl\u0131ca prinsipl\u0259rini, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n \u0259sas h\u00fcquq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015f, Az\u0259rbaycanda demokratik, h\u00fcquqi v\u0259 d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sasl\u0131 z\u0259min yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nM\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 &#8211; Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin m\u00fcst\u0259qilliyini, suverenliyini v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc qorumaq, konstitusiya \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 demokratik qurulu\u015fa t\u0259minat verm\u0259k, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin b\u0259rq\u0259rar edilm\u0259sin\u0259 nail olmaq, xalq\u0131n irad\u0259sinin ifad\u0259si kimi qanunlar\u0131n aliliyini t\u0259min ed\u0259n h\u00fcquqi, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t qurmaq, \u0259dal\u0259tli iqtisadi v\u0259 sosial qaydalara uy\u011fun olaraq ham\u0131n\u0131n layiqli h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sini t\u0259min etm\u0259k, \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiq olaraq b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya xalqlar\u0131 il\u0259 dostluq, s\u00fclh v\u0259 \u0259min-amanl\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015famaq v\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k kimi ali hiss v\u0259 \u00fclvi niyy\u0259tl\u0259ri birl\u0259\u015fdirir.<br \/>\nD\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, Konstitusiya uzun m\u00fcdd\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259bul olunsa da, h\u0259yat\u0131n ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc t\u0259l\u0259bl\u0259r, ictimai-siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131 yeni-yeni m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin t\u0259nzim-l\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r bir qanunvericilikd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259sas qanunda da d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri z\u0259ruri edir. 1995-ci ild\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f Konstitusiyaya ilk \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r 24 avqust 2002-ci ild\u0259, son \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r is\u0259 18 mart 2009-cu ild\u0259 referendum yolu il\u0259 edilmi\u015fdir. 2002-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyan\u0131n 24 madd\u0259sin\u0259 38 \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklik, 2009-cu ild\u0259 is\u0259 29 madd\u0259sin\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 41 \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edilmi\u015fdir. Bu \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r Konstitusiyan\u0131n q\u0259bulundan sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 demok-ratiyan\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131ndan ir\u0259li g\u0259lm\u0259kl\u0259, onlar\u0131n \u00e7ox hiss\u0259si respublikam\u0131z\u0131n Avropa \u015euras\u0131 kimi m\u00f6t\u0259b\u0259r beyn\u0259lxalq quruma tamh\u00fcquqlu \u00fczv kimi q\u0259bul edilm\u0259si v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin bu qurum qar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc bir s\u0131ra \u00f6hd\u0259likl\u0259rl\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n insan v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n daha etibarl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259di il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur.<br \/>\nF\u0259xar\u0259t hissi il\u0259 dem\u0259k olar ki, 2001-ci ilin yanvar\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa \u015euras\u0131na tamh\u00fcquqlu \u00fczv q\u0259bul olunmas\u0131 d\u00f6vl\u0259timizin demokratik prinsipl\u0259r\u0259 sadiqliyinin bariz n\u00fcmun\u0259si idi. \u201cDemokratiya bizim strateji kursumuzun \u0259sas mahiyy\u0259tini t\u0259\u015fkil edir. He\u00e7 bir q\u00fcvv\u0259 bizi bu yoldan d\u00f6nd\u0259r\u0259 bilm\u0259z\u201d, &#8211; dey\u0259n Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin ilk ill\u0259rind\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k deyirdi: \u201cBiz b\u00fct\u00fcn bu \u00e7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259n ke\u00e7dik, b\u00fct\u00fcn mane\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ald\u0131q, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rin\u0259 layiqli cavablar verdik, \u00f6lk\u0259mizin d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini qoruduq, Az\u0259rbaycan\u0131 par\u00e7alanmaq t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n xilas etdik. Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini ya\u015fatd\u0131q v\u0259 bundan sonra da ya\u015fadaca\u011f\u0131q.\u201d<br \/>\nBu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 \u0259n etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri hesab olunur. Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri v\u0259 Avropan\u0131n, d\u00fcnyan\u0131n \u0259n n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini \u00f6lk\u0259mizin d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n regional probleml\u0259rin h\u0259llind\u0259 oynad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 bundan sonra oynayaca\u011f\u0131 rol m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir. Az\u0259rbaycan \u00f6z s\u0259lahiyy\u0259tin\u0259 aid olan h\u0259r hans\u0131 bir h\u0259r\u0259k\u0259ti etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 he\u00e7 bir beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131m\u0131r v\u0259 he\u00e7 k\u0259s onu g\u00fcnahland\u0131ra bilm\u0259z.<br \/>\nAz\u0259rbaycanda demokratik prosesl\u0259rin getdikc\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fdiyi, h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t v\u0259 v\u0259t\u0259n-da\u015f c\u0259miyy\u0259tinin inki\u015faf etdiyi bir m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Konstitusiyan\u0131n \u0259sas m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, respublika h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rinin yenil\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 onun a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 geni\u015f im-kanlardan h\u0259rt\u0259r\u0259fli istifad\u0259 olunmas\u0131 h\u0259r bir Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131ndan b\u00f6y\u00fck s\u0259y v\u0259 m\u0259suliyy\u0259t t\u0259l\u0259b edir. Bu bax\u0131mdan qar\u015f\u0131da duran \u0259n m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259 olaraq h\u0259r bir \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n c\u0259miyy\u0259timiz, \u00fcmumi inki\u015faf\u0131m\u0131z namin\u0259 g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat v\u0259 \u0259m\u0259k f\u0259aliy-y\u0259tind\u0259 Konstitusiyan\u0131n \u0259sas prinsipl\u0259rini r\u0259hb\u0259r tutmas\u0131, onun verdiyi v\u0259t\u0259nda\u015f t\u0259minatlar\u0131ndan b\u00f6y\u00fck fayda il\u0259 b\u0259hr\u0259l\u0259nm\u0259si x\u00fcsusil\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli v\u0259 vacibdir. Konstitusiyam\u0131z h\u0259rt\u0259r\u0259fli islahatlar\u0131n, modernl\u0259\u015fm\u0259 x\u0259ttinin h\u00fcquqi bazas\u0131 olaraq xalq\u0131m\u0131za v\u0259 d\u00f6vl\u0259timiz\u0259 xidm\u0259t edir. He\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyildir ki, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin ilk konstitusiyas\u0131n\u0131n 1-ci madd\u0259sinin I b\u0259ndind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259tinin yegan\u0259 m\u0259nb\u0259yi Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n olmas\u0131 b\u0259yan edilir, 4-c\u00fc madd\u0259sind\u0259 is\u0259 xalq\u0131n se\u00e7diyi s\u0259lahiyy\u0259tli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n ba\u015fqa, he\u00e7 k\u0259sin xalq\u0131 t\u0259msil etm\u0259k, xalq\u0131n ad\u0131ndan dan\u0131\u015fmaq v\u0259 xalq\u0131n ad\u0131ndan m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k h\u00fcququ olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilir.<br \/>\nTarixi t\u0259cr\u00fcb\u0259 s\u00fcbut edir ki, h\u0259r bir xalq\u0131n milli m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 qovu\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli siyasi m\u00fchit v\u0259 milli irad\u0259nin olmas\u0131 vacib \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259ndir. Bu g\u00fcn \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin idar\u0259\u00e7ilik m\u0259kt\u0259binin layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131, onun m\u00fcdrik, uzaqg\u00f6r\u0259n xarici v\u0259 daxili siyas\u0259tini \u00f6z\u00fcn\u00fcn siyasi kursu elan etmi\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev d\u00f6vl\u0259timizin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpa edilm\u0259si v\u0259 \u0259halinin sosial rifah\u0131n\u0131n daha da y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si yolunda s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 daim \u00f6lk\u0259mizin ilk demokratik konstitusiyas\u0131n\u0131n m\u00fcdd\u0259a v\u0259 prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259saslan\u0131r, onun verdiyi h\u00fcquqlar\u0131n realla\u015fmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu g\u00fcn iftixar hissi il\u0259 dem\u0259k olar ki, art\u0131q Az\u0259rbaycanda h\u00fcquqa v\u0259 \u0259dal\u0259t\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin v\u0259 bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na tam z\u0259man\u0259t ver\u0259n qanunvericilik bazas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 qoyulmu\u015f v\u0259 onun t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si davam etdirilir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 demokratik c\u0259miyy\u0259tin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr \u015f\u0259rait yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycanda \u00e7oxpartiyal\u0131l\u0131q \u0259sas\u0131nda demokratik yolla parlament se\u00e7ilmi\u015f, siyasi pl\u00fcralizm, \u015f\u0259xsiyy\u0259t, s\u00f6z, m\u0259tbuat, vicdan azadl\u0131qlar\u0131, insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 qanunun aliliyi prinsipl\u0259ri b\u0259rq\u0259rar olmu\u015fdur. Ard\u0131c\u0131l sur\u0259td\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n k\u00f6kl\u00fc iqtisadi, sosial v\u0259 h\u00fcquqi islahatlar\u0131n t\u0259m\u0259lind\u0259 insana qay\u011f\u0131, insan l\u0259yaq\u0259tin\u0259 h\u00f6rm\u0259t dayan\u0131r.<br \/>\nBununla bel\u0259, bu g\u00fcn \u0259ks\u0259r v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n konstitusiya v\u0259 onun c\u0259miyy\u0259td\u0259ki rolundan x\u0259b\u0259rsiz olmas\u0131, bu ali s\u0259n\u0259din \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131na v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 elmi i\u015fl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131na, jurnalist ara\u015fd\u0131rmalar\u0131na, televiziya proqramlar\u0131na v\u0259 sair maarifl\u0259ndirici t\u0259dbirl\u0259r\u0259 duyuldu\u011fundan x\u0259b\u0259r verir. Bu bax\u0131mdan, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si v\u0259 t\u0259r\u0259qqisi yolunda \u015fagirdind\u0259n, t\u0259l\u0259b\u0259sind\u0259n tutmu\u015f alimin\u0259, siyas\u0259t\u00e7isin\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tinin h\u0259r bir \u00fczv\u00fc, h\u0259r bir Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 yenil\u0259\u015f\u0259n c\u0259miyy\u0259timizin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 Konstitusiyam\u0131zdan ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015f v\u0259zif\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak etm\u0259lidirl\u0259r. Bunda da m\u0259qs\u0259d ondan ibar\u0259tdir ki, h\u0259r bir \u015f\u0259xs insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 v\u0259 qorunmas\u0131nda \u00f6z m\u0259suliyy\u0259tini d\u0259rk etsin v\u0259 bu i\u015f\u0259 \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini versin.<br \/>\nSonda xalq\u0131m\u0131z\u0131 Konstitusiya g\u00fcn\u00fc &#8211; bu m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m bayram m\u00fcnasib\u0259til\u0259 s\u0259mimi-q\u0259lbd\u0259n t\u0259brik edir, h\u0259r bir Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131na uzun \u00f6m\u00fcr, can sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 dil\u0259yir, respublikam\u0131z\u0131n u\u011furlu sabah\u0131 v\u0259 i\u015f\u0131ql\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259yi namin\u0259 yeni-yeni u\u011furlar arzulay\u0131ram.<\/p>\n<p><strong> Rafiq Oday,<br \/>\nRespublikan\u0131n \u018fm\u0259kdar jurnalisti<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131 &#8211; xalq\u0131m\u0131z\u0131n ke\u00e7diyi tarixi yolun, m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda apard\u0131\u011f\u0131 \u00e7ox\u0259srlik m\u00fcbariz\u0259nin m\u0259ntiqi yekununun t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcd\u00fcr Konstitusiya d\u00f6vl\u0259tin ali qanunudur, \u0259n y\u00fcks\u0259k h\u00fcquqi q\u00fcvv\u0259y\u0259 malikdir. Respublikan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, m\u00fcst\u0259qilliyini, xarici v\u0259 daxili siyas\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u00fcn s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 qurmas\u0131n\u0131 elan ed\u0259n bir s\u0259n\u0259d olmaqla, d\u00f6vl\u0259tin siyasi, h\u00fcquqi v\u0259 iqtisadi sisteml\u0259rinin \u0259saslar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdirir. Konstitusiya h\u0259m\u00e7inin h\u00f6kum\u0259t qanunlar\u0131n\u0131n k\u00fclliyyat\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-15980","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15980","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15980"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15980\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15983,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15980\/revisions\/15983"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}