{"id":16867,"date":"2015-12-29T08:00:30","date_gmt":"2015-12-29T04:00:30","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=16867"},"modified":"2015-12-29T12:26:15","modified_gmt":"2015-12-29T08:26:15","slug":"dunyanin-muxt%c9%99lif-noqt%c9%99l%c9%99rind%c9%99-yasayan-az%c9%99rbaycanlilarin-birliyi-v%c9%99-h%c9%99mr%c9%99yliyi-az%c9%99rbaycanciliq-kontekstind%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=16867","title":{"rendered":"D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6qt\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n birliyi v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyi Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q kontekstind\u0259"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/s020.radikal.ru\/i707\/1512\/cf\/c75f4266e639.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>31 dekabr D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n H\u0259mr\u0259yliyi g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu g\u00fcn, milli-m\u0259n\u0259vi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259l \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulan Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn soyda\u015flar\u0131m\u0131z v\u0259 h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmid v\u0259 g\u00fcv\u0259nc yeri olan q\u00fcdr\u0259tli bir d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259sinin g\u00f6st\u0259ricisidir. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n s\u00f6z, \u0259qid\u0259 v\u0259 \u0259m\u0259l birliyin\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin h\u0259cmi v\u0259 miqyas\u0131 ild\u0259n-il\u0259 geni\u015fl\u0259nir, h\u0259m d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rd bir yan\u0131nda m\u0259skunla\u015fan on milyonlarla (qeyr-r\u0259smi statistikaya g\u00f6r\u0259 50 milyon) az\u0259rbaycanl\u0131 birlikd\u0259 olma\u011f\u0131n, h\u0259mr\u0259y olma\u011f\u0131n n\u0259 dem\u0259k olmas\u0131 h\u0259qiq\u0259tini getdikc\u0259 daha ayd\u0131n d\u0259rk edir. Zaman-zaman Az\u0259rbaycan diasporlar\u0131 v\u0259 icmalar\u0131 aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259r m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir, tarixi v\u0259t\u0259nl\u0259ri olan Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131l\u0131qlar\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirirl\u0259r. Unutmaq olmaz ki, m\u00fcst\u0259qil, demokratik Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n do\u011fma ata-baba yurdudur. Bu g\u00fcn d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259layiq yer tutan Az\u0259rbaycan\u0131n sabit v\u0259 ard\u0131c\u0131l inki\u015faf yolunda qazand\u0131\u011f\u0131 u\u011furlar, h\u00fcquqi, demokratik, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259tin qurulmas\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131, bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n b\u0259rq\u0259rar edilm\u0259si, m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131n dir\u00e7\u0259lm\u0259si b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131 q\u0259lb\u0259n sevindirir. \u00c7\u00fcnki m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 bu h\u0259mr\u0259yliyin inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131 rolunu oynay\u0131r.<br \/>\nM\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n birliyini v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyini Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q kontestind\u0259n k\u0259narda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k d\u00fczg\u00fcn olmazd\u0131. Bu ideyan\u0131n m\u00fc\u0259llifi \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevdir v\u0259 bu, Ulu \u00f6nd\u0259rin xalq\u0131m\u0131z v\u0259 v\u0259t\u0259nimiz qar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6st\u0259rdiyi m\u00fch\u00fcm v\u0259 tarixi xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biridir. M\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n Ali M\u0259clisi &#8220;D\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 birlik g\u00fcn\u00fc haqq\u0131nda&#8221; 1991-ci ilin 16 dekabr tarixli q\u0259rar\u0131 il\u0259 dekabr\u0131n 31-ni D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n H\u0259mr\u0259yliyi g\u00fcn\u00fc elan etmi\u015fdir. T\u0259xmin\u0259n 25 il bundan \u00f6nc\u0259 \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 elan edilmi\u015f milli-m\u0259n\u0259vi birliy\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f g\u00fcn\u00fc \u00fcmumxalq m\u0259nafel\u0259rimizin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si namin\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131\u00acz\u0131n az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideyas\u0131 \u0259sas\u0131nda s\u0131x birl\u0259\u015fm\u0259si prosesinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131n\u0131 qoymu\u015fdur. Dahi r\u0259hb\u0259rin yenid\u0259n hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, diaspor quruculu\u011fu v\u0259 d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n h\u0259mr\u0259yliyi istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 yeni i\u015fl\u0259rin ba\u015flanmas\u0131na r\u0259vac verdi. Ulu \u00f6nd\u0259r xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 etdiyi s\u0259f\u0259rl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan diasporunun n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr, d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n bir amal v\u0259 bir m\u0259sl\u0259k u\u011frunda f\u0259al m\u00fcbariz\u0259 aparmalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha s\u0131x t\u0259\u015fkilatlanmalar\u0131na dair d\u0259y\u0259rli t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rini verirdi.<!--more--><\/p>\n<p>2001-ci ilin 9-10 noyabr tarixl\u0259rind\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n birinci qurultay\u0131 milli h\u0259mr\u0259yliyimizin n\u00fcmayi\u015finin \u0259n y\u00fcks\u0259k n\u00f6qt\u0259l\u0259rind\u0259n biri oldu. \u201cM\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 f\u0259xr etmi\u015f\u0259m, bu g\u00fcn d\u0259 f\u0259xr edir\u0259m ki, m\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131yam\u00bb &#8211; dey\u0259n \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n birinci qurultay\u0131nda s\u00f6yl\u0259diyi fikirl\u0259r bu g\u00fcn d\u0259 h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n milli q\u00fcrur hissinin ifad\u0259 formas\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdir. Birinci qurultaydan sonra diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 canlanma yarand\u0131, soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n birl\u0259\u015fdiyi c\u0259miyy\u0259tl\u0259r d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 daha geni\u015f f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Diasporla \u0130\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131 xaricd\u0259ki Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tl\u0259rinin, birlikl\u0259rinin v\u0259 d\u0259rn\u0259kl\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin vahid m\u0259rk\u0259zd\u0259n koordinasiyas\u0131na, habel\u0259 onlar\u0131n d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmas\u0131na geni\u015f imkanlar a\u00e7d\u0131, Milli M\u0259clisin &#8220;Xaricd\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131larla ba\u011fl\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti haqq\u0131nda&#8221; qanun q\u0259bul etm\u0259si is\u0259 bu i\u015f\u0259 bir az da t\u0259kan verdi.<br \/>\nUlu \u00f6nd\u0259rin siyasi kursunun layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131, m\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz \u0130lham \u018fliyevin 8 fevral 2006-c\u0131 il tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 Bak\u0131da D\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n ikinci qurultay\u0131n\u0131n \u00f6z i\u015fin\u0259 ba\u015flamas\u0131 is\u0259 diaspor quruculu\u011fu i\u015fin\u0259 yeni ruh, yeni n\u0259f\u0259s vermi\u015f, bu sah\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan t\u0259\u015fkilatlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259si i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, \u00f6lk\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rinin, xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f terror v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 aktlar\u0131n\u0131n faktlarla d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n daha m\u00fcasir metodlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, dig\u0259r xalqlar\u0131n diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri x\u00fcsusil\u0259 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015fdir. Diaspor quruculu\u011fu bax\u0131m\u0131ndan \u00fcmumt\u00fcrk birliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si x\u0259ttini xarici siyas\u0259td\u0259 m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri kimi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k, t\u00fcrkdilli d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k x\u0259ttin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck ver\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u00fcrkdilli \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n 2009-cu ilin oktyabr\u0131nda Nax\u00e7\u0131vanda ke\u00e7iril\u0259n IX zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131nda d\u0259rin v\u0259 m\u0259zmunlu \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015f, t\u00fcrkdilli d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin birliyini z\u0259ruri ed\u0259n amill\u0259ri bir daha diqq\u0259t\u0259 \u00e7\u0259kmi\u015fdir: \u201cBiz bilirik ki, beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 \u00f6z m\u00f6vqeyini m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k b\u0259zi hallarda o q\u0259d\u0259r d\u0259 asan olmur. Biz birlikd\u0259 olsaq, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 vahid m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ets\u0259k v\u0259 bu birliyi m\u00fct\u0259madi i\u015fl\u0259rl\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirs\u0259k, bizim beyn\u0259lxalq m\u00f6vqel\u0259rimiz daha da g\u00fccl\u00fc olacaqd\u0131r. \u00c7\u00fcnki t\u00fcrkdilli d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 b\u00fct\u00fcn imkanlar vard\u0131r \u2013 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r, neft-qaz yataqlar\u0131, \u0259lveri\u015fli co\u011frafi v\u0259ziyy\u0259t, g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyat, insanlar\u0131n istedad\u0131, yeni infrastruktur \u2013 b\u00fct\u00fcn bu imkanlar\u0131 biz \u0259g\u0259r bir yer\u0259 toplasaq v\u0259 bir yerd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdirs\u0259k, t\u00fcrkdilli d\u00f6vl\u0259tl\u0259r d\u00fcnya miqyas\u0131nda b\u00f6y\u00fck g\u00fcc\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259kdir. Bu g\u00fcc\u0259 \u00e7evrilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn biz s\u0259m\u0259r\u0259li i\u015fl\u0259m\u0259liyik. Bu, bizim \u0259limizd\u0259dir, bizim irad\u0259mizd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. M\u0259n \u00e7ox \u015fadam ki, bizim aram\u0131zda olan birlik son ill\u0259r daha da g\u00fccl\u0259nir\u201d. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 dost v\u0259 qarda\u015f \u00f6lk\u0259 olan T\u00fcrkiy\u0259nin rolunu x\u00fcsusil\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. B\u00f6y\u00fck Mustafa Kamal Atat\u00fcrk\u00fcn \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n sevinci bizim sevincimiz, k\u0259d\u0259ri is\u0259 bizim k\u0259d\u0259rimizdir\u201d v\u0259 \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin \u201cBiz bir mill\u0259t, iki d\u00f6vl\u0259tik\u201d fikirl\u0259ri, art\u0131q h\u0259m T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycanda dostluqdan v\u0259 qarda\u015fl\u0131qdan da y\u00fcks\u0259kd\u0259 dayanan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 malik bu iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin d\u00fcn\u0259nini, bu g\u00fcn\u00fcn\u00fc v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yini d\u0259qiq ifad\u0259 ed\u0259n \u0259n m\u00fck\u0259mm\u0259l formul kimi q\u0259bul edilm\u0259kd\u0259dir. M\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimizin d\u0259 qeyd etdiyi kimi: \u201cT\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan \u0259laq\u0259l\u0259ri indi \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. Bu \u0259laq\u0259l\u0259r strateji xarakter da\u015f\u0131y\u0131r, dostluq, qarda\u015fl\u0131q prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259saslan\u0131r. Bizi birl\u0259\u015fdir\u0259n amill\u0259r h\u0259m tarixi k\u00f6kl\u0259r, h\u0259m m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259r, h\u0259m d\u0259 bizim ke\u00e7mi\u015fimiz v\u0259 bug\u00fcnk\u00fc siyasi mara\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r.\u201d Bu bax\u0131mdan g\u00fcman edir\u0259m ki, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki diaspor c\u0259miyy\u0259tl\u0259rimizin T\u00fcrkiy\u0259nin bu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki diaspor c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259l\u0259ri h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259r ver\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n da vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi: &#8220;Qarda\u015f Az\u0259rbaycandak\u0131 inki\u015faf bizi d\u0259 sevindirir, \u00e7\u00fcnki qarda\u015flar\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 olan \u00fcmidimizi d\u0259 art\u0131rmaqdad\u0131r&#8221;.<br \/>\nAz\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rinin d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259hsil alan g\u0259ncl\u0259rimizin d\u0259 xidm\u0259tl\u0259rini x\u00fcsusil\u0259 vur\u011fulamaq laz\u0131md\u0131r. T\u0259hsil ald\u0131qlar\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki Az\u0259rbaycan diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131 il\u0259 s\u0131x \u00fcnsiyy\u0259t qurmal\u0131 v\u0259 onlarla \u0259laq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259li olan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rimiz ist\u0259r Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rinin d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 z\u0259ngin tarixi-m\u0259d\u0259ni irsimizin t\u0259bli\u011f olunmas\u0131nda \u00e7ox i\u015f g\u00f6r\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Qeyd ed\u0259k ki, xarici universitetl\u0259rin h\u0259r birinin n\u0259zdind\u0259 \u00f6z \u00f6lk\u0259l\u0259rini t\u0259msil ed\u0259n t\u0259l\u0259b\u0259 c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bu bax\u0131mdan, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri i\u015fl\u0259r diaspora t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259rd\u0259n daha \u00e7ox v\u0259 daha effektiv ola bil\u0259r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin ali t\u0259hsil ocaqlar\u0131nda t\u0259hsil alan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r, ist\u0259r d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 QHT-l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n diqq\u0259td\u0259 saxlan\u0131lmal\u0131, f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin effektivliyi \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rilm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki b\u0259z\u0259n xaricd\u0259ki t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rimizin Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bli\u011fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 c\u0259hdl\u0259ri yet\u0259rsiz olur, bu da ist\u0259nil\u0259n effekti vermir. B\u0259zi hallarda diaspora t\u0259\u015fkilatlar\u0131 il\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda bir bo\u015fluq yaran\u0131r. Bu bax\u0131mdan ist\u0259r s\u0259firlikl\u0259r, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131 xaricd\u0259 t\u0259hsil alan az\u0259rbaycanl\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rl\u0259, h\u0259m\u00e7inin ali t\u0259hsil ald\u0131qdan sonra t\u0259hsil ald\u0131qlar\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 qal\u0131b \u00e7al\u0131\u015fma\u011fa, orada ail\u0259 qurub ya\u015fama\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck ver\u0259n m\u0259zunlarla daha s\u0131x \u0259laq\u0259l\u0259r qurmal\u0131d\u0131rlar. Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131 m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 etdikl\u0259ri s\u0259f\u0259rl\u0259r zaman\u0131 h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259hsil alan az\u0259rbaycanl\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rl\u0259, orada ya\u015fay\u0131b i\u015fl\u0259y\u0259n soyda\u015flar\u0131m\u0131zla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259lidirl\u0259r. \u018fg\u0259r h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 biz ana v\u0259t\u0259nimiz Az\u0259rbaycan\u0131 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131tmaq ist\u0259yiriks\u0259, xaricd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015f\u0259n intellektual g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u0259 dayaq olub, onlarla s\u0131x \u0259laq\u0259l\u0259r yaratmal\u0131y\u0131q. Unutmaq olmaz ki, xaricd\u0259 t\u0259hsil ald\u0131qdan s\u00f6nra orada qal\u0131b m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259t\u0259 v\u0259 yaxud da h\u0259mi\u015f\u0259lik i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 q\u0259rar ver\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r s\u0131radan bir v\u0259t\u0259nda\u015f deyill\u0259r. Bu insanlara yana\u015fman\u0131 hans\u0131 s\u0259b\u0259b \u00fcz\u00fcnd\u0259ns\u0259 v\u0259t\u0259nl\u0259rini t\u0259rk ed\u0259nl\u0259rl\u0259 eynil\u0259\u015fdirm\u0259k olmaz. \u00c7\u00fcnki birincil\u0259r ali t\u0259hsil\u0259, y\u00fcks\u0259k intellekt\u0259 v\u0259 geni\u015f d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 sahib insanlard\u0131. Onlar\u0131n orada ya\u015famalar\u0131, ail\u0259 qurmalar\u0131, \u00f6vlad-u\u015faq sahibi olmalar\u0131 \u00f6nc\u0259 ail\u0259l\u0259rin\u0259, sonra is\u0259 geni\u015f ictimaiyy\u0259t\u0259 Az\u0259rbaycan dilini, Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259tini, tarixini, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini a\u015f\u0131lamaq bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r. M\u0259nc\u0259, diasporlar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc, bax, bu m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 axtarmaq laz\u0131md\u0131r.<br \/>\nYuxar\u0131da da qeyd etdiyim kimi, d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n birliyi v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyi ideyas\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q kontestind\u0259n k\u0259narda axtarmaq yanl\u0131\u015fl\u0131q olard\u0131. Az\u0259rbay-can\u00e7\u0131l\u0131q ideyas\u0131n\u0131n t\u0259dqiqi sah\u0259sind\u0259 ciddi t\u0259dqiqatlar aparan g\u00f6rk\u0259mli akademikimiz Ramiz Mehdiyev h\u0259l\u0259 1993-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideyas\u0131n\u0131 milli ideya il\u0259 birlikd\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir\u0259r\u0259k m\u00fcxt\u0259lif m\u0259tbu orqanlarda bir-birind\u0259n maraql\u0131 yaz\u0131larla \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir. H\u00f6rm\u0259tli akademik q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan: qloballa\u015fma d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259ri\u201d, \u201cXXI \u0259srd\u0259 milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik\u201d \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 bu ideyan\u0131 daha da inki\u015faf etdir\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n m\u00fcst\u0259qil v\u0259 b\u0259nz\u0259rsiz Az\u0259rbaycan\u0131 sivilizasiyal\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131na \u00e7\u0131xara bil\u0259c\u0259k bir yol oldu\u011funu qeyd edirdi. Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7ox \u0259zab-\u0259ziyy\u0259tl\u0259r bahas\u0131na qazand\u0131\u011f\u0131 tarixi s\u0259rv\u0259tdir. Bu, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, real m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 nail olma\u011f\u0131n, vahid v\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u0259z Az\u0259rbaycan\u0131n qorunub saxlanmas\u0131 v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndi\u00acrilm\u0259sinin siyasi \u0259sas\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q milli h\u0259yat\u0131n ah\u0259ngdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn etnoslar\u0131n qarda\u015fcas\u0131na qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259si v\u0259 t\u0259sirinin \u00e7ox\u0259srlik \u0259n\u0259n\u0259si, onlar\u0131n \u00fcmumi taleyi v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc, inki\u015faf\u0131 v\u0259 firavanl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda birg\u0259 m\u00fcbariz\u0259sinin \u00fcmumi tarixi t\u0259cr\u00fcb\u0259sidir. Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n g\u00fcc\u00fc h\u0259m d\u0259 ondad\u0131r ki, o, f\u0259rdi maraqlar\u0131 v\u0259 meyll\u0259ri d\u00f6vl\u0259tin siyas\u0259ti il\u0259 birl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 v\u0259 xalq\u0131n milli-m\u0259d\u0259ni d\u0259y\u0259rl\u0259rini qoruyub saxlama\u011fa qadirdir. \u201cAz\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideyas\u0131n\u0131n d\u0259rk olunmas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131nda Az\u0259rbaycan mill\u0259tinin tarixi, m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri z\u0259minind\u0259 birlik ideyas\u0131 durur v\u0259 bu, n\u0259inki indi, h\u0259m d\u0259 uzaq g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n t\u0259kc\u0259 bir yox, bir \u00e7ox n\u0259sill\u0259rin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k, m\u00fcst\u0259qillik v\u0259 milli eyniyy\u0259t h\u0259min n\u0259sill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn layiqli h\u0259yat\u0131n\u0131n v\u0259 \u015f\u0259xsi azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz atributlar\u0131na \u00e7evril\u0259c\u0259kdir\u201d \u2013 dey\u0259n akademik, \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n m\u0259zmunca mahiyy\u0259tini m\u00fcxt\u0259lif xalqlar\u0131n, m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rin, \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin \u00fczvi \u015f\u0259kild\u0259 v\u0259hd\u0259tinin t\u0259\u015fkil etdiyini \u00f6n plana \u00e7\u0259kir.<br \/>\n\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 s\u00f6zl\u0259ri harada ya\u015famas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu g\u00fcn d\u0259 bir etalon rolunu oynay\u0131r, \u015f\u00fcbh\u0259siz sabah da bel\u0259 olacaqd\u0131r: &#8220;Harada olursa-olsun az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n birlikd\u0259, b\u0259rab\u0259r olmas\u0131 \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biridir. Biz \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q ki, Az\u0259rbaycan\u0131n daxilind\u0259 b\u00fct\u00fcn q\u00fcvv\u0259l\u0259ri toplayaq. Eyni zamanda Az\u0259rbaycandan k\u0259narda ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar da \u00f6z q\u00fcvv\u0259l\u0259rini toplamal\u0131d\u0131rlar. Ayr\u0131-ayr\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin, qruplar\u0131n aras\u0131nda fikir m\u00fcxt\u0259lifliyi ola bil\u0259r. Bu t\u0259bii hald\u0131r. Ancaq Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini qorumaq, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn ham\u0131 b\u00fct\u00fcn ba\u015fqa fikirl\u0259ri k\u0259nara qoyub birl\u0259\u015fm\u0259li, bir h\u0259d\u0259f\u0259 vurmal\u0131, bir m\u0259qs\u0259d\u0259 xidm\u0259t etm\u0259lidir.&#8221;<br \/>\nM\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz \u0130lham \u018fliyevin 31 dekabr \u2013 D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n H\u0259mr\u0259yliyi g\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259ti il\u0259 t\u0259brik nitqind\u0259 vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, \u201cbundan sonra da s\u0259yl\u0259rimizi birl\u0259\u015fdirm\u0259li, i\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizin azad edilm\u0259si u\u011frunda ard\u0131c\u0131l v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc i\u015f aparmal\u0131y\u0131q. Bu sah\u0259d\u0259 diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131m\u0131z\u0131n da \u00fcz\u0259rin\u0259 m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259l\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcr. Az\u0259rbaycan\u0131n suverenliyinin qorunmas\u0131 v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 \u00f6z h\u0259mr\u0259yliyimiz v\u0259 birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259timizl\u0259 sanball\u0131 t\u00f6hf\u0259 verm\u0259k bizim ba\u015fl\u0131ca amal\u0131m\u0131z olmal\u0131d\u0131r.\u201d<br \/>\nSonda xalq\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259 d\u00fcnyada ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n H\u0259mr\u0259yliyi g\u00fcn\u00fc v\u0259 Yeni \u2013 2016-c\u0131 il m\u00fcnasib\u0259til\u0259 s\u0259mimi q\u0259lbd\u0259n t\u0259brik edir, h\u0259yatda uzun \u00f6m\u00fcr, m\u00f6hk\u0259m can sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, s\u00fcfr\u0259l\u0259rin\u0259 bol ruzi-b\u0259r\u0259k\u0259t, d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n birliyi v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyi istiqam\u0259tind\u0259ki f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rind\u0259 d\u00f6nm\u0259zlik, sars\u0131lmazl\u0131q v\u0259 yeni-yeni u\u011furlar arzulay\u0131ram. <\/p>\n<p><strong>Rafiq Oday,<br \/>\nrespublikan\u0131n \u018fm\u0259kdar jurnalisti<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>31 dekabr D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n H\u0259mr\u0259yliyi g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu g\u00fcn, milli-m\u0259n\u0259vi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259l \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulan Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn soyda\u015flar\u0131m\u0131z v\u0259 h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmid v\u0259 g\u00fcv\u0259nc yeri olan q\u00fcdr\u0259tli bir d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259sinin g\u00f6st\u0259ricisidir. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n s\u00f6z, \u0259qid\u0259 v\u0259 \u0259m\u0259l birliyin\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin h\u0259cmi v\u0259 miqyas\u0131 ild\u0259n-il\u0259 geni\u015fl\u0259nir, h\u0259m d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rd bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-16867","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-home"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16867","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16867"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16867\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16868,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16867\/revisions\/16868"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}