{"id":17271,"date":"2016-01-12T12:00:59","date_gmt":"2016-01-12T08:00:59","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=17271"},"modified":"2016-01-12T14:15:39","modified_gmt":"2016-01-12T10:15:39","slug":"qacqin-v%c9%99-m%c9%99cburi-kockunl%c9%99rin-%c9%99halinin-sosial-c%c9%99h%c9%99td%c9%99n-qaygiya-ehtiyaci-olan-t%c9%99b%c9%99q%c9%99l%c9%99rinin-probleml%c9%99rinin-h%c9%99lli-il%c9%99-bagli","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=17271","title":{"rendered":"&#8220;Qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin, \u0259halinin sosial c\u0259h\u0259td\u0259n qay\u011f\u0131ya ehtiyac\u0131 olan t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rinin probleml\u0259rinin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201c n\u0259l\u0259r etm\u0259li\u2026"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/uxp.jpg\" rel=\"attachment wp-att-17273\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/uxp-300x200.jpg\" alt=\"uxp\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"alignnone size-medium wp-image-17273\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/uxp-300x200.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/uxp.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>XXI-\u0259srd\u0259 media \u0259laq\u0259 v\u0259 x\u0259b\u0259rl\u0259\u015fm\u0259 vasit\u0259si olmaqdan daha \u00e7ox \u0259xlaqi yozmalar\u0131 t\u0131xaclayan, ger\u00e7\u0259kl\u0259ri \u0259sas g\u00fcc ad\u0131na \u00f6rtbasd\u0131r edib, oldu\u011fundan daha f\u0259rqli bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ver\u0259n, siyasi \u00e7\u0131xar v\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumi psixoloji y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259l\u0259ri davam etdirm\u0259kd\u0259dir.<br \/>\n\u00dcmumilikd\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259nd\u0259, hal-haz\u0131rki median\u0131n he\u00e7 bir i\u015find\u0259n bir g\u0259nc olaraq, tam raz\u0131 deyil\u0259m. &#8220;Qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin, \u0259halinin sosial c\u0259h\u0259td\u0259n qay\u011f\u0131ya ehtiyac\u0131 olan t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rinin probleml\u0259rinin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131, daha d\u0259y\u0259rli i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u0259 bil\u0259rl\u0259r. \u00c7\u00fcnki, media \u00f6lk\u0259d\u0259 yegan\u0259 vasit\u0259dir ki, h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259t orqan\u0131n\u0131n dinl\u0259y\u0259 bildiyi, \u00e7\u0259kindiyi, onlar\u0131n dig\u0259r yerd\u0259 qalan camaatdan daha \u00e7ox s\u00f6z\u00fc ke\u00e7diyi \u0259n d\u0259y\u0259rli qurumdur. H\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r, \u00f6lk\u0259d\u0259 jurnalistika sah\u0259sind\u0259 savadl\u0131 kadrlar\u0131n say\u0131 g\u00fcn\u00fc-g\u00fcnd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 ens\u0259d\u0259, buna baxmayaraq, media olduqca muk\u0259mm\u0259l, yegan\u0259, h\u0259mi\u015f\u0259 g\u0259nc qalan t\u0259bli\u011fat vasit\u0259sidir.<br \/>\n\u018fslind\u0259, h\u0259r bir yerd\u0259 oldu\u011fu kimi, media vasit\u0259l\u0259ri d\u0259, h\u0259r \u015feyin daha yax\u015f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7m\u0259si v\u0259 \u0259halinin sosial c\u0259h\u0259td\u0259n qay\u011f\u0131ya ehtiyac\u0131 olan t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rin\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r \u015fey\u0259 bir add\u0131m \u00f6nc\u0259d\u0259n, y\u0259ni u\u015faqlardan ba\u015flamal\u0131d\u0131rlar..<br \/>\nBunun \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 insan haqlar\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259sin\u0259 s\u0259y  g\u00f6st\u0259r\u0259n, insan h\u00fcquqlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015f\u0259n idar\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 do\u011fru m\u0259d\u0259niyy\u0259tin formala\u015fmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 u\u015faqlar\u0131n inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin ba\u015fl\u0131ca \u0259h\u0259miyy\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq h\u0259ssas ba\u015flan\u011f\u0131c n\u00f6qt\u0259si ola bil\u0259r.<br \/>\nMedian\u0131n yay\u0131lmas\u0131 v\u0259 qloballa\u015fmas\u0131 haz\u0131rda, m\u00fcasir g\u0259nclik m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n amill\u0259r aras\u0131nda yer tutur. Bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 g\u0259ncl\u0259r \u0259vv\u0259lki \u0259n\u0259n\u0259vi, peyk v\u0259 kabel televiziyas\u0131 kanallar\u0131,  radiostansiyalar, q\u0259zetl\u0259r v\u0259 jurnallar internet, komp\u00fcter v\u0259 video oyunlara nisb\u0259t\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 multimedia se\u00e7iml\u0259rind\u0259n istifad\u0259  edirl\u0259r. Haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 xarici proqramla\u015fd\u0131rma v\u0259 media \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar, el\u0259c\u0259 d\u0259 daha az senzura v\u0259 n\u0259zar\u0259t m\u00f6vcuddur. M\u0259lumatlar, e-mail v\u0259 kadrlar \u0259vv\u0259lkil\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 d\u00fcnyada daha tez v\u0259 daha s\u0259rb\u0259st yay\u0131l\u0131r. M\u00fcdafi\u0259, habel\u0259 i\u015ftirak m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259lidir.<br \/>\nU\u015faqlar\u0131n mediada i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131 el\u0259 bir s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmal\u0131d\u0131rki, bu onlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 olan \u00fcmidl\u0259rini v\u0259 arzular\u0131n\u0131 q\u0131rmamal\u0131d\u0131r. \u0130nki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan ail\u0259l\u0259r, yoxsulluq \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fayan u\u015faqlar, m\u00fcharib\u0259 v\u0259 f\u0259lak\u0259t qurbanlar\u0131 \u00f6z f\u0259rdiyy\u0259tini v\u0259 insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcn\u00fc-g\u00fcnd\u0259n itirirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki h\u0259r bir media vasit\u0259sind\u0259 onlar \u00e7ox vaxt h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259k, d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k v\u0259 ya \u00f6zl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn dan\u0131\u015fmaq qabiliyy\u0259tind\u0259 olmayan k\u00f6m\u0259ksiz z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015fl\u0259r kimi t\u0259svir edilir. \u018fl\u0259xsus, u\u015faqlar x\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259 aktual m\u00f6vzuya \u00e7evrildikd\u0259, onlar tez-tez \u00abm\u0259suliyy\u0259tsiz yeniyetm\u0259l\u0259r\u00bb olaraq stereotipl\u0259r kimi canland\u0131r\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnki u\u015faqlar\u0131n mediada i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131 u\u015faqlara v\u0259 u\u015faql\u0131\u011fa olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 d\u0259rin t\u0259sir edir v\u0259 ya\u015fl\u0131lar\u0131n u\u015faqlara qar\u015f\u0131 davran\u0131\u015f\u0131na m\u00fch\u00fcm n\u00fcfuz edir. Media t\u0259svirl\u0259ri g\u0259ncl\u0259rin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 \u00fcmidl\u0259rin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k onlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259qlidi modell\u0259ri t\u0259min edir. Median\u0131n t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirdiyi v\u0259 ya h\u0259tta diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259diyi \u00fcsulla, u\u015faqlar onlar\u0131n ad\u0131ndan q\u0259bul edil\u0259n q\u0259rarlara v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin qalan t\u0259b\u0259q\u0259sinin onlarla nec\u0259 hesabla\u015fd\u0131\u011f\u0131na t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Media tez-tez u\u015faqlar\u0131 sakit \u00abqurbanlar\u00bb kimi t\u0259svir edir. U\u015faqlar\u0131 v\u0259 g\u0259ncl\u0259ri \u00f6zl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn dan\u0131\u015fmaq imkanlar\u0131 il\u0259 t\u0259min etm\u0259kl\u0259 \u2013 \u00f6z \u00fcmidl\u0259ri v\u0259 qorxular\u0131, nailiyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 ya\u015fl\u0131lar\u0131n davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n onlar\u0131n h\u0259yat\u0131na t\u0259siri bar\u0259d\u0259 \u2013 media pe\u015f\u0259karlar\u0131 u\u015faqlar\u0131n f\u0259rdi insan varl\u0131qlar\u0131 kimi h\u00f6rm\u0259t g\u00f6st\u0259rilm\u0259sin\u0259 layiq oldu\u011funu ictimaiyy\u0259t\u0259 xat\u0131rlatmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nU\u015faqlar haqq\u0131nda media hesabatlar\u0131 \u00e7ox vaxt ki\u00e7ik t\u0259hlil v\u0259 ya he\u00e7 bir t\u0259hlil v\u0259 ya m\u00fc\u015fahid\u0259 olmadan bird\u0259f\u0259lik \u0259hvalatlaran ibar\u0259tdir.<br \/>\nU\u015faqlar\u0131n m\u0259xfiliyin\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 h\u00f6rm\u0259t g\u00f6st\u0259rilmir!<br \/>\nB\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259nd\u0259, h\u0259r bir problemin h\u0259llinin daha sad\u0259 v\u0259 x\u00fcsusi variantlar\u0131 var. Amma bu o dem\u0259k deyilki, h\u0259r bir c\u0259miyy\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259k qurucular\u0131 olan u\u015faqlar\u0131 t\u0259bli\u011fat, t\u0259dqiqat v\u0259 \u0259yl\u0259nc\u0259 vasit\u0259sin\u0259 \u00e7evirm\u0259liyik.<br \/>\nH\u0259r bir halda media vasit\u0259l\u0259ri n\u0259yi h\u0259yata ke\u00e7irirs\u0259, ke\u00e7irsin, &#8220;Qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin, \u0259halinin sosial c\u0259h\u0259td\u0259n qay\u011f\u0131ya ehtiyac\u0131 olan t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rinin probleml\u0259rinin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131, h\u0259r bir qald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259nin son n\u00f6qt\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r getm\u0259li v\u0259 h\u0259ll etm\u0259d\u0259n geri \u00e7\u0259kilm\u0259m\u0259lidir. Ham\u0131m\u0131z bilirik ki, problemin h\u0259lli yolu mediada bir d\u0259f\u0259 i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmaqla v\u0259 ya xalq\u0131m\u0131z\u0131n onillikl\u0259r boyu ba\u015f\u0131na g\u0259tiril\u0259n faci\u0259l\u0259r ild\u0259 bir d\u0259f\u0259 hadis\u0259nin ba\u015f verdiyi g\u00fcn\u00fc televiziyalarda g\u00f6st\u0259rilib xat\u0131rlamaqla, q\u0259zet, jurnal, saytlarda d\u0259rc edilm\u0259kl\u0259, n\u0259 c\u0259miyy\u0259timizn d\u0259y\u0259rl\u0259ri qorunub saxlan\u0131la bil\u0259r, n\u0259 d\u0259 c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 olan m\u0259n\u0259vi v\u0259 maddi probleml\u0259r \u00f6z h\u0259lli yolunu tapa bil\u0259r\u2026<\/p>\n<p>\u00dclk\u0259r (D\u018fN\u0130Z) Piriyeva<br \/>\nDGTYB \u00fczv\u00fc<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XXI-\u0259srd\u0259 media \u0259laq\u0259 v\u0259 x\u0259b\u0259rl\u0259\u015fm\u0259 vasit\u0259si olmaqdan daha \u00e7ox \u0259xlaqi yozmalar\u0131 t\u0131xaclayan, ger\u00e7\u0259kl\u0259ri \u0259sas g\u00fcc ad\u0131na \u00f6rtbasd\u0131r edib, oldu\u011fundan daha f\u0259rqli bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ver\u0259n, siyasi \u00e7\u0131xar v\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumi psixoloji y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259l\u0259ri davam etdirm\u0259kd\u0259dir. \u00dcmumilikd\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259nd\u0259, hal-haz\u0131rki median\u0131n he\u00e7 bir i\u015find\u0259n bir g\u0259nc olaraq, tam raz\u0131 deyil\u0259m. &#8220;Qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin, \u0259halinin sosial c\u0259h\u0259td\u0259n qay\u011f\u0131ya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-17271","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17271","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17271"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17271\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17275,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17271\/revisions\/17275"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}