{"id":17841,"date":"2016-02-05T05:00:37","date_gmt":"2016-02-05T01:00:37","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=17841"},"modified":"2016-02-05T09:02:26","modified_gmt":"2016-02-05T05:02:26","slug":"%c9%99d%c9%99biyyatda-v%c9%99-teatrda-cadra","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=17841","title":{"rendered":"\u018fd\u0259biyyatda v\u0259 teatrda &#8220;\u00e7adra&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/23d6a8b031d4.jpg\" rel=\"attachment wp-att-17842\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/23d6a8b031d4-300x300.jpg\" alt=\"23d6a8b031d4\" width=\"300\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-17842\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/23d6a8b031d4-300x300.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/23d6a8b031d4-150x150.jpg 150w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/23d6a8b031d4.jpg 601w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&#8220;B\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f\u00fck bir qara \u00e7adraya, a\u00e7\u0131b xilas olmaq ist\u0259y\u0259ni d\u0259 \u00f6z \u00e7adras\u0131 il\u0259 bo\u011furuq&#8221;<\/p>\n<p>\u018fd\u0259biyyatda v\u0259 teatrda bu &#8220;\u00e7adra&#8221;dan dan\u0131\u015fmaq ist\u0259yir\u0259m. A\u00e7\u0131q-sa\u00e7\u0131ql\u0131q, \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 vulqarizml\u0259r v\u0259 s\u0259hn\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131ql\u0131\u011f\u0131 q\u0131s\u0131tlanmayan g\u00f6st\u0259ril\u0259r tez-tez m\u00fczakir\u0259 olunan v\u0259 h\u0259llini tapmayan bir m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u018fslind\u0259 bir problem kimi qoyulsa da, ortadak\u0131 sorunun n\u0259 oldu\u011fu b\u0259lli deyil. \u018fd\u0259biyyat birba\u015fa ya\u015famd\u0131r, teatr da h\u0259m\u00e7inin. Ya\u015fam\u0131n, ya\u015fant\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259 v\u0259 ya g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259, s\u0259hn\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 il\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 sunulmas\u0131nda niy\u0259 t\u0259hrif olunmal\u0131d\u0131r? Niy\u0259 h\u0259r \u015feyi oldu\u011fu kimi yox, &#8220;b\u0259z\u0259y\u0259r\u0259k&#8221;, cilalayaraq g\u00f6st\u0259rm\u0259yi ist\u0259yirsiniz?<\/p>\n<p>\u018fd\u0259biyyat ya\u015fant\u0131lardan ibar\u0259tdir, h\u0259yatlardan b\u0259hs edir. M\u0259g\u0259r biz ya\u015fad\u0131qlar\u0131m\u0131z\u0131 xat\u0131rlayanda i\u00e7ind\u0259n yax\u015f\u0131 hiss\u0259l\u0259ri xat\u0131rlay\u0131b, &#8220;qaranl\u0131q&#8221; olan t\u0259r\u0259fl\u0259rini beynimizd\u0259n silirik? \u018fg\u0259r bel\u0259 ediriks\u0259, yaxud etm\u0259liyiks\u0259, dem\u0259li, h\u0259yat\u0131 s\u0259mimi ya\u015fam\u0131r\u0131q. H\u0259yat yax\u015f\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r pisi d\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 bar\u0131nd\u0131r\u0131r. <\/p>\n<p>Bu g\u00fcn \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 pe\u015f\u0259kar \u015f\u0259kild\u0259 verilmi\u015f a\u00e7\u0131q-sa\u00e7\u0131q dediyimiz o hiss\u0259l\u0259ri ya\u015fayan insanlard\u0131r, onlar\u0131 g\u00fczg\u00fc kimi g\u00f6st\u0259r\u0259n bu \u0259d\u0259biyyat s\u0259mimidir, s\u00fcnilikd\u0259n uzaqd\u0131r. \u0130ki sevgilid\u0259n b\u0259hs olunursa, onlar\u0131n sevi\u015fm\u0259yind\u0259n do\u011fal n\u0259 ola bil\u0259r? \u018fs\u0259rd\u0259 b\u0259z\u0259n oxucunu rahatlatmaq, beynind\u0259ki d\u0259rin sujet qatlar\u0131n\u0131 bir az y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 reall\u0131\u011f\u0131 ona \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu m\u00fctl\u0259qdir. Obrazlar \u00f6z\u00fcn\u0259 v\u0259 onun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 h\u0259yat t\u0259rzin\u0259 uy\u011fun bir dill\u0259 dan\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. \u0130ki fahi\u015f\u0259nin s\u00f6hb\u0259tini professor dan\u0131\u015f\u0131r kimi, yaxud bir qatilin fikirl\u0259rini adi h\u0259yat t\u0259rzi s\u00fcr\u0259n s\u0131radan bir insan\u0131n dili kimi verm\u0259k olmaz. Fahi\u015f\u0259 il\u0259 bir gec\u0259 ke\u00e7ir\u0259n ki\u015finin nitqind\u0259 m\u00fctl\u0259q vulqar ifad\u0259l\u0259r olacaqd\u0131r. Bunu bildiyimiz halda, niy\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 saxtala\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q?<\/p>\n<p>Erotika bir janrd\u0131r v\u0259 bu, \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259d\u0259biyyatda da g\u00f6st\u0259r\u0259 bilir, g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir. \u018fd\u0259biyyat azad yarad\u0131c\u0131l\u0131q sah\u0259sidir. Bunun fonunda n\u0259l\u0259ri yazmaq olar, n\u0259l\u0259ri olmaz deyib, bir kriteriya b\u0259lirl\u0259m\u0259k absurtdur. Oxucu daima f\u0259rqli n\u0259l\u0259rs\u0259 g\u00f6zl\u0259yir, daima yenilik axtar\u0131r. N\u0259 q\u0259d\u0259r klassikaya m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k olar? Klassikl\u0259r bel\u0259 yazmay\u0131b deyiriks\u0259, d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 hara qoyaq? Kifay\u0259t q\u0259d\u0259r a\u00e7\u0131ql\u0131q, erotik m\u00f6vzular\u0131n daxil edildiyi \u0259s\u0259rl\u0259r var d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131nda. Biz bunu mental d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 ba\u011flasaq bel\u0259, dem\u0259li, d\u00fcnyaya \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 ba\u011flay\u0131r\u0131q, s\u0259rh\u0259dl\u0259nirik. Frans\u0131z yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Mi\u015fel Uelbekin &#8220;Elementar hiss\u0259cikl\u0259r&#8221;i, dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 a\u00e7\u0131ql\u0131qla q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f bir \u0259s\u0259rdir. H\u0259m\u00e7inin Frans\u0131z yazar\u0131 Giyom Apollinerin &#8220;11 min \u00e7ubuq&#8221; roman\u0131nda seksual \u0259laq\u0259nin a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259svir edildiyi s\u0259hn\u0259l\u0259r var v\u0259 h\u0259min s\u0259hn\u0259l\u0259rd\u0259 sadomazoxizm m\u0259qamlar\u0131 m\u00f6vcuddur. Bu \u0259s\u0259ri t\u0259rc\u00fcm\u0259 ed\u0259rs\u0259k, t\u0259hrifmi etm\u0259liyik? \u00c7\u0131xar\u0131mlaram\u0131 ba\u015f vurmal\u0131y\u0131q? Bu m\u00fcmk\u00fcn deyil, \u00e7\u00fcnki \u0259s\u0259rin mahiyy\u0259ti it\u0259c\u0259kdir.<br \/>\nGiyom Apolliner qeyd edir ki, &#8220;bu bir b\u0259dii \u0259s\u0259rdir v\u0259 onun yumoristik v\u0259 m\u00fcbali\u011f\u0259li xarakterinin, seks\u0259 olan meyli q\u0131z\u0131\u015fd\u0131rmas\u0131n\u0131 yox, \u0259ksin\u0259 azaltmas\u0131n\u0131 g\u00fcman etm\u0259k olar&#8221;. Burdan bel\u0259 bir n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259k qa\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r ki, h\u0259r bir \u0259s\u0259rin verdiyi mesaj var v\u0259 bu mesaj\u0131 oxucuya \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131\u00e7\u0131 &#8220;t\u0259rs k\u00f6\u015f\u0259&#8221; taktikas\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259lidir.<br \/>\nD\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131nda \u00e7ox n\u00fcmun\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. Markesin &#8220;K\u0259d\u0259rli fahi\u015f\u0259l\u0259rim&#8221;, Koelyonun &#8220;11 d\u0259qiq\u0259&#8221; \u0259s\u0259rl\u0259rini d\u0259 qeyd etm\u0259d\u0259n ke\u00e7m\u0259k m\u00fcmk\u00fcns\u00fczd\u00fcr.<br \/>\n\u018fs\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r reall\u0131\u011f\u0131 \u0259ks etdirs\u0259, o q\u0259d\u0259r anlaml\u0131 v\u0259 oxucuya d\u0259rin m\u0259na y\u00fckl\u0259mi\u015f olar. N\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259, h\u0259yatdan, olacaqlardan qa\u00e7araq n\u0259l\u0259rs\u0259 yazma\u011fa \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131q? Bu \u00e7adraya b\u00fcr\u00fcn\u00fcb hara gedirik? Qar\u015f\u0131m\u0131z divard\u0131r, ke\u00e7m\u0259k olmayacaq. H\u0259yat \u0259d\u0259biyyatla v\u0259hd\u0259tdir, bir-birinin eynidir. H\u0259yatda seviriks\u0259, sevi\u015firiks\u0259, soyunuruqsa, s\u00f6y\u00fcr\u00fcks\u0259, seviniriks\u0259, a\u011flay\u0131r\u0131qsa, dala\u015f\u0131r\u0131qsa, bunu niy\u0259 \u0259d\u0259biyyata yans\u0131tmayaq? Niy\u0259 bunlar yoxmu\u015f kimi ideal bir \u015feyl\u0259r g\u00f6st\u0259r\u0259k? Aldanma\u011f\u0131 bu q\u0259d\u0259rmi sevirik?<\/p>\n<p>Bir d\u0259, uzun m\u00fcdd\u0259tdir teatrlarla ba\u011fl\u0131 bu m\u0259s\u0259l\u0259 problem kimi g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lir. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259, m\u00fcst\u0259qil teatr kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n ODA v\u0259 ADO teatr\u0131na bu n\u00f6qteyi n\u0259z\u0259rd\u0259n t\u0259zyiql\u0259r \u00e7ox olur. Fransaya q\u0259d\u0259r gedib \u00e7\u0131xm\u0131\u015f bu teatrda n\u0259yi q\u0131s\u0131tlamaq ist\u0259yirik? Soyunma\u011f\u0131, sevi\u015fm\u0259yi, \u00f6p\u00fc\u015fm\u0259yi g\u00f6rm\u0259kd\u0259nmi qorxur izl\u0259yici?<br \/>\nYax\u015f\u0131, izl\u0259yicini &#8211; g\u0259ncliyi pozmaqda t\u0259qsirli bilin\u0259n t\u0259kc\u0259 bu teatrm\u0131 g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u0259 girdi? G\u0259nclik bu g\u00fcn haradad\u0131r, n\u0259l\u0259r edir, internetd\u0259 n\u0259l\u0259r izl\u0259yir x\u0259b\u0259riniz varm\u0131? X\u0259b\u0259riniz yoxdur, \u00e7\u00fcnki bunu gizlin \u015f\u0259kild\u0259 edir, Google&#8217;d\u0259 \u0259n \u00e7ox klikl\u0259n\u0259n videolara bax\u0131n &#8211; porno filml\u0259r, seks g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259ri. Bu g\u0259ncliyi pozmur da, gedib m\u0259d\u0259ni \u015f\u0259kild\u0259 bir \u0259s\u0259rin n\u00fcmayi\u015fin\u0259 baxmaq, \u0259n az\u0131 bir \u0259s\u0259rin ad\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k, h\u0259yat\u0131n i\u00e7ind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n bu teatr s\u0259hn\u0259sind\u0259 \u0259yl\u0259\u015fm\u0259k, obrazlar\u0131 izl\u0259m\u0259k, insanl\u0131\u011f\u0131n xisl\u0259tini g\u00f6rm\u0259kmi pozur? \u00d6p\u00fc\u015fm\u0259k, sevi\u015fm\u0259k, soyunmaq s\u0259hn\u0259l\u0259rind\u0259n rahats\u0131z olub, teatr s\u0259hn\u0259sini t\u0259rk ed\u0259nl\u0259r\u0259 sual verir\u0259m. Az\u0259rbaycan g\u0259ncliyi \u0259n ucuz otell\u0259rd\u0259 fahi\u015f\u0259l\u0259rl\u0259 gec\u0259l\u0259yir, \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 c\u0131l\u0131z beyinli bu g\u0259ncliyin g\u00f6zl\u0259ri il\u0259 q\u0131zlar t\u0259cav\u00fcz\u0259 u\u011fray\u0131r, b\u00fct\u00fcn g\u00fcn \u00e7ayxana k\u00f6\u015f\u0259l\u0259rind\u0259 mobil telefonlar\u0131nda porno videolar izl\u0259yirl\u0259r, g\u0259lin n\u00f6mr\u0259si axtar\u0131rlar. Bunlar\u0131 bilirdinizmi? <\/p>\n<p>\u0130ndi deyin g\u00f6r\u0259k, bu g\u0259ncliyi teatrlardan, \u0259d\u0259biyyatdan qorumaq ist\u0259yirsiniz? Sveyq deyirdi ki, fahi\u015f\u0259lik seksual azadl\u0131q olmayan zamanda yaran\u0131b. N\u0259 q\u0259d\u0259r, bu tabular\u0131 q\u0131ra bilm\u0259y\u0259c\u0259yiks\u0259, bu stereotipl\u0259rd\u0259n qurtulub real h\u0259yat\u0131 g\u00f6rm\u0259y\u0259 ba\u015flamayaca\u011f\u0131qsa, daima s\u00fcni h\u0259yat\u0131n i\u00e7ind\u0259 s\u00fcni \u0259d\u0259biyyat v\u0259 teatrda \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 baxaca\u011f\u0131q!<\/p>\n<p>89 il \u0259vv\u0259l Sevilin ba\u015f\u0131ndan a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 \u00e7adran\u0131, siz h\u0259l\u0259 beyinl\u0259rinizd\u0259n a\u00e7\u0131b \u00e7\u0131xara bilm\u0259misiniz!<\/p>\n<p>Sayq\u0131larla! <\/p>\n<p><strong>Aysel ABDULLAZAD\u018f,<br \/>\nYenibaxis.az \u0130nformasiya Agentliyinin t\u0259sis\u00e7i v\u0259 ba\u015f redaktoru<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;B\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f\u00fck bir qara \u00e7adraya, a\u00e7\u0131b xilas olmaq ist\u0259y\u0259ni d\u0259 \u00f6z \u00e7adras\u0131 il\u0259 bo\u011furuq&#8221; \u018fd\u0259biyyatda v\u0259 teatrda bu &#8220;\u00e7adra&#8221;dan dan\u0131\u015fmaq ist\u0259yir\u0259m. A\u00e7\u0131q-sa\u00e7\u0131ql\u0131q, \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 vulqarizml\u0259r v\u0259 s\u0259hn\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131ql\u0131\u011f\u0131 q\u0131s\u0131tlanmayan g\u00f6st\u0259ril\u0259r tez-tez m\u00fczakir\u0259 olunan v\u0259 h\u0259llini tapmayan bir m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u018fslind\u0259 bir problem kimi qoyulsa da, ortadak\u0131 sorunun n\u0259 oldu\u011fu b\u0259lli deyil. \u018fd\u0259biyyat birba\u015fa ya\u015famd\u0131r, teatr da h\u0259m\u00e7inin. Ya\u015fam\u0131n, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-17841","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17841","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17841"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17841\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17844,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17841\/revisions\/17844"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17841"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17841"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17841"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}