{"id":18247,"date":"2016-02-26T06:00:42","date_gmt":"2016-02-26T02:00:42","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=18247"},"modified":"2016-02-26T23:12:24","modified_gmt":"2016-02-26T19:12:24","slug":"insanliq-adina-qara-l%c9%99k%c9%99-xocali-faci%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=18247","title":{"rendered":"&#8220;\u0130nsanl\u0131q ad\u0131na qara l\u0259k\u0259.Xocal\u0131 faci\u0259si&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/s014.radikal.ru\/i327\/1602\/88\/3c634d090337.png\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u201cQar\u0131\u201d d\u00fc\u015fm\u0259n dost olmaz.<br \/>\n\u201cKitabi d\u0259d\u0259 Qorqud \u201c- qara donlu kafirl\u0259r haqq\u0131nda az\u0259rbaycanl\u0131lara h\u0259l\u0259 1300 il bundan \u0259vv\u0259l x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>XI \u0259sd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f,d\u00fcnyan\u0131n isti soyu\u011funu g\u00f6rm\u00fc\u015f,ac\u0131-\u015firini dadm\u0131\u015f,\u00e7arp\u0131\u015fmalar,\u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259r \u015fahidi v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olmu\u015f qoca bir atan\u0131n \u2013Ziyaril\u0259r xan\u0259dan\u0131n\u0131n son h\u00f6kmdar\u0131 Unis\u00fcr\u00fclm\u0259ali Keykanusun \u00f6z ogluna yazd\u0131\u011f\u0131 v\u0259siyy\u0259t v\u0259 n\u0259sih\u0259t kitab\u0131 olan \u201cQobusnam\u0259\u201dd\u0259 deyilir \u201cerm\u0259ni b\u0259dfel ,k\u00fcnd\u0259b\u0259d\u0259n, o\u011fru, g\u00f6z\u00fcg\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259n ,bir aya\u011f\u0131 qa\u00e7maqda olan ,\u0259mr\u0259 baxmayan ,yersiz hay-k\u00fcy salan ,v\u0259fas\u0131z,riyakar,s\u00f6y\u00fc\u015f sev\u0259n ,\u00fcr\u0259yi x\u0131ltl\u0131 ,a\u011fas\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259h\u00e7ilik ed\u0259ndir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259,onlar ba\u015fdan-aya\u011fa m\u00fcsb\u0259td\u0259n \u00e7ox m\u0259nfiy\u0259 yax\u0131nd\u0131rlar\u201d<br \/>\nA.S. Pu\u015fkin onlar haqq\u0131nda q\u0131sa lakonik bir t\u0259rif vermi\u015fdir:\u201dS\u0259n riyakarsan,s\u0259n iki\u00fczl\u00fcs\u0259n,&#8230; \u00e7\u00fcnki s\u0259n erm\u0259nis\u0259n\u201d<br \/>\nXIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Qafqaza s\u0259f\u0259r ed\u0259n dahi frans\u0131z yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 A.D\u00fcma deyirdi:\u201d..Var d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini gizl\u0259tm\u0259yi \u00fcst\u00fcn tutm\u00fc\u015flar,.fikir v\u0259 duy\u011fular\u0131n\u0131 gizli saxlayan,hiyl\u0259g\u0259r, k\u0259l\u0259kbaz adamlara \u00e7evrilmi\u015fl\u0259r&#8230;..Az\u0259rbaycanl\u0131 il\u0259 bir \u015fey bar\u0259d\u0259 s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015f\u0259nd\u0259 ondan imzalanm\u0131\u015f s\u0259n\u0259d t\u0259l\u0259b etm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur.S\u00f6z verdi ,qurtard\u0131.\u201d<br \/>\n\u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki,xalq\u0131m\u0131z\u0131n taleyin\u0259 d\u0259 bel\u0259 m\u0259nfur xisl\u0259t\u0259 malik olan bir xalqla qon\u015fu olmaq qism\u0259ti yaz\u0131l\u0131bm\u0131\u015f.Bu b\u0259dxah qon\u015fular\u0131n \u0259lind\u0259n h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rimin ba\u015f\u0131 \u00e7ox m\u00fcsib\u0259tl\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f, h\u00fcquqlar\u0131 tapdalanm\u0131\u015f v\u0259 bu yaramaz h\u0259r\u0259k\u0259rl\u0259r m\u0259rh\u0259l\u0259- m\u0259rh\u0259l\u0259 t\u0259krar olunmu\u015fdur<br \/>\nAcizan\u0259,yaz\u0131q g\u00f6rk\u0259ml\u0259ri il\u0259 \u00f6zl\u0259rini az\u0259rbaycan\u0131lara yaz\u0131q ,\u0259zabke\u015f xalq kimi tan\u0131dan bu insanlar vaxtil\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131zda hiss\u0259 -hiss\u0259 s\u0131\u011f\u0131nacaq tapm\u0131\u015f ,sonralar is\u0259\u201dAya\u011f\u0131ma yer edim,g\u00f6r s\u0259n\u0259 n\u0259 eyl\u0259yim\u201dprinsipi il\u0259 ya\u015fayaraq m\u0259skunla\u015fd\u0131qlar\u0131 torpaqlar\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcs\u0259\u015fdirm\u0259k iddias\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fl\u0259r. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq \u00f6z qara p\u0259nc\u0259l\u0259rin\u0259 ke\u00e7irdikd\u0259n sonra \u0259traflara da \u0259l atma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Tarix boyu Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00e7\u0259tin s\u0131naqlarla qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya g\u0259lmi\u015fdir. Bu s\u0131naqlara m\u0259dlikl\u0259 sin\u0259 g\u0259r\u0259n xalq\u0131m b\u0259z\u0259n u\u011fursuzluqlara da u\u011fram\u0131\u015fd\u0131r. \u018fslind\u0259 bunlara u\u011fursuzluq dem\u0259k,m\u0259nc\u0259 \u00e7ox a\u011f\u0131r g\u00fcnah olar. Bunlar u\u011fursuzluq deyil, faci\u0259dir,insan\u0131n insan qan\u0131na susamas\u0131 kimi d\u0259h\u015f\u0259tli faktlard\u0131r.<br \/>\nH\u0259yatda h\u0259r k\u0259s\u0259 ya\u015famaq h\u00fcququ,azadl\u0131q v\u0259 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 h\u00fcququ verilmi\u015fdir.Allah Az\u0259rbaycandan he\u00e7 bir nem\u0259ti,t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r\u0131,g\u00f6z\u0259llikl\u0259ri \u0259sirg\u0259m\u0259mi\u015fdir.Ba\u015f\u0131 dumanl\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 da,g\u00f6z\u0259lliyi d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 q\u0259nim k\u0259silmi\u015fdir.Tarixin m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259sar\u0259t alt\u0131nda,satq\u0131n,vicdans\u0131z insanlar\u0131n hakimiyy\u0259ti alt\u0131nda oldu\u011fumuzdan Allah\u0131n biz\u0259 verdiyi nem\u0259tl\u0259rin q\u0259drini bilm\u0259mi\u015fik. Dostu-d\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n ay\u0131ran zaman t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f\u0131q. Oyand\u0131qda is\u0259 \u00e7ox gec olmu\u015fdur.Art\u0131q torpaqlar\u0131m\u0131z al\u0131nm\u0131\u015f, soyda\u015flar\u0131m\u0131z did\u0259rgin sal\u0131nm\u0131\u015f,tariximiz qanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rl\u0259 dolmu\u015fdur.Tarimizin s\u0259hif\u0259l\u0259rini v\u0259r\u0259ql\u0259dikc\u0259 Xocal\u0131 f\u0259ryad\u0131n\u0131n s\u0259dalar\u0131 q\u0259lbl\u0259ri g\u00f6yn\u0259dir,\u00fcr\u0259kl\u0259ri s\u0131zlad\u0131r. \u0130lahi insan n\u0259 q\u0259d\u0259r quduzla\u015far,n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00fcnahs\u0131z qanlar ax\u0131darm\u0131\u015f!?Az\u0259rbaycan xalq\u0131 h\u0259l\u0259 yenic\u0259 erm\u0259ni q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015fahidi olmu\u015fdur. H\u0259l\u0259 xalq\u0131m\u0131n g\u00f6zl\u0259rind\u0259 ya\u015f qurumam\u0131\u015fd\u0131 \u201c20 Yanvar\u201d\u0131n g\u00fcnahs\u0131z qurbanlar\u0131n\u0131n,Qarak\u0259nd s\u0259mas\u0131nda d\u00fc\u015fm\u0259n g\u00fcll\u0259sin\u0259 tu\u015f g\u0259l\u0259n say-se\u00e7m\u0259 o\u011fullar\u0131n faci\u0259sini ya\u015fayan xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259lbind\u0259 daha d\u0259rin bir yara a\u00e7\u0131ld\u0131 .Xocal\u0131n\u0131n taleyi d\u0259 Xocav\u0259ndinkin\u0259 b\u0259nz\u0259di.<br \/>\n1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 Xocal\u0131n\u0131n ad\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259dal\u0259tsiz m\u00fcharib\u0259sinin qanli s\u0259lnam\u0259sin\u0259 daxil oldu.H\u0259r \u015feyd\u0259n bix\u0259b\u0259r xocal\u0131lar n\u0259 bil\u0259ydil\u0259r ki, Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri d\u0259 qara siyahiya d\u00fc\u015f\u00fcb v\u0259 onu \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr a\u011f\u0131las\u0131\u011fmaz cinay\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259dil\u0259c\u0259k. O g\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u0259n faci\u0259li g\u00fcnl\u0259rind\u0259n biri oldu. O gec\u0259 a\u011f\u0131las\u0131\u011fmaz d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259r ya\u015fand\u0131. V\u0259t\u0259nimin\u0259n dilb\u0259r g\u00fc\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdan sonra xalq\u0131m\u0131z bir daha Xocali \u00fc\u00e7\u00fcn qan ax\u0131tmal\u0131 imi\u015f.<br \/>\n1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 Xocal\u0131da \u00f6z d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259ri il\u0259 d\u00fcnyan\u0131 heyr\u0259t\u0259 g\u0259tir\u0259n ,tarixin yadda\u015f\u0131na qanla hopmu\u015f Xat\u0131n, Xirosima, Nakasaki,Sonqmi kimi faci\u0259l\u0259ri \u00f6z d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259ri il\u0259 gerid\u0259 qoyan bir faci\u0259 ba\u015f verdi. O gec\u0259 \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d x\u00fclyasina d\u00fc\u015f\u0259n erm\u0259nil\u0259r Xocal\u0131da misli-b\u0259rab\u0259ri olmayan bir soyqr\u0131m t\u00f6r\u0259tdil\u0259r.Bu bir terror akt\u0131 idi . Biz o gec\u0259nin bir \u015fahidi olsaq da o d\u0259h\u015f\u0259ti ifad\u0259 etm\u0259y\u0259 \u015f\u00f6zl\u0259rin g\u00fcc\u00fc \u00e7atm\u0131r.Ancaq hadis\u0259l\u0259ri ifad\u0259 etdikc\u0259 ,d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 nifr\u0259timiz \u00e7oxal\u0131r.O gec\u0259 saaat 17 rad\u0259l\u0259rind\u0259 Xocal\u0131n\u0131n g\u00f6yl\u0259ri top at\u0259\u015find\u0259n qara, yerl\u0259ri is\u0259 qan r\u0259ngin\u0259 boyand\u0131.Q\u0259fil h\u00fccumdan p\u0259r\u0259n-p\u0259r\u0259n olmu\u015f ,g\u00fcll\u0259y\u0259,m\u0259rmi ya\u011f\u0131\u015f\u0131na tu\u015f olmu\u015f insanlar\u0131n haray\u0131 ,f\u0259ryad\u0131 g\u00f6y\u0259 b\u00fcl\u0259nd oldu. F\u0259q\u0259t bu iniltil\u0259r ,nal\u0259l\u0259r insanl\u0131qdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f ,quduzla\u015fm\u0131\u015f qon\u015fulara(m\u0259n bu f\u0259lak\u0259ti t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259r\u0259 insan dey\u0259 bilmir\u0259m) t\u0259sir etm\u0259di. A\u011fab\u0259yim a\u011fan\u0131n ,Xur\u015fidbanu Nat\u0259van\u0131n v\u0259t\u0259ni g\u00f6yl\u0259rind\u0259 dola\u015fan nigaran ruhlar\u0131 da bu faci\u0259d\u0259n d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259ldi. G\u00f6r\u0259s\u0259n bu qorxulu yuxumu idi ? Ya do\u011frudanm\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n bu q\u0259d\u0259r quduzla\u015farm\u0131\u015f? H\u0259min gec\u0259 erm\u0259ni quldurlar\u0131 Rusiya imperyas\u0131n\u0131n Xank\u0259ndind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n 366-c\u0131 moto at\u0131c\u0131 alay\u0131 b\u00f6lm\u0259l\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Xocal\u0131n\u0131 g\u00fcll\u0259baran etdil\u0259r.O gec\u0259 yeddi min \u0259li silahs\u0131z ,\u00f6z\u00fc g\u00fcnahs\u0131z \u0259halinin taleyin\u0259 qara bulud \u00e7\u00f6kd\u00fc. Yeddi min \u0259halinin alt\u0131 y\u00fcz on \u00fc\u00e7 n\u0259f\u0259ri v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirildi. Min iki y\u00fcz yetmi\u015f be\u015f n\u0259f\u0259r g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc,min n\u0259f\u0259rd\u0259n art\u0131q g\u00fcnahs\u0131z insan d\u00fc\u015fm\u0259n g\u00fcll\u0259sin\u0259 tu\u015f g\u0259ldi.S\u0259ks\u0259n \u00fc\u00e7 n\u0259f\u0259r u\u015faq ,y\u00fcz alt\u0131 n\u0259f\u0259r qad\u0131n, yetmi\u015f n\u0259f\u0259r qoca,yetmi\u015f alt\u0131 n\u0259f\u0259r yeniyetm\u0259 q\u0131z v\u0259 o\u011flan ,iki y\u00fcz yetmi\u015f s\u0259kkiz n\u0259f\u0259r cavan o\u011flan v\u0259 q\u0131z\u0131n h\u0259yat\u0131na son qoyuldu.Minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n Tanr\u0131 vergisi ,tale yaz\u0131s\u0131 olan \u00f6m\u00fcr- g\u00fcn pay\u0131n\u0131 yar\u0131da qoyan c\u0259lladlar\u0131n q\u0259lbind\u0259 tanr\u0131 qorxusu yoxdurmu ,Allah\u0131m!G\u00fcll\u0259 ya\u011f\u0131\u015f\u0131na tutulan o gec\u0259nin ah nal\u0259l\u0259ri da\u015f\u0131, torpa\u011f\u0131 da a\u011flatd\u0131. Da\u015f q\u0259lbli canil\u0259r is\u0259 insani hissl\u0259d\u0259n qat-qat uzaqlarda idil\u0259r<br \/>\nMe\u015f\u0259l\u0259r quduzla\u015fm\u0131\u015f canl\u0131lardan qa\u00e7an insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn son s\u0131\u011f\u0131nacaq oldu. Kimi burada dondu, kimi g\u00fcll\u0259l\u0259ndi ,kimi is\u0259 itgin d\u00fc\u015fd\u00fc. Son s\u0131\u011f\u0131nacaq olan agaclar\u0131n g\u00f6vd\u0259sin\u0259 insan qan\u0131ndan nax\u0131\u015flar vuruld\u00fc. Xocal\u0131n\u0131n taleyi bax bel\u0259c\u0259 \u0259n a\u011f\u0131las\u0131\u011fmaz i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rl\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u0259ll\u0259rin\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131ld\u0131. \u018fhaliy\u0259 amans\u0131zcas\u0131na divan tutmu\u015f,\u015f\u0259h\u0259ri yerl\u0259 yeksan etmi\u015f erm\u0259nil\u0259r he\u00e7 k\u0259s\u0259,qocaya,qad\u0131na r\u0259hm etm\u0259dil\u0259r.\u0130nsan nal\u0259l\u0259ri,ah-vay s\u0259sl\u0259ri, iniltil\u0259r, haraylar imdad \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 onlar\u0131n vicdanlar\u0131n\u0131 rahats\u0131z etm\u0259di. \u018fksin\u0259, insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u0259kl\u0259 kifayy\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259n erm\u0259nil\u0259r bu zavall\u0131lara qeyri-insani c\u0259za \u00fcsullar\u0131 il\u0259 d\u0259 \u0259ziyy\u0259t verdil\u0259r. \u00d6ld\u00fcrm\u0259kl\u0259 \u00fcr\u0259kl\u0259ri soyumayan kafirl\u0259r insan c\u0259s\u0259dl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 \u0259m\u0259liyyat apar\u0131rd\u0131lar, \u00f6l\u00fcl\u0259rin burnunu k\u0259sdil\u0259r , g\u00f6zl\u0259rini \u00e7\u0131xard\u0131lar, ba\u015flar\u0131n\u0131n d\u0259risini soydular, b\u0259d\u0259n \u00fczvl\u0259rini par\u00e7a-par\u00e7a etdil\u0259r.\u00d6l\u00fcm, namuslu \u00f6l\u00fcm onlar\u0131n i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259ind\u0259n \u00e7ox yaz\u015f\u0131 bir qurtulu\u015f idi.<br \/>\nRus imperiyas\u0131n\u0131 \u00f6zl\u0259rin\u0259 \u0259n g\u00fccl\u00fc dayaq bil\u0259n R\u0259him Qaz\u0131yev, Ayaz M\u00fct\u0259llibov kimi vicdans\u0131z ,\u015f\u0259r\u0259fsiz, heysiyyats\u0131z nankorlar hakimiyy\u0259td\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259t\u0259ni,xalq\u0131 satd\u0131lar Bu faci\u0259nin \u0259sl g\u00fcnahkar\u0131 oldular. \u00c7\u00fcnki faci\u0259d\u0259n bir ay \u0259vv\u0259l \u201cXocal\u0131 haray\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ged\u0259n m\u0259qal\u0259d\u0259 xocal\u0131lar\u0131n h\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ,h\u0259r an t\u0259hl\u00fck\u0259nin artmas\u0131 bar\u0259d\u0259 veril\u0259n m\u0259lumatlar da bu hakimiyy\u0259t d\u00fc\u015fg\u00fcnl\u0259rini ay\u0131lda ,bir t\u0259dbir g\u00f6rm\u0259y\u0259 s\u00f6vq ed\u0259 bilm\u0259di. Erm\u0259nil\u0259r d\u0259 bu f\u00fcrs\u0259ti \u0259ld\u0259n verm\u0259dil\u0259r. Onlar yeddi min \u0259nalisi olan,\u00fcst\u0259lik xeyli qa\u00e7q\u0131n\u0131n p\u0259nah g\u0259tirdiyi bir \u015f\u0259h\u0259rinv\u0259 onun \u0259halisinin taleyin\u0259 bigan\u0259 qald\u0131lar. Onlar anan\u0131n g\u00f6z\u00fc qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6vlad\u0131n\u0131 yer\u0259 \u00e7\u0131rpd\u0131lar. Ana \u00e7\u00fcn bundan b\u00f6y\u00fck \u0259zab varm\u0131? Bu g\u00fcnahs\u0131z \u0259haliy\u0259 he\u00e7 k\u0259sin k\u00f6m\u0259yi olmad\u0131. Allah\u0131m, b\u0259s s\u0259nin \u0259dal\u0259tin harada ini ? O gec\u0259nin d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259rini anlatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6zl\u0259r yetm\u0259z. Birc\u0259 fakt\u0131 yada salmaq ist\u0259yir\u0259m. Me\u015f\u0259l\u0259r\u0259 p\u0259nah aparan insanlar orada da amans\u0131z erm\u0259nil\u0259rin puskusuna rast g\u0259lir, ya g\u00fcll\u0259l\u0259nir,ya da \u0259sr al\u0131n\u0131rd\u0131lar. O ayazl\u0131, \u015faxtal\u0131 gec\u0259d\u0259 \u00e7\u00f6ll\u0259r\u0259 s\u0259p\u0259l\u0259n\u0259n insanlar\u0131 quduz it kimi axtar\u0131b tap\u0131r v\u0259 amans\u0131zcas\u0131na q\u0259tl\u0259 yetirirdil\u0259r. \u00d6z yax\u0131nlar\u0131 il\u0259 birg\u0259 me\u015f\u0259y\u0259 qa\u00e7an v\u0259 h\u0259rislikl\u0259 me\u015f\u0259l\u0259ri g\u0259z\u0259r\u0259k insan ovuna \u00e7\u0131xm\u0131\u015f d\u00fc\u015fm\u0259ni duyuq salmas\u0131n dey\u0259 a\u011flayan k\u00f6rp\u0259sini \u00f6z \u0259li il\u0259 bo\u011fan v\u0259 yenid\u0259n qoynuna basaraq qa\u00e7an anada n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck f\u0259dakarl\u0131q varm\u0131\u015f \u0130lahi? \u00c7ox b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259 y\u0131rt\u0131c\u0131lar\u0131n p\u0259nc\u0259sind\u0259n qurtaran zaman \u00f6vlad\u0131n\u0131 torpa\u011fa tap\u015f\u0131rmaq ist\u0259y\u0259n ana \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6c\u00fcz\u0259 ba\u015f verir.Uca Tanr\u0131n\u0131n m\u00f6c\u00fcz\u0259si,Tanr\u0131 sevinci, tale qism\u0259ti. K\u00f6rp\u0259 sa\u011f qalm\u0131\u015fd\u0131 .<br \/>\nQaraba\u011f hadis\u0259l\u0259rinin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 ,erm\u0259nil\u0259rin \u0259n \u00e7ox sevdiyi ideoloqlardan biri Zori Balayan \u201cRuhumuzun dir\u00e7\u0259li\u015fi adl\u0131 kitab\u0131nda Xocal\u0131da t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyqr\u0131m haqq\u0131nda yaz\u0131r:\u201dBiz Xa\u00e7aturla \u0259l\u0259 ke\u00e7irdiyimiz ev\u0259 gir\u0259rk\u0259n 13 ya\u015fl\u0131 bir t\u00fcrk u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 p\u0259nc\u0259r\u0259y\u0259 mismarlam\u0131\u015fd\u0131lar. T\u00fcrk u\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ox s\u0259s \u2013k\u00fcy salmas\u0131n dey\u0259,Xa\u00e7atur u\u015fa\u011f\u0131n anas\u0131n\u0131n k\u0259silmi\u015f d\u00f6\u015f\u00fcn\u00fc onun a\u011fz\u0131na soxdu. Daha sonra 13 ya\u015f\u0131ndak\u0131 t\u00fcrk\u00fcn ba\u015f\u0131ndan, sin\u0259sind\u0259n v\u0259 qarn\u0131ndan d\u0259risini soydum,Saata baxd\u0131m,t\u00fcrk \u00fc\u015fa\u011f\u0131 7 d\u0259qiq\u0259 sonra qan itir\u0259r\u0259k d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdi.Ruhum sevincd\u0259n q\u00fcrurland\u0131.Xa\u00e7atur daha sonra \u00f6lm\u00fc\u015f t\u00fcrk \u00fc\u015fa\u011f\u0131n\u0131n c\u0259s\u0259dini hiss\u0259- hiss\u0259 do\u011frad\u0131 v\u0259 bu t\u00fcrkl\u0259 eyni k\u00f6kd\u0259n olan itl\u0259r\u0259 atdd\u0131\u201d<br \/>\nDaha bir erm\u0259ni m\u00fc\u0259llif ,David Xerdiyan \u201cXa\u00e7 u\u011frunda \u201c kitab\u0131nda f\u0259xrl\u0259 xat\u0131rlay\u0131r:\u201dS\u0259h\u0259rin soyu\u011funda biz Da\u015fbulaq yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 bataql\u0131qdan ke\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6l\u00fcl\u0259rd\u0259n k\u00f6rp\u00fc d\u00fcz\u0259ltm\u0259li olduq. M\u0259n \u00f6l\u00fcl\u0259rin \u00fcst\u00fcn\u0259 getm\u0259k ist\u0259m\u0259dim. Buna g\u00f6r\u0259 podpolkovnik Ohanyan m\u0259n\u0259 bildirdi ki,qorxmay\u0131m. M\u0259n aya\u011f\u0131m\u0131 9-11 ya\u015fl\u0131 q\u0131z meydinin sin\u0259sin\u0259 bas\u0131b add\u0131mlama\u011fa ba\u015flad\u0131m. M\u0259nim ayaqlar\u0131m v\u0259 \u015falvar\u0131m qan i\u00e7ind\u0259 idi.V\u0259 m\u0259n bel\u0259c\u0259 1200 meydin \u00fcst\u00fcnd\u0259n ke\u00e7dim.\u201d<br \/>\nXocal\u0131 \u0259halisinin hal\u0131 o q\u0259d\u0259r ac\u0131nacaql\u0131 \u0131di ki, onlar\u0131n meyidl\u0259rin\u0259 bel\u0259 baxmaq olmurdu.Yax\u015f\u0131 ki, xalq\u0131m\u0131z\u0131n igid ,\u00f6l\u00fcm\u00fcn g\u00f6zl\u0259rin\u0259 dik baxa bil\u0259n qorxmaz o\u011fullar\u0131 var. Reportyor \u00c7ingiz Mustafayev o gec\u0259ni tarixin salnam\u0259sin\u0259 yazmaq, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya erm\u0259ni t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u00fcn d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259rinin n\u0259tic\u0259l\u0259rini b\u0259yan etm\u0259k v\u0259 h\u0259r bir Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n yadda\u015f\u0131na bu faci\u0259ci \u0259b\u0259di yazmaq \u00fc\u00e7\u00fcn faci\u0259 zonas\u0131na yolland\u0131. H\u00f6nk\u00fcrt\u00fc s\u0259dalar\u0131 alt\u0131nda lent\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259n kadrlar\u0131 h\u0259yacans\u0131z izl\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.<br \/>\n\u00c7ingiz Mustafayevin f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 xarici jurnalistl\u0259r d\u0259 ba\u015f ver\u0259n faci\u0259 yerin\u0259 getmi\u015f ,cinay\u0259ti \u00f6z g\u00f6zl\u0259ri il\u0259 g\u00f6rm\u00fc\u015fl\u0259r. G\u00fcnahs\u0131z \u0259halini t\u0259hl\u00fck\u0259siz yer\u0259 aparan \u018flif Hac\u0131yev, F\u0259xr\u0259ddin Musayev ,Ma\u015fallah Abbasov, Aqil Quliyev kimi \u00f6\u011fullar bizim q\u0259lbimizd\u0259 \u0259b\u0259di ya\u015fayacaqlar.<br \/>\n\u201cB\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na y\u00f6n\u0259ldilnmi\u015f Xocal\u0131 soyqr\u0131m\u0131 \u00f6z a\u011f\u0131las\u0131\u011fmaz q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131 , qeyri- insani c\u0259za \u00fcsullar\u0131 il\u0259 b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 tay\u0131- b\u0259rab\u0259ri olmayan bir v\u0259h\u015filik akd\u0131d\u0131r. Bu soyqr\u0131m\u0131 ,eyni zamanda b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 tarixi bir cinayy\u0259tdir\u201d dey\u0259n ulu \u00f6nd\u0259rimiz ,Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259rd o\u011flu H. \u018fliyevin f\u0259rman\u0131 il\u0259 h\u0259r il fevral\u0131n 26-s\u0131 saat 17.00- da s\u00fckut d\u0259qiq\u0259si elan edilmi\u015fdir.Bu faci\u0259ni b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya tan\u0131tma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nDeyirl\u0259r qisas qiyam\u0259t\u0259 qalmaz.Biz Az\u0259rbaycanl\u0131lar da bu g\u00fcn\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z kimi inan\u0131r\u0131q. Bo\u011fulmu\u015f k\u00f6rp\u0259y\u0259 yenid\u0259n h\u0259yat ver\u0259n Tanr\u0131 m\u00f6c\u00fcz\u0259si yen\u0259 ba\u015f ver\u0259c\u0259k. Haqq- \u0259dal\u0259t b\u0259rq\u0259rar olacaq. Ax\u0131 h\u0259qiq\u0259ti axar suya b\u0259nz\u0259dibl\u0259r babalar\u0131m\u0131z. Gec- tez hardan olsa \u00e7\u0131xacaq deyibl\u0259r.O g\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k. Art\u0131q o yola aparan izl\u0259r a\u00e7\u0131lmaqdad\u0131r.Art\u0131q \u00f6lk\u0259mizin m\u0259nafeyinin daha ali, \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u0259lveri\u015fli m\u00f6vqed\u0259n m\u00fcdafi\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn imkan yaranm\u0131\u015fd\u0131r.Bunun bariz n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biri Amerikada ke\u00e7ilil\u0259n an\u0131m g\u00fcn\u00fcn\u0259 h\u0259tta amerkal\u0131lar da qo\u015fulmu\u015flar.<br \/>\nD\u00fcnyan\u0131n x\u0259rit\u0259sin\u0259 baxsaq,\u00e7ox ki\u00e7ik,lakin q\u0259lbimizd\u0259 d\u00fcnya q\u0259d\u0259r yeri olan Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fcnyaya tan\u0131tmaq \u00fc\u00e7\u00fcn,haqq yolunda oldu\u011funu s\u00fcbut etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn xarici dil m\u00fc\u0259lliml\u0259rinin \u00fcz\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcr. M\u0259n ke\u00e7\u0259n il Fransada kursda oldu\u011fum m\u00fcdd\u0259td\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n g\u0259lmi\u015f m\u00fc\u0259lliml\u0259r\u0259 \u00f6z\u00fcml\u0259 apard\u0131\u011f\u0131m x\u0259rit\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rini bir az da olsa anlatma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fam.<br \/>\nYeni t\u0259hsil qanunun geni\u015f v\u00fcs\u0259t ald\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6vrd\u0259 b\u00fct\u00fcn f\u0259nnl\u0259rin bir- birin\u0259 v\u0259 h\u0259yata inteqrasiyas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, biz m\u00fc\u0259lliml\u0259r daha s\u0259hv ed\u0259r\u0259k ,s\u0259hviind\u0259n \u00f6yr\u0259n\u0259n a\u011f\u0131ll\u0131 insanlardan \u00e7ox hadis\u0259l\u0259ri \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259ndirib,onu h\u0259yata sintez ed\u0259r\u0259k yenisini yaradan daha m\u00fck\u0259mm\u0259l insanlar, \u015f\u0259xsiyyy\u0259tl\u0259r t\u0259rbiy\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q.\u00c7\u00fcnki,s\u0259hv edib onu d\u00fcz\u0259ltm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan a\u011f\u0131ll\u0131 insanlar \u00f6lk\u0259mizi ,t\u0259bi\u0259timizi v\u0259 c\u0259niyy\u0259timizi \u00f6zl\u0259ri d\u0259 bilm\u0259d\u0259n korlam\u0131\u015flar.<br \/>\nBir m\u00fc\u0259llim kimi m\u0259n erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tml\u015f olduqlar\u0131 v\u0259h\u015filikl\u0259ri \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259n bir q\u0259d\u0259r uzaqla\u015faraq ,onlar\u0131n g\u00f6zl\u0259rind\u0259n \u00e7ox ruhlar\u0131na ,m\u0259n\u0259viyyatlar\u0131na t\u0259sir etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131ram.\u00c7\u00fcnki qan, \u00f6l\u00fcm g\u00f6r\u0259n \u015fagirdl\u0259rd\u0259 qan t\u00f6km\u0259k ,\u00f6ld\u00fcrm\u0259k hissl\u0259ri a\u015f\u0131lan\u0131r.Erm\u0259nil\u0259rin tam \u0259ksin\u0259 olaraq (M\u0259s\u0259l\u0259n: bir mil\u00e7\u0259k \u00f6ld\u00fcr\u0259n erm\u0259ni u\u015fa\u011f\u0131 ana,m\u0259n bir t\u00fcrk \u00f6ld\u00fcrd\u00fcm deyir.) i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n qaytar\u0131lmas\u0131na siyasi yolla nail olaca\u011f\u0131q.V\u0259t\u0259nimizin tarixini ,co\u011frafi m\u00f6vqeyini,m\u0259d\u0259niyy\u0259tini,ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sini bil\u0259n ,onu xarici dild\u0259 s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259n g\u0259nc n\u0259sil torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n siyasi yolla geri qaytar\u0131lms\u0131na nail olacaqd\u0131r.M\u0259n buna tam \u0259minlikl\u0259 inan\u0131ram.<\/p>\n<p><strong>Xasm\u0259mm\u0259dova Tahir\u0259 Oruc q\u0131z\u0131,<br \/>\n\u0130.Qay\u0131bov ad\u0131na Qazax \u015f\u0259h\u0259ri 3 sayl\u0131 tam orta m\u0259kt\u0259binin ingilis dili m\u00fc\u0259llimi<\/p>\n<p>\u018fd\u0259biyyatlar:<\/strong><\/p>\n<p>1)\u201dKitabi D\u0259d\u0259 Qorqud\u201dAz\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t n\u0259\u015friyyat\u0131. Bak\u0131 1962.<br \/>\n2)\u201dQabusnam\u0259\u201dAz\u0259rbaycan Elml\u0259rv Akademiyas\u0131.Baki 1963.<br \/>\n3)Aleksandr D\u00fcma \u201cQafqaz s\u0259f\u0259ri\u201dBak\u0131 Yaz\u0131\u00e7\u0131 1985.<br \/>\n4)Zori Balayan \u201cRuhumuzun dir\u00e7\u0259li\u015fi\u201d<br \/>\n5)David Xerdiyan \u201cXa\u00e7 u\u011frunda \u201c<br \/>\n6)Google az.Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131.<br \/>\ne- resurslar: Google Khojaly massacre.<br \/>\nhttp:\/\/www.human.az http:\/\/chodschali.de\/ http:\/\/www.justiceforkhojaly.org\/ http:\/\/www.khojaly.net\/ http:\/\/www.khojaly.org.az\/ http:\/\/www.azerigenocide.org<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cQar\u0131\u201d d\u00fc\u015fm\u0259n dost olmaz. \u201cKitabi d\u0259d\u0259 Qorqud \u201c- qara donlu kafirl\u0259r haqq\u0131nda az\u0259rbaycanl\u0131lara h\u0259l\u0259 1300 il bundan \u0259vv\u0259l x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etmi\u015fdir. XI \u0259sd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f,d\u00fcnyan\u0131n isti soyu\u011funu g\u00f6rm\u00fc\u015f,ac\u0131-\u015firini dadm\u0131\u015f,\u00e7arp\u0131\u015fmalar,\u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259r \u015fahidi v\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olmu\u015f qoca bir atan\u0131n \u2013Ziyaril\u0259r xan\u0259dan\u0131n\u0131n son h\u00f6kmdar\u0131 Unis\u00fcr\u00fclm\u0259ali Keykanusun \u00f6z ogluna yazd\u0131\u011f\u0131 v\u0259siyy\u0259t v\u0259 n\u0259sih\u0259t kitab\u0131 olan \u201cQobusnam\u0259\u201dd\u0259 deyilir \u201cerm\u0259ni b\u0259dfel ,k\u00fcnd\u0259b\u0259d\u0259n, o\u011fru, g\u00f6z\u00fcg\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-18247","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18247","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18247"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18247\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18278,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18247\/revisions\/18278"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18247"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}