{"id":18275,"date":"2016-02-26T17:00:34","date_gmt":"2016-02-26T13:00:34","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=18275"},"modified":"2016-02-26T17:28:50","modified_gmt":"2016-02-26T13:28:50","slug":"turkiy%c9%99nin-izmit-s%c9%99h%c9%99rind%c9%99-xocali-abid%c9%99sinin-onund%c9%99-anim-m%c9%99rasimi-kecirilib","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=18275","title":{"rendered":"T\u00fcrkiy\u0259nin \u0130zmit \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Xocal\u0131 abid\u0259sinin \u00f6n\u00fcnd\u0259 an\u0131m m\u0259rasimi ke\u00e7irilib"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/s50.radikal.ru\/i130\/1602\/c0\/1fb36b2185be.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/s019.radikal.ru\/i638\/1602\/f6\/6029d1002438.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/s019.radikal.ru\/i607\/1602\/24\/37008176aedc.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259tm\u0259sind\u0259n 24 il \u00f6t\u00fcr. H\u0259r il oldu\u011fu kimi, bu il d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131nda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259sind\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n ild\u00f6n\u00fcm\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 an\u0131m t\u0259dbirl\u0259ri ke\u00e7irilir, soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259si yad edilir, Erm\u0259nistan\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi bu d\u0259h\u015f\u0259tli faci\u0259 bar\u0259d\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 dol\u011fun m\u0259lumatlar verilir.<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259 Az\u0259rbaycan D\u0259rn\u0259kl\u0259ri Federasiyas\u0131n\u0131n (TADEF) t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u0130zmit b\u0259l\u0259diyy\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n 25 fevral 2016-ci il tarixind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin \u0130zmit \u015f\u0259h\u0259rinin Yeni\u015f\u0259h\u0259r m\u0259h\u0259ll\u0259sind\u0259ki parkda, ucald\u0131lm\u0131\u015f Xocal\u0131 abid\u0259sinin \u00f6n\u00fcnd\u0259, 1992-ci il fevral\u0131n 26-da Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dilmi\u015f soyq\u0131r\u0131m akt\u0131n\u0131n unudulmamas\u0131 v\u0259 faci\u0259 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259di il\u0259 an\u0131m m\u0259rasimi ke\u00e7iril\u0259r\u0259k q\u0259r\u0259nfill\u0259r qoyuldu.<br \/>\nM\u0259rasimind\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259d\u0259ki S\u0259firliyinin t\u0259hsil m\u00fc\u015faviri N\u0259cib\u0259 N\u0259sibova, Az\u0259rbaycan T\u00fcrkiyy\u0259 Parlametl\u0259r aras\u0131 dostluq qurupunun r\u0259hb\u0259ri mill\u0259tl\u0259t v\u0259kili Q\u0259nir\u0259 Pa\u015fayeva, &#8220;\u0130\u015f\u011fala, Terrora v\u0259 \u018fsass\u0131z \u0130ddialara qar\u015f\u0131 Beyn\u0259lxalq Forumun n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, \u0130zmit \u015f\u0259h\u0259r B\u0259l\u0259diyy\u0259sinin, Kocaeli B\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259r B\u0259l\u0259diyy\u0259si s\u0259drinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, QHT-l\u0259rin, yerli ictimaiyy\u0259tin, Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri v\u0259 dig\u0259r qonaqlar i\u015ftirak edibl\u0259r.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u201cBeyn\u0259lmil\u0259l\u00e7i \u018flil D\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r \u201d Fondunun Prezidenti, \u201cI\u015f\u011fala,Terrora v\u0259 \u018fsassiz Iddialara Qar\u015fi Beyn\u0259lxalq Formun\u201d Az\u0259rbaycan T\u0259msil\u00e7ilyinin koordinatoru, \u018ffqanstan v\u0259 Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin veteran\u0131 S\u0259rraf Orucov Sovet ordusunun erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n sat\u0131n al\u0131naraq muzlu h\u0259rbi bil\u0259\u015fm\u0259y\u0259 \u00e7eviril\u0259r\u0259k, Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m akt\u0131n\u0131n t\u00f6r\u0259dilm\u0259sind\u0259 bilavasit\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f 366-c\u0131 alay haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat ver\u0259r\u0259r\u0259k qeyd etdi ki, 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 alay h\u0259l\u0259 1985-ci ild\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259n Xank\u0259ndin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc.<br \/>\n\u015etat \u00fczr\u0259 1800 h\u0259rbi qulluq\u00e7usu, 100-\u0259 yax\u0131n h\u0259rbi texnikas\u0131 var idi. MDB Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Quru qo\u015funlar\u0131n\u0131n Ba\u015f Q\u0259rargah\u0131n\u0131n r\u0259isi general-leytenant Ter-Qriqoryants da milliy\u0259t\u00e7\u0259 erm\u0259ni idi v\u0259 o da erm\u0259ni terror\u00e7ular\u0131na k\u00f6m\u0259k edirdi. 366-c\u0131 alayda xidm\u0259td\u0259 olan zabit v\u0259 gizirl\u0259rin 50-d\u0259n art\u0131\u011f\u0131n\u0131n erm\u0259ni olmas\u0131 v\u0259 eyni zamanda bir \u00e7ox ba\u015fqa mill\u0259tl\u0259rd\u0259n olan zabitl\u0259rin d\u0259 onlar\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259 olmas\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirirdi.<br \/>\n1991-ci ilin yay\u0131ndan polkun komandiri t\u0259yin edilmi\u015f polkovnik Zaviqorovun erm\u0259ni terror\u00e7ular\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fini saxlamas\u0131 da az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n i\u015fini pisl\u0259\u015fdirdi, 1992-ci il yanvar ay\u0131n\u0131n 12-13-d\u0259 Xank\u0259ndind\u0259ki 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 alayda h\u0259rbi xidm\u0259t ke\u00e7\u0259n \u0259sl\u0259n \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistandan olan yeddi n\u0259f\u0259r \u0259sg\u0259r qa\u00e7m\u0131\u015fd\u0131. Onlar bildirmi\u015fdil\u0259r ki, ordunun r\u0259hb\u0259rliyi n\u0259inki silahlar\u0131n, texnikan\u0131n bir hiss\u0259sini erm\u0259ni yaraql\u0131lar\u0131na verir, h\u0259m d\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259ri az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 at\u0259\u015f a\u00e7ma\u011fa m\u0259cbur edirdi v\u0259 bizi muzdlu qatill\u0259r\u0259 \u00e7evirm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r!<br \/>\n366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 alay\u0131 \u015eu\u015fa v\u0259 Xocal\u0131n\u0131n, Az\u0259rbaycan\u0131n k\u0259ndl\u0259rinin at\u0259\u015f\u0259 tutulmas\u0131nda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fdir. Alaydan qa\u00e7m\u0131\u015f h\u0259rbi\u00e7il\u0259rin ifad\u0259l\u0259ri bu faktlar\u0131 s\u00fcbut edir v\u0259 h\u0259rbi hiss\u0259nin \u015f\u0259xsi hey\u0259tinin m\u0259n\u0259vi durumu v\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda t\u0259s\u0259vv\u00fcr yarad\u0131r. 366-c\u0131 alay\u0131n t\u0259cili sur\u0259td\u0259 Xank\u0259ndid\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 da bu alay\u0131n Xocal\u0131 hadis\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131 s\u00fcbut edir.<br \/>\nXocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 zaman\u0131 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 alay\u0131n x\u00fcsusi \u015f\u00f6b\u0259sinin (\u211602270) r\u0259isi olmu\u015f Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n Ba\u015f K\u0259\u015ffiyyat Idar\u0259sinin polkovniki Vladimir Romanovi\u00e7 Savel\u00acyevin m\u0259lumatlar\u0131 is\u0259 daha t\u00fck\u00fcrp\u0259rdicidir. O, Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 \u0259r\u0259f\u0259si v\u0259 g\u00fcnl\u0259rind\u0259 366-c\u0131 alayda ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri, erm\u0259ni v\u0259 rus \u0259sg\u0259rl\u0259rinin h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri, Az\u0259rbaycandak\u0131 ictimai-siyasi v\u0259ziyy\u0259ti Kreml\u0259, m\u00fcdafi\u0259 Nazirliyin\u0259, Ba\u015f K\u0259\u015ffiyyat Idar\u0259sinin generallar\u0131na 19 s\u0259hif\u0259lik m\u0259xfi m\u0259lumat \u2013 aray\u0131\u015f g\u00f6nd\u0259rm\u0259kl\u0259 bildirmi\u015fdi.<br \/>\nXidm\u0259ti v\u0259zif\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar hadis\u0259l\u0259rin \u0259n qaynar yerl\u0259rind\u0259 olan, d\u0259qiq m\u0259lumatlara malik polkovnik prosesl\u0259rin canl\u0131 \u015fahidi olmu\u015fdur. O yaz\u0131r ki, \u00abmayor A\u015fin Simonyan 26 n\u0259f\u0259rlik d\u0259st\u0259si il\u0259 Xank\u0259ndin\u0259 g\u0259ldikd\u0259n sonra 366-c\u0131 alay\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 asanl\u0131qla \u00f6z dayaqlar\u0131n\u0131 qura bildil\u0259r. Polkovnik Yevgeni Zaviqarova n\u0259\u011fd 36 min AB\u015e dollar\u0131n\u0131 tan\u0131\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn \u00abh\u0259diyy\u0259\u00bb etdil\u0259r. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, 23-c\u00fc diviziyan\u0131n komandiri general-mayor Brois Budeykin polkovnik Zaviqarovu buna g\u00f6r\u0259 ittiham edib\u00bb<br \/>\nPolkovnik V.Savelyev bu alay\u0131n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n az\u0259r\u00acbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak\u0131 bar\u0259d\u0259 yaz\u0131r: \u00ab\u018fslind\u0259 mill\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 c\u0259lb olunmu\u015f 366-c\u0131 alay \u0259traf\u0131nda h\u0259min probleml\u0259r daha qabar\u0131q n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arp\u0131r. H\u0259rbi \u0259m\u0259liy\u00acyatlarda alay\u0131n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259fin\u0259 ke\u00e7ib az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 q\u0131rmas\u0131, h\u0259rbi texnika v\u0259 silahlar\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259 verm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si art\u0131q siyasi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Polkovnik Zaviqarov v\u0259 ba\u015fqa v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r Xocal\u0131 istiqam\u0259tind\u0259ki d\u00f6y\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259l\u0259rini l\u0259\u011fv etm\u0259k haqq\u0131nda ordu v\u0259 dair\u0259 komandanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n r\u0259smi icaz\u0259sil\u0259 Xocal\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ged\u0259n \u0259m\u0259liyyatlarda erm\u0259nil\u0259rl\u0259 birl\u0259\u015fdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 bir g\u00fcn \u0259rzind\u0259 49 n\u0259f\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 meydanlara y\u0131\u011f\u0131l\u0131b g\u00fcll\u0259l\u0259ndi. Q\u0259rargah r\u0259isi, pod-polkovnik Sergey Kraumnin, birinci motoat\u0131c\u0131 batalyonnun komandiri, polkovnik Arkadi Moiseyev, ikinci batalyonun komandiri mayor Serj Ohanyan, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc batalyonun komandiri mayor Qavril Nabokix, kapitan Ishaq Lixodyan ayr\u0131-se\u00e7kilik edir. Dinc \u0259halini zonalardan uzaqla\u015fd\u0131rark\u0259n erm\u0259nil\u0259rl\u0259 daha \u00e7ox m\u0259\u015f\u011ful olurdular. K\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 zaman\u0131 58 n\u0259f\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u00bb<br \/>\nOnu da qeyd ed\u0259k ki, az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 \u0259m\u0259liyyatlarda DQMV-d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n ruslara m\u0259xsus dig\u0259r batalyonlar da yax\u0131ndan i\u015ftirak etmi\u015fdil\u0259r. Onlar bel\u0259 \u0259m\u0259liyyatlarda \u00abyuxar\u0131lar\u0131n tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131\u00bb il\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 erm\u0259nil\u0259rl\u0259 d\u0259 s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015f\u0259r\u0259k pul qazan\u0131rd\u0131lar. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u00abXank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki 463-c\u00fc \u018flahidd\u0259 Kimy\u0259vi-m\u00fchafiz\u0259 batalyonu v\u0259 909-cu \u018flahidd\u0259 K\u0259\u015ffiyyat batalyonunun d\u00f6y\u00fc\u015f planlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131, erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n vuru\u015fmas\u0131 bar\u0259d\u0259ki \u0259mrin qiym\u0259ti 18 min dollar idi\u00bb<br \/>\nFaktlar\u0131n, s\u0259n\u0259dl\u0259rin v\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 bar\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7apdan \u00e7\u0131xan yaz\u0131lar\u0131n t\u0259hlili g\u00f6st\u0259rir ki, erm\u0259nil\u0259r\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n d\u0259, x\u00fcsusil\u0259 Fransadan m\u00fcnt\u0259z\u0259m silah, sursat, \u0259rzaq v\u0259 s. g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, onlarca bel\u0259 yaz\u0131lar\u0131n birind\u0259 g\u00f6st\u0259rilir: \u00ab\u00dcst\u0259lik Fransadan g\u00f6nd\u0259ril\u0259n 142 \u0259d\u0259d avtomat, 7 min 600 \u0259d\u0259d g\u00fcll\u0259, 460 \u0259d\u0259d zirehli jilet, 11 ton konservl\u0259\u015fdirilmi\u015f yem\u0259k, min iki y\u00fcz c\u00fct ayaqqab\u0131 (alt\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259), 146 \u0259d\u0259d tapan\u00e7a erm\u0259nil\u0259rin istifad\u0259sin\u0259 verildi. Amerikada istehsal olunmu\u015f 149 \u0259d\u0259d ratsiya da erm\u0259nil\u0259r\u0259 payland\u0131\u00bb Bundan \u0259lav\u0259 366-c\u0131 alay\u0131n n\u0259zdin\u0259 \u00abKlukin erm\u0259ni c\u0259bh\u0259si\u00bb deyil\u0259n \u00abrota\u00bb yarad\u0131lm\u0131\u015f\u0131. Bu rotan\u0131n \u00f6z\u0259yini Livan, Amerika, Kanada, Iran, Isve\u00e7 v\u0259 Hollandiyadak\u0131 erm\u0259ni quldur birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri t\u0259\u015fkil edirdi. 1988-ci il fevral\u0131n 17-d\u0259 q\u0131zlardan ibar\u0259t \u00ab\u015eu\u015fanik\u00bb adl\u0131 erm\u0259ni snayper\u00e7il\u0259r d\u0259st\u0259si h\u0259min birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 qo\u015fulmu\u015fdu. D\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rind\u0259 t\u00fcrk d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliyi hopdurulan, insan idrak\u0131ndan uzaq olan \u00ab\u015eu\u015fanik\u00bb snayper\u00e7il\u0259ri Livandan g\u0259tirilmi\u015f muzdlu qatill\u0259r idi. \u00abKlukin erm\u0259ni c\u0259bh\u0259si\u00bbn\u0259 quldur, cani Xa\u00e7ik Vartanyan r\u0259hb\u0259rlik edirdi.<br \/>\nQeyd ed\u0259k ki, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7i-\u015fovinistl\u0259rinin haz\u0131rlad\u0131qlar\u0131 \u0259m\u0259liyyatlar \u00abHaydad\u00bb v\u0259 ASALA terror t\u0259\u015fiklatlar\u0131 il\u0259 birg\u0259 icra olunurdu.<br \/>\nSSRI-nin, sonralar is\u0259 MDB-nin IV ordusunun 23-c\u00fc diviziyas\u0131n\u0131n Xank\u0259ndind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n 366-c\u0131 moto-at\u0131c\u0131 alay\u0131n\u0131n h\u0259rbi texnikas\u0131ndan Xocal\u0131ya qar\u015f\u0131 istifad\u0259 edil\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 respublika r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 x\u0259b\u0259r verilmi\u015fdi. Ona g\u00f6r\u0259 respublika r\u0259hb\u0259rliyi, ictimaiyy\u0259ti IV Ordunun komandan\u0131 general Popovdan bunun \u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b etdil\u0259r. H\u0259tta alay\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131lma m\u00fcdd\u0259ti d\u0259 1 mart 1992-ci il m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdi. Lakin bunun he\u00e7 bir xeyri olmad\u0131. \u018fksin\u0259, alay\u0131n qulluq\u00e7ular\u0131 texnikan\u0131 erm\u0259nil\u0259r\u0259 satmaq i\u015fini daha da art\u0131rd\u0131lar. M\u0259s\u0259l\u0259n, respublika t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik xidm\u0259ti radio dal\u011fa tutanlar\u0131n ratsiya il\u0259 dan\u0131\u015fan 366-c\u0131 alay\u0131n 13-c\u00fc v\u0259 53-c\u00fc h\u0259rbi qulluq\u00e7usunun silah alveri il\u0259 \u0259laq\u0259dar bir milyon bar\u0259d\u0259 m\u00fcbahis\u0259sin\u0259 dair qeyd etdiyi \u201cG\u0259l\u0259nd\u0259 demi\u015fdin ki, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn bir milyon pul saxlamal\u0131san. Bilmir\u0259m milyondur, milyon deyil, amma yar\u0131s\u0131 bizimdir\u201d s\u00f6zl\u0259ri bunu bir daha t\u0259sdiq edir.<br \/>\nQeyd ed\u0259k ki, erm\u0259nil\u0259r silah-sursat\u0131 r\u00fc\u015fv\u0259t v\u0259 ya o\u011furluq il\u0259 \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilm\u0259dikd\u0259 Sovet Ordusunun silah anbarlar\u0131na h\u00fccumlar t\u0259\u015fkil edirdil\u0259r. Bel\u0259 ki,1990-c\u0131 il 1 yanvar\u0131ndan 1992-ci ilin iyununad\u0259k Zaqafqaziyada silah anbarlar\u0131na 294 d\u0259f\u0259 h\u00fccum olmu\u015fdur ki, onun da 130-u Erm\u0259nistan\u0131n, 164-\u00fc is\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rinin pay\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr Do\u011frudur, bir s\u0131ra hallarda Sovet-rus ordusunun r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 silahlar \u0259l alt\u0131ndan sat\u0131l\u0131r, \u00f6zl\u0259rini bir n\u00f6v s\u0131\u011forta etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn sonradan bu bazalara h\u00fccum tama\u015falar\u0131 d\u00fcz\u0259ldilir v\u0259 yan\u011f\u0131n t\u00f6r\u0259dilirdi.<br \/>\nVaxtil\u0259 dinc, silahs\u0131z adamlar q\u0131rmaqla, ita\u0259t\u0259 g\u0259tirm\u0259kl\u0259 Macar\u0131standa, \u00c7exo-Slovakiyada, Pol\u015fada, \u018ffqan\u0131standa yerin\u0259 yetirib \u201cq\u0259hr\u0259manl\u0131q\u201d t\u0259cr\u00fcb\u0259si toplayan Sovet Ordusu \u00f6z\u00fcn\u00fc 1989-cu ilin aprelind\u0259 Tbilisid\u0259, 1990-c\u0131 ilin yanvar\u0131nda Viln\u00fcsd\u0259 v\u0259 Bak\u0131da bir daha g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi.<br \/>\nIndi, bu \u201c\u015fanl\u0131 ordu\u201d q\u0131sa bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 soyq\u0131r\u0131mda i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131.<br \/>\nH\u0259rbi texnikada az\u0259rbaycanl\u0131lardan \u00fcst\u00fcn olan erm\u0259nil\u0259r 1991-ci ilin oktyabr\u0131ndan 1992-c\u0131 ilin yanvar\u0131nad\u0259k Xocal\u0131 rayonunun C\u0259milli, Me\u015f\u0259li k\u0259ndl\u0259ri, Xank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259rinin K\u0259rkicahan q\u0259s\u0259b\u0259si, A\u011fdam rayonunun Imar\u0259t Q\u0259rv\u0259nd k\u0259ndi, Xocav\u0259nd rayonunun Xocav\u0259nd, Tu\u011f k\u0259ndl\u0259ri, ke\u00e7mi\u015f Hadrut rayonunun Axullu, Salak\u0259tin k\u0259ndl\u0259ri, Goranboy rayonunun Ball\u0131qaya v\u0259 Ba\u015fq\u0131\u015flaq k\u0259ndl\u0259ri erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edil\u0259r\u0259k yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, m\u0259hv edilmi\u015fdi.<br \/>\nXocal\u0131 q\u0259tliam\u0131 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 erm\u0259nil\u0259r Xocav\u0259nd rayonunun Qarada\u011fl\u0131, \u018fmirallar, A\u011fd\u0259r\u0259 rayonunun Umudlu, \u015eu\u015fa rayonunun Mal\u0131b\u0259yli, Qu\u015f\u00e7ular k\u0259ndl\u0259rini h\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u00fcha\u00acsir\u0259y\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131lar. Strateji c\u0259h\u0259td\u0259n \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti olan bu ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rin\u0259 ged\u0259n ke\u00e7idl\u0259r, yollar erm\u0259ni silah\u00acl\u0131lar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n tutulmu\u015fdu. Onlar bu yerl\u0259ri z\u0259bt etm\u0259kl\u0259 Qara\u00acba\u011f\u0131n \u015fimal\u0131ndan c\u0259nubuna, \u015f\u0259rqind\u0259n q\u0259rbin\u0259 s\u0259rb\u0259st h\u0259r\u0259k\u0259t imkan\u0131 \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259rdil\u0259r. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n h\u0259rbi texnikas\u0131n\u0131n, silah v\u0259 sursat\u0131n daim \u00e7at\u0131\u015fmamas\u0131 erm\u0259ni terror\u00e7ular\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00acd\u0259n-g\u00fcn\u0259 g\u00fccl\u0259n\u0259n h\u00fccumlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqda \u00e7\u0259tinlik yarad\u0131rd\u0131.<br \/>\n1992-ci ilin yanvar\u0131n 21-d\u0259 Qaybal\u0131, fevral\u0131n 12-d\u0259 Qu\u015f\u00e7ular v\u0259 Mal\u0131b\u0259yli, fevral\u0131n 17-d\u0259 is\u0259 Qarada\u011fl\u0131 k\u0259ndl\u0259ri erm\u0259nil\u0259r t\u0259rfind\u0259n z\u0259bt edilib yand\u0131r\u0131ld\u0131.<br \/>\nErm\u0259nil\u0259r fevral\u0131n 11-d\u0259 be\u015f aya yax\u0131n m\u00fchasir\u0259d\u0259 saxlad\u0131\u011f\u0131 \u015eu\u015fa rayonunun Mal\u0131b\u0259yli v\u0259 Qu\u015f\u00e7ular k\u0259ndl\u0259rin\u0259 \u00fc\u00e7 t\u0259r\u0259fd\u0259n tanklar v\u0259 zirehli ma\u015f\u0131nlarla h\u00fccum etmi\u015fdil\u0259r.<br \/>\nYerli sakinl\u0259r, k\u0259ndl\u0259rin m\u00fchafiz\u0259sind\u0259 dayanm\u0131\u015f milis i\u015f\u00e7i\u00acl\u0259ri v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 ciddi m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6s\u00act\u0259r\u00acm\u0130\u015fl\u0259r. Lakin q\u00fcvv\u0259l\u0259r nisb\u0259ti qeyri-b\u0259rab\u0259r oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 t\u0259dric\u0259n geri \u00e7\u0259kilm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olmu\u015flar. Bu h\u00fccum zaman\u0131 28 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcp\u00fclm\u00fc\u015f, 39 n\u0259f\u0259r a\u011f\u0131r yaralanm\u0131\u015f, bir ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259r is\u0259 erm\u0259ni quldurlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n girov g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<br \/>\nY\u00fczl\u0259rl\u0259 sakin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qad\u0131nlar v\u0259 u\u015faqlar da\u011flara \u00e7\u0259kilmi\u015f, me\u015f\u0259 il\u0259 A\u011fdam rayonunun G\u00fclabl\u0131 k\u0259ndin\u0259 \u00fcz tutmu\u015fdular. Yollar is\u0259 \u018fsg\u0259ran rayonunun Harov k\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan ke\u00e7irdi. M\u0259s\u0259l\u0259d\u0259n x\u0259b\u0259rdar olan erm\u0259nil\u0259r yolu k\u0259s\u0259r\u0259k onlar\u0131 yenid\u0259n g\u00fcll\u0259y\u0259 tutmu\u015fdular. Bir ne\u00e7\u0259 saat davam ed\u0259n at\u0131\u015fmadan sonra m\u00fchasir\u0259ni yar\u0131b s\u0259h\u0259r\u0259 yax\u0131n A\u011fdam\u0131n G\u00fclabl\u0131 k\u0259ndin\u0259 g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdu. Mal\u0131b\u0259yli v\u0259 Qu\u015f\u00e7ular k\u0259ndind\u0259n 4 min adam did\u0259rgin sal\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 respublikan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rin\u0259 p\u0259nah aparmal\u0131 olmu\u015fdu.<br \/>\nErm\u0259nil\u0259r Qarada\u011fl\u0131 k\u0259ndini i\u015f\u011fal ed\u0259rk\u0259n x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015fl\u0259r. Strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n bu k\u0259nd 4 il (1988-1992) \u0259rzind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0259hr\u0259mancas\u0131na m\u00fcbariz\u0259 aparm\u0131\u015f v\u0259 77 n\u0259f\u0259r \u015f\u0259hid vermi\u015fdir.<br \/>\n1992-ci il 15-17 fevralda \u00fc\u00e7 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 a\u011f\u0131r d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n sonra erm\u0259nil\u0259r bu k\u0259ndi i\u015f\u011fal edib b\u00fcsb\u00fct\u00fcn yand\u0131r\u0131b m\u0259hv etdil\u0259r. Erm\u0259ni fa\u015fistl\u0259ri d\u00f6y\u00fc\u015f zaman\u0131 a\u011f\u0131r yaralanan v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259 bilm\u0259diyind\u0259n \u0259sir d\u00fc\u015f\u0259n 48 n\u0259f\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131 r\u0259hm etm\u0259d\u0259n x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirdil\u0259r.<br \/>\nErm\u0259nil\u0259r Rus ordusunun 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 alay\u0131n\u0131n h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n v\u0259 h\u0259rbi texnikas\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 hans\u0131 \u0259razini tuturdularsa, orada n\u0259inki bir n\u0259f\u0259r d\u0259 olsun az\u0259rbaycanl\u0131 qalm\u0131r, dinc \u0259halini \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, h\u0259tta maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259rini da\u011f\u0131d\u0131r, k\u0259ndl\u0259ri yerl\u0259 yeksan edir, bir s\u00f6zl\u0259 yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f torpaq siyas\u0259ti apar\u0131rd\u0131lar. Bilavast\u0259 Rus Ordusunun 366-c\u0131 alay\u0131nn\u0131n d\u00f6y\u00fc\u015f texnikas\u0131-n\u0131n k\u00f6m\u0259kli il\u0259 1992-ci il fevral ay\u0131n\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 XX y\u00fczilin II yar\u0131s\u0131nda Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin tarixind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck faci\u0259-Xocal\u0131 q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 ba\u015f verdi.<br \/>\nT\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bu g\u00fcn\u0259 kimi ra366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 teror alay\u0131n\u0131n ovaxtki he\u00e7 bir komandiri Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259tm\u0259sind\u0259 bilav\u0259st\u0259 i\u015ftirak etdiyl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn cinayy\u0259t m\u0259suliy\u0259tin\u0259 c\u0259lb edilm\u0259mi\u015fdir.<br \/>\nXat\u0131rladaq ki, 1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fchasir\u0259d\u0259 saxlan\u0131lm\u0131\u015f Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri ke\u00e7mi\u015f Sovet ordusunun 366-c\u0131 teror\u00e7u motoat\u0131c\u0131 alay\u0131n\u0131n birba\u015fa i\u015ftirak\u0131 il\u0259 h\u00fccuma m\u0259ruz qal\u0131b, \u015f\u0259h\u0259r da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, dinc v\u0259 g\u00fcnahs\u0131z insanlar g\u00fcll\u0259-baran edilib, qocalara, qad\u0131nlara, u\u015faqlara aman verilm\u0259yib. O qanl\u0131 gec\u0259d\u0259 613 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Onlar\u0131n aras\u0131nda 83 u\u015faq, 106 qad\u0131n olub. \u015e\u0259hidl\u0259rin 56 n\u0259f\u0259ri x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirilib, 8 ail\u0259 tamamil\u0259 m\u0259hv edilib, 25 u\u015faq h\u0259r iki, 130 u\u015faq is\u0259 bir valideynini itirib.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u201cBeyn\u0259lmil\u0259l\u00e7i \u018flil D\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r\u201d Fondunun m\u0259tbuat xidm\u0259ti<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259tm\u0259sind\u0259n 24 il \u00f6t\u00fcr. H\u0259r il oldu\u011fu kimi, bu il d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131nda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259sind\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n ild\u00f6n\u00fcm\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 an\u0131m t\u0259dbirl\u0259ri ke\u00e7irilir, soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259si yad edilir, Erm\u0259nistan\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi bu d\u0259h\u015f\u0259tli faci\u0259 bar\u0259d\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 dol\u011fun m\u0259lumatlar verilir. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-18275","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edeb"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18275","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18275"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18275\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18276,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18275\/revisions\/18276"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18275"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18275"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}