{"id":18964,"date":"2016-03-29T15:00:55","date_gmt":"2016-03-29T11:00:55","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=18964"},"modified":"2016-03-29T15:46:58","modified_gmt":"2016-03-29T11:46:58","slug":"yalcin-yucel-yazin-insaninin-sorumlulugu-deneme","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=18964","title":{"rendered":"Yal\u00e7\u0131n Y\u00dcCEL.&#8221;YAZIN \u0130NSANININ SORUMLULU\u011eU&#8221; (Deneme)"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/175054_178868168822977_4360000_o.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/175054_178868168822977_4360000_o-239x300.jpg\" alt=\"175054_178868168822977_4360000_o\" width=\"239\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-14492\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/175054_178868168822977_4360000_o-239x300.jpg 239w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/175054_178868168822977_4360000_o-817x1024.jpg 817w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/175054_178868168822977_4360000_o.jpg 1634w\" sizes=\"auto, (max-width: 239px) 100vw, 239px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Azerbaycan\u0131n K\u00fclt\u00fcr ve Edebiyat Portal\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye temssilcisi<\/p>\n<p>   YAZIN  \u0130NSANININ  SORUMLULU\u011eU<\/p>\n<p>       Dostoyevski der ki: \u201cHer insan herkes kar\u015f\u0131s\u0131nda her \u015feyden sorumludur.\u201d \u00c7a\u011fda\u015f d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve buna ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7a\u011fda\u015f sanat anlay\u0131\u015f\u0131 sanat\u00e7\u0131ya \u00f6zellikle de yazara b\u00fcy\u00fck sorumluluklar y\u00fcklemi\u015ftir. Yazar\u0131n y\u00fcre\u011fi halk\u0131yla birlikte \u00e7arpm\u0131\u015f, halk\u0131n bilin\u00e7lenmesine \u00f6nderlik etmi\u015f, halk\u0131n direniminde onun yan ba\u015f\u0131nda yer alm\u0131\u015f, bu y\u00fczdende haks\u0131zl\u0131k yapan, ezen kitlenin h\u0131\u015fm\u0131na u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum daha da g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r sanat\u00e7\u0131y\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc sanat s\u00fcrekli bir bask\u0131n\u0131n sonucudur. B\u00fcy\u00fck sanat\u00e7\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcn olu\u015fturdu\u011fu engeli kendisine at\u0131\u015f potas\u0131 yapan adamd\u0131r. Bir de sahte yazarlar vard\u0131r; kendini yazar sayan, \u00f6yle g\u00f6z\u00fckenler\u2026<br \/>\n       \u201cYazar yaz\u0131yorsa, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn hep tehlikede oldu\u011fu bir d\u00fcnyada, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc belirtme ve ona seslenme g\u00f6revini \u00fcst\u00fcne alm\u0131\u015f demektir. Bu ortama girmeyen bir yazar su\u00e7ludur. Sade su\u00e7lu olmakla kalmaz, \u00e7ok ge\u00e7meden yazar olmaktan da \u00e7\u0131kar. \u0130nsan bir \u015feyler s\u00f6yleyece\u011fim diye yazar olmaz, o bir \u015feyleri belli bir bi\u00e7imde s\u00f6ylemek i\u00e7in olur.\u201d Diyen J.P.Sartre yaz\u0131n insan\u0131n\u0131n sorumlulu\u011funu da kesin \u00e7izgilerle ortaya koyar. Yine bu konuda kalemine \u00f6zl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceler ak\u0131tm\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve felsefeci Nermi Uygur\u2019un birka\u00e7 c\u00fcmlesini de yans\u0131tmadan ge\u00e7mek istemiyorum: \u201c Yazar, tepeden d\u00fc\u015fen ta\u015f gibi, esmekten ba\u015fka bir \u015feyi olmayan r\u00fczgar gibi, d\u00fcz yolda yuvarlanan tekerlek gibi, akan su, \u00e7\u00f6ken sis, parlayan g\u00fcne\u015f gibi olmal\u0131: \u00f6dev diye zorlamayla de\u011fil, kendili\u011finden; \u00f6d\u00fcl i\u00e7in de\u011fil, ger\u00e7ek \u00f6zden geldi\u011fi i\u00e7in yazmal\u0131. Ya\u015fant\u0131y\u0131 ka\u011f\u0131da g\u00f6mmek de\u011fildir yazarl\u0131k. Ya\u015fant\u0131y\u0131 , okununca yeniden ya\u015fanacak bi\u00e7imde yok olup gitmekten kurtarana yazar denir. Bunu da yazar ancak okurla ba\u015farabilir.\u201d<br \/>\n       Sanat\u0131n ve edebiyat\u0131n toplum \u00fczerinde etkinli\u011fi elbet ki \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bu etkinlikte yazarlar, sanat\u00e7\u0131lar insanlar\u0131n var olma ve hak elde etme \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n birer par\u00e7as\u0131d\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc sanat, edebiyat damarlar\u0131n\u0131 besleyen as\u0131l g\u00fc\u00e7 insan ya\u015fam\u0131ndan ve tarihsel olgulardan kaynaklanmaktad\u0131r. Sorunlar\u0131n bir su ayg\u0131r\u0131 gibi b\u00fcy\u00fcmesi ve \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcncenin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 durumunda yazar bir kalkan korumas\u0131yla girer araya. Toplumu kendi b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7erisinde do\u011fa-insan, insan-\u00fcretim ili\u015fkileri konumunda kalemine al\u0131r. \u0130nsan\u0131n kendine ve al\u0131n terine yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmesini \u00f6nler. Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 bir davran\u0131\u015f ortaya koyup bunun \u00e7abas\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Haks\u0131zl\u0131k tepelerine savunma s\u00f6zc\u00fckleri g\u00f6nderir. Bu haks\u0131zl\u0131klar\u0131 g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na seriverir. Boileau\u2019un: \u201cSanat\u0131n aynas\u0131nda g\u00fczelle\u015fmeyen hi\u00e7bir canavar yoktur.\u201d s\u00f6z\u00fc sanat\u00e7\u0131n\u0131n toplum ya\u015fam\u0131ndaki giz dolu \u00f6nemini de g\u00f6k\u00e7ek bir duyguyla belirtmektedir.<br \/>\n       Yazar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 malzeme dildir. Ancak ozan bu malzemeyi \u00f6zg\u00fcn bir bi\u00e7imde kullan\u0131r. Yazar\u0131n malzemesi olan s\u00f6zc\u00fckler ya\u015fam\u0131n i\u00e7inden d\u00fc\u015f\u00fcnce kalemine gelirken \u00fczerlerindeki anlam y\u00fck\u00fcn\u00fc de birlikte getirirler. Yenilik\u00e7i bir yazar kulland\u0131\u011f\u0131 \u00f6z suyunu halk\u0131n\u0131n yarat\u0131c\u0131 b\u00fct\u00fcnl\u00fck k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden al\u0131r; bu birikimi kendi \u00f6z\u00fc ve yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kucakla\u015ft\u0131r\u0131r. Yazar i\u00e7indeki bu sonsuz g\u00fczellikteki k\u0131r yamac\u0131n\u0131 insanlar\u0131na sunarken de son derece c\u00f6merttir. Nice \u015fiirler vard\u0131r ki d\u00fc\u015f\u00fcnce penceremizi her a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131zda derinlerde buluruz kendimizi. Zaman olur sevin\u00e7 dallar\u0131nda u\u00e7u\u015fan ku\u015flar, zamansa g\u00f6zya\u015f\u0131 oluruz. B\u00f6ylesi duygularla baz\u0131 ozanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u015fiirlerinin s\u00f6zc\u00fck bah\u00e7elerinde gezdirmek istiyorum sizi: \u201cpencereyi a\u00e7t\u0131m\/elma a\u011fac\u0131 ser\u00e7e c\u0131v\u0131lt\u0131s\u0131\/ve kedi\/g\u00fcne\u015fle d\u00f6k\u00fcld\u00fcler sabaha\u201d(Ahmet \u00d6zer), \u201cBir virg\u00fcl dilimin ucunda\/Ezik ve kekremsi\/Her b\u00fct\u00fcne meydan okuyan!\u201d(Oktay Rifat),\u201d\u015eiir bir \u00e7\u0131ng\u0131rakt\u0131r, diyor\/Ne t\u00fcrl\u00fc cay\u0131rt\u0131 koparsa\/Kopsun ya da susmu\u015flu\u011fun en\/Koyusunda \u00e7al\u0131p durur hep\/Avucumda\u201d(Sabahattin Kudret Aksal), \u201cben sana mecburum bilemezsin\/ad\u0131n\u0131 m\u0131h gibi akl\u0131mda tutuyorum\/b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e b\u00fcy\u00fcyor g\u00f6zlerin\/ben sana mecburum bilemezsin\/i\u00e7imi seninle \u0131s\u0131t\u0131yorum\u201d(Attila \u0130lhan), \u201cAn\u0131lar, k\u00fcll\u00fc karanl\u0131k\/Ars\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 soka\u011f\u0131n\/Unutmak istesek de\/Pe\u015fimizden geliyor\u201d(G\u00fclten Ak\u0131n), \u201c\u00d6mr\u00fcn\u00fcz ta\u015f olsa da gide gide yorulur\/Bir g\u00fcn \u00f6l\u00fcme \u00e7\u0131kar bu yolun k\u0131vr\u0131mlar\u0131\/Ne kald\u0131r\u0131mlar kadar seni anlayan olur\/Ne senin anlad\u0131\u011f\u0131n kadar kald\u0131r\u0131mlar\u0131\u201d(Necip Faz\u0131l K\u0131sak\u00fcrek), \u201cBu y\u0131l gene g\u00fcz\/Ge\u00e7er gibi bir sava\u015f\u0131n \u00e7at\u0131 kat\u0131ndan\/Yak\u0131p g\u00fcn\u00fc birli\u011fin kur\u015funi tozlar\u0131n\u0131\u201d(Sezai Karako\u00e7), \u201cG\u00fcnler g\u00fcnlere benziyor bazen\/Ate\u015f yakm\u0131\u015ft\u0131k re\u00e7ine kokuyordu elim\/Ve sesler: Bir \u00e7avlan vard\u0131 da sanki\/Ba\u015fka g\u00fcnlere kalmad\u0131 a\u00e7t\u0131m g\u00fcne\u015fi\u201d(Adil \u0130zci), \u201cNeydi damarlar\u0131m\u0131zda \u00e7o\u011falan, \u00e7o\u011falan\/Neydi bu tepenin ard\u0131?\/\u0130\u00e7imizde sadece vatan de\u011fil\/Yery\u00fcz\u00fc kadar bir \u015fey vard\u0131\/Ate\u015f mi gelirmi\u015f, yel mi esermi\u015f\/Ak\u0131yoruz, hayat\u0131m\u0131z nerde pek belli de\u011fil\/Kurtulmu\u015fuz bedenden art\u0131k\/Kimse ayakl\u0131, elli de\u011fil\u201d(Faz\u0131l H\u00fcsn\u00fc Da\u011flarca), \u201cNeylersin \u00f6l\u00fcm herkesin ba\u015f\u0131nda\/Uyudun uyanmad\u0131n olacak\/Kim bilir nerde, nas\u0131l, ka\u00e7 ya\u015f\u0131nda\/Bir namazl\u0131k saltanat\u0131n olacak\/Taht misali o musalla ta\u015f\u0131nda\u201d(Cahit S\u0131tk\u0131 Taranc\u0131)\u201dO\u011fullar\u0131 gibiydik o kondular\u0131n\/B\u0131\u00e7akla \u00e7izilmi\u015f y\u00fczleri\/Yaz\u0131lmam\u0131\u015f tarihi kentin\/Yan\u0131ndan ge\u00e7erken denizin\/Gizleyemezdik utanc\u0131m\u0131z\u0131\/Oysa haz\u0131rd\u0131k g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc\/S\u0131rt\u0131m\u0131zda ta\u015f\u0131maya\u201d(Mehmet Ba\u015faran)<br \/>\n       Bir yaz\u0131n\u0131n yaz\u0131 olmas\u0131, bir \u015fiirin \u015fiir olmas\u0131 i\u00e7in yetkin bir d\u00fc\u015f\u00fcncede olgunla\u015fmas\u0131 gerekir. Y\u0131llar  ge\u00e7se de insanlar\u0131n y\u00fcreklerinden ayr\u0131lmayan yaz\u0131lar, \u015fiirler ve resimler art\u0131k \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011fe eri\u015fmi\u015flerdir. Ya o olu\u015fumlar\u0131 kalemlerine yans\u0131tan o \u00f6zl\u00fc insanlar, yan\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n en sa\u011flam dostlar\u0131 onlar de\u011fil midir? T\u00fcrk toplumuna kurtulu\u015f yolunda \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015f, T\u00fcrk insan\u0131n\u0131n duygular\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irmi\u015f, \u0130stiklal Mar\u015f\u0131\u2019yla tarihimize bizleri s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011flam\u0131\u015f bir Mehmed Akif Ersoy\u2019u T\u00fcrk toplumu unutmam\u0131\u015ft\u0131r ve de unutmayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o sorumlulu\u011funu yerine getiren yazarlar\u0131m\u0131zdand\u0131r.<br \/>\n       Niyedir ozanlar\u0131n, yazarlar\u0131n hi\u00e7bir engel tan\u0131madan \u201cyeni olu\u015fumlar \u00fcretmek\u201d isteyi\u015fleri? Niyedir kendilerini \u201camans\u0131z bir yar\u0131\u015f\u201d i\u00e7ine koymalar\u0131? Ben ozanlar\u0131n, yazarlar\u0131n topluma kar\u015f\u0131 olan sorumluluklar\u0131n\u0131 zaman\u0131n s\u0131rt\u0131na y\u00fckleyerek, gelece\u011fi g\u00fczel k\u0131lma isteyi\u015flerine ba\u011fl\u0131yorum bunu. Elbet ki rahat\u0131na d\u00fc\u015fk\u00fcn ki\u015filerin i\u015fi de de\u011fil edebiyat: Ger\u00e7ekleri d\u00fcrt\u00fckleyip uyand\u0131racaks\u0131n; yine ger\u00e7ekleri s\u00f6yledi\u011finde yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lacaks\u0131n; bindi\u011fin dal\u0131 keseceksin; herkesin sustu\u011fu bir yerde \u00e7\u0131k\u0131p konu\u015facaks\u0131n; sorunlar yoku\u015funda nefes nefese kalacaks\u0131n. T\u00fcm bu g\u00fc\u00e7l\u00fckler bir yazar\u0131 her an bekleyecek konular olacaklar.<br \/>\n       Sanat\u0131n i\u015flevlerinden biri de, insan\u0131 insana tan\u0131tmakt\u0131r. Yaz\u0131n insan\u0131 yap\u0131tlar\u0131yla ula\u015f\u0131r okuyucusuna. Yaz\u0131n yoluyla bir toplumun insanlar\u0131n\u0131 ba\u015fka toplumlar\u0131n insanlar\u0131 tan\u0131m\u0131\u015f olur. \u00c7ehov\u2019la, Gorki\u2019yle, Tolstoy ve Dostoyevski\u2019yle Rus insan\u0131n\u0131, Balzac, Zola, Flaubert\u2019le Frans\u0131z insan\u0131n\u0131 tan\u0131r\u0131z. Tan\u0131mak sevmenin de ilk ad\u0131m\u0131d\u0131r. Yazar yap\u0131t\u0131yla sava\u015fa kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar. E\u011fer d\u00fcnyada sanat birikimleri t\u00fcm insanlara ula\u015fm\u0131\u015f olsayd\u0131 \u015fimdi bar\u0131\u015ftan s\u00f6z edilirdi. Bug\u00fcn sava\u015fmaya y\u00f6nelik insanlar\u0131 ele alacak olursak onlar\u0131n \u00e7o\u011funlukla sanat yap\u0131tlar\u0131ndan uzak d\u00fc\u015ft\u00fcklerini anlar\u0131z. B\u00fcy\u00fck yazarlar ve sanat\u00e7\u0131lar azal\u0131m g\u00f6sterdik\u00e7e dil k\u00f6t\u00fcle\u015fecek, k\u00fclt\u00fcr ise soysuzla\u015facakt\u0131r. As\u0131l korkulacak olansa insanl\u0131\u011f\u0131n yitip gitmesidir ku\u015fkusuz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Azerbaycan\u0131n K\u00fclt\u00fcr ve Edebiyat Portal\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye temssilcisi YAZIN \u0130NSANININ SORUMLULU\u011eU Dostoyevski der ki: \u201cHer insan herkes kar\u015f\u0131s\u0131nda her \u015feyden sorumludur.\u201d \u00c7a\u011fda\u015f d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve buna ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7a\u011fda\u015f sanat anlay\u0131\u015f\u0131 sanat\u00e7\u0131ya \u00f6zellikle de yazara b\u00fcy\u00fck sorumluluklar y\u00fcklemi\u015ftir. Yazar\u0131n y\u00fcre\u011fi halk\u0131yla birlikte \u00e7arpm\u0131\u015f, halk\u0131n bilin\u00e7lenmesine \u00f6nderlik etmi\u015f, halk\u0131n direniminde onun yan ba\u015f\u0131nda yer alm\u0131\u015f, bu y\u00fczdende [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-18964","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkiy-dbiyyati"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18964"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18964\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18967,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18964\/revisions\/18967"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18964"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}