{"id":18980,"date":"2016-03-30T12:00:44","date_gmt":"2016-03-30T08:00:44","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=18980"},"modified":"2016-04-16T16:39:13","modified_gmt":"2016-04-16T12:39:13","slug":"niy%c9%99-yaxsi-insan-olmaliyam","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=18980","title":{"rendered":"Niy\u0259 \u201cyax\u015f\u0131 insan\u201d olmal\u0131yam?"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/niye-yaxsi-insan-olmaliyam-1cD.jpg\" rel=\"attachment wp-att-18986\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/niye-yaxsi-insan-olmaliyam-1cD-300x225.jpg\" alt=\"niye-yaxsi-insan-olmaliyam-1cD\" width=\"300\" height=\"225\" class=\"alignnone size-medium wp-image-18986\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/niye-yaxsi-insan-olmaliyam-1cD-300x225.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/niye-yaxsi-insan-olmaliyam-1cD.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u0130nsanlar, ad\u0259t\u0259n, 2 qrupa ayr\u0131l\u0131r: \u201cyax\u015f\u0131 insanlar\u201d v\u0259 \u201cpis insanlar\u201d. M\u00fclayim, yard\u0131msev\u0259r, m\u0259rh\u0259m\u0259tli, d\u00fcr\u00fcst, s\u0259mimi insanlar \u201cyax\u015f\u0131 insanlar\u201d qrupuna daxildirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar, ad\u0259t\u0259n, 2 qrupa ayr\u0131l\u0131r: \u201cyax\u015f\u0131 insanlar\u201d v\u0259 \u201cpis insanlar\u201d. M\u00fclayim, yard\u0131msev\u0259r, m\u0259rh\u0259m\u0259tli, d\u00fcr\u00fcst, s\u0259mimi insanlar \u201cyax\u015f\u0131 insanlar\u201d qrupuna daxildirl\u0259r. \u201cPis insanlar\u201d qrupuna is\u0259 qatil v\u0259 zal\u0131m insanlardan tutmu\u015f yalan dan\u0131\u015fan, qeyb\u0259t ed\u0259n insanlara q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259xsl\u0259r daxil edilir. Sevil\u0259nl\u0259r is\u0259 m\u0259hz birinci qrupa, y\u0259ni \u201cyax\u015f\u0131 insanlar\u201d qrupuna daxil olanlard\u0131r. <\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 bel\u0259 ik\u0259n niy\u0259 insanlar\u0131n b\u0259zil\u0259ri, h\u0259tta \u0259ks\u0259riyy\u0259ti ikinci yolu se\u00e7ir? Niy\u0259 sevm\u0259k v\u0259 sevilm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, pislik ed\u0259r\u0259k nifr\u0259t v\u0259 sevgisizlik qazanma\u011f\u0131 daha \u00fcst\u00fcn tuturlar? <\/p>\n<p>H\u0259r insan h\u0259yat\u0131nda bu c\u00fcr insanlarla m\u00fctl\u0259q rastla\u015f\u0131b. \u0130nsanlar\u0131n ikinci yola \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259l\u0259rinin s\u0259b\u0259bi hadis\u0259l\u0259ri d\u00fcny\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rl\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259ridir. Bunu sad\u0259 misalla bel\u0259 izah ed\u0259 bil\u0259rik. \u0130ki n\u0259f\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, biri kas\u0131b, dig\u0259ri varl\u0131 olsun. Birinin he\u00e7 n\u0259yi, dig\u0259rinin is\u0259 evi, ma\u015f\u0131n\u0131, v\u0259zif\u0259si olsun. Var-d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131, ikinci \u015f\u0259xsin q\u0259ddar v\u0259 soyuqqanl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259k. Bel\u0259 olan halda, var-d\u00f6vl\u0259ti olmayan insan yax\u015f\u0131l\u0131q etm\u0259kd\u0259n vaz ke\u00e7ir v\u0259 \u201cyax\u015f\u0131 insan olub n\u0259 qazanm\u0131\u015fam?\u201d, \u201cN\u0259 d\u0259y\u0259r verilib ki m\u0259n\u0259\u201d, \u201cBax, filank\u0259s pis adamd\u0131r, amma h\u0259r \u015feyi var\u201d d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r\u0259k pessimizm\u0259 qap\u0131l\u0131r. Bu, do\u011fru olmayan se\u00e7imdir. <\/p>\n<p>Allah M\u00fclk sur\u0259sinin 2-ci ay\u0259sind\u0259 \u201c\u018fm\u0259l bax\u0131m\u0131ndan hans\u0131n\u0131z\u0131n daha yax\u015f\u0131 oldu\u011funuzu s\u0131namaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fc v\u0259 h\u0259yat\u0131 yaradan Odur&#8230;\u201d dey\u0259 buyurur. \u0130nsan he\u00e7 vaxt unutmamal\u0131d\u0131r ki,  bu d\u00fcnyada biz\u0259 veril\u0259n h\u0259r \u015fey m\u00fcv\u0259qq\u0259tidir v\u0259 imtahan \u00fc\u00e7\u00fcn verilib. B\u00fct\u00fcn nem\u0259tl\u0259rin \u0259sil sahibi Allahd\u0131r. Var-d\u00f6vl\u0259ti olan, \u00fcst\u00fcn kimi g\u00f6r\u00fcn\u0259n kims\u0259l\u0259ri is\u0259 Allah m\u00fc\u0259yy\u0259n hikm\u0259tl\u0259 yarada bil\u0259r:<\/p>\n<p>Biz onlardan \u0259vv\u0259l var-d\u00f6vl\u0259t v\u0259 zahiri g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fc\u0259 onlardan daha \u00fcst\u00fcn olan ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 n\u0259sill\u0259ri m\u0259hv etdik. (M\u0259ry\u0259m sur\u0259si, 74)<\/p>\n<p>H\u0259r birimiz bu d\u00fcnyaya imtahan olunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lmi\u015fik v\u0259 yax\u015f\u0131l\u0131q etm\u0259kl\u0259 m\u0259suluq. Yax\u015f\u0131l\u0131q bu d\u00fcnyada m\u00f6vqe v\u0259 pul \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn edilm\u0259m\u0259lidir. Yax\u015f\u0131l\u0131q ancaq v\u0259 ancaq Allah \u00fc\u00e7\u00fcn, y\u0259ni Allah\u0131n sevgisini v\u0259 raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 qazanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn edilm\u0259lidir. Uca Allah is\u0259 bunun \u0259v\u0259zind\u0259 s\u0259mimi c\u0259hd ed\u0259n qullar\u0131n\u0131 C\u0259nn\u0259ti il\u0259 m\u00fcjd\u0259l\u0259yir: <\/p>\n<p>\u0130man g\u0259tirib yax\u015f\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u0259nl\u0259r is\u0259 C\u0259nn\u0259t sakinl\u0259ridir. Onlar orada \u0259b\u0259di qalacaqlar! (B\u0259q\u0259r\u0259 sur\u0259si, 82)<\/p>\n<p>\u0130nsan ke\u00e7ici d\u00fcnya mal\u0131na sahib olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 yax\u015f\u0131l\u0131q etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259m\u0259lidir. \u018fksin\u0259, daha da \u015f\u00f6vql\u0259nm\u0259li v\u0259 israrla yax\u015f\u0131l\u0131q etm\u0259y\u0259, g\u00f6z\u0259l \u0259xlaq\u0131 \u2013 Quran \u0259xlaq\u0131n\u0131 ya\u015fama\u011fa davam etm\u0259lidir. Bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 m\u00fcharib\u0259l\u0259r, qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131q ba\u015f al\u0131b gedir. Bir-birin\u0259 yard\u0131m etm\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259nl\u0259r, z\u00fclmd\u0259n v\u0259 \u00f6l\u00fcm qorxusundan evini, m\u0259ml\u0259k\u0259tini qoyub qa\u00e7an m\u0259zlum insanlar\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 qap\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6rt\u0259nl\u0259r bir g\u00fcn etdikl\u0259ri soyuqqanl\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin hesab\u0131n\u0131 <\/p>\n<p>Allaha ver\u0259c\u0259kl\u0259rini unutmamal\u0131d\u0131rlar. M\u00fcs\u0259lman olan v\u0259 Allaha iman g\u0259tir\u0259n \u015f\u0259xs is\u0259 ke\u00e7 vaxt bel\u0259 m\u0259suliyy\u0259tin alt\u0131na girm\u0259z v\u0259 d\u00fcnyada ax\u0131d\u0131lan h\u0259r damla qandan m\u0259sul oldugunu bil\u0259r\u0259k yax\u015f\u0131l\u0131q etm\u0259kd\u0259n \u0259sla v\u0259 \u0259sla vaz ke\u00e7m\u0259z.   <\/p>\n<p>N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 insan olmal\u0131yam? \u00c7\u00fcnki m\u0259ni Allah yarad\u0131b, Allah yax\u015f\u0131l\u0131q etm\u0259yimi ist\u0259yir, Allah yax\u015f\u0131l\u0131q ed\u0259nl\u0259ri sevir. Yax\u015f\u0131l\u0131q etm\u0259k h\u0259m insan\u0131n ruhuna z\u00f6vq verir, h\u0259m \u0259traf\u0131ndak\u0131 insanlara xo\u015f t\u0259sir edir, \u0259n \u0259sas\u0131 is\u0259, insan s\u0259mimi olaraq etdiyi h\u0259r yax\u015f\u0131 \u0259m\u0259linin m\u00fcqabilind\u0259 axir\u0259td\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131q g\u00f6r\u0259c\u0259k in\u015faAllah. <\/p>\n<p>Yuxar\u0131da yaz\u0131lanlardan da bel\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259k olar ki, he\u00e7 bir \u201cm\u0259nfi\u201d hadis\u0259, he\u00e7 bir \u201cm\u0259nfi\u201d m\u00fcnasib\u0259t bizi \u201cyax\u015f\u0131 insan\u201d olmaqdan v\u0259 g\u00f6z\u0259l \u0259xlaqda q\u0259tiyy\u0259tli olmaqdan yay\u0131nd\u0131rmamal\u0131d\u0131r. Bu d\u00fcnyaya g\u0259li\u015f m\u0259qs\u0259dimiz Allaha qulluq etm\u0259k v\u0259 g\u00f6z\u0259l \u0259xlaq g\u00f6st\u0259rm\u0259kdir, bel\u0259likl\u0259, pisliy\u0259 pislikl\u0259 yox, yax\u015f\u0131l\u0131qla cavab verm\u0259liyik. Uca Allah bir ay\u0259sind\u0259 bel\u0259 buyurur:<\/p>\n<p>Yax\u015f\u0131l\u0131qla pislik eyni ola bilm\u0259z. S\u0259n (pisliyi) yax\u015f\u0131l\u0131qla d\u0259f et! O zaman s\u0259ninl\u0259 \u0259dav\u0259t aparan kims\u0259 sanki yax\u0131n bir dost olar. (Fussil\u0259t sur\u0259si, 34)<\/p>\n<p>V\u0259fa M\u0259mm\u0259dova<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsanlar, ad\u0259t\u0259n, 2 qrupa ayr\u0131l\u0131r: \u201cyax\u015f\u0131 insanlar\u201d v\u0259 \u201cpis insanlar\u201d. M\u00fclayim, yard\u0131msev\u0259r, m\u0259rh\u0259m\u0259tli, d\u00fcr\u00fcst, s\u0259mimi insanlar \u201cyax\u015f\u0131 insanlar\u201d qrupuna daxildirl\u0259r. \u0130nsanlar, ad\u0259t\u0259n, 2 qrupa ayr\u0131l\u0131r: \u201cyax\u015f\u0131 insanlar\u201d v\u0259 \u201cpis insanlar\u201d. M\u00fclayim, yard\u0131msev\u0259r, m\u0259rh\u0259m\u0259tli, d\u00fcr\u00fcst, s\u0259mimi insanlar \u201cyax\u015f\u0131 insanlar\u201d qrupuna daxildirl\u0259r. \u201cPis insanlar\u201d qrupuna is\u0259 qatil v\u0259 zal\u0131m insanlardan tutmu\u015f yalan dan\u0131\u015fan, qeyb\u0259t ed\u0259n insanlara q\u0259d\u0259r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-18980","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18980","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18980"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18980\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18987,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18980\/revisions\/18987"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}