{"id":19291,"date":"2016-04-12T06:00:31","date_gmt":"2016-04-12T02:00:31","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=19291"},"modified":"2016-04-12T14:15:02","modified_gmt":"2016-04-12T10:15:02","slug":"istiklal-marsi-yazari-mehmet-akif-ersoy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=19291","title":{"rendered":"\u0130stikl\u00e2l Mar\u015f\u0131&#8217; Yazar\u0131 Mehmet \u00c2kif Ersoy"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/MEHMETAKIFERSOY.jpg\" rel=\"attachment wp-att-19286\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/MEHMETAKIFERSOY-300x215.jpg\" alt=\"MEHMETAKIFERSOY\" width=\"300\" height=\"215\" class=\"alignnone size-medium wp-image-19286\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/MEHMETAKIFERSOY-300x215.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/MEHMETAKIFERSOY-768x550.jpg 768w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/MEHMETAKIFERSOY-1024x734.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n di\u011fer anlamlar\u0131 i\u00e7in Mehmet Akif Ersoy (anlam ayr\u0131m\u0131) sayfas\u0131na bak\u0131n\u0131z.<br \/>\nMehmet \u00c2kif Ersoy<br \/>\nMehmet Akif.jpg<br \/>\nDo\u011fum\tMehmed Ragif<br \/>\n20 Aral\u0131k 1873<br \/>\n\u0130stanbul, Osmanl\u0131<br \/>\n\u00d6l\u00fcm\t27 Aral\u0131k 1936 (63 ya\u015f\u0131nda)<br \/>\n\u0130stanbul, T\u00fcrkiye<br \/>\nMilliyet\tArnavut[1]<br \/>\nEtnik k\u00f6ken\tArnavut[1][2]<br \/>\nMeslek\t\u015eair, Gazeteci, Veteriner Hekim, \u00d6\u011fretmen, Milletvekili<br \/>\nD\u00f6nem\tCumhuriyet d\u00f6nemi<br \/>\nEtkilendikleri[g\u00f6ster]<br \/>\nEtkiledikleri[g\u00f6ster]<br \/>\nMehmed R\u00e2g\u0131f daha sonra Mehmet \u00c2kif Ersoy (20 Aral\u0131k 1873 &#8211; 27 Aral\u0131k 1936), T\u00fcrk \u015fair, veteriner hekim, \u00f6\u011fretmen, vaiz, haf\u0131z, Kur&#8217;an m\u00fctercimi ve siyaset\u00e7i.<\/p>\n<p>Mehmet \u00c2kif Ersoy, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti&#8217;nin ve Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti&#8217;nin (KKTC)[3] ulusal mar\u015f\u0131 olan \u0130stikl\u00e2l Mar\u015f\u0131&#8217;n\u0131n yazar\u0131d\u0131r. &#8220;Vatan \u015eairi&#8221; ve &#8220;Milli \u015eair&#8221; unvanlar\u0131 ile an\u0131l\u0131r. \u0130stiklal Mar\u015f\u0131&#8217;n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00c7anakkale Destan\u0131, B\u00fclb\u00fcl ve 1911-1933 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 yedi \u015fiir kitab\u0131ndaki \u015fiirleri bir araya getiren Safahat en \u00f6nemli eserlerindendir. II. Me\u015frutiyet d\u00f6neminden itibaren S\u0131rat-\u0131 M\u00fcstakim (daha sonraki ad\u0131yla Sebil&#8217;\u00fcr-Re\u015fad) dergisinin ba\u015fyazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda milletvekili olarak 1. TBMM&#8217;de yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Hayat\u0131[de\u011fi\u015ftir | kayna\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftir]<br \/>\nDo\u011fumu ve \u00c7ocukluk Y\u0131llar\u0131[de\u011fi\u015ftir | kayna\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftir]<br \/>\nMehmet \u00c2kif Ersoy, 1873 y\u0131l\u0131n\u0131n Aral\u0131k ay\u0131nda \u0130stanbul&#8217;da, Fatih il\u00e7esinin Karag\u00fcmr\u00fck semtinde Sar\u0131g\u00fczel mahallesinde d\u00fcnyaya geldi. Miladi 6 Mart 1913&#8217;te yazd\u0131\u011f\u0131, &#8220;\u00dc\u00e7 beyinsiz kafan\u0131n derdine, \u00fc\u00e7 milyon halk&#8221; m\u0131sras\u0131yla ba\u015flayan ve kavmiyet\u00e7ili\u011fi ele\u015ftirdi\u011fi \u015fiirinin sonunda &#8220;Bunu benden duyunuz, ben ki, evet, Arnavudum&#8230; Ba\u015fka bir \u015fey diyemem&#8230; i\u015fte peri\u015fan yurdum!&#8230;&#8221; m\u0131sralar\u0131yla bizzat \u015fiirinde kendisini Arnavut olarak tan\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r.[1] N\u00fcfusa kayd\u0131, babas\u0131n\u0131n, onun do\u011fumundan sonra imaml\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 ve \u00c2kif&#8217;in ilk \u00e7ocukluk y\u0131llar\u0131n\u0131 ge\u00e7irdi\u011fi \u00c7anakkale&#8217;nin Bayrami\u00e7 il\u00e7esinde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in n\u00fcfus ka\u011f\u0131d\u0131nda do\u011fum yeri Bayrami\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.[4] Annesi Buhara&#8217;dan Anadolu&#8217;ya g\u00f6\u00e7 etmi\u015f bir ailenin k\u0131z\u0131 olan Emine \u015eerif Han\u0131m; babas\u0131 ise Kosova&#8217;n\u0131n \u0130pek kenti do\u011fumlu, Fatih Camii medrese hocalar\u0131ndan \u0130pekli Mehmet Tahir Efendi&#8217;dir. Mehmet Tahir Efendi, ona do\u011fum tarihini belirten &#8220;Ragif&#8221; ad\u0131n\u0131 verdi. Babas\u0131 vefat\u0131na kadar Ragif ad\u0131n\u0131 kullansa da bu isim yayg\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in arkada\u015flar\u0131 ve annesi ona &#8220;\u00c2kif&#8221; ismiyle seslendi, zamanla bu ismi benimsedi.[5] \u00c7ocuklu\u011funun b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc annesinin Fatih, Sar\u0131g\u00fczel&#8217;deki evinde ge\u00e7ti. Kendisinden k\u00fc\u00e7\u00fck, Nuriye ad\u0131nda bir de k\u0131z karde\u015fi vard\u0131r.<!--more--><\/p>\n<p>\u00d6\u011frenim Y\u0131llar\u0131[de\u011fi\u015ftir | kayna\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftir]<br \/>\n\u0130lk\u00f6\u011frenimine Fatih&#8217;te Emir Buhari Mahalle Mektebi\u2019nde o zamanlar\u0131n adeti gere\u011fi 4 y\u0131l, 4 ay, 4 g\u00fcnl\u00fck iken ba\u015flad\u0131. 3 y\u0131l sonra iptidai (ilkokul) b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ge\u00e7ti ve babas\u0131ndan Arap\u00e7a \u00f6\u011frenmeye ba\u015flad\u0131. Orta\u00f6\u011frenimine Fatih Merkez R\u00fc\u015ftiyesi\u2019nde ba\u015flad\u0131 (1892). Bir yandan da Fatih Camii&#8217;nde Fars\u00e7a derslerini takip etti. Dil derslerine b\u00fcy\u00fck ilgi duyan Mehmet \u00c2kif, r\u00fc\u015ftiyedeki e\u011fitimi boyunca T\u00fcrk\u00e7e, Arap\u00e7a, Fars\u00e7a ve Frans\u0131zcada hep birinci oldu. Bu okulda onu en \u00e7ok etkileyen ki\u015fi, d\u00f6nemin &#8220;h\u00fcrriyetperver&#8221; ayd\u0131nlar\u0131ndan birisi olan T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretmeni Hersekli Hoca Kadri Efendi idi.<\/p>\n<p>R\u00fc\u015ftiyeyi bitirdikten sonra annesi medrese \u00f6\u011frenimi g\u00f6rmesini istiyordu ancak babas\u0131n\u0131n deste\u011fi sonucu 1885&#8217;te d\u00f6nemin g\u00f6zde okullar\u0131ndan M\u00fclkiye \u0130dadisi\u2019ne kaydoldu. 1888\u2019de okulun y\u00fcksek k\u0131sm\u0131na devam etmekte iken babas\u0131n\u0131 kaybetmesi ve ertesi y\u0131l b\u00fcy\u00fck Fatih yang\u0131n\u0131nda evlerinin yanmas\u0131 aileyi yoksullu\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Babas\u0131n\u0131n \u00f6\u011frencisi Mustafa S\u0131tk\u0131 ayn\u0131 arsa \u00fczerine k\u00fc\u00e7\u00fck bir ev yapt\u0131, aile bu eve yerle\u015fti. Art\u0131k bir an \u00f6nce meslek sahibi olmak ve yat\u0131l\u0131 okulda okumak isteyen Mehmet \u00c2kif, M\u00fclkiye \u0130dadisi\u2019ni b\u0131rakt\u0131. O y\u0131llarda yeni a\u00e7\u0131lan ve ilk sivil veteriner y\u00fcksekokulu olan Ziraat ve Baytar Mektebi&#8217;ne (Tar\u0131m ve Veterinerlik Okulu) kaydoldu.[6]<\/p>\n<p>D\u00f6rt y\u0131ll\u0131k bir okul olan Baytar Mektebi&#8217;nde bakteriyoloji \u00f6\u011fretmeni R\u0131fat H\u00fcsamettin Pa\u015fa pozitif bilim sevgisi kazanmas\u0131nda etkili oldu.[7] Okul y\u0131llar\u0131nda spora b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6sterdi; mahalle arkada\u015f\u0131 K\u0131y\u0131c\u0131 Osman Pehlivan&#8217;dan g\u00fcre\u015f \u00f6\u011frendi; ba\u015fta g\u00fcre\u015f ve y\u00fcz\u00fcc\u00fcl\u00fck olmak \u00fczere uzun y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, ko\u015fma ve g\u00fclle atma yar\u0131\u015flar\u0131na kat\u0131ld\u0131; \u015fiire olan ilgisi okulun son iki y\u0131l\u0131nda yo\u011funla\u015ft\u0131. Mektebin baytarl\u0131k b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc 1893 y\u0131l\u0131nda birincilikle bitirdi.<\/p>\n<p>Mezuniyetinden sonra Mehmet \u00c2kif, Frans\u0131zcas\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi. 6 ay i\u00e7inde Kur&#8217;an&#8217;\u0131 ezberleyerek h\u00e2f\u0131z oldu. Hazine-i F\u00fcnun Dergisinde 1893 ve 1894\u2019te birer gazeli, 1895\u2019te ise Mektep Mecmuas\u0131\u2019nda &#8220;Kur&#8217;an&#8217;a Hitab&#8221;, adl\u0131 \u015fiiri yay\u0131nland\u0131, memuriyet hayat\u0131na ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Memurluk Y\u0131llar\u0131<\/p>\n<p>II. Me\u015frutiyet ilan edildi\u011finde Mehmet Akif, Umur-\u0131 Baytar-iye Dairesi M\u00fcd\u00fcr Muavini idi. II. Abd\u00fclhamid&#8217;in istibdat rejiminin \u015fiddetli bir muhalifiydi,[8] hatta II. Abd\u00fclhamid&#8217;in y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde bile midesinin buland\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131ralar\u0131nda anlat\u0131r. Bunun etkisiyle, me\u015frutiyet&#8217;in ilan\u0131ndan 10 g\u00fcn sonra arkada\u015f\u0131 rasathane m\u00fcd\u00fcr\u00fc Fatin Hoca&#8217;n\u0131n y\u00f6nlendirmesiyle, on bir arkada\u015f\u0131 ile birlikte \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti&#8217;ne \u00fcye oldu. Ancak Mehmet Akif, \u00fcyeli\u011fe girerken edilen yeminde yer alan &#8220;Cemiyetin b\u00fct\u00fcn emirlerine, bil\u00e2kayd \u00fc \u015fart (kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z) itaat edece\u011fim&#8221; c\u00fcmlesinde ge\u00e7en &#8220;kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z&#8221; ifadesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f, &#8220;sadece iyi ve do\u011fru olanlar\u0131na'&#8221; \u015feklinde yemini de\u011fi\u015ftirtmi\u015fti.[9] Cemiyetin \u015eehzadeba\u015f\u0131 \u0130lmiye Mahfelinde Arap Edebiyat\u0131 dersleri veren \u00c2kif, Kas\u0131m 1907\u2019de, Umur-i Baytariye M\u00fcd\u00fcr Muavinli\u011fi g\u00f6revini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken Dar\u00fclf\u00fcnun\u2019da Edebiyat-i Osmaniye dersleri vermeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>II. Me\u015frutiyet\u2019in \u00c2kif&#8217;in hayat\u0131nda en b\u00fcy\u00fck etkisi, me\u015frutiyetle birlikte yay\u0131n d\u00fcnyas\u0131na ad\u0131m atmas\u0131 olmu\u015ftu. Daha \u00f6nce baz\u0131 \u015fiirleri ve yaz\u0131lar\u0131 birka\u00e7 gazetede yay\u0131mlad\u0131ysa da eser yay\u0131mlamaya uzun s\u00fcredir ara vermi\u015fti. Me\u015frutiyetin ilan\u0131ndan sonra, arkada\u015f\u0131 E\u015fref Edip ve Eb\u00fcl\u2019ula Mardin \u2018in \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ve ilk say\u0131s\u0131 27 A\u011fustos 1908&#8217;de yay\u0131mlanan S\u0131rat-\u0131 M\u00fcstakim dergisinin ba\u015fyazar\u0131 oldu. \u0130lk say\u0131da Fatih Camii \u015fiiri yay\u0131mland\u0131. Eb\u00fcl&#8217;ula Mardin ayr\u0131ld\u0131ktan sonra dergi, 8 Mart 1912&#8217;den itibaren Sebil&#8217;\u00fcr-Re\u015fad ad\u0131yla \u00e7\u0131kmaya devam etti. \u00c2kif&#8217;in hemen hemen b\u00fct\u00fcn \u015fiir ve yaz\u0131lar\u0131 bu iki dergide yay\u0131mland\u0131. Gerek dergilerdeki yaz\u0131lar\u0131nda, gerekse \u0130stanbul camilerinde verdi\u011fi vaazlarda M\u0131s\u0131rl\u0131 bilgin Muhammed Abduh&#8217;un etkisiyle benimsedi\u011fi \u0130slam Birli\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc yaymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>1910 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen Arnavutluk \u0130syan\u0131 onu \u00e7ok \u00fczm\u00fc\u015f ve arkas\u0131ndan gelecek k\u00f6t\u00fc olaylar\u0131 sezmi\u015fti. Balkanlar&#8217;da artan d\u00fc\u015fmanl\u0131k duygular\u0131n\u0131 ve do\u011fabilecek isyanlar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in bir \u015feyler yapma arzusu duydu ancak Balkan Sava\u015f\u0131 ile h\u00fcsrana u\u011frad\u0131. 1914\u2019\u00fcn ba\u015f\u0131nda iki ayl\u0131k bir seyahate \u00e7\u0131karak M\u0131s\u0131r ve Medine&#8217;de bulundu. M\u0131s\u0131r seyahati hat\u0131ralar\u0131n\u0131 &#8220;El Uksur&#8217;da&#8221; adl\u0131 \u015fiirinde anlatt\u0131.<\/p>\n<p>1913\u2019te kurulan M\u00fcdafaa-i Milliye Cemiyeti&#8217;nin halk\u0131 edebiyat yoluyla ayd\u0131nlatma amac\u0131 g\u00fcden ne\u015friyat \u015fubesinde Recaizade Ekrem, Abd\u00fclhak Hamid, S\u00fcleyman Nazif, Cenap \u015eahabettin ile beraber \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. 2 \u015eubat 1913 g\u00fcn\u00fc Bayezid Camisi k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnde, 7 \u015eubat 1913 g\u00fcn\u00fc Fatih Camisi k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnde konu\u015farak halk\u0131 vatan\u0131 savunmaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Te\u015fkil\u00e2t-\u0131 Mahsusa&#8217;ya girmesi[de\u011fi\u015ftir | kayna\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftir]<br \/>\nBalkan Sava\u015f\u0131&#8217;ndan sonra, ilk olarak Umur-i Baytariye g\u00f6revinden (1913), sonra yay\u0131nlar\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcmetle uygun d\u00fc\u015fmemesi nedeniyle ald\u0131\u011f\u0131 ikaz \u00fczerine Dar\u00fclf\u00fcnun m\u00fcderrisli\u011fi g\u00f6revinden (1914) ayr\u0131ld\u0131. Yaln\u0131zca Halkal\u0131 Ziraat ve Baytar Mektebi&#8217;ndeki g\u00f6revine devam etti. Harbiye Nezareti\u2019ne ba\u011fl\u0131 Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa&#8217;dan gelen teklif \u00fczerine \u0130slam birli\u011fi kurma gayesi g\u00fcden Almanya\u2019ya (Berlin\u2019e) Tunuslu \u015eeyh Salih \u015eerif ile birlikte gitti. (1914). \u0130ngilizlerle birlikte Osmanl\u0131&#8217;ya kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131rken Almanlar&#8217;a esir d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kamplar\u0131nda incelemelerde bulundu ve fark\u0131nda olmadan Osmanl\u0131\u2019ya kar\u015f\u0131 sava\u015fan bu M\u00fcsl\u00fcman esirleri ayd\u0131nlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Frans\u0131z ordusundaki M\u00fcsl\u00fcmanlara y\u00f6nelik yazd\u0131\u011f\u0131 Arap\u00e7a beyannameler cephelere u\u00e7aklardan at\u0131ld\u0131. Almanya\u2019da iken yazd\u0131\u011f\u0131 Berlin Hat\u0131ralar\u0131 adl\u0131 \u015fiirini d\u00f6n\u00fcnce Sebil\u00fcrre\u015fad\u2019da yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\n<p>\u0130stanbul&#8217;a d\u00f6nd\u00fckten sonra 1916 ba\u015flar\u0131nda Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa taraf\u0131ndan Arabistan&#8217;a g\u00f6nderildi. G\u00f6revi, bu topraklardaki Araplar\u0131 Osmanl\u0131&#8217;ya kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtan \u0130ngiliz propogandas\u0131 ile m\u00fccadele etmek i\u00e7in &#8220;kar\u015f\u0131 propaganda&#8221; yapmakt\u0131. Mehmet \u00c2kif, Berlin&#8217;deyken heyecanla \u00c7anakkale Sava\u015f\u0131 ile ilgili haberleri takip etmi\u015fti. On d\u00f6rt ay s\u00fcren sava\u015f\u0131n zaferle sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131 haberini Arabistan&#8217;da iken ald\u0131. Bu haber kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fck co\u015fku duydu ve \u00c7anakkale Destan\u0131&#8217;n\u0131 kaleme ald\u0131. Arabistan d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde iki ay L\u00fcbnan&#8217;da kalan Mehmet \u00c2kif, &#8220;Necid \u00c7\u00f6lleri&#8217;nden Medine&#8217;ye&#8221; \u015fiirinde bu seyahatini anlatt\u0131.<\/p>\n<p>D\u00e2r-\u00fcl Hikmet-il \u0130sl\u00e2miye Cemiyeti&#8217;ne girmesi[de\u011fi\u015ftir | kayna\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftir]<br \/>\nL\u00fcbnan\u2019da ya\u015fayan Mekke Emiri \u015eerif Ali Haydar Pa\u015fa\u2019n\u0131n daveti ile 1918\u2019de bu \u00fclkeye giden \u00c2kif, L\u00fcbnan\u2019da iken \u015eeyh\u00fclislaml\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 D\u00e2r-\u00fcl Hikmet-il \u0130sl\u00e2miye Cemiyeti ba\u015fkatipli\u011fine atand\u0131. Ahmet Cevdet, Mustafa Sabri, Said Nursi gibi isimlerin kurdu\u011fu ve Osmanl\u0131 Devleti ile di\u011fer \u0130slam \u00fclkelerinde \u00e7\u0131kacak dini meseleleri halletmek, \u0130slam aleyhindeki geli\u015fmelere yan\u0131t vermek amac\u0131yla kurulan bu \u00f6rg\u00fctte \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bir yandan da Said Halim Pa\u015fa&#8217;n\u0131n \u201c\u0130slamla\u015fmak\u201d adl\u0131 eserini Frans\u0131zcadan T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirdi.<\/p>\n<p>Bu d\u00f6nemde Anadolu topraklar\u0131 i\u015fgale u\u011fram\u0131\u015f; T\u00fcrk halk\u0131 Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 &#8216;n\u0131 ba\u015flatarak direni\u015fe ge\u00e7mi\u015fti. Bu harekete kat\u0131lmak isteyen \u00c2kif, Bal\u0131kesir&#8217;e giderek 6 \u015eubat 1920 g\u00fcn\u00fc Za\u011fnos Pa\u015fa Camii&#8217;nde \u00e7ok heyecanl\u0131 bir hutbe verdi. Halk\u0131n beklenmedik ilgisi kar\u015f\u0131s\u0131nda daha bir\u00e7ok yerde hutbe verdi, konu\u015fmalar yapt\u0131 ve \u0130stanbul&#8217;a d\u00f6nd\u00fc. Bu arada Sebil\u00fcrre\u015fad idarehanesi, Mill\u00ee M\u00fccadele\u2019ye kat\u0131lmak i\u00e7in Anadolu\u2019ya ge\u00e7mi\u015f olanlarla \u0130stanbul\u2019daki yak\u0131nlar\u0131n\u0131n gizli haberle\u015fme merkezi h\u00e2line gelmi\u015fti. \u00c2kif, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 desteklemesi nedeniyle 1920&#8217;de D\u00e2r \u00fcl-Hikmet il-\u0130sl\u00e2miye Cemiyeti&#8217;ndeki g\u00f6revlerinden azledildi.<\/p>\n<p>\u0130stiklal Sava\u015f\u0131&#8217;na kat\u0131l\u0131\u015f\u0131<\/p>\n<p>stanbul&#8217;da rahat hareket etme olana\u011f\u0131 kalmayan Mehmet \u00c2kif, g\u00f6revinden azledilmeden az \u00f6nce o\u011flu Emin&#8217;i yan\u0131na alarak Anadolu\u2019ya ge\u00e7ti. Sebil&#8217;\u00fcr-Re\u015fad\u2019\u0131 Ankara\u2019da \u00e7\u0131karmas\u0131 i\u00e7in Mustafa Kem\u00e2l Pa\u015fa&#8217;dan davet gelmi\u015fti. TBMM&#8217;nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n ertesi g\u00fcn\u00fc olan 24 Nisan 1920 g\u00fcn\u00fc Ankara&#8217;ya vard\u0131. Mill\u00ee m\u00fccadeleye \u015fair, hatip, seyyah, gazeteci, siyaset\u00e7i olarak kat\u0131ld\u0131. Ankara&#8217;ya var\u0131\u015f\u0131ndan bir s\u00fcre sonra ailesini de yan\u0131na ald\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Ankara\u2019ya geldi\u011fi g\u00fcnlerde, Mustafa Kem\u00e2l Pa\u015fa Konya vali vekiline telgraf g\u00f6ndererek \u00c2kif\u2019in Burdur milletvekili se\u00e7ilmesini sa\u011flamas\u0131n\u0131 istemi\u015fti. Haziran ay\u0131nda Burdur\u2019dan, Temmuz ay\u0131nda ise Biga\u2019dan mebus se\u00e7ildi\u011fi haberi meclise ula\u015ft\u0131. \u00c2kif, Burdur mebuslu\u011funu tercih etti. B\u00f6ylece 1920-1923 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda vekil olarak I. TBMM\u2019de yer ald\u0131. Meclis kay\u0131tlar\u0131nda ad\u0131 &#8220;Burdur milletvekili ve \u0130slam \u015fairi&#8221; olarak ge\u00e7mektedir.[10]<\/p>\n<p>Ankara&#8217;ya var\u0131r varmaz ona verilen ilk g\u00f6rev, Konya Ayaklanmas\u0131\u2019n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in halka \u00f6\u011f\u00fctler vermek \u00fczere Konya\u2019ya gitmekti, b\u00fcy\u00fck gayretine ra\u011fmen Konya\u2019da kesin bir sonuca ula\u015famad\u0131 ve Kastamonu\u2019ya ge\u00e7ti. Halk\u0131 d\u00fc\u015fmana direni\u015fe te\u015fvik i\u00e7in 1920 y\u0131l\u0131n\u0131n Kas\u0131m ay\u0131nda Kastamonu\u2019daki Nasrullah Camisi&#8217;nde verdi\u011fi ate\u015fli vaaz, Diyarbak\u0131r\u2019da bas\u0131ld\u0131 ve t\u00fcm vilayetlere ve cephelere da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u00c2kif, Anadolu&#8217;ya ge\u00e7erken E\u015fref Edip&#8217;e de arkas\u0131ndan gelmesini s\u00f6ylemi\u015fti. E\u015fref Edip, Sebil&#8217;\u00fcr-Re\u015fad Dergisi&#8217;nin kli\u015fesini de al\u0131p \u0130stanbul&#8217;dan ayr\u0131ld\u0131.[11] Son olarak 6 May\u0131s 1921 g\u00fcn\u00fc derginin 463. say\u0131s\u0131n\u0131 yay\u0131mlam\u0131\u015flard\u0131. \u00c2kif derginin 464-466. say\u0131lar\u0131n\u0131 E\u015fref Edip ile beraber Kastamonu&#8217;da yay\u0131mlad\u0131, 464. say\u0131 o kadar ilgi g\u00f6rd\u00fc ki birka\u00e7 kere bas\u0131l\u0131p Anadolu&#8217;ya ve askere da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131. 467. say\u0131dan itibaren yay\u0131ma Ankara&#8217;da devam ettiler. Derginin etkisi o kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fc ki, yayd\u0131\u011f\u0131 yo\u011fun duygular\u0131n h\u00e2kimiyetindeki T\u00fcrk halklar\u0131 etkilenmesinden korkan Rusya, gazetenin \u00fclkeye giri\u015fini yasaklad\u0131.[12]<\/p>\n<p>1921&#8217;de Ankara&#8217;da Taceddin Dergah\u0131&#8217;na yerle\u015fen Mehmet \u00c2kif, Burdur milletvekili olarak meclisteki g\u00f6revine devam etmekteydi. O d\u00f6nemde Yunanlar\u0131n Ankara&#8217;ya ilerleyi\u015fi kar\u015f\u0131s\u0131nda meclisi Kayseri&#8217;ye ta\u015f\u0131mak i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k vard\u0131. Bunun bir da\u011f\u0131lmaya yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen Mehmet \u00c2kif, Ankara&#8217;da kal\u0131nmas\u0131n\u0131, Sakarya&#8217;da yeni bir savunma hatt\u0131 kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi; teklifi tart\u0131\u015f\u0131l\u0131p kabul edildi. Taceddin Dergah\u0131&#8217;nda kald\u0131\u011f\u0131 ev Mehmet Akif Ersoy M\u00fczesi olarak ziyarete a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130stikl\u00e2l Mar\u015f\u0131&#8217;n\u0131 yazmas\u0131<\/p>\n<p>Ayn\u0131 d\u00f6nemde Mill\u00ee E\u011fitim Bakan\u0131 Hamdullah Suphi Bey&#8217;in ricas\u0131 \u00fczerine arkada\u015f\u0131 Hasan Basri Bey kendisini ulusal mar\u015f yar\u0131\u015fmas\u0131na kat\u0131lmaya ikna etti. Konulan 500 liral\u0131k \u00f6d\u00fcl nedeniyle ba\u015flang\u0131\u00e7ta kat\u0131lmay\u0131 reddetti\u011fi bu yar\u0131\u015fmaya, o g\u00fcne kadar g\u00f6nderilen \u015fiirlerin hi\u00e7biri yeterli bulunmam\u0131\u015ft\u0131 ve en g\u00fczel \u015fiiri Mehmet \u00c2kif&#8217;in yazaca\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131 mecliste h\u00e2kimdi. Mehmet \u00c2kif&#8217;in yar\u0131\u015fmaya kat\u0131lmay\u0131 kabul etmesi \u00fczerine kimi \u015fairler \u015fiirlerini yar\u0131\u015fmadan \u00e7ektiler. \u015eairin orduya ithaf etti\u011fi \u0130stikl\u00e2l Mar\u015f\u0131, 17 \u015eubat g\u00fcn\u00fc S\u0131rat-\u0131 M\u00fcstakim ve H\u00e2kimiyet-i Milliye&#8217;de yay\u0131mland\u0131. Hamdullah Suphi Bey taraf\u0131ndan mecliste okunup ayakta dinlendikten sonra 12 Mart 1921 Cumartesi g\u00fcn\u00fc saat 17.45&#8217;te ulusal mar\u015f olarak kabul edildi. \u00c2kif, \u00f6d\u00fcl olarak verilen 500 liray\u0131 Hilal-i Ahmer b\u00fcnyesinde, kad\u0131n ve \u00e7ocuklara i\u015f \u00f6\u011freten ve cepheye elbise diken Dar\u2019\u00fcl Mesai vakf\u0131na ba\u011f\u0131\u015flad\u0131.[13]<\/p>\n<p>M\u0131s\u0131r y\u0131llar\u0131[de\u011fi\u015ftir | kayna\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftir]<br \/>\n\u0130stikl\u00e2l Madalyas\u0131 ile \u00f6d\u00fcllendirilen Mehmet \u00c2kif, 1922 y\u0131l\u0131nda sa\u011fl\u0131k gerek\u00e7esi ile milletvekilli\u011finden istifa etti. 1923 y\u0131l\u0131n\u0131n Mart ay\u0131n\u0131n son g\u00fcnlerinde ortadan kaybolan yak\u0131n arkada\u015f\u0131 Trabzon Milletvekili Ali \u015e\u00fckr\u00fc Bey\u2019in Mustafa Kemal\u2019in Muhaf\u0131z Alay\u0131 Kumandan\u0131 Topal Osman taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn anla\u015f\u0131lmas\u0131 \u00fczerine kendine yeni bir yurt bulmas\u0131 gerekti\u011fini hissetti.[14] Bir s\u00fcredir kendisini M\u0131s\u0131r\u2019a davet eden M\u0131s\u0131r H\u0131divi Abbas Halim Pa\u015fa&#8217;n\u0131n davetine uydu ve b\u00f6ylece k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 M\u0131s\u0131r\u2019da ge\u00e7irmeye ba\u015flad\u0131. Onun \u00fclkeden ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 1924\u2019te Halifeli\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 veya 1925 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan \u015eapka Kanunu ile a\u00e7\u0131klayanlar vard\u0131r.[14]<\/p>\n<p>Akif, gitmeden \u00f6nce Kur&#8217;an&#8217;\u0131n mealini haz\u0131rlamak i\u00e7in Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ile anla\u015fma imzalad\u0131. Kuran \u00e7evirisini yapabilecek tek adam olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden Kuran-\u0131 Kerim&#8217;i T\u00fcrk\u00e7e&#8217;ye terc\u00fcme i\u015fine giri\u015fmesi i\u00e7in 1908&#8217;den itibaren yo\u011fun bir \u0131srar vard\u0131. Terc\u00fcme i\u015fine kesinlikle yana\u015fmayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131nca, bir Kuran-\u0131 Kerim meali yazmak hususunda g\u00fc\u00e7l\u00fckle raz\u0131 edilmi\u015ftir.[15]<\/p>\n<p>En \u00fcnl\u00fc eseri Safahat 1924 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;de bas\u0131ld\u0131. Birka\u00e7 sene yazlar\u0131 \u0130stanbul&#8217;da, k\u0131\u015flar\u0131 M\u0131s\u0131r&#8217;da ge\u00e7iren Mehmet \u00c2kif, 1926 k\u0131\u015f\u0131ndan sonra M\u0131s\u0131r\u2019dan d\u00f6nmedi. Kahire yak\u0131nlar\u0131ndaki Hilvan&#8217;a yerle\u015fti. Burada adeta inzivaya \u00e7ekilerek Kur&#8217;an meali \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc ancak \u00fclkede ulusal din projesinin (T\u00fcrk\u00e7e ezan-ibadet) hayata ge\u00e7irilme projesini \u00f6\u011frenince kendi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n bu projede kullan\u0131lmas\u0131ndan \u00e7ekinerek[15] 1932\u2019de mukaveleyi fesh etti. Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 hem terc\u00fcme hem yorumlama i\u015fini Elmal\u0131l\u0131 Hamdi Efendi&#8217;ye verdi. \u00c2kif, kendi yazd\u0131klar\u0131n\u0131 dostu Yozgatl\u0131 \u0130hsan Efendi&#8217;ye teslim etti ve \u00f6l\u00fcr de gelmezse yakmas\u0131n\u0131 nasihat etti. (Ekmeleddin \u0130hsano\u011flu&#8217;nun babas\u0131.)<\/p>\n<p>Mehmet \u00c2kif, M\u0131s\u0131r y\u0131llar\u0131nda Kuran \u00e7evirisinin yan\u0131 s\u0131ra T\u00fcrk\u00e7e dersleri vermekle me\u015fgul olmu\u015ftu. Kahire&#8217;deki \u201cC\u00e2miat-\u00fcl M\u0131sriyye&#8221; adl\u0131 \u00fcniversitede T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 dersleri verdi (1925-1936).<\/p>\n<p>Mehmet \u00c2kif Ersoy&#8217;un cenazesi<br \/>\n(28 Aral\u0131k 1936)<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;ye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc ve vefat\u0131[de\u011fi\u015ftir | kayna\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftir]<\/p>\n<p>Mehmet Akif&#8217;in \u00f6l\u00fcm\u00fcyle ilgili bir gazete haberi (Cumhuriyet, 28 Aral\u0131k 1936).<br \/>\nSiroz hastal\u0131\u011f\u0131na tutulunca hava de\u011fi\u015fikli\u011fi iyi gelir d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle \u00f6nce L\u00fcbnan&#8217;a, sonra Antakya\u2019ya gitti fakat M\u0131s\u0131r&#8217;a hasta olarak d\u00f6nd\u00fc. 17 Haziran 1936\u2019da tedavi i\u00e7in \u0130stanbul\u2019a d\u00f6nd\u00fc. 27 Aral\u0131k 1936 tarihinde \u0130stanbul\u2019da, Beyo\u011flu&#8217;ndaki M\u0131s\u0131r Apartman\u0131&#8217;nda hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Edirnekap\u0131 Mezarl\u0131\u011f\u0131&#8217;na g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Cenazesine resmi bir kat\u0131l\u0131m olmad\u0131, ancak b\u00fcy\u00fck bir \u00fcniversiteli gen\u00e7 topluluk kat\u0131ld\u0131. Mezar\u0131 iki y\u0131l sonra, \u00fcniversiteli gen\u00e7ler taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131ld\u0131; 1960\u2019ta yol in\u015faat\u0131 nedeniyle kabri Edirnekap\u0131 \u015eehitli\u011fi&#8217;ne nakledildi. Mezar\u0131, S\u00fcleyman Nazif ve arkada\u015f\u0131 Ahmet Naim Bey&#8217;in mezarlar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Mehmet \u00c2kif&#8217;e 1 Haziran 1936 tarihi itibar\u0131 ile 478 lira 20 kuru\u015f emekli maa\u015f\u0131 ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu maa\u015f 1936 y\u0131l\u0131 Ekim ay\u0131ndan itibaren \u00f6denmeye ba\u015flanm\u0131\u015f, toplu olarak 2976 lira alm\u0131\u015ft\u0131r. Emekli c\u00fczdan\u0131n\u0131n son sayfas\u0131nda ise \u201c600 lira bor\u00e7\u201d ibaresi yaz\u0131l\u0131d\u0131r. Bu bor\u00e7 d\u00fc\u015ft\u00fckten sonra ise kalan k\u0131s\u0131m ailesine verilmi\u015f ve Mehmet \u00c2kif bundan iki ay sonra vefat etmi\u015ftir.[16]<\/p>\n<p>Edeb\u00ee hayat\u0131[de\u011fi\u015ftir | kayna\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftir]<br \/>\nMehmet \u00c2kif, \u015fiir yazmaya Baytar Mektebi&#8217;nde \u00f6\u011frenci oldu\u011fu y\u0131llarda ba\u015flad\u0131. Yay\u0131mlanan ilk \u015fiiri Kur&#8217;an&#8217;a Hitap ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. 1908&#8217;den itibaren aruz \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc kullanarak manzum hik\u00e2yeler yazd\u0131. Hik\u00e2yelerinde halk\u0131n dert ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 anlatt\u0131. Balkan Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131ndan itibaren destans\u0131 \u015fiirler yazmaya ba\u015flad\u0131. \u0130lk b\u00fcy\u00fck destan\u0131, \u201c\u00c7anakkale \u015eehitleri&#8217;ne\u201c ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u015fiiridir. \u0130kinci b\u00fcy\u00fck destan\u0131 ise Bursa&#8217;n\u0131n i\u015fgali \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cB\u00fclb\u00fcl\u201c adl\u0131 \u015fiiridir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak da \u0130stikl\u00e2l Mar\u015f\u0131&#8217;n\u0131 yazarak \u0130stikl\u00e2l Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131r. &#8220;Sanat sanat i\u00e7indir&#8221; g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan Mehmet \u00c2kif, din\u00ee y\u00f6n\u00fc a\u011f\u0131rl\u0131kta bir edebiyat tarz\u0131 benimsemi\u015fti. Edebiyat dili olarak Mill\u00ee Edebiyat ak\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 ve edebiyatta bat\u0131l\u0131la\u015fma konusunda Tevfik Fikret ile \u00e7at\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Eserleri[de\u011fi\u015ftir | kayna\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftir]<\/p>\n<p>Mehmed Akif<br \/>\n\u015eairin Safahat ad\u0131 alt\u0131nda toplanan \u015fiirleri 8 kitaptan olu\u015fmu\u015ftur. \u015eair, \u0130stikl\u00e2l Mar\u015f\u0131&#8217;n\u0131 Safahat&#8217;a koymam\u0131\u015ft\u0131r. Nedenini ise \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klar: &#8220;\u00c7\u00fcnk\u00fc ben onu milletimin kalbine g\u00f6md\u00fcm&#8221;.<\/p>\n<p>Kitap: Safahat (1911) &#8211; 44 manzume i\u00e7erir. Siyasal olaylar, mistik duygular, d\u00fcnyevi g\u00f6revlerden bahsedilir.<br \/>\nKitap: S\u00fcleymaniye K\u00fcrs\u00fcs\u00fcnde (1912) &#8211; S\u00fcleymaniye Camisi&#8217;ne giden iki ki\u015finin s\u00f6yle\u015fileri ile ba\u015flar, k\u00fcrs\u00fcde Seyyah Abd\u00fcrre\u015fit \u0130brahim&#8217;in konu\u015fturuldu\u011fu uzun bir b\u00f6l\u00fcmle devam eder.<br \/>\nKitap: Hakk\u0131n Sesleri (1913) &#8211; Topluma \u0130slami mesaj\u0131 yaymaya \u00e7al\u0131\u015fan on manzumedir.<br \/>\nKitap: Fatih K\u00fcrs\u00fcs\u00fcnde (1914) &#8211; Fatih Camisi&#8217;ne giden iki ki\u015finin s\u00f6yle\u015fileri ile ba\u015flar, vaizin uzun konu\u015fmas\u0131 ile devam eder.<br \/>\nKitap: Hat\u0131ralar (1917) &#8211; \u00c2kif&#8217;in gezdi\u011fi yerdeki izlenimleri ve toplumsal felaketler kar\u015f\u0131s\u0131nda Allah&#8217;a yakar\u0131\u015f\u0131n\u0131 i\u00e7erir.<br \/>\nKitap: As\u0131m (1924) &#8211; Hocazade ile K\u00f6se \u0130mam aras\u0131ndaki konu\u015fmalar \u015feklinde tasarlanm\u0131\u015f tek par\u00e7a eserdir.<br \/>\nKitap:G\u00f6lgeler (1933) &#8211; 1918-1933 aras\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f 41 adet manzumeyi i\u00e7erir. Her biri, yaz\u0131ld\u0131klar\u0131 d\u00f6nemin izlerini ta\u015f\u0131r.<br \/>\nKitap: Safahat (Toplu Bas\u0131m) (ilki 1943) &#8211; 6 Safahat\u0131n\u0131 bir araya getirir.<br \/>\nMehmet Akif Ersoy\u2019un \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 75. ve \u0130stiklal Mar\u015f\u0131\u2019n\u0131n Kabul\u00fcn\u00fcn 90. Y\u0131l\u0131 olmas\u0131 nedeniyle 2011 y\u0131l\u0131 T.C. Ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan &#8220;Mehmet Akif Ersoy Y\u0131l\u0131&#8221; olarak ilan edilmi\u015ftir. Y\u0131l boyunca yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sorumlulu\u011fu K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na verilmi\u015ftir.[17]<\/p>\n<p>Kaynak\u00e7a[de\u011fi\u015ftir | kayna\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftir]<br \/>\nGenel<br \/>\nErsoy, Mehmet Akif (2011). Safahat. \u0130stanbul: Karanfil Yay\u0131nc\u0131l\u0131k ISBN 978-605-5537-06-7<br \/>\nErsoy, Mehmet Akif (2012). Tefsir Yaz\u0131lar\u0131 ve Vaazlar. Ankara: Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Yay\u0131nlar\u0131 ISBN 978-975-19-5398-8<br \/>\nErsoy, Mehmet Akif (2012). Kur&#8217;an Meali. \u0130stanbul: Mahya Yay\u0131nc\u0131l\u0131k ISBN 605-628-948-4<br \/>\nKuntay, Mithat Cemal (Mart 2012). Mehmed Akif (Hayat\u0131-Seciyesi-Sanat\u0131). \u0130stanbul: Tima\u015f Yay\u0131nlar\u0131 ISBN 978-605-114-130-5<br \/>\nErsoy, Emin (Mart 2011). Babam Mehmet Akif (\u0130stiklal Harbi Hat\u0131ralar\u0131) \u0130stanbul: Kurtuba Kitap Yay\u0131nlar\u0131 ISBN 978-975-6743-75-1<br \/>\n\u00d6zl\u00fck, Nuran (Temmuz 2011). T\u00fcrk Bas\u0131n\u0131nda Mehmet Akif Ersoy Polemikleri \u0130stanbul: Paradoks Yay\u0131nlar\u0131 ISBN 978-9744-491-81-5<br \/>\nS\u0131rat-\u0131 M\u00fcstakim Mecmuas\u0131 (2 Cilt olmak \u00fczere 1-52. Say\u0131lar) (Ocak 2013) \u0130stanbul: Ba\u011fc\u0131lar Belediyesi ISBN 978-605-86860-0-7<br \/>\nKara, \u0130smail (2013). Elemim Bir Y\u00fcre\u011fin Kar\u0131 De\u011fil \u0130stanbul: Tima\u015f Yay\u0131nlar\u0131 ISBN 978-605-08-0764-6<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n di\u011fer anlamlar\u0131 i\u00e7in Mehmet Akif Ersoy (anlam ayr\u0131m\u0131) sayfas\u0131na bak\u0131n\u0131z. Mehmet \u00c2kif Ersoy Mehmet Akif.jpg Do\u011fum Mehmed Ragif 20 Aral\u0131k 1873 \u0130stanbul, Osmanl\u0131 \u00d6l\u00fcm 27 Aral\u0131k 1936 (63 ya\u015f\u0131nda) \u0130stanbul, T\u00fcrkiye Milliyet Arnavut[1] Etnik k\u00f6ken Arnavut[1][2] Meslek \u015eair, Gazeteci, Veteriner Hekim, \u00d6\u011fretmen, Milletvekili D\u00f6nem Cumhuriyet d\u00f6nemi Etkilendikleri[g\u00f6ster] Etkiledikleri[g\u00f6ster] Mehmed R\u00e2g\u0131f daha sonra Mehmet \u00c2kif [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-19291","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkiy-dbiyyati"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19291"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19291\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19300,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19291\/revisions\/19300"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}