{"id":19559,"date":"2016-05-10T03:00:01","date_gmt":"2016-05-09T23:00:01","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=19559"},"modified":"2016-05-10T15:33:33","modified_gmt":"2016-05-10T11:33:33","slug":"10-may-az%c9%99rbaycan-xalqinin-umummilli-lideri-ictimai-siyasi-xadim-heyd%c9%99r-%c9%99lirza-oglu-%c9%99liyevin-dogum-gunudu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=19559","title":{"rendered":"10 may Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri, ictimai-siyasi xadim Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu \u018fliyevin do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fc"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/600@0.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/600@0-300x191.jpg\" alt=\"600@0\" width=\"300\" height=\"191\" class=\"alignnone size-medium wp-image-19563\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/600@0-300x191.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/600@0.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu \u018fliyev (d. 10 may 1923, Nax\u00e7\u0131van, ZSFSR,[5] SSR\u0130 \u2014 \u00f6.  12 dekabr 2003, Klivlend, Ohayo, AB\u015e) \u2014 Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli siyasi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadimi,[6] Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Prezidenti (1993-2003), &#8220;Ulu \u00f6nd\u0259r&#8221;[7] v\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri&#8221;[8] titullar\u0131n\u0131n r\u0259smi da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131.<\/p>\n<p>H\u0259yat\u0131[redakt\u0259 | \u0259sas redakt\u0259]<br \/>\n\u00dcmumilli lider Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu \u018fliyev 1923-c\u00fc il may\u0131n 10-da Az\u0259rbaycan\u0131n Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u0259miryol\u00e7u ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdir.[9] 1939-cu ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van Pedaqoji Texnikumunu bitirdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan S\u0259naye \u0130nstitutunun memarl\u0131q fak\u00fclt\u0259sind\u0259 t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131r. Ba\u015flanan m\u00fcharib\u0259 ona t\u0259hsilini ba\u015fa \u00e7atd\u0131rma\u011fa imkan verm\u0259mi\u015fdir.[10]<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 1941-1944-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Nax\u00e7\u0131van MSSR Xalq Daxili \u0130\u015fl\u0259r Komissarl\u0131\u011f\u0131nda v\u0259 Nax\u00e7\u0131van MSSR Xalq Komissarlar\u0131 Sovetind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u0259sul v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 xidm\u0259t etmi\u015f,[11]1944-c\u00fc ilin may\u0131nda is\u0259 Nax\u00e7\u0131van Vilay\u0259t Partiya Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi orqanlar\u0131na i\u015f\u0259 g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdir.[12] O, Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) v\u0259 Moskva \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 x\u00fcsusi ali t\u0259hsil alm\u0131\u015f, 1957-ci ild\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin tarix fak\u00fclt\u0259sini bitirmi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi orqanlar\u0131nda iyirmi be\u015f il (1944-1969) \u00e7al\u0131\u015fan Heyd\u0259r \u018fliyev 1965-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Komit\u0259si s\u0259drinin m\u00fcavini, 1967-ci ild\u0259 is\u0259 s\u0259dri v\u0259zif\u0259sin\u0259 ir\u0259li \u00e7\u0259kilmi\u015fdir.[13][14] H.\u018fliyev\u0259 1967-ci ild\u0259 SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n general-mayor r\u00fctb\u0259si verilmi\u015fdir.[15]<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin 1969-cu il 14 iyul tarixli plenumunda 46 ya\u015fl\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan KP MK-n\u0131n birinci katibi se\u00e7il\u0259r\u0259k 1982-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan SSR-\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir.[16] Heyd\u0259r \u018fliyevin respublikaya r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vrd\u0259 (1969-1982) idar\u0259\u00e7iliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si, kadrlara qar\u015f\u0131 t\u0259l\u0259bkarl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 iqtisadi-sosial sah\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 edildi.[17] 1982-ci ilin dekabr\u0131nda Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259si Siyasi B\u00fcrosunun \u00fczv\u00fc se\u00e7il\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilmi\u015f v\u0259 SSR\u0130-nin r\u0259hb\u0259rl\u0259rind\u0259n biri olmu\u015fdur.[18]<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130 Ali Sovetinin (8, 9, 10 v\u0259 11-ci \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar) deputat\u0131,[19] 9-cu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f SSR\u0130 Ali Soveti \u0130ttifaq Sovetinin s\u0259dr m\u00fcavini (1974-1979), RSFSR Ali Sovetinin deputat\u0131 (XI \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f, 1985),[20] Az\u0259rbaycan SSR Ali Sovetinin (7, 8, 9, 10 v\u0259 12-ci \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar) deputat\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan SSR Ali Soveti R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc (8, 9 v\u0259 10-cu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar) olmu\u015fdur.[21][22]<\/p>\n<p>Sov.\u0130KP MK-n\u0131n 1987-ci il oktyabr plenumunda Heyd\u0259r \u018fliyev Sov.\u0130KP MK Siyasi B\u00fcrosunun \u00fczvl\u00fcy\u00fcnd\u0259n v\u0259 SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sind\u0259n \u00f6z \u0259riz\u0259si il\u0259 istefa verdi.[23]<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 1990-c\u0131 ilin 20 yanvar\u0131nda sovet qo\u015funlar\u0131n\u0131n Bak\u0131da t\u00f6r\u0259tdiyi qanl\u0131 faci\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar ert\u0259si g\u00fcn (21 yanvar, 1990-c\u0131 il) Az\u0259rbaycan\u0131n Moskvadak\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyind\u0259 b\u0259yanatla \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 icra\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etmi\u015fdir. O, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda yaranm\u0131\u015f k\u0259skin m\u00fcnaqi\u015f\u0259li v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin iki\u00fczl\u00fc siyas\u0259tin\u0259 etiraz \u0259lam\u0259ti olaraq, 1991-ci ilin iyulunda Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n s\u0131ralar\u0131n\u0131 t\u0259rk etmi\u015fdir.[24]<\/p>\n<p>1990-c\u0131 ilin iyulunda Az\u0259rbaycana qay\u0131dan Heyd\u0259r \u018fliyev ilk \u0259vv\u0259l Bak\u0131da, sonra is\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda ya\u015fam\u0131\u015f, h\u0259min ild\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan Ali Sovetin\u0259 deputat se\u00e7ilmi\u015fdir. O, 1991-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n Ali M\u0259clisinin s\u0259dri, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali Sovetinin s\u0259dr m\u00fcavini olmu\u015f, Ali Sovetin sessiyalar\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak etmi\u015fdir.[25] Heyd\u0259r \u018fliyev 1992-ci ild\u0259 Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f t\u0259sis qurultay\u0131nda partiyan\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilmi\u015fdir.[26]<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 1993-c\u00fc ilin may-iyununda G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 S\u00fcr\u0259t H\u00fcseynovun ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 prezident \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 G\u0259nc\u0259 qiyam\u0131 qald\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyin itirilm\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259si yarand\u0131qda Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259si il\u0259 aya\u011fa qalxd\u0131, bu, \u0259sl m\u0259nada, milli h\u0259r\u0259kata \u00e7evrildi, Az\u0259rbaycan\u0131n o zamank\u0131 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 onu r\u0259sm\u0259n Bak\u0131ya d\u0259v\u0259t etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur oldular. Heyd\u0259r \u018fliyev iyunun 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Ali Sovetinin s\u0259dri se\u00e7ildi, iyunun 24-d\u0259 is\u0259 Milli M\u0259clisin q\u0259rar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.[27]<\/p>\n<p>1993-c\u00fc il oktyabr\u0131n 3-d\u0259 \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ildi. Onun Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259nin ictimai-siyasi, sosial, iqtisadi, elmi-m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda, beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f yarand\u0131, elmi \u0259saslara, beyn\u0259lxalq norma v\u0259 prinsipl\u0259r\u0259 uy\u011fun m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesi ba\u015fland\u0131. Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin m\u00f6vcudlu\u011funa b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259 olan 1994-c\u00fc il oktyabr[28] v\u0259 1995-ci il mart d\u00f6vl\u0259t \u00e7evrili\u015fi c\u0259hdl\u0259rinin[29] qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nd\u0131, d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi qorunub saxland\u0131, silahl\u0131 yolla hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259k c\u0259hdl\u0259rin\u0259 son qoyuldu.[30]<\/p>\n<p>1994-c\u00fc il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 Bak\u0131da &#8220;X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycan sektorunda &#8220;Az\u0259ri&#8221;, &#8220;\u00c7\u0131raq&#8221; yataqlar\u0131n\u0131n d\u0259rinlikd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n hiss\u0259sinin birg\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 hasil olunan neftin pay \u015f\u0259klind\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si&#8221; haqq\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n 11 \u0259n iri neft \u015firk\u0259ti il\u0259 \u018fsrin M\u00fcqavil\u0259si imzaland\u0131.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin prezidentliyi zaman\u0131nda milli ordu quruculu\u011funda ciddi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015flad\u0131. T\u0259cav\u00fczkar silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259ki az\u011f\u0131nl\u0131qlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nd\u0131, q\u0259ddar d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 \u0259ks-z\u0259rb\u0259l\u0259r endirildi v\u0259 1994-c\u00fc ilin may\u0131nda Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259llind\u0259 ilk m\u0259rh\u0259l\u0259 kimi c\u0259bh\u0259 x\u0259ttind\u0259 at\u0259\u015fk\u0259s elan edilm\u0259sin\u0259 nail olundu.[31]<\/p>\n<p>1995-ci ilin noyabr\u0131nda referendum yolu il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n Konstitusiyas\u0131n\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si, 1995 v\u0259 2000-ci ill\u0259rd\u0259 \u00e7oxpartiyal\u0131l\u0131q \u0259sas\u0131nda demokratik parlament se\u00e7kil\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si, Konstitusiya m\u0259hk\u0259m\u0259sinin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131, Az\u0259rbaycanda \u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv olunmas\u0131, &#8220;B\u0259l\u0259diyy\u0259 se\u00e7kil\u0259ri haqq\u0131nda qanun&#8221;un v\u0259 bir s\u0131ra dig\u0259r qanunlar\u0131n q\u0259bulu v\u0259 \u0259m\u0259li sur\u0259td\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.[32]<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 1998-ci il oktyabr\u0131n 11-d\u0259 xalq\u0131n y\u00fcks\u0259k siyasi f\u0259all\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 s\u0259sl\u0259rin 76,1 faizini toplayaraq yenid\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ilmi\u015fdir.[33]<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 15 may 2001-ci il tarixli f\u0259rman\u0131 il\u0259 EA-ya Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 statusu vermi\u015f, bel\u0259likl\u0259 bu n\u0259h\u0259ng elm t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan xalq\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 xidm\u0259tl\u0259rini v\u0259 akademik elmin \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas t\u0259minat\u00e7\u0131lar\u0131ndan oldu\u011fu fakt\u0131n\u0131 bir daha y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259sdiql\u0259mi\u015fdir.[34] Heyd\u0259r \u018flyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc, bilavasit\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 2001-ci il noyabr\u0131n 9-10-da d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n I qurultay\u0131 Az\u0259rbaycan diasporunun f\u0259aliyy\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 \u00e7ox d\u0259y\u0259rli tarixi q\u0259rarlar q\u0259bul etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>2003-c\u00fc ilin prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 namiz\u0259dliyinin ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 raz\u0131l\u0131q vermi\u015f Heyd\u0259r \u018fliyev s\u0259hh\u0259tind\u0259 yaranm\u0131\u015f probleml\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar se\u00e7kil\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259kd\u0259n imtina etmi\u015f v\u0259 \u00f6z namiz\u0259dliyini \u0130lham \u018fliyevin xeyrin\u0259 geri g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc.[35][36]<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyev 2003-c\u00fc il dekabr\u0131n 12-d\u0259 m\u00fcalic\u0259 olundu\u011fu Klivlend Klinikas\u0131nda (AB\u015e) v\u0259fat etmi\u015f, dekabr\u0131n 15-d\u0259 Bak\u0131da I F\u0259xri Xiyabanda d\u0259fn olunmu\u015fdur.[37]<\/p>\n<p>M\u00fckafatlar\u0131, t\u0259ltifl\u0259ri v\u0259 f\u0259xri adlar\u0131<br \/>\nSSR\u0130 d\u00f6vr\u00fc<\/p>\n<p>&#8220;1941-1945-ci ill\u0259r B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Almaniya \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259&#8221; medal\u0131 &#8211; 1945<br \/>\n&#8220;1941-1945-ci ill\u0259r B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 r\u0259\u015fad\u0259tli \u0259m\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259&#8221; medal\u0131 &#8211; 1945<br \/>\n&#8220;Sovet Ordusunun v\u0259 Donanmas\u0131n\u0131n 30 illiyi&#8221; yubiley medal\u0131 &#8211; 1948[38]<br \/>\n&#8220;\u018fm\u0259k r\u0259\u015fad\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259&#8221; medal\u0131 &#8211; 1949[39][40]<br \/>\n&#8220;D\u00f6y\u00fc\u015f xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259&#8221; medal\u0131 &#8211; 1954[41]<br \/>\n&#8220;SSR\u0130 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin 40 illiyi&#8221; yubiley medal\u0131 &#8211; 1957<br \/>\nII d\u0259r\u0259c\u0259 &#8220;N\u00fcmun\u0259vi xidm\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259&#8221; medal\u0131 &#8211; 1959<br \/>\n&#8220;DTK-n\u0131n f\u0259xri \u0259m\u0259kda\u015f\u0131&#8221; ni\u015fan\u0131 &#8211; 1960<br \/>\n&#8220;Q\u0131rm\u0131z\u0131 Ulduz&#8221; ordeni &#8211; 1962[42][43][44]<br \/>\nAz\u0259rbaycan SSR Ali Sovetinin F\u0259xri F\u0259rman\u0131 &#8211; 1964<br \/>\nI d\u0259r\u0259c\u0259 &#8220;N\u00fcmun\u0259vi xidm\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259&#8221; medal\u0131 &#8211; 1964<br \/>\n&#8220;1941-1945-ci ill\u0259r B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin 20 illiyi&#8221; yubiley medal\u0131 &#8211; 1965<br \/>\n&#8220;Sovet milisinin 50 illiyi&#8221; yubiley medal\u0131 &#8211; 1967<br \/>\n&#8220;\u00dcFK-DTK-n\u0131n 50 illiyi&#8221; ni\u015fan\u0131 &#8211; 1967<br \/>\n&#8220;SSR\u0130 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin 50 illiyi&#8221; yubiley medal\u0131 &#8211; 1967<br \/>\n&#8220;SSR\u0130 S\u0259rh\u0259d Qo\u015funlar\u0131n\u0131n 50 illiyi&#8221; yubiley ni\u015fan\u0131 &#8211; 1968<br \/>\n&#8220;V.\u0130.Leninin anadan olmas\u0131n\u0131n 100 illiyi \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 r\u0259\u015fad\u0259tli \u0259m\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259&#8221; yubiley medal\u0131 &#8211; 1970<br \/>\n5 d\u0259f\u0259 Lenin ordeni (1971, 1973, 1976, 1979, 1983)[45]<br \/>\n&#8220;1941-1945-ci ill\u0259r B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin 30 illiyi&#8221; yubiley medal\u0131 &#8211; 1975<br \/>\n&#8220;SSR\u0130 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin 60 illiyi&#8221; yubiley medal\u0131 &#8211; 1978<br \/>\nSosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131 (1979, 1983)<br \/>\n&#8220;Oktyabr \u0130nqilab\u0131&#8221; ordeni &#8211; 1982<br \/>\nSov.\u0130KP MK-n\u0131n &#8220;\u041f\u043e\u043b\u0438\u0442\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u043e\u0435 \u0441\u0430\u043c\u043e\u043e\u0431\u0440\u0430\u0437\u043e\u0432\u0430\u043d\u0438\u0435&#8221; jurnal\u0131 redaksiya hey\u0259tinin F\u0259xri F\u0259rman\u0131 &#8211; 1982<br \/>\n&#8220;Kiyevin 1500 illik yubileyinin xatir\u0259&#8221; medal\u0131 &#8211; 1982<br \/>\n&#8220;Georgi Dimitrovun anadan olmas\u0131n\u0131n 100 illiyi&#8221; yubiley medal\u0131 &#8211; 1982[46]<br \/>\nGeorgi Dimitrov ordeni &#8211; 1983[47]<br \/>\n&#8220;Komsomolsk-Amurun 50 illiyi&#8221; yubiley ni\u015fan\u0131 &#8211; 1984<br \/>\n\u00dc\u0130LKG\u0130 MK-n\u0131n &#8220;60 il V.\u0130.Leninin ad\u0131 il\u0259&#8221; f\u0259xri ni\u015fan\u0131 &#8211; 1984<br \/>\n&#8220;Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan SSR- in v\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n 60 illiyi&#8221; xatir\u0259 medal\u0131 &#8211; 1984<br \/>\n&#8220;25 il Patris Lumumba ad\u0131na Xalqlar Dostlu\u011fu Universiteti&#8221; medal\u0131 &#8211; 1985<br \/>\n&#8220;1941-1945-ci ill\u0259r B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin 40 illiyi&#8221; yubiley medal\u0131 &#8211; 1985<br \/>\nI d\u0259r\u0259c\u0259li V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si Ordeni &#8211; 1985[48][49]<br \/>\n&#8220;SSR\u0130 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin 70 illiyi&#8221; yubiley medal\u0131 &#8211; 1988<br \/>\nM\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fc[redakt\u0259 | \u0259sas redakt\u0259]<br \/>\nTbilisi D\u00f6vl\u0259t Universitetinin f\u0259xri doktoru &#8211; 1996[50]<br \/>\nKiyev \u015f\u0259h\u0259rinin f\u0259xri qona\u011f\u0131 &#8211; 1997[51]<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan Dostlu\u011fu V\u0259qfinin f\u0259xri s\u0259dri &#8211; 1997<br \/>\nHy\u00fcston-Bak\u0131 Assosiasiyas\u0131n\u0131n f\u0259xri \u00fczv\u00fc &#8211; 1997<br \/>\nAmerika-Avrasiya S\u0259naye-Ticar\u0259t Palatas\u0131n\u0131n &#8220;1997-ci ilin adam\u0131&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 1997<br \/>\nMilli Olimpiya Komit\u0259l\u0259ri Assosiasiyas\u0131n\u0131n &#8220;L\u0259yaq\u0259t&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 1997<br \/>\n&#8220;Ankara i\u015f qad\u0131nlar\u0131&#8221; c\u0259miyy\u0259tinin &#8220;1997-ci ilin g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t adam\u0131&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 1997<br \/>\n&#8220;Ankara i\u015f qad\u0131nlar\u0131&#8221; c\u0259miyy\u0259tinin &#8220;1998-ci ilin d\u00f6vl\u0259t adam\u0131&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 1998[52]<br \/>\n&#8220;Ankara i\u015f qad\u0131nlar\u0131&#8221; c\u0259miyy\u0259tinin &#8220;2001-ci ilin m\u00fcdrik d\u00f6vl\u0259t adam\u0131&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 2001<br \/>\n&#8220;Ankara i\u015f qad\u0131nlar\u0131&#8221; c\u0259miyy\u0259tinin &#8220;2002-ci ilin d\u00f6vl\u0259t adam\u0131&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 2002[53]<br \/>\nK\u0131rkp\u0131nar ya\u011fl\u0131 g\u00fcl\u0259\u015f yar\u0131\u015flar\u0131n\u0131n &#8220;Ba\u015f A\u011fas\u0131&#8221; &#8211; 1998[54]<br \/>\nQars \u015f\u0259h\u0259r b\u0259l\u0259diyy\u0259sinin &#8220;1997-ci ilin insan haqlar\u0131&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 1998[55]<br \/>\nT\u00fcrk S\u0259naye\u00e7il\u0259ri v\u0259 \u0130\u015f adamlar\u0131 v\u0259qfinin &#8220;\u0130lin d\u00f6vl\u0259t adam\u0131&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 1998[56]<br \/>\nT\u00fcrk S\u0259naye\u00e7il\u0259ri v\u0259 \u0130\u015f adamlar\u0131 v\u0259qfinin &#8220;\u0130lin d\u00f6vl\u0259t adam\u0131&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 1999<br \/>\nT\u00fcrk S\u0259naye\u00e7il\u0259ri v\u0259 \u0130\u015f adamlar\u0131 v\u0259qfinin &#8220;\u00dcst\u00fcn xidm\u0259t v\u0259 ba\u015far\u0131 m\u00fckafat\u0131&#8221; &#8211; 2002[57]<br \/>\nT\u00fcrk S\u0259naye\u00e7il\u0259ri v\u0259 \u0130\u015f adamlar\u0131 v\u0259qfinin f\u0259xri s\u0259dri &#8211; 2002<br \/>\nT\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Yaz\u0131\u00e7\u0131lar v\u0259 S\u0259n\u0259t\u00e7il\u0259r V\u0259qfinin[58] &#8220;T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131na xidm\u0259t&#8221; m\u00fckafat\u0131[59] &#8211; 1998[60]<br \/>\nT\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Yaz\u0131\u00e7\u0131lar v\u0259 S\u0259n\u0259t\u00e7il\u0259r V\u0259qfinin &#8220;T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n 2001-ci il x\u00fcsusi m\u00fckafat\u0131&#8221; &#8211; 2002[61]<br \/>\nAz\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin f\u0259xri \u00fczv\u00fc &#8211; 1998<br \/>\nRusiyan\u0131n Saratov vilay\u0259tind\u0259ki &#8220;Yurd&#8221; C\u0259miyy\u0259tinin f\u0259xri \u00fczv\u00fc &#8211; 1998[62]<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259 Q\u0259zet\u0259\u00e7il\u0259r v\u0259 Yazarlar V\u0259qfinin &#8220;Beyn\u0259lxalq t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 qohum mill\u0259tl\u0259rin yax\u0131nla\u015fmas\u0131 m\u00fckafat\u0131&#8221; &#8211; 1998<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259 Q\u0259zet\u0259\u00e7il\u0259r v\u0259 Yazarlar V\u0259qfinin &#8220;T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 qarda\u015fl\u0131q v\u0259 dostluq m\u00fckafat\u0131&#8221; &#8211; 2000<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259nin Bayburt diyar\u0131n\u0131n &#8220;D\u0259d\u0259 Qorqud&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 1998[63]<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259nin \u0130zmir \u015f\u0259h\u0259rinin Qar\u015f\u0131yaka b\u0259l\u0259diyy\u0259sinin &#8220;\u0130nsan haqlar\u0131&#8221; beyn\u0259lxalq m\u00fckafat\u0131 &#8211; 1998[64][65]<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259nin \u0130p\u0259k Yolu Vaqf\u0131n\u0131n f\u0259xri \u00fczv\u00fc v\u0259 m\u00fckafat\u0131 &#8211; 1998[66]<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259nin \u0130p\u0259k Yolu Vaqf\u0131n\u0131n 1998-ci il &#8220;B\u00f6y\u00fck lider&#8221; m\u00fckafat\u0131 v\u0259 v\u0259qfin f\u0259xri s\u0259dri &#8211; 1999<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259nin \u0130p\u0259k Yolu Vaqf\u0131n\u0131n &#8221; 1999-cu ilin d\u00f6vl\u0259t adam\u0131&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 2000<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259nin \u0130p\u0259k Yolu Vaqf\u0131n\u0131n &#8220;2001-ci ilin d\u00f6vl\u0259t adam\u0131&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 2001<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259nin \u0130p\u0259k Yolu Vaqf\u0131n\u0131n &#8220;2002-ci ilin siyas\u0259t adam\u0131&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 2003<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259nin &#8220;Siyas\u0259t&#8221; jurnal\u0131n\u0131n &#8220;\u0130lin \u015f\u0259r\u0259f m\u00fckafat\u0131&#8221; &#8211; 1998<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259nin &#8220;Siyas\u0259t&#8221; jurnal\u0131n\u0131n &#8220;\u0130lin d\u00f6vl\u0259t adam\u0131 m\u00fckafat\u0131&#8221; &#8211; 2003[67]<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259nin M\u0259rm\u0259r\u0259 Qrupu Strateji v\u0259 Sosial Ara\u015fd\u0131rmalar V\u0259qfinin f\u0259xri s\u0259dri &#8211; 1998<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259nin M\u0259rm\u0259r\u0259 Qrupu Strateji v\u0259 Sosial Ara\u015fd\u0131rmalar V\u0259qfinin &#8220;G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u0259n d\u00f6z\u00fcml\u00fc adam\u0131&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 1999<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259nin M\u0259rm\u0259r\u0259 Qrupu Strateji v\u0259 Sosial Ara\u015fd\u0131rmalar V\u0259qfinin 2002-ci ilin &#8220;Ba\u015f m\u00fc\u0259llim Atat\u00fcrk&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 2002<br \/>\nBeyn\u0259lxalq Bioqrafiya M\u0259rk\u0259zinin (\u0130ngilt\u0259r\u0259, Kembric) &#8220;D\u00fcnyan\u0131n XX \u0259srd\u0259 g\u00f6rk\u0259mli xadimi&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 1999[68]<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u018fsilzad\u0259l\u0259r M\u0259clisinin 1 n\u00f6mr\u0259li \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259si &#8211; 1999<br \/>\n\u0130.Y.Yakovlev ad\u0131na \u00dcmum\u00e7uva\u015fiya Milli M\u00fckafat\u0131 &#8211; 2000<br \/>\nRusiya Kinematoqrafiya S\u0259n\u0259ti Akademiyas\u0131n\u0131n &#8220;Nika&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 2000<br \/>\nBeyn\u0259lxalq H\u0259v\u0259skar Boks Assosiasiyas\u0131n\u0131n f\u0259xri m\u00fckafat\u0131 &#8211; 2001<br \/>\n&#8220;Ruh&#8221; Az\u0259rbaycan Jurnalistl\u0259ri M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259sinin &#8220;Jurnalistl\u0259rin dostu&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 2002[69]<br \/>\n&#8220;Rusiyan\u0131n Milli \u015e\u00f6hr\u0259ti M\u0259rk\u0259zi&#8221;nin &#8220;Sivilizasiyalar\u0131n dialoqu&#8221; beyn\u0259lxalq Andrey Pervozvann\u0131 m\u00fckafat\u0131 &#8211; 2002[70]<br \/>\nAvrasiya teleforumunun m\u00fckafat\u0131 v\u0259 diplomu &#8211; 2002<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259nin &#8220;Samanyolu&#8221; televiziya kanal\u0131n\u0131n &#8220;Median\u0131n dostu&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 2002[71]<br \/>\nM\u0259mm\u0259d Araz m\u00fckafat\u0131 &#8211; 2003<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259nin &#8220;Zaman&#8221; q\u0259zetinin &#8220;Avrasiyada s\u00fclh v\u0259 dialoq&#8221; beyn\u0259lxalq m\u00fckafat\u0131 &#8211; 2003<br \/>\nMoskva H\u00fcquq Akademiyas\u0131n\u0131n f\u0259xri doktoru &#8211; 1997[72]<br \/>\n\u0130zmir \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki &#8220;Doqquz Eyl\u00fcl&#8221; Universitetinin f\u0259xri doktoru &#8211; 1997[73]<br \/>\n\u0130stanbul \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki &#8220;Fatih&#8221; Universitetinin f\u0259xri doktoru &#8211; 1997[74]<br \/>\n\u018fl-F\u0259rabi ad\u0131na Qazax Milli D\u00f6vl\u0259t Universitetinin f\u0259xri doktoru &#8211; 1997[75]<br \/>\nDa\u015fk\u0259nd D\u00f6vl\u0259t Universitetinin f\u0259xri doktoru &#8211; 1997[76]<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131n\u0131n \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u00fckafat\u0131 &#8211; &#8220;D\u00f6vl\u0259t ni\u015fan\u0131&#8221; &#8211; 1997[77][78]<br \/>\nUkraynan\u0131n ali m\u00fckafat\u0131 &#8220;Yaroslav Mudr\u0131&#8221; ordeni &#8211; 1997[79]<br \/>\n\u0130zmir \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki Egey Universitetinin f\u0259xri doktoru &#8211; 1998<br \/>\nAtat\u00fcrk ad\u0131na \u018frzurum Universitetinin f\u0259xri doktoru &#8211; 1998[80]<br \/>\n\u0130sg\u0259nd\u0259rin \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki Universitetin f\u0259xri doktoru &#8211; 1999<br \/>\n\u0130sparta Universitetinin f\u0259xri doktoru &#8211; 1999[81]<br \/>\nBeyn\u0259lxalq Kadr Akademiyas\u0131n\u0131n &#8220;Elm v\u0259 t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131na g\u00f6r\u0259&#8221; beyn\u0259lxalq ordeni &#8211; 1998[82]<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259nin \u0259n n\u00fcfuzlu m\u00fckafat\u0131 &#8220;Atat\u00fcrk Beyn\u0259lxalq S\u00fclh M\u00fckafat\u0131&#8221; &#8211; 1999<br \/>\nOsmanqazi Universitetinin f\u0259xri doktoru &#8211; 2000<br \/>\nRusiya R\u0259ssaml\u0131q Akademiyas\u0131n\u0131n &#8220;L\u0259yaq\u0259t&#8221; q\u0131z\u0131l medal\u0131 &#8211; 2000<br \/>\nAnkara Universitetinin f\u0259xri doktoru &#8211; 2001[83]<br \/>\nBeyn\u0259lxalq M\u00fch\u0259ndislik Akademiyas\u0131n\u0131n &#8220;B\u00f6y\u00fck q\u0131z\u0131l medal\u0131&#8221; &#8211; 2001<br \/>\nUkraynan\u0131n &#8220;Q\u0131z\u0131l tale&#8221; Beyn\u0259lxalq A\u00e7\u0131q M\u0259\u015fhurluq Reytinqinin &#8220;Qloriya Populi&#8221; q\u0131z\u0131l ulduzu &#8211; 2001[84]<br \/>\nRus Pravoslav Kils\u0259sinin (RPK) I d\u0259r\u0259c\u0259li &#8220;M\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u00f6min Moskva knyaz\u0131 Daniil&#8221; ordeni &#8211; 2001[85]<br \/>\nG\u00fcrc\u00fcstan\u0131n ali m\u00fckafat\u0131 &#8211; &#8220;Q\u0131z\u0131l runo&#8221; ordeni &#8211; 2001[86]<br \/>\nBursa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki Uluda\u011f Universitetinin f\u0259xri doktoru &#8211; 2002<br \/>\nBeyn\u0259lxalq Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n f\u0259xri akademiki &#8211; 2002<br \/>\nQars \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki Qafqaz Universitetinin f\u0259xri doktoru &#8211; 2002<br \/>\nBeyn\u0259lxalq \u00dcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fck v\u0259 \u015e\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q Akademiyas\u0131n\u0131n f\u0259xri \u00fczv\u00fc &#8211; 2002<br \/>\nMoskva D\u00f6vl\u0259t Beyn\u0259lxalq M\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u0130nstitutunun f\u0259xri doktoru &#8211; 2002<br \/>\nK\u0131r\u0131kqala Universitetinin f\u0259xri doktoru &#8211; 2003<br \/>\nRusiya Federasiyas\u0131n\u0131n T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, M\u00fcdafi\u0259 v\u0259 H\u00fcquq Qaydas\u0131 Probleml\u0259ri Akademiyas\u0131n\u0131n professoru v\u0259 h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc, Y.V.Andropov ad\u0131na m\u00fckafat &#8211; 2003[87]<br \/>\nAB\u015e-\u0131n Linkoln Universitetinin f\u0259xri doktoru &#8211; 2003[88]<br \/>\nUkrayna Prezidenti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131n\u0131n f\u0259xri doktoru &#8211; 2003[89]<br \/>\nAvropa G\u00fcl\u0259\u015f Federasiyas\u0131n\u0131n &#8220;Q\u0131z\u0131l boyunba\u011f\u0131&#8221; f\u0259rql\u0259nm\u0259 ni\u015fan\u0131 &#8211; 2002[90]<br \/>\nBeyn\u0259lxalq \u0130hsan Do\u011framac\u0131 Fondunun q\u0131z\u0131l medal\u0131 &#8211; 2002[91]<br \/>\nFransa Respublikas\u0131n\u0131n &#8220;F\u0259xri Legion&#8221; ordeninin B\u00f6y\u00fck Xa\u00e7\u0131 &#8211; 2003[92]<br \/>\nRusiyan\u0131n \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u00fckafat\u0131 &#8211; &#8220;M\u00fcq\u0259dd\u0259s Apostol Andrey Pervozvann\u0131&#8221; ordeni &#8211; 2003[93]<br \/>\nU\u015faq Fondlar\u0131 Beyn\u0259lxalq Assosiasiyas\u0131n\u0131n Lev Tolstoy ad\u0131na beyn\u0259lxalq q\u0131z\u0131l medal\u0131 &#8211; 2003[94]<br \/>\nUkraynan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t ictimaiyy\u0259tinin &#8220;\u015e\u0259r\u0259f&#8221;&#8216; ordeni &#8211; 2003[95]<br \/>\nAnkara \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki Hac\u0259tt\u0259p\u0259 Universitetinin f\u0259xri doktoru &#8211; 1994[96]<br \/>\nBak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin f\u0259xri doktoru &#8211; 2000<br \/>\nMoskva D\u00f6vl\u0259t Universitetinin f\u0259xri professoru &#8211; 2002[97]<br \/>\nTexas \u015ftat\u0131n\u0131n f\u0259xri v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 &#8211; 1997<br \/>\nT\u00fcrkiy\u0259nin &#8220;N\u0259rgiz TV&#8221; kanal\u0131n\u0131n 1997-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;D\u00fcnyada ilin adam\u0131&#8221; m\u00fckafat\u0131 &#8211; 1998[98]<br \/>\nAz\u0259rbaycanda ilin adam\u0131 m\u00fckafat\u0131 (2002, 2003)[99]<br \/>\n\u015eeyx\u00fclislam Ordeni &#8211; 2005 (v\u0259fat\u0131ndan sonra)[100]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu \u018fliyev (d. 10 may 1923, Nax\u00e7\u0131van, ZSFSR,[5] SSR\u0130 \u2014 \u00f6. 12 dekabr 2003, Klivlend, Ohayo, AB\u015e) \u2014 Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli siyasi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadimi,[6] Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Prezidenti (1993-2003), &#8220;Ulu \u00f6nd\u0259r&#8221;[7] v\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri&#8221;[8] titullar\u0131n\u0131n r\u0259smi da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131. H\u0259yat\u0131[redakt\u0259 | \u0259sas redakt\u0259] \u00dcmumilli lider Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu \u018fliyev 1923-c\u00fc il may\u0131n 10-da [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-19559","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-home"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19559"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19559\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19564,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19559\/revisions\/19564"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}