{"id":23526,"date":"2016-12-12T09:00:02","date_gmt":"2016-12-12T05:00:02","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=23526"},"modified":"2016-12-12T09:20:45","modified_gmt":"2016-12-12T05:20:45","slug":"umummilli-lideri-ulu-ond%c9%99r-gork%c9%99mli-ictimai-siyasi-xadim-heyd%c9%99r-%c9%99liyev","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=23526","title":{"rendered":"\u00dcmummilli lideri, ulu \u00f6nd\u0259r, g\u00f6rk\u0259mli ictimai-siyasi xadim Heyd\u0259r \u018fliyev"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Ul.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Ul-300x200.jpg\" alt=\"ul\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-23510\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Ul-300x200.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Ul-768x512.jpg 768w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Ul.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu \u018fliyev 1923-c\u00fc il may\u0131n 10-da Az\u0259rbaycan\u0131n Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub. 1939-cu ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van Pedaqoji Texnikumunu bitirdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan S\u0259naye \u0130nstitutunun (indiki Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft Akademiyas\u0131) memarl\u0131q fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f, lakin \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar t\u0259hsili yar\u0131m\u00e7\u0131q qalm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nHeyd\u0259r \u018fliyev 1941-ci ild\u0259n Nax\u00e7\u0131van MSSR Xalq Daxili \u0130\u015fl\u0259r Komissarl\u0131\u011f\u0131nda \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri v\u0259 Xalq Komissarlar\u0131 Sovetind\u0259 m\u0259sul v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, 1944-c\u00fc ild\u0259n is\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi orqanlar\u0131nda i\u015f\u0259 g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdir. Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) v\u0259 Moskva \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 x\u00fcsusi ali t\u0259hsil alm\u0131\u015f, 1957-ci ild\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin tarix fak\u00fclt\u0259sini bitirmi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi orqanlar\u0131nda iyirmi be\u015f il \u00e7al\u0131\u015fan Heyd\u0259r \u018fliyev 1964-c\u00fc ild\u0259n Az\u0259rbaycan SSR Nazirl\u0259r Soveti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Komit\u0259sinin s\u0259dr m\u00fcavini, 1967-ci ild\u0259n s\u0259dri v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015f v\u0259 general-mayor r\u00fctb\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fdir.<br \/>\nHeyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin 1969-cu il iyul plenumunda Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin birinci katibi se\u00e7il\u0259r\u0259k respublikan\u0131n r\u0259hb\u0259ri olmu\u015fdur.<br \/>\n1976-c\u0131 ild\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259si Siyasi B\u00fcrosu \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u0259 namiz\u0259d, 1982-ci ilin dekabr\u0131nda is\u0259 Siyasi B\u00fcronun \u00fczv\u00fc se\u00e7il\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilmi\u015fdir. Bu v\u0259zif\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130-nin iqtisadi, sosial v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm sah\u0259l\u0259rin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir.<br \/>\nHeyd\u0259r \u018fliyev iyirmi il \u0259rzind\u0259 SSR\u0130 v\u0259 Az\u0259rbaycan SSR Ali Sovetl\u0259rinin deputat\u0131 olmu\u015f v\u0259 be\u015f il SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n1987-ci ilin oktyabr\u0131nda Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259si Siyasi B\u00fcrosunun v\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n Ba\u015f katib Mixail Qorba\u00e7ovun yeritdiyi siyasi x\u0259tt\u0259 etiraz \u0259lam\u0259ti olaraq tutdu\u011fu v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n istefa vermi\u015fdir.<br \/>\nHeyd\u0259r \u018fliyev 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 20-d\u0259 sovet qo\u015funlar\u0131n\u0131n Bak\u0131da t\u00f6r\u0259tdiyi qanl\u0131 faci\u0259nin ert\u0259si g\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131n Moskvadak\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyind\u0259 b\u0259yanatla \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 icra\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etmi\u015fdir. SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin iki\u00fczl\u00fc siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda yaranan k\u0259skin m\u00fcnaqi\u015f\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 etiraz \u0259lam\u0259ti olaraq, 1991-ci ilin iyulunda Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n s\u0131ralar\u0131n\u0131 t\u0259rk etmi\u015fdir.<br \/>\n1990-c\u0131 ilin iyulunda Az\u0259rbaycana qay\u0131dan Heyd\u0259r \u018fliyev ilk \u0259vv\u0259l Bak\u0131da, sonra is\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda ya\u015fam\u0131\u015f, h\u0259min ild\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan Ali Sovetin\u0259 deputat se\u00e7ilmi\u015fdir. 1991-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin s\u0259dri, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ali M\u0259clisinin s\u0259dr m\u00fcavini v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyev 1992-ci ild\u0259 Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f t\u0259sis qurultay\u0131nda partiyan\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilmi\u015fdir.<br \/>\n1993-c\u00fc ilin may-iyun aylar\u0131nda h\u00f6kum\u0259t b\u00f6hran\u0131n\u0131n son d\u0259r\u0259c\u0259 k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015f verm\u0259si v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyin itirilm\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259si yarananda Az\u0259rbaycan xalq\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259si t\u0259l\u0259bini ir\u0259li s\u00fcrd\u00fc v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n o d\u00f6vrk\u00fc r\u0259hb\u0259rliyi Heyd\u0259r \u018fliyevi Bak\u0131ya d\u0259v\u0259t etm\u0259li oldu.<br \/>\nHeyd\u0259r \u018fliyev 1993-c\u00fc il iyunun 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Ali Sovetinin s\u0259dri se\u00e7ilmi\u015f, iyulun 24-d\u0259 is\u0259 Milli M\u0259clisin q\u0259rar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nHeyd\u0259r \u018fliyev 1993-c\u00fc il oktyabr\u0131n 3-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n s\u0259sverm\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ilmi\u015fdir.<br \/>\n1998-ci il oktyabr\u0131n 11-d\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f se\u00e7kil\u0259rd\u0259 o, yenid\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ilmi\u015fdir. \u00d6z namiz\u0259dliyinin n\u00f6vb\u0259ti prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 raz\u0131l\u0131q vermi\u015f Heyd\u0259r \u018fliyev s\u0259hh\u0259tind\u0259 yaranm\u0131\u015f probleml\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 2003-c\u00fc il oktyabr\u0131n 15-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 i\u015ftirakdan imtina etmi\u015fdir.<br \/>\nAz\u0259rbaycan\u0131n \u00fcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyev 2003-c\u00fc il dekabr\u0131n 12-d\u0259 m\u00fcalic\u0259 olundu\u011fu Klivlend klinikas\u0131nda (AB\u015e) v\u0259fat etmi\u015f, dekabr\u0131n 15-d\u0259 Bak\u0131da F\u0259xri xiyabanda d\u0259fn olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>M\u0259nb\u0259: http:\/\/heydaraliyevcenter.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu \u018fliyev 1923-c\u00fc il may\u0131n 10-da Az\u0259rbaycan\u0131n Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub. 1939-cu ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van Pedaqoji Texnikumunu bitirdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan S\u0259naye \u0130nstitutunun (indiki Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft Akademiyas\u0131) memarl\u0131q fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f, lakin \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar t\u0259hsili yar\u0131m\u00e7\u0131q qalm\u0131\u015fd\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyev 1941-ci ild\u0259n Nax\u00e7\u0131van MSSR Xalq Daxili \u0130\u015fl\u0259r Komissarl\u0131\u011f\u0131nda \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri v\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-23526","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23526","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23526"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23526\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23534,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23526\/revisions\/23534"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23526"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23526"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23526"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}