{"id":23930,"date":"2017-01-16T08:00:03","date_gmt":"2017-01-16T04:00:03","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=23930"},"modified":"2017-01-16T12:06:02","modified_gmt":"2017-01-16T08:06:02","slug":"mominl%c9%99r-allahdan-niy%c9%99-qorxurlar","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=23930","title":{"rendered":"M\u00d6M\u0130NL\u018fR ALLAHDAN N\u0130Y\u018f QORXURLAR?"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/sx.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/sx-211x300.jpg\" alt=\"\" width=\"211\" height=\"300\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-21581\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/sx-211x300.jpg 211w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/sx.jpg 372w\" sizes=\"auto, (max-width: 211px) 100vw, 211px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Allah qorxusu m\u00f6minin iman\u0131n\u0131, \u015f\u00f6vq\u00fcn\u00fc, Allaha olan sevgisini cu\u015fa g\u0259tirir. \u0130nsan\u0131 Allah\u0131n raz\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kindirir, n\u0259fsinin pislikl\u0259rind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 onu davaml\u0131 olaraq yax\u015f\u0131l\u0131\u011fa y\u00f6n\u0259ldir. Bu qorxu insan\u0131 Allah\u0131n \u0259zab\u0131ndan uzaqla\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 Onun rizas\u0131na, c\u0259nn\u0259tin\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r. Allah\u0131n h\u0259dl\u0259rini qorumaq v\u0259 rizas\u0131n\u0131 axtarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6mininin \u015f\u00fcurunu a\u00e7\u0131q tutur. Bu qorxu n\u0259hay\u0259t m\u00f6mini Qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fcn\u00fcn v\u0259 c\u0259h\u0259nn\u0259min \u0259b\u0259di qorxu v\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tind\u0259n xilas ed\u0259c\u0259k. Allah\u0131n t\u0259hdid v\u0259 \u0259zab\u0131ndan qorxan m\u00f6minl\u0259r Onun \u0259mr v\u0259 h\u00f6kml\u0259rin\u0259 ciddi yana\u015fd\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Allah\u0131n b\u0259y\u0259ndiyi \u00fcst\u00fcn \u0259xlaqa sahib olurlar. T\u0259vaz\u00f6karl\u0131q, f\u0259dakarl\u0131q, Allah\u0131n yaratmas\u0131ndak\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri t\u0259qdir ed\u0259 bilm\u0259k kimi ideal x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r qazan\u0131rlar. Allah qorxusu m\u00f6minl\u0259ri ruh\u0259n z\u0259nginl\u0259\u015fdirir v\u0259 onlar\u0131 c\u0259nn\u0259t\u0259 layiq h\u0259ssasl\u0131\u011fa \u00e7atd\u0131r\u0131r. Allah qorxusu \u0259b\u0259di m\u00fckafat v\u0259 xo\u015fb\u0259xtliyin a\u00e7ar\u0131d\u0131r. Allah sonsuz q\u00fcdr\u0259t, elm v\u0259 a\u011f\u0131la sahibdir, ist\u0259diyini dil\u0259diyi kimi ed\u0259r. Allah sor\u011fu-sual edilm\u0259z. Lakin O, insanlar\u0131 hesaba \u00e7\u0259k\u0259c\u0259k. R\u0259bbimizin he\u00e7 kim\u0259 ehtiyac\u0131 yoxdur, amma b\u00fct\u00fcn varl\u0131qlar Ona m\u00f6htacd\u0131r. H\u0259r k\u0259si v\u0259 h\u0259r \u015feyi yoxdan var ed\u0259n v\u0259 h\u0259r an varl\u0131qda tutan Allahd\u0131r. H\u0259r k\u0259sin v\u0259 h\u0259r \u015feyin sahibi Odur. Dil\u0259y\u0259rs\u0259, h\u0259r k\u0259si yox edib yerin\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131 yarada bil\u0259r. He\u00e7 bir \u015feyi unutmaz. Allah bir \u015feyi dil\u0259dikd\u0259 ona: \u201cOl\u201d, -dey\u0259r v\u0259 o da olar. Ona he\u00e7 bir \u015feyin g\u00fcc\u00fc \u00e7atmaz. B\u00fct\u00fcn bu sonsuz \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rin sahibi olan Allaha qar\u015f\u0131 n\u0259inki \u00fcsyankar davranma\u011fa, Onu bir anl\u0131q unutmaqla vaxt ke\u00e7irm\u0259y\u0259 bel\u0259 \u015f\u00fcurlu insan c\u0259sar\u0259t etm\u0259z. Allah\u0131 Quranda t\u0259svir edildiyi kimi tan\u0131yan v\u0259 Onun q\u00fcdr\u0259tini g\u0259r\u0259yi kimi t\u0259qdir ed\u0259n insan Allahdan h\u00f6rm\u0259tl\u0259 \u00e7\u0259kin\u0259r v\u0259 \u0259z\u0259m\u0259tind\u0259n qorxuya d\u00fc\u015f\u0259r. M\u00f6min Allah\u0131n b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc bildiyi kimi, Onun intiqam alan, q\u0259hr ed\u0259n, \u0259zab ver\u0259n, zill\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr\u0259n isiml\u0259rini d\u0259 bilir. Allah\u0131n rizas\u0131na uy\u011fun g\u0259lm\u0259y\u0259n h\u0259r\u0259k\u0259tin qar\u015f\u0131l\u0131qs\u0131z qalmayaca\u011f\u0131ndan x\u0259b\u0259rdard\u0131r. Allah\u0131n h\u0259r an h\u0259r \u015feyd\u0259n x\u0259b\u0259rdar oldu\u011funu, h\u0259r \u015feyi ehtiva etdiyini, \u00f6z\u00fcn\u0259 \u015fah damar\u0131ndan yax\u0131n oldu\u011funu bil\u0259r\u0259k davranar. Odur ki, Allah m\u00f6minin bu g\u00f6z\u0259l davran\u0131\u015f\u0131na qar\u015f\u0131l\u0131q olaraq onu d\u00fcnyada v\u0259 axir\u0259td\u0259 \u0259b\u0259diyy\u0259n r\u0259hm\u0259ti v\u0259 c\u0259nn\u0259ti il\u0259 m\u00fckafatland\u0131r\u0131r: R\u0259bbinin h\u00fczurunda durmaqdan qorxanlar\u0131 iki C\u0259nn\u0259t ba\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259yir. (R\u0259hman sur\u0259si, 46) \u018flb\u0259tt\u0259, Allah\u0131 haqq\u0131 il\u0259 t\u0259qdir etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Quran ay\u0259l\u0259rini yax\u015f\u0131 bilm\u0259k g\u0259r\u0259kdiyi kimi, Onun xarici al\u0259md\u0259ki ay\u0259l\u0259rini -d\u0259lill\u0259rini- d\u0259 \u00f6yr\u0259nib bilm\u0259k \u015f\u0259rtdir. \u018fn ki\u00e7ik atomdan v\u0259 ya canl\u0131 h\u00fcceyr\u0259sind\u0259n tutmu\u015f n\u0259h\u0259ng ulduzlara, h\u0259tta qalaktikalara q\u0259d\u0259r Allah\u0131n says\u0131z yarad\u0131l\u0131\u015f d\u0259lill\u0259ri haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 bilgiy\u0259 malik olmaq insan\u0131n Allah qorxusunu art\u0131r\u0131r. \u00c7\u00fcnki bunlar\u0131 bilm\u0259k insan\u0131n Allah\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u015feyl\u0259rd\u0259 t\u0259zah\u00fcr ed\u0259n sonsuz a\u011fl\u0131na, g\u00fcc\u00fcn\u0259 v\u0259 elmin\u0259 daha yax\u0131ndan \u015fahid olmas\u0131n\u0131, Allah\u0131n q\u00fcdr\u0259tini ba\u015fqalar\u0131na g\u00f6r\u0259 daha \u00e7ox t\u0259qdir etm\u0259sini t\u0259min edir. Bu da Ona qar\u015f\u0131 hiss etdiyi qorxunun artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Allah bu sirri ay\u0259sind\u0259 bel\u0259 x\u0259b\u0259r verir: Allahdan \u00d6z qullar\u0131 aras\u0131nda ancaq aliml\u0259r qorxarlar. H\u0259qiq\u0259t\u0259n, Allah q\u00fcdr\u0259tlidir, ba\u011f\u0131\u015flayand\u0131r. (Fatir sur\u0259si, 28) Allah bir ay\u0259d\u0259 m\u00f6minin \u00d6z m\u0259qam\u0131ndan qorxdu\u011fu kimi, t\u0259hdidind\u0259n d\u0259 qorxdu\u011funu vur\u011fulay\u0131r: Bu, h\u00fczurumda durmaqdan qorxanlar v\u0259 t\u0259hdidimd\u0259n \u00e7\u0259kin\u0259nl\u0259r\u0259 aiddir. (\u0130brahim sur\u0259si, 14) Allahdan i\u00e7i titr\u0259y\u0259r\u0259k qorxan m\u00f6minl\u0259r Quran oxuyark\u0259n c\u0259h\u0259nn\u0259ml\u0259 ba\u011fl\u0131 ay\u0259l\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131 bir-bir \u00f6z n\u0259fsl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r. \u00c7\u00fcnki Quran ay\u0259l\u0259rind\u0259 Allah m\u00f6minl\u0259ri t\u0259hdid edir. \u0130nkar\u00e7\u0131lar onsuz da Allah\u0131n kitab\u0131n\u0131 oxumurlar; oxusalar da, laz\u0131mi kimi qavraya bilmirl\u0259r. Dolay\u0131sil\u0259, m\u00f6minl\u0259r bu ay\u0259l\u0259rin Allah\u0131n m\u00f6min qullar\u0131n\u0131 x\u0259b\u0259rdar etm\u0259k v\u0259 onlar\u0131 c\u0259h\u0259nn\u0259md\u0259n \u00e7\u0259kindirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn oldu\u011fundan x\u0259b\u0259rdard\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki Qurandan \u00f6y\u00fcd alan v\u0259 Allah\u0131n \u0259zab\u0131ndan qorxub-\u00e7\u0259kin\u0259n yaln\u0131z \u00f6zl\u0259ridir. Buna g\u00f6r\u0259 dig\u0259r insanlar\u0131 deyil, Quranda t\u0259rifl\u0259n\u0259n t\u0259qval\u0131 m\u00f6minl\u0259ri v\u0259 \u00fcst\u00fcn \u0259xlaql\u0131 pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259ri n\u00fcmun\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcrl\u0259r. Bunun t\u0259bii n\u0259tic\u0259si olaraq \u201cc\u0259h\u0259nn\u0259m ay\u0259l\u0259ri ba\u015fqalar\u0131na aiddir, m\u0259n is\u0259 m\u00f6min\u0259m\u201d kimi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 il\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259min davranm\u0131rlar. \u018flb\u0259tt\u0259, iman g\u0259tirdikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Allahdan qurtulu\u015f v\u0259 r\u0259hm\u0259t umurlar. Ancaq bu, \u201cqorxu v\u0259 \u00fcmid i\u00e7ind\u0259 \u00f6z R\u0259bbin\u0259 yalvar\u0131r\u201d (S\u0259cd\u0259 sur\u0259si, 16) ay\u0259sind\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kildiyi kimi, yen\u0259 qorxu il\u0259 qar\u0131\u015f\u0131q \u00fcmiddir. D\u0259rin Allah sevgisin\u0259 sahib olan m\u00f6minl\u0259r bu sevgini art\u0131ran \u0259n \u00f6n\u0259mli duy\u011funun h\u00f6rm\u0259t dolu qorxu oldu\u011funu \u00e7ox yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r. Allah sevgisind\u0259n m\u0259n\u0259vi h\u0259zz alan m\u00f6minl\u0259r Allaha qar\u015f\u0131 x\u0259ta v\u0259 ya q\u00fcsura yol verib Onun sevgisini v\u0259 raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirm\u0259kd\u0259n \u00e7ox qorxurlar. Allah qorxusu, eyni zamanda, Allah sevgisinin qayna\u011f\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki Allah sevgisi ancaq Allaha yax\u0131nla\u015fmaqla ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fir. Allaha yax\u0131nla\u015fmaq is\u0259 Onun sevgi v\u0259 rizas\u0131n\u0131, y\u0259ni Onun h\u0259dl\u0259rini qoruyub \u0259mrl\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259kl\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu is\u0259 Allah qorxusu olmadan \u0259ld\u0259 edil\u0259 bil\u0259n durum deyil. \u00c7\u00fcnki Allahdan qorxmayan bir insan\u0131n n\u0259fsi onu davaml\u0131 olaraq Allah\u0131n raz\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u015feyl\u0259ri etm\u0259y\u0259, raz\u0131 oldu\u011fu \u015feyl\u0259rd\u0259 is\u0259 h\u0259v\u0259ssizliy\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259yir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Allah\u0131n rizas\u0131n\u0131 qazanma\u011f\u0131n yegan\u0259 yolu Allah qorxusudur. Bu, Allah\u0131n qoydu\u011fu qanundur. O halda, Allahdan laz\u0131mi kimi qorxmadan Onun sevgisini v\u0259 rizas\u0131n\u0131 qazanma\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k cahillik v\u0259 aldanmad\u0131r. H\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l, Allah insanlara \u00d6z\u00fcnd\u0259n qorxma\u011f\u0131 \u0259mr etmi\u015fdir. Buna g\u00f6r\u0259 Allah\u0131n bu \u0259mrini g\u00f6rm\u0259zlikd\u0259n g\u0259lib yaln\u0131z Allah\u0131 sevm\u0259yin kifay\u0259t etdiyini dem\u0259k m\u0259ntiqli deyil. Allahdan qorxmad\u0131\u011f\u0131 halda Onu sevdiyini s\u00f6yl\u0259y\u0259n insan \u00f6z\u00fcn\u00fc aldatmaqdan, vicdan\u0131n\u0131 rahatland\u0131rmaqdan ba\u015fqa he\u00e7 n\u0259 etmir. X\u0259yal\u0131nda canland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sevgi s\u0259thi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin m\u0259hsuludur. H\u0259qiqi Allah sevgisi il\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si yoxdur. Allah\u0131 h\u0259qiq\u0259t\u0259n \u00e7ox sev\u0259n insan Onun \u0259mrl\u0259rin\u0259 \u00e7ox ciddi yana\u015f\u0131r. Allah \u00d6z\u00fcnd\u0259n qorxma\u011f\u0131 \u0259mr etdiyi halda, bunun g\u0259r\u0259kli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n \u015f\u0259xs ancaq \u00f6z\u00fcn\u00fc aldad\u0131r. \u00dcst\u0259lik, bu a\u011f\u0131ls\u0131z iddian\u0131n \u201coruc, namaz kimi ibad\u0259tl\u0259r\u0259 ehtiyac yoxdur\u201d dem\u0259kd\u0259n he\u00e7 bir f\u0259rqi yoxdur. Bel\u0259l\u0259ri t\u0259kc\u0259 Allah qorxusu m\u00f6vzusunda deyil, Allah\u0131n bir \u00e7ox \u0259mrini yerin\u0259 yetirm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif b\u0259han\u0259l\u0259r g\u0259tirirl\u0259r. Sizl\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00f6l\u00fcm g\u0259lib: \u201cEy R\u0259bbim! M\u0259n\u0259 bir az m\u00f6hl\u0259t ver ki, s\u0259d\u0259q\u0259 verib \u0259m\u0259lisalehl\u0259rd\u0259n olum!\u201d\u2013 dem\u0259mi\u015fd\u0259n \u0259vv\u0259l siz\u0259 verdiyim ruzid\u0259n x\u0259rcl\u0259yin. Allah \u0259c\u0259li \u00e7atm\u0131\u015flara \u0259sla m\u00f6hl\u0259t verm\u0259z. Allah sizin n\u0259l\u0259r etdiyinizd\u0259n x\u0259b\u0259rdard\u0131r. (M\u00fcnafiqun sur\u0259si, 10-11) \u0130nsan he\u00e7 bir zaman etdikl\u0259rini kafi g\u00f6rm\u0259m\u0259li, \u00f6l\u00fcm\u00fcn h\u0259r an g\u0259l\u0259 bil\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb \u00f6l\u00fcm\u0259 haz\u0131rl\u0131qs\u0131z olmaqdan qorxmal\u0131 v\u0259 h\u0259r an Allah\u0131n h\u0259dl\u0259rini qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>X\u0259yal\u0259 S\u018fF\u018fROVA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Allah qorxusu m\u00f6minin iman\u0131n\u0131, \u015f\u00f6vq\u00fcn\u00fc, Allaha olan sevgisini cu\u015fa g\u0259tirir. \u0130nsan\u0131 Allah\u0131n raz\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kindirir, n\u0259fsinin pislikl\u0259rind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 onu davaml\u0131 olaraq yax\u015f\u0131l\u0131\u011fa y\u00f6n\u0259ldir. Bu qorxu insan\u0131 Allah\u0131n \u0259zab\u0131ndan uzaqla\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 Onun rizas\u0131na, c\u0259nn\u0259tin\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r. Allah\u0131n h\u0259dl\u0259rini qorumaq v\u0259 rizas\u0131n\u0131 axtarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6mininin \u015f\u00fcurunu a\u00e7\u0131q tutur. Bu qorxu n\u0259hay\u0259t m\u00f6mini Qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fcn\u00fcn v\u0259 c\u0259h\u0259nn\u0259min [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-23930","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23930","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23930"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23930\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23937,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23930\/revisions\/23937"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}