{"id":24644,"date":"2017-03-08T09:00:54","date_gmt":"2017-03-08T05:00:54","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=24644"},"modified":"2017-03-08T09:36:27","modified_gmt":"2017-03-08T05:36:27","slug":"8-mart-beyn%c9%99lxalq-qadinlar-gunu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=24644","title":{"rendered":"8 MART Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/images.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/images-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-24648\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/images-300x300.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/images-150x150.jpg 150w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/images-768x768.jpg 768w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/images.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc \u2014 H\u0259r il 8 mart tarixind\u0259 qeyd olunan Beyn\u0259lxalq \u0130\u015f\u00e7i Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc[1] olaraq da tan\u0131nan qad\u0131nlar\u0131n iqtisadi, ictimai v\u0259 siyasi m\u00fcbariz\u0259sini, habel\u0259 \u00fcmumi olaraq qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 n\u0259zak\u0259t, sevgi v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259ti t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u00fcn\u00fc \u0259n\u0259n\u0259vi hala g\u0259tirmi\u015f bayram. 8 mart postsovet respublikalar\u0131nda, habel\u0259 Anqola, Burkina-Faso, Qvineya-Bisau, Kamboca, \u00c7in, Konqo, Laos, Makedoniya Respublikas\u0131, Monqolustan, Nepal, \u015eimali Koreya v\u0259 Uqandada qeyri-i\u015f g\u00fcn\u00fc say\u0131l\u0131r. BMT d\u0259 8 mart\u0131 beyn\u0259lxalq qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fc kimi tan\u0131y\u0131b<\/p>\n<p>Tarixi<\/p>\n<p>Qad\u0131nlar\u0131n ki\u015fil\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlu olmaq u\u011frunda apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcbariz\u0259nin t\u0259msili ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 olaraq, 8 mart 1857-ci ild\u0259 AB\u015e-\u0131n Nyu-York \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 geyim sektorunda \u00e7al\u0131\u015fan y\u00fczl\u0259rl\u0259 qad\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 maa\u015fa, uzun \u00e7al\u0131\u015fma saatlar\u0131na, eyni zamanda pis i\u015f \u015f\u0259raitin\u0259 etiraz olaraq t\u0259til etm\u0259si q\u0259bul edilir. Lakin polis aksiyan\u0131n uzun s\u00fcrm\u0259sin\u0259 izin verm\u0259y\u0259r\u0259k n\u00fcmayi\u015fi da\u011f\u0131td\u0131.<\/p>\n<p>8 mart 1908-ci ild\u0259 Nyu York Sosial-Demokrat Qad\u0131n T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fil\u0259 15 min qad\u0131n, daha q\u0131sa \u00e7al\u0131\u015fma saat\u0131, ki\u015fil\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r \u0259m\u0259k haqq\u0131 v\u0259 s\u0259sverm\u0259 h\u00fcququ \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmayi\u015f ke\u00e7irdi. N\u00fcmayi\u015fd\u0259 ayr\u0131ca ilk d\u0259f\u0259 olaraq dekret icaz\u0259si ist\u0259y\u0259n qad\u0131nlar\u0131n \u015f\u00fcar\u0131 &#8220;\u00c7\u00f6r\u0259k v\u0259 G\u00fcl&#8221; idi. \u00c7\u00f6r\u0259k h\u0259yat e\u015fqini, qar\u0131n toxlu\u011funu, g\u00fcl is\u0259 daha rifah h\u0259yat t\u0259rzini ifad\u0259 edirdi.<\/p>\n<p>\u0130lk Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc m\u0259rasimi 1909-cu ilin 28 fevral\u0131nda Nyu Yorkda ba\u015f tutmu\u015fdur; bu Amerika Sosialist partiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Beyn\u0259lxalq Qad\u0131n Tiki\u015f \u0130\u015f\u00e7il\u0259ri Birliyinin 1908-ci ilki t\u0259tilinin yada sal\u0131nmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259\u015fkil olunmu\u015fdu.[3]<\/p>\n<p>1909-cu ild\u0259 is\u0259 Avropadaki qad\u0131nlar, fevral ay\u0131n\u0131n son bazar g\u00fcn\u00fcn\u00fc, fevral\u0131n 28-ni ilk qad\u0131n g\u00fcn\u00fc olaraq ke\u00e7irdi.<\/p>\n<p>1910-cu ild\u0259 1857-ci il hadis\u0259l\u0259rd\u0259n 52 il sonra Danimarkan\u0131n Kopenhagen \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n Qad\u0131n Sosialist \u0130nternasyonal\u0131n\u0131n qurultay\u0131nda 1857-ci ilin 8 mart\u0131nda Nyu-Yorkda ba\u015flayan m\u00fcbariz\u0259nin, qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 qad\u0131n h\u0259mr\u0259yliyinin simvolu olaraq Klara Setkin adl\u0131 bir alman sosialist qad\u0131n\u0131, Amerikada 8 martda yand\u0131r\u0131laraq \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259n 129 qad\u0131n i\u015f\u00e7inin xatir\u0259sin\u0259 h\u0259r il 8 mart g\u00fcn\u00fcn\u00fc D\u00fcnya Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc olmas\u0131n\u0131 t\u0259klif etdi v\u0259 bu t\u0259klifi q\u0259bul edildi.[4]<\/p>\n<p>B\u0259zi tarix\u00e7il\u0259rin fikrinc\u0259, 8 mart\u0131n t\u0259qvim\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259sinin s\u0259b\u0259bl\u0259rini bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 1910-cu ild\u0259 h\u0259min g\u00fcn\u00fcn bayram kimi qeyd olunmas\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fc ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015f Klara Setkinin \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259, x\u00fcsus\u0259n onun milli m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 n\u0259z\u0259r salmaq laz\u0131md\u0131r. Y\u0259hudi Klara Setkinin t\u0259klif etdiyi 8 Mart g\u00fcn\u00fc 1910-cu ild\u0259 y\u0259hudil\u0259rin Purim bayram\u0131 il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc (y\u0259hudi t\u0259qvimind\u0259 Purim bayram\u0131n\u0131n yeri d\u0259yi\u015fir). Purim bayram\u0131 is\u0259 y\u0259hudil\u0259rd\u0259 qad\u0131n a\u011fl\u0131, eyni zamanda bu mill\u0259tin \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 haqlar\u0131n\u0131 simvoliz\u0259 edir. [M\u0259nb\u0259 g\u00f6st\u0259rin]<\/p>\n<p>Bibliya r\u0259vay\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, miladdan \u0259vv\u0259l 480-ci ild\u0259 y\u0259hudil\u0259rin Babil \u0259sar\u0259tind\u0259n qurtulmas\u0131ndan sonra arzu ed\u0259nl\u0259rin Q\u00fcds\u0259 qay\u0131tmas\u0131na icaz\u0259 verilib. Amma &#8220;\u00f6z\u00fcn\u00fc tutmu\u015f&#8221; y\u0259hudil\u0259r bunun \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259smirdil\u0259r. Bu v\u0259ziyy\u0259t iranl\u0131lar\u0131 getdikc\u0259 daha \u00e7ox narahat etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rd\u0131. \u0130ran ordusunun ba\u015f komandan\u0131 Aman \u0130ran \u015fah\u0131 Kserksin yan\u0131na ged\u0259r\u0259k v\u0259ziyy\u0259ti ona dan\u0131\u015f\u0131r. Kserks is\u0259 b\u00fct\u00fcn y\u0259hudil\u0259ri q\u0131rma\u011f\u0131 q\u0259rara al\u0131r. Kserksin arvad\u0131, \u00f6z\u00fcn\u00fcn y\u0259hudi oldu\u011funu ham\u0131dan gizli saxlayan Esfir \u0259rinin q\u0259bul etdiyi q\u0259rar\u0131 d\u0259yi\u015fdirm\u0259y\u0259 nail olur. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u0130ran \u015fah\u0131n\u0131n \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 q\u0259rarda y\u0259hudil\u0259rin deyil, onlar\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rinin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Tezlikl\u0259 y\u0259hudil\u0259r antisemit iranl\u0131lar\u0131 darmada\u011f\u0131n ed\u0259r\u0259k Aman\u0131n qula\u011f\u0131n\u0131 k\u0259sirl\u0259r. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, indiy\u0259d\u0259k y\u0259hudil\u0259r Purim bayram\u0131nda Aman\u0131n qula\u011f\u0131n\u0131 r\u0259mzl\u0259\u015fdir\u0259n \u00fc\u00e7bucaq \u015firniyyat n\u00f6v\u00fc bi\u015firirl\u0259r. \u00c7ox g\u00fcman ki, Klara Setkinin t\u0259klifinin \u0259sas\u0131nda \u015f\u0259xsi maraqlar durub. \u0130nqilabi h\u0259r\u0259kat\u0131n da \u00f6z bayramlar\u0131n\u0131n olmas\u0131 ist\u0259yi ayd\u0131nd\u0131r. M\u0259sl\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131 h\u0259v\u0259sl\u0259ndirm\u0259k, f\u0259hl\u0259 ki\u015fil\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, qad\u0131nlar\u0131 da m\u00fcbariz\u0259y\u0259 qatmaq a\u011f\u0131ll\u0131 v\u0259 effektli ideya idi.[M\u0259nb\u0259 g\u00f6st\u0259rin]<\/p>\n<p>1911-ci ild\u0259 Kophenagen q\u0259rar\u0131ndan sonra ilk d\u0259f\u0259 olaraq 19 martda Avstriya, Danimarka, Almaniya v\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259 d\u0259 bu bayram qeyd edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1914-c\u00fc ild\u0259 Rusiyada Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc mart\u0131n 8-d\u0259 ba\u015f tutdu, b\u00f6y\u00fcl ehtimalla ona g\u00f6r\u0259 ki, h\u0259min g\u00fcn bazar g\u00fcn\u00fc idi v\u0259 bel\u0259likl\u0259 bu b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 mart\u0131n 8-i qeyd olunur. 1914-c\u00fc ild\u0259 h\u0259min G\u00fcn\u00fcn m\u0259rasimi qad\u0131nlar\u0131n 1918-ci il\u0259 kimi qazana bilm\u0259dikl\u0259ri se\u00e7ki h\u00fcququna h\u0259sr olundu.[5] 1914-c\u00fc ilin 8 mart\u0131nda Londonda Boudan Trafalqar meydan\u0131na do\u011fru qad\u0131nlar\u0131n se\u00e7ki h\u00fcququna d\u0259st\u0259k y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc oldu. Silvia Pankurst (Sylvia Pankhurst) \u00c7aring Kross stansiyas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda, nitq s\u00f6yl\u0259m\u0259k\u00e7\u00fcn Trafalqar meydan\u0131na ged\u0259rk\u0259n h\u0259bs olunmu\u015fdu. 1917-ci il, fevral\u0131n son bazar g\u00fcn\u00fc (Yeni Still\u0259 mart\u0131n 8-n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr) Sankt-Peterbuqda Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fcn\u00fcn qutlama n\u00fcmayi\u015fl\u0259ri Fevral \u0130nqilab\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu. H\u0259min g\u00fcn qad\u0131nlar Sankt-Peterburqda &#8220;\u00c7\u00f6r\u0259k v\u0259 S\u00fclh&#8221; \u00fc\u00e7\u00fcn, I D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sinin, Rusiyadak\u0131 \u0259rzaq q\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 \u00c7arizmin son bulmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259r\u0259k t\u0259til\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131lar. Lev Trotski yaz\u0131rd\u0131, &#8220;23 fevral (8 mart) Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fc idi v\u0259 \u00fcf\u00fcqd\u0259 yeni mitinql\u0259r v\u0259 aksyalar g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Amma biz t\u0259s\u0259vv\u00fcr etmirdik ki, bu Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc inqilab\u0131n inaqurasiyas\u0131 ola bil\u0259r. \u0130nqilabi aksiyalar \u00f6nc\u0259d\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc amma tarixsiz \u015f\u0259kild\u0259. Lakin s\u0259h\u0259r, \u0259ks g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r\u0259 baxmayaraq tekstil i\u015f\u00e7il\u0259ri bir ne\u00e7\u0259 fabrikd\u0259 i\u015fi t\u0259rk el\u0259dil\u0259r v\u0259 t\u0259til\u0259 d\u0259st\u0259k verilm\u0259sini xahi\u015f etm\u0259k\u00e7\u00fcn \u00f6z n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rini g\u00f6nd\u0259rdil\u0259r&#8230; bu k\u00fctl\u0259vi t\u0259til\u0259 apard\u0131&#8230; ham\u0131 k\u00fc\u00e7\u0259y\u0259 ax\u0131\u015fd\u0131&#8221;.<\/p>\n<p>Oktyabr inqilab\u0131ndan sonra Bol\u015fevik Aleksandra Kollontay v\u0259 Vladimir Lenin bunu SSR\u0130-d\u0259 r\u0259smi bayram elan etdil\u0259r amma 1965-ci il\u0259 kimi i\u015f g\u00fcn\u00fc idi. 8 may 1965-ci il f\u0259rman\u0131yla SSR\u0130 Ali Sovetinin R\u0259yas\u0259t Hey\u0259ti SSR\u0130-d\u0259 Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fcn\u00fc qeyri-i\u015f g\u00fcn\u00fc elan etdi, &#8220;kommunist qurulu\u015funda Sovet qad\u0131n\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli l\u0259yaq\u0259tinin xat\u0131rlanmas\u0131yla, B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 v\u0259t\u0259nin m\u00fcdafi\u0259sil\u0259, onlar\u0131n \u00f6n v\u0259 arxa c\u0259bh\u0259d\u0259ki q\u0259hramanl\u0131q v\u0259 f\u0259dakarl\u0131qlar\u0131yla v\u0259 h\u0259m\u00e7inin insanlar aras\u0131ndak\u0131 dostlu\u011fun m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 qad\u0131nlar\u0131n b\u00f6y\u00fck t\u00f6hv\u0259sini vur\u011fulamaqla v\u0259 s\u00fclh u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259yl\u0259. Amma yen\u0259 d\u0259, qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fc ba\u015fqa bayramlar kimi ke\u00e7irilm\u0259lidir&#8221;.<\/p>\n<p>1917-ci ild\u0259 \u00c7ar Rusiyas\u0131nda qad\u0131nlar, pis h\u0259yat t\u0259rzin\u0259 qar\u015f\u0131 &#8220;\u00e7\u00f6r\u0259k v\u0259 s\u00fclh&#8221; adl\u0131 n\u00fcmayi\u015f ke\u00e7irdil\u0259r. 8 mart g\u00fcn\u00fc olan bu t\u0259til, daha sonra dig\u0259r Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 qeyd edilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>1975-ci il d\u00fcnya qad\u0131nlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. M\u0259hz bu il, Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar ili olaraq tarix\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. H\u0259min ilin beyn\u0259lxalq qad\u0131n ili elan edilm\u0259sind\u0259n sonra BMT-d\u0259 1975-ci ilin 8 mart\u0131n\u0131 ilk d\u0259f\u0259 Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc olaraq ke\u00e7irildi. \u0130ki il sonra 1977-ci ild\u0259 is\u0259 n\u0259hay\u0259t Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00dcmumi Qurultay\u0131nda 8 mart, qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq s\u00fclh g\u00fcn\u00fc olaraq q\u0259bul edildi.[4][6]<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc eyni zamanda qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sinin v\u0259 bu g\u00fcnk\u00fc qad\u0131n\u0131n daha azad olmas\u0131n\u0131n tarixi s\u0259b\u0259bl\u0259rinin xat\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 x\u00fcsusi g\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, dem\u0259k olar ki, 8 mart, sad\u0259c\u0259, qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fc yox, qad\u0131n-inqilab\u00e7\u0131lar g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Q\u0259rbd\u0259 Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc ilk d\u0259f\u0259 m\u0259\u015fhur bir hadis\u0259 kimi 1977-ci ild\u0259n sonra, Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259rin Ba\u015f Assambleyas\u0131 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259ri 8 mart\u0131n BMT-nin d\u00fcnya s\u00fclh\u00fc v\u0259 qad\u0131n azadl\u0131qlar\u0131 G\u00fcn\u00fc kimi q\u0259bul olunmas\u0131na d\u0259v\u0259t etdikd\u0259n sonra m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycanda<\/p>\n<p>Bayram\u0131n\u0131z m\u00fcbar\u0259k<br \/>\n8 Mart Sovet \u0130ttifaq\u0131ndan qalma bayram olsa da, Az\u0259rbaycanda indiy\u0259d\u0259k qeyd edilir. M\u0259hz qad\u0131nlar\u0131n k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 savadlanmas\u0131, m\u00fc\u0259yy\u0259n h\u00fcquqlara malik olmas\u0131 h\u0259min d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. B\u0259lk\u0259 d\u0259 buna g\u00f6r\u0259dir ki, 8 Mart dig\u0259r sosializm m\u0259n\u015f\u0259li bayramlardan f\u0259rqli olaraq, art\u0131q m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015f ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 respublikalar\u0131n\u0131n t\u0259qvimind\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r silinm\u0259yib.<\/p>\n<p>1998-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda Qad\u0131n Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si yarad\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycan h\u0259m d\u0259 Avropa \u015euras\u0131n\u0131n qad\u0131nlarla ba\u011fl\u0131 b\u00fcrosunda t\u0259msil olunur, BMT-nin qad\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 komissiyas\u0131n\u0131n tam h\u00fcquqlu \u00fczv\u00fcd\u00fcr. 1995-ci ild\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 ayr\u0131-se\u00e7kiliyin b\u00fct\u00fcn formalar\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda beyn\u0259lxalq konvensiyaya qo\u015fulub.<\/p>\n<p>H\u0259r il bayram g\u00fcn\u00fc \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 8 mart \u2013 Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131na t\u0259brik[7] \u00fcnvanlay\u0131r, Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n bir qrupuna f\u0259xri adlar verir[8], dig\u0259r bir qrupu is\u0259 orden v\u0259 ya medallarla t\u0259ltif edir[9].<\/p>\n<p>R\u0259smi BMT m\u00f6vzular\u0131<\/p>\n<p>\u0130l\tM\u00f6vzu[10]<br \/>\n1996\tKe\u00e7mi\u015fin qeyd olunmas\u0131, G\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn planla\u015fd\u0131rma<br \/>\n1997\tQad\u0131nlar v\u0259 S\u00fclh c\u0259dv\u0259li<br \/>\n1998\tQad\u0131nlar v\u0259 \u0130nsan haqlar\u0131<br \/>\n1999\tQad\u0131nlara qar\u015f\u0131 Zorak\u0131l\u0131qdan Azad D\u00fcnya<br \/>\n2000\tS\u00fclh \u00fc\u00e7\u00fcn Birl\u0259\u015f\u0259n Qad\u0131nlar<br \/>\n2001\tQad\u0131n v\u0259 S\u00fclh: Konflikt idar\u0259sind\u0259 qad\u0131nlar<br \/>\n2002\t\u018ffqan Qad\u0131nlar\u0131 Bu G\u00fcn: Reall\u0131qlar v\u0259 \u0130mkanlar<br \/>\n2003\tGender B\u0259rab\u0259rliyi v\u0259 Minilliyin \u0130nki\u015faf H\u0259d\u0259fl\u0259ri<br \/>\n2004\tQad\u0131nlar v\u0259 H\u0130V\/Q\u0130\u00c7S<br \/>\n2005\t2005-d\u0259n sonra Gender B\u0259rab\u0259rliyi; Daha T\u0259hl\u00fck\u0259siz G\u0259l\u0259c\u0259yin \u0130n\u015fas\u0131<br \/>\n2006\tQad\u0131nlar Q\u0259rar q\u0259bulu Prosesind\u0259<br \/>\n2007\tQad\u0131n v\u0259 Q\u0131zlara qar\u015f\u0131 Zorak\u0131l\u0131q hallar\u0131n\u0131n C\u0259zas\u0131z qalmas\u0131n\u0131n Sonland\u0131r\u0131lmas\u0131<br \/>\n2008\tQad\u0131n v\u0259 Q\u0131zlara inestisiya<br \/>\n2009\tQad\u0131nlar v\u0259 Ki\u015fil\u0259r Qad\u0131n v\u0259 Q\u0131zlara qar\u015f\u0131 Zorak\u0131l\u0131q \u0259leyhin\u0259 birl\u0259\u015firl\u0259r<br \/>\n2010\tB\u0259rab\u0259r Haqlar, B\u0259rab\u0259r \u0130mkanlar: Ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn inki\u015faf<br \/>\n2011\tT\u0259hsil, T\u0259lim, Elm v\u0259 Texnologiya \u00fc\u00e7\u00fcn B\u0259rab\u0259r \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkan\u0131: Qad\u0131nlara Layiqli i\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn \u00c7\u0131x\u0131\u015f yolu<br \/>\n2012\tK\u0259nd Qad\u0131nlar\u0131na g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, Kas\u0131b\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 Acl\u0131\u011fa Son<br \/>\n2013\tV\u0259d v\u0259ddir: Qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 Zorak\u0131l\u0131\u011fa Son qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn H\u0259r\u0259k\u0259t Vaxt\u0131d\u0131r<br \/>\n2014\tQad\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn B\u0259rab\u0259rlik Ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130nki\u015fafd\u0131r<br \/>\n2015\tQad\u0131nlar\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin g\u00fccl\u0259nm\u0259sidir: \u00c7\u0259k \u015f\u0259klini!<\/p>\n<p>Analar g\u00fcn\u00fc<br \/>\nAmma d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif vaxtlarda qeyd olunan Analar g\u00fcn\u00fc bayram\u0131 var. Avstraliya, Bel\u00e7ika, Danimarka, \u0130taliya, T\u00fcrkiy\u0259, Finlandiya, AB\u015e v\u0259 Yaponiyada Analar g\u00fcn\u00fc may\u0131n ikinci bazar g\u00fcn\u00fcn\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Hindistanda oktyabr\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 on \u0259li olan Durqa adl\u0131 ana-ilah\u0259nin \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 on g\u00fcnl\u00fck Durqa Puca bayram\u0131 ke\u00e7irilir. \u0130spaniya v\u0259 Portuqaliyada analar\u0131 dekabr\u0131n 8-d\u0259, Fransa v\u0259 \u0130sve\u00e7d\u0259 is\u0259 may\u0131n sonuncu bazar g\u00fcn\u00fcnd\u0259 t\u0259brik edirl\u0259r. Amma analar g\u00fcn\u00fc \u0259n orijinal \u015f\u0259kild\u0259 Serbiyada qeyd edilir. Miladdan 2 h\u0259ft\u0259 \u0259vv\u0259l qeyd olunan h\u0259min bayram g\u00fcn\u00fcnd\u0259 s\u00fcbh tezd\u0259n u\u015faqlar analar\u0131n\u0131n yata\u011f\u0131na yax\u0131nla\u015f\u0131b onu \u00e7arpay\u0131ya ba\u011flay\u0131rlar. Ana \u0259sirlikd\u0259n qurtulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir g\u00fcn \u0259vv\u0259ld\u0259n bal\u0131\u015f\u0131n\u0131n alt\u0131nda haz\u0131r qoydu\u011fu h\u0259diyy\u0259l\u0259ri balaca &#8220;quldurlar&#8221;a verm\u0259li olur. 8 Mart\u0131n beyn\u0259lxalq qad\u0131nlar g\u00fcn\u00fc elan edilm\u0259si haqda q\u0259rar 1910-cu ild\u0259, sosialist qad\u0131nlar\u0131n Konpenhagend\u0259 ke\u00e7iril\u0259n ikinci beyn\u0259lxalq konfrans\u0131nda q\u0259bul edilib. Bayram ilk d\u0259f\u0259 1911-ci ild\u0259 AB\u015e-da v\u0259 bir s\u0131ra Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 qeyd olunub. 8 mart 1966-c\u0131 ild\u0259 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259ri Leonid Brejnevin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 qeyri-i\u015f g\u00fcn\u00fc v\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259li bayram elan edilib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc \u2014 H\u0259r il 8 mart tarixind\u0259 qeyd olunan Beyn\u0259lxalq \u0130\u015f\u00e7i Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc[1] olaraq da tan\u0131nan qad\u0131nlar\u0131n iqtisadi, ictimai v\u0259 siyasi m\u00fcbariz\u0259sini, habel\u0259 \u00fcmumi olaraq qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 n\u0259zak\u0259t, sevgi v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259ti t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u00fcn\u00fc \u0259n\u0259n\u0259vi hala g\u0259tirmi\u015f bayram. 8 mart postsovet respublikalar\u0131nda, habel\u0259 Anqola, Burkina-Faso, Qvineya-Bisau, Kamboca, \u00c7in, Konqo, Laos, Makedoniya Respublikas\u0131, Monqolustan, Nepal, \u015eimali [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"class_list":["post-24644","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ajbsumqayit"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24644","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24644"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24644\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24650,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24644\/revisions\/24650"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}