{"id":25605,"date":"2017-08-16T08:00:31","date_gmt":"2017-08-16T04:00:31","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=25605"},"modified":"2017-08-16T11:36:02","modified_gmt":"2017-08-16T07:36:02","slug":"t%c9%99kamul-lobbisinin-m%c9%99glubiyy%c9%99ti","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=25605","title":{"rendered":"T\u0259kam\u00fcl lobbisinin m\u0259\u011flubiyy\u0259ti"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/rv.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/rv-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-24135\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/rv-300x225.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/rv.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, qarda\u015f \u00f6lk\u0259 olan T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 xalq\u0131n m\u0259nafeyin\u0259 istiqam\u0259tl\u0259n\u0259n bir \u00e7ox islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irilir<\/p>\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, qarda\u015f \u00f6lk\u0259 olan T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 xalq\u0131n m\u0259nafeyin\u0259 istiqam\u0259tl\u0259n\u0259n bir \u00e7ox islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irilir. X\u00fcsusil\u0259 tibb v\u0259 t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 edil\u0259n yenilikl\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda bu fikri s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00e7\u0259tin olmur. Son g\u00fcnl\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259s-k\u00fcy yaradan yenilikl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259sinin orta m\u0259kt\u0259b t\u0259dris plan\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u018fks\u0259r K\u0130V-l\u0259r bunu elm\u0259 mane\u0259 t\u00f6r\u0259d\u0259n c\u0259hd hesab ets\u0259 d\u0259, bu fikir sad\u0259c\u0259 olaraq 150 ild\u0259n \u00e7oxdur ki, he\u00e7 bir d\u0259lil\u0259 \u0259saslanmadan apar\u0131lan t\u0259bli\u011fat\u0131n n\u0259tic\u0259sidir. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n t\u0259dris plan\u0131 d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 son zamanlar x\u00fcsusil\u0259 Avropan\u0131n t\u0259kam\u00fcl\u00e7\u00fc m\u0259tbuat\u0131nda \u00e7\u0131xan \u201cT\u00fcrkiy\u0259 yenil\u0259diyi t\u0259dris plan\u0131nda art\u0131q t\u0259kam\u00fcl\u0259 yer vermir\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259r \u00e7ox s\u00fcr\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259ldi. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259sinin d\u0259rslikl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00fcnyada yay\u0131lan b\u0259zi x\u0259b\u0259rl\u0259ri t\u0259qdim edirik.<\/p>\n<p>http:\/\/edition.cnn.com\/\u2026\/turkey-to-stop-teaching\u2026\/index.html<\/p>\n<p>https:\/\/www.nytimes.com\/\u2026\/turkey-evolution-high-school-curr\u2026<\/p>\n<p>http:\/\/www.newsweek.com\/evolution-schools-turkey-recep-tayy\u2026<\/p>\n<p>http:\/\/www.hurriyetdailynews.com\/turkeys-deputy-pm-calls-th\u2026<\/p>\n<p>http:\/\/www.dailymail.co.uk\/\u2026\/Turkey-stop-teaching-evolution\u2026<\/p>\n<p>https:\/\/www.rt.com\/\u2026\/393821-turkey-evolution-theory-schools\/<\/p>\n<p>http:\/\/www.businessinsider.com\/r-turkey-to-stop-teaching-ev\u2026<\/p>\n<p>http:\/\/www.bbc.com\/news\/world-europe-40384471<\/p>\n<p>\u015e\u00fcbh\u0259siz ki, bu q\u0259rar elmi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n olduqca faydal\u0131 v\u0259 z\u0259ruri bir add\u0131md\u0131r. Bu m\u00f6vqe qada\u011falar \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmayan, olduqca azad v\u0259 demokratik bir yana\u015fmad\u0131r. H\u0259r t\u0259l\u0259b\u0259, h\u0259r \u015fagird g\u00f6rd\u00fcy\u00fc elmi d\u0259lill\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda do\u011frunun n\u0259 oldu\u011funu ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k qabiliyy\u0259tin\u0259 malikdir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, t\u0259drisin m\u0259qs\u0259di h\u0259m d\u0259 insanlara se\u00e7im etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaratmaqd\u0131r. \u00c7\u00fcnki biz burada elmi d\u0259lill\u0259ri olmayan bir f\u0259rziyy\u0259d\u0259n b\u0259hs edirik. \u0130ll\u0259rdir davam ed\u0259n t\u0259kam\u00fcl t\u0259hsili, elmi d\u0259lill\u0259ri b\u00f6y\u00fck miqyasda aradan qald\u0131rma\u011fa y\u00f6n\u0259lmi\u015fdir. T\u0259kam\u00fcl\u00fc t\u0259kzib ed\u0259n 700 milyondan art\u0131q fosil qal\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00f6vcud oldu\u011fu he\u00e7 bir t\u0259hsil oca\u011f\u0131nda dil\u0259 g\u0259tirilm\u0259mi\u015f, z\u00fclallar\u0131n \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 meydana g\u0259lm\u0259 ehtimal\u0131n\u0131n s\u0131f\u0131ra b\u0259rab\u0259r oldu\u011fu izah edilm\u0259mi\u015fdir. \u00d6n plana \u00e7\u0131xar\u0131lan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r, ad\u0259t\u0259n, rekonstruktiv r\u0259sml\u0259r v\u0259 ya Hekkelin r\u0259sml\u0259ri kimi daha sonradan saxtakarl\u0131q oldu\u011fu ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u0259n bir qisim m\u0259\u015fhur t\u0259kam\u00fcl yalanlar\u0131 olmu\u015fdur. Kembri partlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ba\u015f verdiyini g\u00f6st\u0259r\u0259n qal\u0131qlar h\u0259yat\u0131n yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 ani ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kam\u00fcl\u00e7\u00fcl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00fcz 70 il gizl\u0259dilmi\u015fdir. T\u0259kam\u00fcl\u00e7\u00fcl\u0259r ill\u0259r boyu yarad\u0131l\u0131\u015f t\u0259r\u0259fdarlar\u0131n\u0131 \u201cgerid\u0259 qalm\u0131\u015fl\u0131q\u201d, \u201cfanatizm\u201d v\u0259 \u201celm\u0259 qada\u011fa qoymaqla\u201d g\u00fcnahland\u0131raraq passivl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131lar. Halbuki t\u0259kam\u00fcl \u0259leyhind\u0259ki elmi s\u00fcbutlar\u0131n t\u0259bli\u011f edilm\u0259m\u0259si, gizl\u0259tm\u0259, aldatma v\u0259 qada\u011fan etm\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulan m\u0259s\u0259l\u0259nin m\u0259hz t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259si oldu\u011fu v\u0259 t\u0259kam\u00fcl\u00fcn elmd\u0259n, m\u00fcasirlikd\u0259n uzaq oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Elm t\u0259kam\u00fcl\u00fc t\u0259kzib edir.<\/p>\n<p>Uzun zamand\u0131r lobbi t\u0259r\u0259find\u0259n qorunan t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259sinin \u0130slam \u00f6lk\u0259si olan T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u0259lb\u0259tt\u0259, t\u0259kam\u00fcl dair\u0259l\u0259rini \u00e7ox yax\u0131ndan maraqland\u0131rd\u0131. S\u00f6z\u00fcged\u0259n dair\u0259l\u0259rin x\u00fcsusi vur\u011fulad\u0131qlar\u0131 m\u0259qam is\u0259, t\u0259dris plan\u0131ndak\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259sir sahibi Harun Y\u0259hya v\u0259 onun f\u0259aliyy\u0259ti idi. \u0130taliyadan \u0130ndoneziyaya, B\u00f6y\u00fck Britaniyadan S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131na q\u0259d\u0259r d\u00fcnyan\u0131n \u0259n tan\u0131nm\u0131\u015f q\u0259zetl\u0259rind\u0259 Adnan Oktar\u0131n (Harun Y\u0259hya) u\u011furlar\u0131ndan b\u0259hs edilib. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259, 30 ild\u0259n \u00e7oxdur ki, yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 s\u00fcbut ed\u0259n, t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259si \u0259leyhind\u0259ki elmi i\u015fl\u0259rind\u0259n b\u0259hs olunan Harun Y\u0259hyan\u0131n m\u00fcbariz\u0259d\u0259 qalib g\u0259ldiyi bildirilib. \u0130ngilt\u0259r\u0259nin \u0259n \u00e7ox oxunan g\u00fcnd\u0259lik q\u0259zetl\u0259rind\u0259n The Daily Telegraphda \u201cT\u00fcrkiy\u0259d\u0259ki m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 art\u0131q t\u0259kam\u00fcl oxudulmayacaq\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 x\u0259b\u0259rd\u0259 bel\u0259 qeyd olunur: \u201cM\u0259\u015fhur yarad\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131 Adnan Oktar, t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259sinin \u0130slam\u0131 yox etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Avropa t\u0259r\u0259find\u0259n ortaya at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildir\u0259r\u0259k bu f\u0259rziyy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 kampaniyaya ba\u015flad\u0131\u201d. X\u0259b\u0259rd\u0259 h\u0259m\u00e7inin: \u201c\u0130ncild\u0259 yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kimi, Quranda da Ad\u0259m v\u0259 H\u0259vvan\u0131n ilk insan oldu\u011fu bildirilir\u201d.<\/p>\n<p>Norve\u00e7 F\u0259hl\u0259 Partiyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259d\u0259 olan Norve\u00e7 Osloda n\u0259\u015fr olunan g\u00fcnd\u0259lik q\u0259zet Dagsavisende \u00e7\u0131xan \u201cD\u0259rs kitablar\u0131nda fikirl\u0259rini yay\u0131rlar\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 x\u0259b\u0259rd\u0259:<\/p>\n<p>\u201c10 il \u0259vv\u0259l Avropadak\u0131 m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 \u00f6z kitab\u0131 olan Yarad\u0131l\u0131\u015f Atlas\u0131n\u0131 g\u00f6nd\u0259r\u0259nd\u0259 b\u00f6y\u00fck bir m\u00fcbahis\u0259 yaratm\u0131\u015fd\u0131\u201d. C\u0259nubi Danimarka Universitetind\u0259 din v\u0259 elm sah\u0259sind\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 olan Hans Henrik Hjermitslev, Adnan Oktar\u0131n h\u0259l\u0259 d\u0259 M\u00fcs\u0259lman yarad\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n qalas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yir v\u0259 \u0259lav\u0259 edir:<\/p>\n<p>\u201cFikirl\u0259ri Avropadak\u0131 g\u0259nc v\u0259 t\u0259hsilli insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nir\u201d.<\/p>\n<p>\u00dcmid edirik ki, qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin bu h\u0259lledici add\u0131m\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 elmd\u0259nk\u0259nar olan bu f\u0259rziyy\u0259nin d\u0259rslikl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na z\u0259min yaradacaqd\u0131r. \u00c7\u00fcnki t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259sinin t\u0259drisi il\u0259 \u015fagird v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259yat\u0131n kort\u0259bii t\u0259sad\u00fcfl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259ldiyi v\u0259 insan\u0131n t\u0259bii se\u00e7m\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 meydana g\u0259lmi\u015f heyvan n\u00f6v\u00fc oldu\u011fu \u201celmi faktlar\u201d kimi \u00f6yr\u0259dilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, h\u0259l\u0259 1994-c\u00fc ild\u0259 n\u0259\u015fr edilmi\u015f \u201cBiology, visualizing life\u201d (Biologiya: h\u0259yat\u0131 t\u0259svir etm\u0259k) adl\u0131 d\u0259rs kitab\u0131nda deyilir:<\/p>\n<p>\u201cSiz bir heyvans\u0131n\u0131z, soxulcanlar, dinozavrlar, k\u0259p\u0259n\u0259kl\u0259r v\u0259 d\u0259niz ulduzlar\u0131 il\u0259 ortaq bir miras\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcrs\u00fcn\u00fcz\u201d. (George B. Johnson, Biology: Visualizing Life, Holt, Rinehart and Winston, Inc., 1994, s. 453)<\/p>\n<p>\u018fks\u0259r insanlar t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259sinin bel\u0259 fikirl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259sinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bil\u0259r. Lakin Darvin \u00f6z\u00fc d\u0259 m\u0259ktublar\u0131n\u0131n birind\u0259 insan\u0131n heyvan n\u00f6v\u00fc oldu\u011funu iddia etmi\u015fdir:<\/p>\n<p>\u201cGerid\u0259 qalm\u0131\u015f heyvanlardan inki\u015faf ed\u0259n insan zehninin inand\u0131\u011f\u0131 \u015feyl\u0259rin h\u0259r hans\u0131 bir d\u0259y\u0259rinin v\u0259 ya etibar\u0131n\u0131n olub-olmad\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u011fl\u0131ma h\u0259mi\u015f\u0259 qorxunc \u015f\u00fcbh\u0259 g\u0259lir. Bir meymunun zehnind\u0259ki inanclara (t\u0259bii ki, \u0259g\u0259r varsa) kims\u0259 g\u00fcv\u0259n\u0259rdimi?\u201d (Francis Darwin (ed.), Life and Letters of Charles Darwin (1903; 1971 reprint), c.1, s. 285)<\/p>\n<p>Darvinin bu s\u00f6zl\u0259ri t\u0259kam\u00fcl\u00fcn t\u0259drisinin n\u0259 q\u0259d\u0259r z\u0259r\u0259rli oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Darvinizm insanlar\u0131 bo\u015flu\u011fa, y\u0259ni intihara, cinay\u0259t\u0259, v\u0259h\u015filiy\u0259 do\u011fru aparan, insanlara heyvan olduqlar\u0131n\u0131 t\u0259lqin ed\u0259n, Yarad\u0131c\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u0259r \u015feyin t\u0259sad\u00fcf\u0259n meydana g\u0259diyini a\u015f\u0131layan batil bir dindir. Bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259sinin t\u0259drisinin c\u0259miyy\u0259td\u0259ki da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 t\u0259sirini z\u0259ifl\u0259tm\u0259k v\u0259 m\u00fcasir elmi h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri \u015fagirdl\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 birt\u0259r\u0259fli darvinist t\u0259hsil\u0259 son qoyulmal\u0131d\u0131r. D\u0259rslikl\u0259r buna \u0259sas\u0259n t\u0259rtib edilm\u0259li, \u015fagirdl\u0259r\u0259 v\u0259 g\u0259ncl\u0259r\u0259 darvinizmin elmi c\u0259h\u0259td\u0259n s\u00fcqutu v\u0259 ideoloji arxa plan\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat verilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Ramiq V\u0259liyev<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, qarda\u015f \u00f6lk\u0259 olan T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 xalq\u0131n m\u0259nafeyin\u0259 istiqam\u0259tl\u0259n\u0259n bir \u00e7ox islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irilir M\u0259lum oldu\u011fu kimi, qarda\u015f \u00f6lk\u0259 olan T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 xalq\u0131n m\u0259nafeyin\u0259 istiqam\u0259tl\u0259n\u0259n bir \u00e7ox islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irilir. X\u00fcsusil\u0259 tibb v\u0259 t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 edil\u0259n yenilikl\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda bu fikri s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00e7\u0259tin olmur. Son g\u00fcnl\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259s-k\u00fcy yaradan yenilikl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 t\u0259kam\u00fcl f\u0259rziyy\u0259sinin orta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-25605","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25605","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25605"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25605\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25611,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25605\/revisions\/25611"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}