{"id":27677,"date":"2018-07-27T05:00:00","date_gmt":"2018-07-27T01:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=27677"},"modified":"2018-07-27T09:24:07","modified_gmt":"2018-07-27T05:24:07","slug":"asimin-nesli-canakkaleyi-gecilmez-kilan-ruh","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=27677","title":{"rendered":"\u00c2SIM\u2019IN NESL\u0130.&#8221;\u00c7ANAKKALE\u2019Y\u0130 GE\u00c7\u0130LMEZ KILAN RUH:&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/0500.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/0500-300x200.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-27701\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/0500-300x200.png 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/0500.png 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Prof. Dr. Ertu\u011frul YAMAN<br \/>\n(eyaman60@gmail.com)<\/p>\n<p>\u00c7anakkale Ruhu<br \/>\n\u00c7anakkale Sava\u015f\u0131, yaln\u0131zca bir sava\u015f de\u011fil; tarihe not d\u00fc\u015f\u00fclen, tarihin seyrini de\u011fi\u015ftiren ve e\u015fine az rastlan\u0131r bir destand\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o d\u00f6nemde Osmanl\u0131\u2019n\u0131n h\u0131zl\u0131 bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u0327 d\u00f6nemine girmesini f\u0131rsat bilen \u201cyedi d\u00fcvel\u201d \u00e2deta Osmanl\u0131\u2019n\u0131n tepesine \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130sl\u00e2m ve T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanlar\u0131, hepsi bir olup sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mi\u015flerdir. Mehmet \u00c2kif, bu m\u00fcthi\u015f sava\u015f\u0131 \u015f\u00f6yle tasvir ediyor:<\/p>\n<p>\u015eu Bo\u011faz harbi nedir? Var m\u0131 ki d\u00fcny\u00e2da e\u015fi?<br \/>\nEn kesif ordular\u0131n y\u00fckleniyor d\u00f6rd\u00fc be\u015fi.<br \/>\n-Tepeden yol bularak ge\u00e7mek i\u00e7in Marmara\u2019ya-<br \/>\nKa\u00e7 donanmayla sar\u0131lm\u0131\u015f ufac\u0131k bir karaya.<br \/>\nNe hay\u00e2s\u0131zca teha\u015f\u015f\u00fcd ki ufuklar kapal\u0131!<br \/>\nNerde-g\u00f6sterdi\u011fi vah\u015fetle bu bir Avrupal\u0131&#8217;<br \/>\nDedirir-Y\u0131rt\u0131c\u0131, his yoksulu, s\u0131rtlan k\u00fcmesi,<br \/>\nVarsa gelmi\u015f, a\u00e7\u0131l\u0131p mahbesi, y\u00e2hud kafesi!<br \/>\nEski D\u00fcny\u00e2, yeni D\u00fcny\u00e2, b\u00fct\u00fcn akv\u00e2m-\u0131 be\u015fer,<br \/>\nKayn\u0131yor kum gibi, mah\u015fer mi, hakikat mah\u015fer.<br \/>\n\u2026<br \/>\nKimi Hind\u00fb, kimi yamyam, kimi bilmem ne bel\u00e2&#8230;<br \/>\nHani, t\u00e2una da zuld\u00fcr bu rezil istil\u00e2!<\/p>\n<p>Ne var ki hepsi bir olsa da bir \u00c7anakkale\u2019yi ge\u00e7emediler. Nitekim topumuz t\u00fcfe\u011fimizden \u00e7ok \u00f6l\u00fcmden korkmayan ruhumuzdu as\u0131l serhaddimiz. Burada merak konusu olan, her a\u00e7\u0131dan \u00fcst\u00fcn olan ordular kar\u015f\u0131s\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk Milletini ve onun \u015fanl\u0131 ordusunu muzaffer k\u0131lan as\u0131l g\u00fc\u00e7 nedir? Burada yedi d\u00fcvelin a\u015famad\u0131\u011f\u0131 y\u00fcce bir ruh tasvir ve tahlil edilecektir. Bu \u00fcst\u00fcn ruhun en k\u0131sa \u00f6zeti: Ya \u015fehitlik ya gazilik; parolas\u0131 ise ya istiklal ya \u00f6l\u00fcmd\u00fcr! Geliniz yine s\u00f6z\u00fc Mehmet \u00c2kif\u2019e b\u0131rakal\u0131m:<\/p>\n<p>Bomba \u015fim\u015fekleri beyninden inip her siperin;<br \/>\nS\u00f6n\u00fcyor g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fcn \u00fcst\u00fcnde o arslan neferin.<br \/>\nYerin alt\u0131nda cehennem gibi binlerce la\u011fam,<br \/>\nAt\u0131lan her la\u011fam\u0131n yakt\u0131\u011f\u0131: Y\u00fczlerce adam.<br \/>\n\u00d6l\u00fcm indirmede g\u00f6kler, \u00f6l\u00fc p\u00fcsk\u00fcrmede yer;<br \/>\nO ne m\u00fcdhi\u015f tipidir: Savrulur enkaaz-\u0131 be\u015fer&#8230;<br \/>\n\u2026<br \/>\nNe \u00e7elik tabyalar ister, ne siner hasm\u0131ndan;<br \/>\nAl\u0131n\u0131r kal&#8217;\u00e2 m\u0131 g\u00f6\u011fs\u00fcndeki kat kat iman?<br \/>\nHangi kuvvet onu, h\u00e2\u015f\u00e2, edecek kahr\u0131na r\u00e2m?<br \/>\n\u00c7\u00fcnk\u00fc te&#8217;sis-i \u0130lahi o metin istihk\u00e2m.<br \/>\nZannedilir ki d\u00fc\u015fmanlar topla t\u00fcfekle ma\u011flup edilir. Oysa, as\u0131l g\u00fc\u00e7 g\u00f6\u011fs\u00fcndeki imand\u0131r. Y\u00fcre\u011findeki cesarettir. Bu ruhu, Mehmet \u00c2kif, \u015fu dizelerde tasvir ediyor:<br \/>\nKORKMA!<br \/>\nCehennem olsa gelen, g\u00f6\u011fs\u00fcm\u00fczde s\u00f6nd\u00fcr\u00fcr\u00fcz,<br \/>\nBu yol ki Allah yoludur, korku bilmeyiz, y\u00fcr\u00fcr\u00fcz!<br \/>\nD\u00fc\u015fer mi tek ta\u015f\u0131 sand\u0131n namus oca\u011f\u0131n\u0131n?<br \/>\nMe\u011ferki sava\u015fa giren son er \u015fehid olsun.<br \/>\n\u015eu kar\u015f\u0131m\u0131zdaki mah\u015fer kudursa, \u00e7\u0131ld\u0131rsa;<br \/>\nDenizler ordu, bulutlar donanma ya\u011fd\u0131rsa;<br \/>\nBu alt\u0131m\u0131zdaki yerden b\u00fct\u00fcn yanarda\u011flar,<br \/>\nTa\u015f\u0131p da kaplasa afak\u0131 bir k\u0131z\u0131l sarsar;<br \/>\nDe\u011fil mi cephemizin sinesinde iman bir;<br \/>\nSevinme bir, ac\u0131 bir, gaye ayn\u0131, vicdan bir.<\/p>\n<p>\u00c7anakkale\u2019nin ge\u00e7ilmezli\u011fini anlayabilmek i\u00e7in de derin bir basirete ve tarih bilgisine ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Nas\u0131l ki Asr-\u0131 Saadet d\u00f6neminde b\u00fct\u00fcn m\u00fc\u015frikler el ele kol kola verip y\u00fcce dinimiz \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 yok etmek i\u00e7in toptan sald\u0131rm\u0131\u015flarsa, ha\u00e7l\u0131 ruhu da bu intikam\u0131 \u00c7anakkale\u2019de almak istemi\u015ftir. Mehmet \u00c2kif, \u00c7anakkale\u2019nin ciddiyetini ve \u00f6nemini \u015f\u00f6yle ifade eder:<\/p>\n<p>Ey, bu topraklar i\u00e7in topra\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f asker!<br \/>\nG\u00f6kten ecd\u00e2d inerek \u00f6pse o p\u00e2k aln\u0131 de\u011fer.<br \/>\nNe b\u00fcy\u00fcks\u00fcn ki kan\u0131n kurtar\u0131yor tevhidi..<br \/>\nBedr&#8217;in arslanlar\u0131 ancak, bu kadar \u015fanl\u0131 idi.<br \/>\nSen ki, a&#8217;s\u00e2ra g\u00f6m\u00fclsen ta\u015facaks\u0131n&#8230; Heyh\u00e2t,<br \/>\nSana gelmez bu ufuklar, seni almaz bu cih\u00e2t&#8230;<br \/>\nEy \u015fehid o\u011flu \u015fehid, isteme benden makber,<br \/>\nSana \u00e2\u011f\u00fb\u015funu a\u00e7m\u0131\u015f duruyor Peygamber.<\/p>\n<p>\u00c7anakkale Ruhu ve Mehmet \u00c2kif\u2019<br \/>\n\u00c7anakkale\u2019yi ge\u00e7ilmez k\u0131lan bu ruhu, Mehmet \u00c2kif\u2019in kendi hayat\u0131nda, e\u015fsiz eseri Safahat\u2019ta ve gen\u00e7lik tasavvurunda buluyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla \u00c7anakkale\u2019yi ge\u00e7ilmez k\u0131lan ruhu, tam olarak anlayabilmek i\u00e7in, \u00c2kif\u2019i, e\u015fsiz eserini ve gen\u00e7lik tasavvurunu yak\u0131ndan incelememiz gerekir. \u00c2kif, Osmanl\u0131 gibi bir devin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcne, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti gibi taze bir filizin k\u00f6k sal\u0131\u015f\u0131na \u015fahit olmu\u015ftur. O, hem ac\u0131lar\u0131n hem de umutlar\u0131n g\u00f6lgesinde yeti\u015fmi\u015f b\u00fcy\u00fck bir ediptir. Mehmet \u00c2kif, T\u00fcrk edebiyat\u0131nda yeri doldurulamayan e\u015fsiz, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir sanatk\u00e2rd\u0131r. Yeni ku\u015faklar, Mehmet \u00c2kif\u2019i genellikle milli \u015fairimiz olarak tan\u0131maktad\u0131rlar. H\u00e2lbuki o, yeni ku\u015faklar taraf\u0131ndan \u00f6rnek al\u0131nmas\u0131 gereken farkl\u0131 \u00f6zelliklere sahip zirve bir \u015fahsiyettir. \u0130dealist, sanatk\u00e2r, \u015fair, hatip, devlet adam\u0131, kahraman, \u00e2lim, bilge bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ve dava adam\u0131d\u0131r.<br \/>\nMehmet \u00c2kif, kelimenin tam anlam\u0131yla davas\u0131n\u0131 ya\u015fayan bir \u015fahsiyettir: Onun hayat\u0131n\u0131 ve ideallerini \u00f6zetleyecek olursak \u015f\u00f6yle bir benzetme yap\u0131labilir: \u00c2kif; \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n Hz. \u00d6mer\u2019i, \u015eark D\u00fcnyas\u0131\u2019n\u0131n m\u00fctefekkiri, T\u00fcrk milletinin alpereni, istikl\u00e2lin \u015fairi, T\u00fcrk\u00e7enin ve \u015fiirin de \u00fcstad\u0131d\u0131r.<br \/>\nMehmet \u00c2kif&#8217;in fikir k\u00f6klerini ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00c2kif\u2019in daima ge\u00e7mi\u015fle gelecek aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclecektir. Ancak o, kendisini hep mazide ya\u015f\u0131yormu\u015f gibi hissetti\u011fini s\u00f6yler. \u00c2kif, cimrilik, ikbal \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve kibri sevmezdi. Kalabal\u0131klardan ve g\u00f6steri\u015ften ho\u015flanmazd\u0131. Sevdi\u011fini tam severdi, sevmedi\u011finden uzak kal\u0131rd\u0131. G\u00fcvenilir bir insand\u0131. Her \u015feyinizi ona rahat\u00e7a emanet edebilirdiniz.<br \/>\nB\u00fcy\u00fck bir idealist ve \u00e7etin bir m\u00fccadele adam\u0131 idi. Hi\u00e7bir \u015fey i\u00e7in kimseye minnet etmez, kimseye boyun e\u011fmezdi. Haks\u0131zl\u0131\u011fa asla tahamm\u00fcl edemezdi ve hakka sayg\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fc. Paray\u0131 sevmezdi. Hayat\u0131 ve evi olduk\u00e7a sadeydi. Az konu\u015fur, \u00e7ok s\u00fck\u00fbt ederdi. \u0130kiy\u00fczl\u00fcleri sevmezdi.<br \/>\nSafahat ise, bir \u015fiir kitab\u0131, bir edeb\u00ee metin olmak yan\u0131nda, fikr\u00ee bir eserdir. Onda milletimizin; tarihi, y\u00fckseli\u015f\u0327 ve d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u0327 sebepleri, s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131; zek\u00e2s\u0131, n\u00fcktesi, edebiyat\u0131, \u015fehri, ailesi, ac\u0131lar\u0131 ve sevin\u00e7leri\u2026 vard\u0131r. 1924 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan &#8220;\u00c2s\u0131m&#8221; isimli alt\u0131nc\u0131 &#8220;Safahat&#8221;, \u015faire en b\u00fcy\u00fck \u015f\u00f6hretini kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Manzum hik\u00e2ye tarz\u0131nda \u00e7ok kuvvetli mill\u00ee lirizmle yaz\u0131lm\u0131\u015f olan eserde, ayd\u0131n ve vatansever T\u00fcrk gen\u00e7li\u011fi tasvir edilir. \u015eaire g\u00f6re bu gen\u00e7lik, M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk\u2019\u00fcn namusunu \u00e7i\u011fnetmeyen, T\u00fcrk milletini kurtaracak ve gelece\u011fin T\u00fcrkiye&#8217;sini de kuracak olan imanl\u0131 gen\u00e7liktir.<br \/>\n\u0130deal Gen\u00e7lik: \u00c2s\u0131m\u2019\u0131n Nesli<br \/>\nSafahat\u2019\u0131n alt\u0131nc\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u201c\u00c2s\u0131m\u201dda, Mehmet \u00c2kif, hayalindeki \u201cideal gen\u00e7li\u011fi\u201dni anlatm\u0131\u015ft\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcmde, T\u00fcrk gen\u00e7li\u011fini, \u201c\u00c2s\u0131m\u2019\u0131n nesli\u201d olarak niteledi\u011fini ve o gen\u00e7li\u011fin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Safahat\u2019\u0131n \u201c\u00c2s\u0131m\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fc, 2500 dizelik tek par\u00e7adan meydana gelmektedir. \u015eair, burada sava\u015f\u0327 vurguncular\u0131, k\u00f6yl\u00fclerin durumu, ge\u00e7mi\u015fe bak\u0131\u015f\u0327 anlay\u0131\u015f\u0131, e\u011fitim-\u00f6\u011fretim, medrese, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, bat\u0131c\u0131l\u0131k, gen\u00e7lik gibi bir\u00e7ok konu \u00fczerinde durmaktad\u0131r. \u00c2s\u0131m, Hocazade (Mehmet \u00c2kif) ile K\u00f6se \u0130mam aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fmalar bi\u00e7iminde kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nMehmet \u00c2kif, idealindeki gen\u00e7li\u011fi \u00c2s\u0131m\u2019\u0131n Nesli olarak niteliyordu. \u00c2s\u0131m, Mehmet \u00c2kif\u201din ana hatlar\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak \u00e7izdi\u011fi ideal bir gen\u00e7lik sembol\u00fcd\u00fcr. O, vatan\u0131n\u0131, milletini, de\u011ferlerini ve tarihini sevmektedir. Haks\u0131zl\u0131\u011fa tahamm\u00fcl\u00fc yoktur. Haks\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 susmayan, hayk\u0131ran ve hatta bile\u011fi ile d\u00fczeltmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir gen\u00e7tir \u00c2s\u0131m. G\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ve bu g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u015fahs\u00ee \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in de\u011fil, \u00fclkesi, milleti, toplumun yararlar\u0131 ve gelece\u011fi i\u00e7in kullanmaktad\u0131r. Kavgas\u0131, toplumun yarar\u0131nad\u0131r.<br \/>\n\u00c2s\u0131m, bir sembold\u00fcr. M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk gen\u00e7li\u011fini temsil eder. \u0130nanc\u0131 tamd\u0131r. \u00dclkesini i\u015fgal etmek isteyenlere m\u00fccadele eder. Bunun en canl\u0131 \u00f6rne\u011fi \u00c7anakkale Sava\u015f\u0131\u2019d\u0131r.<br \/>\n\u201c\u00c2s\u0131m\u2019\u0131n nesli\u2026 diyordum ya\u2026 nesilmi\u015f ger\u00e7ek;<br \/>\n\u0130\u015fte \u00e7i\u011fnetmedi namusunu, \u00e7i\u011fnetmeyecek.\u201d<br \/>\n\u00c2s\u0131m, bir bak\u0131ma Mehmet \u00c2kif\u2019in kendisidir. Vefak\u00e2rd\u0131r. S\u00f6z\u00fcne sad\u0131kt\u0131r. Baytar mektebinde okurken s\u0131n\u0131f arkada\u015flar\u0131 ile s\u00f6zle\u015firler. Kim \u00f6nce vefat ederse geride kalan\u0131n \u00e7ocuklar\u0131na di\u011ferleri bakacakt\u0131r. S\u00f6zle\u015fmelerinden yirmi y\u0131l sonra arkada\u015f\u0131 vefat eder geriye iki \u00e7ocu\u011fu ile han\u0131m\u0131 kal\u0131r. \u00c2kif, son derece maddi s\u0131k\u0131nt\u0131da olmas\u0131na ra\u011fmen verdi\u011fi s\u00f6z\u00fc tutar ve arkada\u015f\u0131n\u0131n ailesine sahip \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>\u00c2s\u0131m\u2019\u0131n Nesli\u2019nin \u00d6zellikleri<br \/>\n1. \u0130manl\u0131 Gen\u00e7lik<br \/>\n\u00c2kif\u2019e g\u00f6re gen\u00e7; imanl\u0131, gayretli, m\u00fctevekkil olmal\u0131; tembellik, haz\u0131ra konmak, h\u0131rs ve k\u0131skan\u00e7l\u0131ktan uzak durmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u201cAllah\u2019a dayan sa\u2019ye sar\u0131l, hikmete ram ol;<br \/>\nYol varsa budur bilmiyorum ba\u015fka \u00e7\u0131kar yol.\u201d<br \/>\n\u2026<br \/>\n\u201c\u0130mand\u0131r o cevher ki \u0130lah\u00ee ne b\u00fcy\u00fckt\u00fcr\u2026<br \/>\n\u0130mans\u0131z olan pasl\u0131 y\u00fcrek s\u00eenede y\u00fckt\u00fcr!\u201d<br \/>\nMehmet \u00c2kif, Kur\u2019an\u2019\u0131, insan\u0131 iman\u0131n \u00f6z\u00fcne g\u00f6t\u00fcren bir kitap olarak g\u00f6r\u00fcr. Kur\u2019an do\u011fru anla\u015f\u0131l\u0131rsa t\u00fcm s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n ortadan kalkaca\u011f\u0131na inan\u0131r. Allah korkusunun ve sevgisinin \u00f6nemini vurgular. Allah korkusu olmadan hayat\u0131n d\u00fczen ve huzurdan uzak olaca\u011f\u0131n\u0131 ifade eder. Peygamber sevgisini ve O\u2019na ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemini belirtir.<br \/>\n2. Ahl\u00e2kl\u0131 Gen\u00e7lik<br \/>\nSafahat, bir b\u00fct\u00fcn olarak incelendi\u011finde, Mehmet \u00c2kif\u2019in idealize etti\u011fi gen\u00e7li\u011fin en belirgin \u00f6zelliklerinden birisinin de g\u00fczel ahl\u00e2kl\u0131 bir nesil oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c2kif\u2019e g\u00f6re, bilgisiz ahl\u00e2k, miskinlik ve zay\u0131fl\u0131\u011fa; ahl\u00e2ks\u0131z bilgi ise, milletlerin ruhunun zehirlenmesine sebep olur. Mehmet \u00c2kif, gen\u00e7lerin, bilgi ve ahl\u00e2k sahibi olmalar\u0131n\u0131n ancak tahsil ve terbiye ile m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi i\u00e7in T\u00fcrk gen\u00e7lerine;<br \/>\n\u201cHadi tahsilini ikmale tez elden, hadi sen!<br \/>\n\u00c7\u00fcnk\u00fc, milletlerin ikb\u00e2li i\u00e7in, evl\u00e2d\u0131m,<br \/>\nMarifet bir de fazilet, iki kudret l\u00e2z\u0131m.\u201d<br \/>\ndiye seslenir. Bir ba\u015fka d\u00f6rtl\u00fc\u011f\u00fcnde ise, ahlaki erdemlere dikkat \u00e7eker:<br \/>\nNEVRUZ\u2019A<br \/>\n\u201c\u0130htiyar amcan\u0131, dinler misin, o\u011flum, Nevruz?<br \/>\nNe b\u00fcy\u00fck s\u00f6yle, ne \u00e7ok s\u00f6yle; yi\u011fit i\u015fte gerek.<br \/>\nL\u00e2f\u0131 bol, karn\u0131 geni\u015f soylar\u0131 taklid etme;<br \/>\nS\u00f6z\u00fc sa\u011flam, \u00f6z\u00fc sa\u011flam adam ol, \u0131rk\u0131na \u00e7ek.\u201d<br \/>\n3. D\u00fc\u015f\u00fcnen ve Aksiyoner Gen\u00e7lik<br \/>\nMehmet \u00c2kif\u201din \u00f6ne \u00e7\u0131kan ve gen\u00e7lerimize \u00f6rnek g\u00f6sterilmesi gereken en \u00f6nemli vasf\u0131 ise bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hareket adam\u0131 olmas\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u201cBen ezelden beridir h\u00fcr ya\u015fad\u0131m, h\u00fcr ya\u015far\u0131m.<br \/>\nHangi \u00e7\u0131lg\u0131n, bana zincir vuracakm\u0131\u015f? \u015ea\u015far\u0131m!<br \/>\nK\u00fckremi\u015f sel gibiyim; bendimi \u00e7i\u011fner, a\u015far\u0131m;<br \/>\nY\u0131rtar\u0131m da\u011flar\u0131, enginlere s\u0131\u011fmam ta\u015far\u0131m.\u201d<br \/>\nYukar\u0131daki m\u0131sralar, bir milletin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve kendine g\u00fcven duygusunun ifadesidir. Mehmet \u00c2kif, s\u00f6z\u00fc ve eylemi birbiri ile tam uyum sa\u011flayan ve buna ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 asla affetmeyen nadir, \u00f6rnek insanlardan biridir. Gen\u00e7lere, d\u00fc\u015f\u00fcnmelerini ve harekete ge\u00e7melerini \u00f6zellikle tavsiye eder.<br \/>\n4. \u00dcmitvar ve G\u00f6z\u00fcpek Gen\u00e7lik<br \/>\n\u00c2kif\u2019in do\u011fdu\u011fu ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zaman dilimi, hat\u0131rlanmas\u0131 bile insana \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve keder veren bir d\u00f6nemdir. \u00dc\u00e7 k\u0131tada egemen olmu\u015f b\u00fcy\u00fck bir medeniyetin kurucusu Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f d\u00f6nemidir. \u00dcz\u00fcc\u00fc olaylar \u00fcst \u00fcste gelmekte, kamuoyunda \u00fcmitsizlik h\u00e2kim olmaktad\u0131r. O ise, asla \u00fcmitsizli\u011fe kap\u0131lmam\u0131\u015f aksine halk\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irmek i\u00e7in cepheden cepheye ko\u015fmu\u015ftur. \u201c\u0130stiklal Harbi\u2019nin manevi cephesinin \u00f6nderi\u201d s\u00f6z\u00fc onun i\u00e7in yerinde kullan\u0131lan bir ifadedir. O, herkesin korkuyla kar\u0131\u015f\u0131k umutsuzlu\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00f6nemde g\u00fcr sesiyle \u015f\u00f6yle seslenir:<br \/>\n\u201cKorkma! S\u00f6nmez bu \u015fafaklarda y\u00fczen al sancak.<br \/>\nS\u00f6nmeden yurdumun \u00fcst\u00fcnde t\u00fcten en son ocak.\u201d<br \/>\n\u00c2kif, Ankara\u2019da Tacettin Derg\u00e2h\u0131\u2019nda bu m\u0131sralar\u0131 yazarken ufuklar\u0131 karanl\u0131k, y\u0131k\u0131lmakta olan bir vatan\u0131n gelece\u011fine dair umut \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131 ate\u015fliyordu. O, \u015fehirden \u015fehre, cepheden cepheye ko\u015farak insanlara, \u00fcmitsizli\u011fe d\u00fc\u015fmemelerini, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve \u00fcmitvar olmalar\u0131n\u0131 \u0131srarla telkin ediyordu. Ama \u00c2kif\u2019in as\u0131l ideali \u00fclkenin gelece\u011finde s\u00f6z sahibi olacak ruhen ve fizik\u00ee olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir nesil yeti\u015ftirmekti.<br \/>\n\u00c2kif, gen\u00e7lere \u00fcmitvar olmalar\u0131n\u0131 telkin etmenin yan\u0131nda g\u00f6z\u00fcpek olmalar\u0131n\u0131 da tavsiye eder.<br \/>\n\u201cZulm\u00fc alk\u0131\u015flayamam, zalimi asla sevemem;<br \/>\nGelenin keyfi i\u00e7in ge\u00e7mi\u015fe kalk\u0131p s\u00f6vemem.<br \/>\nBiri ecdad\u0131ma sald\u0131rd\u0131 m\u0131, hatta bo\u011far\u0131m\u2026<br \/>\n\u2014Bo\u011famazs\u0131n ki!<br \/>\n\u2014Hi\u00e7 olmazsa yan\u0131mdan ko\u011far\u0131m!<br \/>\n\u00dc\u00e7 bu\u00e7uk soysuzun ard\u0131nda za\u011farl\u0131k yapamam;<br \/>\nHele hak nam\u0131na haks\u0131zl\u0131\u011fa \u00f6lsem tapamam.<br \/>\nDo\u011fdu\u011fumdan beridir \u00e2\u015f\u0131k\u0131m istikl\u00e2le<br \/>\nBana hi\u00e7 tasmal\u0131k etmi\u015f de\u011fil alt\u0131n l\u00e2le\u2026.<br \/>\nYumu\u015fak ba\u015fl\u0131 isem, kim demi\u015f uysal koyunum?<br \/>\nKesilir belki, fakat \u00e7ekmeye gelmez boynum.<br \/>\nKanayan bir yara g\u00f6rd\u00fcm m\u00fc yanar t\u00e2 ci\u011ferim.<br \/>\nOnu dindirmek i\u00e7in kam\u00e7\u0131 yerim, \u00e7ifte yerim.<br \/>\nAdam ald\u0131rma da ge\u00e7 git, diyemem, ald\u0131r\u0131r\u0131m;<br \/>\n\u00c7i\u011fnerim, \u00e7i\u011fnenirim, hakk\u0131 tutar kald\u0131r\u0131r\u0131m.<br \/>\nZalimin hasm\u0131y\u0131m amma severim mazlumu\u2026.<br \/>\n\u0130rtica\u0131n \u015fu sizin leh\u00e7ede manas\u0131 bu mu?\u201d<br \/>\n\u00c2kif, T\u00fcrk gen\u00e7li\u011finin \u00fcmitsizli\u011fe d\u00fc\u015fmeyip azmi elden b\u0131rakmamalar\u0131n\u0131 istemektedir. Ve gen\u00e7li\u011fe \u00fcmitsizli\u011fe d\u00fc\u015fmenin, azmi b\u0131rakman\u0131n do\u011furaca\u011f\u0131 tehlikeleri s\u00f6yle hayk\u0131r\u0131r:<br \/>\n\u201cAtiyi karanl\u0131k g\u00f6rerek azmi b\u0131rakmak,<br \/>\nAl\u00e7ak bir \u00f6l\u00fcm varsa eminim budur ancak!<br \/>\nKar\u015f\u0131nda ziya yoksa sa\u011f\u0131ndan, ya solundan<br \/>\nTek bir \u0131\u015f\u0131k olsun buluver, kalma yolundan,<br \/>\n\u00c2lem de ziya kalmasa, halk etmelisin, halk!<br \/>\nEy elleri b\u00f6\u011fr\u00fcnde yatan \u015fa\u015fk\u0131n adam, kalk!\u201d<br \/>\n5. Vatanperver Gen\u00e7lik<br \/>\nMehmet \u00c2kif, vatan sevgisi konusunda, T\u00fcrk gen\u00e7li\u011fine s\u00f6yle seslenmektedir:<br \/>\nBast\u0131\u011f\u0131n yerleri &#8216;toprak!&#8217; diyerek ge\u00e7me, tan\u0131:<br \/>\nD\u00fc\u015f\u00fcn alt\u0131nda binlerce kefensiz yatan\u0131.<br \/>\nSen \u015fehit o\u011flusun, incitme, yaz\u0131kt\u0131r, atan\u0131:<br \/>\nVerme, d\u00fcnyalar\u0131 da alsan, bu cennet vatan\u0131.\u201d<br \/>\n\u2026<br \/>\n\u201cSahipsiz olan memleketin batmas\u0131 hakt\u0131r,<br \/>\nSen sahip olursan, bu vatan batmayacakt\u0131r,<br \/>\nNas\u0131l tahamm\u00fcl eder h\u00fcr olan, esaretine,<br \/>\nK\u00f6r olsun a\u011flamayan, ey vatan fel\u00e2ketine,<br \/>\nCehennem olsa gelen, g\u00f6\u011fs\u00fcm\u00fczde s\u00f6nd\u00fcr\u00fcr\u00fcz;<br \/>\nBu yol ki hak yoludur, d\u00f6nme bilmeyiz, y\u00fcr\u00fcr\u00fcz.\u201d<br \/>\n6. Milliyetperver Gen\u00e7lik<br \/>\nMehmet \u00c2kif, gen\u00e7lere hem din\u00ee hem de mill\u00ee de\u011ferlere s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131lmay\u0131 telkin eder. Bunlar\u0131 koruman\u0131n bir zaruret oldu\u011funu da \u015f\u00f6yle belirtir:<br \/>\n\u201cOyuncak sanmay\u0131n! Ahl\u00e2k-\u0131 milli, r\u00fbh-\u0131 millidir,<br \/>\nOnun iflas\u0131 en korkun\u00e7 \u00f6l\u00fcmd\u00fcr: Mevt-i k\u00fcll\u00eedir.\u201d<br \/>\nMehmet \u00c2kif, milletin varl\u0131\u011f\u0131 ve bekas\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele noktas\u0131nda \u00e7ok \u0131srarc\u0131d\u0131r. Bu konudaki en \u00f6nemli delil ise, kendi hayat\u0131d\u0131r. Do\u011fal olarak \u00c2s\u0131m\u2019\u0131n neslinden de bunu ister:<br \/>\n\u201cYurdunu Allah\u2019a b\u0131rak \u00e7\u0131k yola;<br \/>\n\u201cCenge\u201d deyip \u00e7\u0131k ki vatan kurtula\u2026<br \/>\nB\u00f6yle m\u00fcyesser mi gaz\u00e2 her kula<br \/>\nHaydi, levend asker, u\u011furlar ola!\u201d<br \/>\n&#8230;<br \/>\n\u201cT\u00fcrk eriyiz silsilemiz kahraman<br \/>\nM\u00fcsl\u00fcman\u0131z Hakk\u2019a tapan m\u00fcsl\u00fcman<br \/>\nPutlar\u0131 Allah tan\u0131yanlar, aman<br \/>\nMescidimin boynuna \u00e7an asmas\u0131n<\/p>\n<p>\u00c2min desin hep birden yi\u011fitler<br \/>\nAllahu Ekber g\u00f6kten \u015fehitler<br \/>\n\u00c2min! \u00c2min! Allahu Ekber<br \/>\n\u2026<br \/>\n\u00c2kif T\u00fcrk Olarak Ya\u015fad\u0131<br \/>\nEvet, ona tam bir \u0130slam \u015fairi diyebiliriz. Kuvvetli, imanl\u0131, ate\u015fli bir \u0130slam \u015fairi! Fakat T\u00fcrk daima ba\u015fta kalmak \u015fart\u0131yla. D\u00f6rt lisan\u0131 edebiyat\u0131yla bilen \u00c2kif, T\u00fcrk olarak yazd\u0131, T\u00fcrk olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc, T\u00fcrk olarak ya\u015fad\u0131 ve nihayet T\u00fcrk olarak \u00f6ld\u00fc.<br \/>\n\u00c2kif&#8217;in bir vak&#8217;as\u0131n\u0131 hat\u0131rlar\u0131m: \u0130lk milli kayna\u015fma ve sava\u015flarda \u00fcstat Bal\u0131kesir&#8217;e gelmi\u015fti. Onun samimi arkada\u015flar\u0131ndan biri G\u00f6nen&#8217;e te\u015fkilat kurmaya gitmi\u015fti. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde o arkada\u015f dedi ki:<br \/>\n&#8211; ( )&#8217;ler T\u00fcrklere cefa ediyorlar. Milli te\u015fkilat\u0131 bo\u011fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<br \/>\n\u00c2kif&#8217;in o zaman hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden, k\u00fckreyerek verdi\u011fi cevap \u015fudur:<br \/>\n&#8211; Orada bir T\u00fcrk Oca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131n\u0131z ve m\u00fccadele ediniz!<br \/>\n\u00c2kif&#8217;in beraberinde bulunan \u0130stanbul&#8217;dan gelen bir ki\u015fi, \u201c\u00dcstat, sizi T\u00fcrk\u00e7\u00fc g\u00f6r\u00fcyorum.\u201d demek istedi. \u00c2kif&#8217;in a\u011fz\u0131ndan alev gibi \u015fu kelimeler \u00e7\u0131kt\u0131:<br \/>\n&#8211; \u201cYa ne zannediyorsun? T\u00fcrk&#8217;e hi\u00e7bir kavmin horoz olmas\u0131na tahamm\u00fcl edemem!\u201d<br \/>\n\u00c2kif, baba taraf\u0131ndan Arnavut, anne taraf\u0131ndan \u00d6zbek T\u00fcrk\u00fc olsa da ruhen ve zihnen o T\u00fcrk milletinin temsili bir \u015fahsiyetidir. O, T\u00fcrk milletine \u00e2\u015f\u0131k, T\u00fcrk vatan\u0131na tutkun ve T\u00fcrk\u00e7enin \u00fcstad\u0131d\u0131r.<br \/>\n7. Bilgili Gen\u00e7lik<br \/>\nMehmet \u00c2kif, gen\u00e7lerimizin ilim tahsil etmelerini, ilm\u00ee geli\u015fmeleri takip etmelerini ve onlardan ilme \u00f6nem vermelerini istemektedir. Gen\u00e7lere;<br \/>\n\u201cBu cihetten, hani hi\u00e7 y\u0131lmas\u0131n o\u011flum g\u00f6z\u00fcn\u00fcz,<br \/>\nSade Garb\u2019\u0131n yal\u0131n\u0131z ilmine d\u00f6ns\u00fcn y\u00fcz\u00fcn\u00fcz,<br \/>\nO \u00e7ocuklarla beraber gece g\u00fcnd\u00fcz didinin,<br \/>\nGiden \u00fc\u00e7 y\u00fcz senelik ilmi s\u0131k elden edinin,<br \/>\nFen diyar\u0131nda s\u0131zan nam\u00fctenahi p\u0131nar\u0131,<br \/>\nHem i\u00e7in hem getirin yurda o nafi sular\u0131,<br \/>\nAyn\u0131 menbalar\u0131 ihya i\u00e7in art\u0131k burada,<br \/>\nKafan\u0131z i\u015flesin o\u011flum kanal olsun arada\u201d<br \/>\ndiyerek seslenmi\u015ftir.<br \/>\n8. \u00c7al\u0131\u015fkan Gen\u00e7lik<br \/>\nMehmet \u00c2kif, Safahat\u2019ta s\u0131k s\u0131k Do\u011fu ve Bat\u0131 D\u00fcnyas\u0131 aras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar yapar. \u00c2kif, Do\u011fu D\u00fcnyas\u0131n\u0131n manevi y\u00fcksekli\u011fine ra\u011fmen atalete d\u00fc\u015fmesini ele\u015ftirirken Bat\u0131 D\u00fcnyas\u0131\u2019n\u0131n disiplinli ve d\u00fczenli \u00e7al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ver. Mehmet \u00c2kif, \u00c2s\u0131m\u2019\u0131n neslinin ataletten uzak, \u00e7al\u0131\u015fkan bir gen\u00e7lik olmas\u0131n\u0131 \u00f6zellikle telkin eder:<br \/>\n\u201cSak\u0131n ey n\u00fbr-i d\u00eedem, ge\u00e7mesin beyhude eyy\u00e2m\u0131n;<br \/>\n\u00c7al\u0131\u015f\u0327, h\u00e2lin m\u00fcsaitken, bilinmez \u00e7\u00fcnk\u00fc enc\u00e2m\u0131n.\u201d<br \/>\n\u201cKim kazanmazsa bu d\u00fcnyada bir ekmek paras\u0131,<br \/>\nDostunun y\u00fcz karas\u0131, d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131n maskaras\u0131\u201d<br \/>\n9. Mert ve \u00c2dil Gen\u00e7lik<br \/>\nMehmet \u00c2kif, gen\u00e7lerin mert ve ger\u00e7ek\u00e7i olmas\u0131n\u0131, hak ve adalet konular\u0131nda duyarl\u0131 olmalar\u0131n\u0131 ister. \u015eahsi menfaat pe\u015finde ko\u015fmayan, do\u011fru bildi\u011fini ne pahas\u0131na olursa olsun s\u00f6yleyen, haks\u0131zl\u0131k kars\u0131s\u0131nda susmayan bir ruh yap\u0131s\u0131na sahip olmas\u0131n\u0131 bekler. Nitekim \u00c2s\u0131m, yukar\u0131da say\u0131lan niteliklerin hepsine sahip bir gen\u00e7tir.<br \/>\n10. Sporcu ve Sa\u011fl\u0131kl\u0131 Gen\u00e7lik<br \/>\nMehmet \u00c2kif\u2019in ko\u015fma, g\u00fcre\u015f\u0327, g\u00fclle atma, tas\u0327 atma, y\u00fczme, ata binme sporlar\u0131yla u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131; ancak, g\u00fcre\u015f\u0327 sporuna kars\u0131 ayr\u0131 bir ilgisinin ve sevgisinin oldu\u011funu biliyoruz. \u0130dealindeki T\u00fcrk gen\u00e7li\u011finin de \u00c2s\u0131m\u2019\u0131n \u015fahs\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmak i\u00e7in, sporla u\u011fra\u015fmalar\u0131n\u0131 arzu etmektedir.<\/p>\n<p>11. Uyan\u0131k Gen\u00e7lik<br \/>\n&#8220;S\u00fcleymaniye K\u00fcrs\u00fcs\u00fcnde&#8221; sesini biraz daha y\u00fckselten \u015fair, cemaati uykusundan uyand\u0131rmak ve harekete ge\u00e7irmek i\u00e7in milletin hem kalbine hem de akl\u0131na hitap eder. Bat\u0131 Medeniyetinin terakkisi kar\u015f\u0131s\u0131nda y\u0131lg\u0131nl\u0131k psikolojisinden kurtulmak isteyen \u00c2kif, uyanmak gerekti\u011fine inan\u0131r:<br \/>\n\u201cEy cem\u00e2at, yeter All\u00e2h i\u00e7in olsun, uyan\u0131n&#8230;<br \/>\nSesi pek m\u00fcdhi\u015f \u00f6ter sonra kulaklarda \u00e7an\u0131n!&#8221;<br \/>\nArz\u0131 oynatt\u0131 yerinden y\u0131k\u0131l\u0131rken \u00ceran&#8230;<br \/>\nBelki bir k\u0131l bile \u00fcrpermedi sizden, bu ne kan!<br \/>\nHi\u00e7 s\u0131k\u0131lmaz m\u0131s\u0131n\u0131z Hazret-i Peygamber\u00b4den,<br \/>\nKi uzaklardaki bir m\u00fc\u2019mini incitse diken<br \/>\nKalb-i p\u00e2kinde duyarm\u0131\u015f o mus\u00eebetten ac\u0131?<br \/>\nSizden elbette olur r\u00fbh-i Neb\u00ee davac\u0131.<br \/>\nEy cem\u00e2at, uyan\u0131n! Yoksa, hemen g\u00fcn batacak.<br \/>\nUyan\u0131n! Korkuyorum: Leyl-i ned\u00e2met \u00e7atacak!<br \/>\nNe vapurlarla trenler sizi b\u00eed\u00e2r etti!<br \/>\nSizi kim kald\u0131racak, s\u00fbru mu \u0130sr\u00e2fil\u00b4in?<br \/>\nEtmeyin&#8230; Memleketin h\u00e2li fen\u00e2la\u015ft\u0131&#8230; Gelin!<br \/>\nGelin All\u00e2h i\u00e7in olsun ki zaman buhranl\u0131\u201d<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 ve De\u011ferlendirme<br \/>\nSonu\u00e7 olarak \u00c2kif\u2019in \u201c\u00c2s\u0131m\u2019\u0131n Nesli\u201d diye tarif etti\u011fi gen\u00e7li\u011fin \u00f6zellikleri \u015funlard\u0131r: \u0130nan\u00e7l\u0131, ahl\u00e2kl\u0131, g\u00f6z\u00fcpek, her t\u00fcrl\u00fc tefrikadan ar\u0131nm\u0131\u015f\u0327, ayr\u0131 gayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen, tek y\u00fcrek olan, taklit\u00e7ili\u011fe \u00f6zenmeyen, vatan ve millet sevgisini her \u015feyin \u00fczerinde tutan, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretime \u00f6nem veren, \u00fcmitsizli\u011fe kap\u0131lmay\u0131p azimli ve \u00e7al\u0131\u015fkan bir gen\u00e7lik\u2026<br \/>\nK\u0131sacas\u0131, onun tahayy\u00fcl\u00fcnde \u00c2s\u0131m\u2019\u0131n Nesli; yi\u011fit, cesur ve merttir. Dini, vatan\u0131 ve milleti i\u00e7in sava\u015ftan \u00e7ekinmez. \u00d6l\u00fcmden korkmaz; \u015fehit olaca\u011f\u0131na inan\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fkan, m\u00fctevaz\u0131 ve tok g\u00f6zl\u00fcd\u00fcr. Ciddi ve ailesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130nce ruhlu, kalbi hassas ve merhametlidir. Marifet ve fazilet sahibi, bedenen s\u0131hhatli, kuvvetli ve dayan\u0131kl\u0131, sporla me\u015fgul olan bir gen\u00e7liktir. Bizim; millet ve devlet olarak b\u00f6ylesi bir gen\u00e7lik idealini, kendimize model almam\u0131z tarihi bir zarurettir.<br \/>\nSonu\u00e7 olarak diyebiliriz ki \u00c7anakkale\u2019yi ge\u00e7ilmez k\u0131lan ruh, As\u0131m\u2019\u0131n Nesli\u2019nde ifadesini bulan T\u00fcrk gen\u00e7li\u011finin ruhudur. \u00d6nemli olan o ruhu g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de ta\u015f\u0131yabilmektir. Ve aslolan; biz kendimizden ge\u00e7medik\u00e7e kimse bizi ge\u00e7emeyecektir!..<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Dr. Ertu\u011frul YAMAN (eyaman60@gmail.com) \u00c7anakkale Ruhu \u00c7anakkale Sava\u015f\u0131, yaln\u0131zca bir sava\u015f de\u011fil; tarihe not d\u00fc\u015f\u00fclen, tarihin seyrini de\u011fi\u015ftiren ve e\u015fine az rastlan\u0131r bir destand\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o d\u00f6nemde Osmanl\u0131\u2019n\u0131n h\u0131zl\u0131 bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u0327 d\u00f6nemine girmesini f\u0131rsat bilen \u201cyedi d\u00fcvel\u201d \u00e2deta Osmanl\u0131\u2019n\u0131n tepesine \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130sl\u00e2m ve T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanlar\u0131, hepsi bir olup sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mi\u015flerdir. Mehmet \u00c2kif, bu m\u00fcthi\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-27677","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kumbet"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27677","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27677"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27677\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27703,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27677\/revisions\/27703"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27677"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27677"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27677"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}