{"id":28191,"date":"2018-08-27T15:30:49","date_gmt":"2018-08-27T11:30:49","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=28191"},"modified":"2018-08-27T22:30:27","modified_gmt":"2018-08-27T18:30:27","slug":"dr-mehmet-dogan-alkislar-performans","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=28191","title":{"rendered":"Dr. Mehmet DO\u011eAN.&#8221;ALKI\u015eLAR PERFORMANS&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/0230.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/0230-300x225.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" class=\"alignnone size-medium wp-image-28202\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/0230-300x225.png 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/0230-768x576.png 768w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/0230.png 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Baz\u0131 kelimeler var ki bir\u00e7ok anlam\u0131 kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde yerli yersiz kullan\u0131l\u0131yor ve mahiyeti bilinmeden yayg\u0131nla\u015f\u0131yor. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011funlukla uydurma ve yabanc\u0131 kaynakl\u0131 kelimeler oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Mesela teklif, tavsiye ve hatta telkin yerine ekseriya \u201c\u00f6neri\u201d deniliyor.<br \/>\nBu t\u00fcr kelimelere ger\u00e7ek m\u00e2nalar\u0131 bilinmeden veya dikkate al\u0131nmadan yak\u0131\u015ft\u0131rmalarla bir\u00e7ok anlam veriliyor. Yabanc\u0131 dillerden terc\u00fcme yap\u0131l\u0131rken kelimelerin dilimizdeki kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 bulunmak zahmetine girilmiyor ve bu kelimeler \u00e7e\u015fitli sebeplerle -ve en \u00e7ok da zihin tembelli\u011fi sebebiyle- yayg\u0131nla\u015f\u0131yor. Son y\u0131llarda bir\u00e7ok manaya gelecek \u015fekilde kullan\u0131lan kelimeler aras\u0131nda \u201cperformans\u201d belki de ilk s\u0131rada yer al\u0131yor. \u201cPerform\u201d Latince men\u015feli bir kelime. \u0130ngilizcede \u201cyapma, ifa etme, icra etme, tema\u015fa ettirme, sahneleme, temsil etme\u201d gibi anlamlar\u0131 kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde kullan\u0131l\u0131yor.<br \/>\nPerform kelimesine bu anlamlar\u0131 veren Mehmet G\u00fclbahar, \u201cperformance\u201d\u0131, \u201cifa, icra, i\u015f, amel, ikmal, hareket, oyun, temsil\u201d olarak a\u00e7\u0131kl\u0131yor (\u0130ngilizce-T\u00fcrk\u00e7e B\u00fcy\u00fck L\u00fcgat, 2. c., 1947).<br \/>\nBu kelime de\u011fil 1947\u2019de, 1977\u2019de bile umum\u00ee s\u00f6zl\u00fcklerimize giremiyor. Onu ancak T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck\u2019\u00fcn 1983 bask\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fcyoruz: \u201c1. Her hangi bir ba\u015far\u0131. 2. Bir sporcunun yapabilece\u011fi en iyi derece; takat, takat s\u0131n\u0131r\u0131.\u201d Bu a\u00e7\u0131klamay\u0131 okuduktan sonra \u201cba\u015far\u0131\u201d ve \u201ctakat\u201d varken \u201cperformans\u201da ne gerek var diyebiliriz!<br \/>\nFrans\u0131zcadan T\u00fcrk\u00e7eye s\u00f6zl\u00fcklerimizde ilk Hasan Bedreddin\u2019in K\u00fc\u00e7\u00fck L\u00fcgat\u2019inde rastl\u0131yoruz \u201cperformance\u201d a. 1928 bask\u0131l\u0131 bu kitaptaki a\u00e7\u0131klama \u015f\u00f6yle: \u201cTe\u015fhir edilen bir yar\u0131\u015f at\u0131n\u0131n veya herhangi bir \u015fampiyonun kazand\u0131\u011f\u0131 muvaffakiyet, alk\u0131\u015f.\u201d Kelimenin dilimize bilhassa at yar\u0131\u015flar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla bir spor terimi olarak girdi\u011fini M. Nihat \u00d6z\u00f6n\u2019\u00fcn T\u00fcrk\u00e7e Yabanc\u0131 Kelimeler S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc\u2019ne bakarak s\u00f6yleyebiliriz. 1961\u2019de yay\u0131nlanan bu s\u00f6zl\u00fckteki a\u00e7\u0131klama \u015f\u00f6yle: \u201cAt, otomobil, u\u00e7ak yar\u0131\u015flar\u0131nda yar\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n her yar\u0131\u015fta kazand\u0131klar\u0131n\u0131n sonucu.\u201d Tecr\u00fcbeli edebiyat\u00e7\u0131m\u0131z ve s\u00f6zl\u00fck\u00e7\u00fcm\u00fcz kelimeyi a\u00e7\u0131klamakta bir hayli zorlanm\u0131\u015fa benziyor! \u015eu s\u0131ralar kullan\u0131lma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 iyice artm\u0131\u015f olan bu kelimenin art\u0131k ne H. Bedreddin\u2019in ne de Mustafa Nihat\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131 kelime olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<br \/>\nOrta \u00f6\u011fretimde \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z \u201cperformans \u00f6devi\u201d yap\u0131yorlar! T\u00fcrk dili ve edebiyat\u0131 \u00f6\u011fretim program\u0131na g\u00f6re, \u201c\u00e7e\u015fitli ve \u00e7ok say\u0131da \u00f6l\u00e7me arac\u0131 kullan\u0131larak sistematik bir bi\u00e7imde yap\u0131lan de\u011ferlendirmenin sonu\u00e7lar\u0131, sadece not vermek i\u00e7in de\u011fil; \u00f6\u011frencilere performanslar\u0131 hakk\u0131nda geri bildirim verme&#8230; amac\u0131yla (da) kullan\u0131labilir.\u201d<br \/>\nMill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131, dil konusunda en fazla hassasiyet g\u00f6stermesi gereken kurum. Bu kurumun diline bu kelimeyi kim musallat etti? Eskiden \u201cev \u00f6devi\u201d vard\u0131. Yer belirten bir tan\u0131mlama bu. Bundan vaz ge\u00e7ilmi\u015f, ba\u015far\u0131 \u00f6l\u00e7meye y\u00f6nelik bir adland\u0131rma tercih edilmi\u015f. Neden \u201cba\u015far\u0131 \u00f6devi, ba\u015far\u0131 \u00f6l\u00e7me \u00f6devi, yeterlilik \u00f6l\u00e7me \u00f6devi, de\u011ferlendirme \u00f6devi\u201d gibi T\u00fcrk\u00e7e adlar konulmuyor da \u201cperformans\u201d tercih ediliyor? Bu soruya verilecek makul bir cevap olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00dcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck \u201cperformans \u00f6dev\u201dlerinin amac\u0131na ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu \u00f6devleri \u00f6\u011frencilerin de\u011fil, velilerin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu y\u00fczden de kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyenler bir hayli yek\u00fbn tutuyor.<\/p>\n<p>Performans her yerde!<br \/>\n2005\u2019te kabul edilen Belediyeler Kanunu\u2019nda belediye meclisinin g\u00f6revleri aras\u0131nda \u201cbelediye faaliyetlerinin ve personelinin performans \u00f6l\u00e7\u00fctlerini g\u00f6r\u00fc\u015fmek ve kabul etmek\u201d de var. Belediye ba\u015fkan\u0131 ise \u201cbelediye faaliyetlerinin ve personelinin performans \u00f6l\u00e7\u00fctlerini haz\u0131rlamak ve uygulamak, izlemek ve de\u011ferlendirmek, bunlarla ilgili raporlar\u0131 meclise sunmak\u201d ile vazifeli. Keza ba\u015fkanlar \u201cstratejik pl\u00e2n ve performans program\u0131\u201d haz\u0131rlamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcler\u2026<br \/>\nDevlet Personel Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, memurlar\u0131n ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131n, verimliliklerinin \u00f6l\u00e7\u00fclmesi i\u00e7in y\u00f6netmelik haz\u0131rl\u0131yor, bu yay\u0131n organlar\u0131 taraf\u0131ndan \u201cKamu personeli i\u00e7in performans y\u00f6netmelik tasla\u011f\u0131\u201d olarak duyuruluyor. \u0130lle de yabanc\u0131 dil olacak! Devlet Personel Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 hassasiyet g\u00f6steriyor, bu kelimeyi kullanm\u0131yor, ama me\u015fhur Y\u00d6K\u2019\u00fcm\u00fcz y\u00f6netmeli\u011finde kelimeyi kullanmakta beis g\u00f6rm\u00fcyor:<br \/>\n\u201cBu y\u00f6netmelik, y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n d\u00f6ner sermaye faaliyetleri \u00e7er\u00e7evesinde; hizmet sunum \u015fartlar\u0131 ve kriterleri de dikkate al\u0131nmak suretiyle personelin unvan\u0131, g\u00f6revi, \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131 ve s\u00fcresi, e\u011fitim- \u00f6\u011fretim ve ara\u015ft\u0131rma faaliyetleri ve meslek\u00ee uygulamalar ile ilgili performans\u0131 ve \u00f6zellik arz eden riskli b\u00f6l\u00fcmlerde \u00e7al\u0131\u015fma gibi hizmete katk\u0131 unsurlar\u0131 esas al\u0131narak yap\u0131lacak ek \u00f6deme oranlar\u0131 ile bu \u00f6demelerin usul ve esaslar\u0131n\u0131 belirlemek amac\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<br \/>\nDemek ki, bu kelime \u015fu andaki kullan\u0131lma \u015fekliyle sporla ilgili de\u011fil sadece. \u0130\u015fte Mill\u00ee E\u011fitim\u2019de \u201cba\u015far\u0131\u201d, belediyelerde \u201cverimlilik\u201d yerine kullan\u0131l\u0131yor. Yine de bu kelimenin en s\u0131k kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alanlar okullar ve belediyeler de\u011fil. \u0130\u015fte bir haber: \u201cPer\u015fembe ve cuma g\u00fcn\u00fc cafemizin duvarlar\u0131na uygulanacak canl\u0131 resim performans\u0131 olacakt\u0131r.\u201d C\u00fcmlenin T\u00fcrk\u00e7e nezdindeki durumunu bir yana b\u0131rakal\u0131m. Nedir \u201ccanl\u0131 resim performans\u0131?\u201d Demek bunun cans\u0131z\u0131 da var!<br \/>\nBu c\u00fcmleden \u201cperformans\u201d\u0131n sergi, te\u015fhir anlam\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karabiliriz. Peki, \u201ccanl\u0131\u201ds\u0131 ne oluyor? Resim herkesin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde yap\u0131lacak! Buna \u201cuygulamal\u0131 resim sergisi\u201d diyebiliriz. \u201cRessam (filan, fe\u015fmek\u00e2n) al\u0131\u015fveri\u015f merkezinin yaz etkinlikleri kapsam\u0131nda AVM giri\u015finde canl\u0131 performans sergiledi. Beyaz, tuval \u00fczerine ya\u011fl\u0131 boya eserini ziyaret\u00e7ilerin merakl\u0131 bak\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131nda tamamlad\u0131.\u201d<br \/>\nElektronik ortamda gezinen \u015fu c\u00fcmleye bakal\u0131m: \u201cResim ve video reklamlar\u0131n\u0131z yay\u0131nland\u0131ktan sonra, Google G\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc Reklam A\u011f\u0131\u2019nda nas\u0131l performans g\u00f6sterdiklerini izlemek isteyebilirsiniz.\u201d Burada bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn ne kadar ilgi \u00e7ekti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fclmek isteniyor. Acaba \u201cra\u011fbet\u201d mi desek?<br \/>\nHa, bir de \u201cperformans sanat\u0131\u201d varm\u0131\u015f! 1960\u2019l\u0131 y\u0131llarda ortaya \u00e7\u0131kan, izleyicinin \u00f6n\u00fcnde canl\u0131 olarak icra edilen bir sanat bi\u00e7imi imi\u015f. \u015eu bizim \u201ctuluat\u201da veya \u201cirtical\u201d e ne kadar benziyor de\u011fil mi? Daha \u201cm\u00fczik performans\u0131 haberleri\u201dne gelmedik! \u201cAd\u0131 Mutluluk &#8211; Gonca\u2019dan \u015fahane bir m\u00fczik performans\u0131&#8230; Ankaral\u0131 Ferdi\u2019nin M\u00fczik performans\u0131&#8230;\u201d Buna d\u00fcped\u00fcz \u201cicra\u201d derdik! M\u00fczik sanat\u00e7\u0131lar\u0131 eserleri icra ederler, okurlar, seslendirirlerdi!<br \/>\n\u0130\u015fte ayn\u0131 ortamdan bir c\u00fcmle: \u201cSo\u011fuk havada ko\u015fmak performans\u0131 art\u0131r\u0131yor!\u201d Sen neymi\u015fsin be \u201cperformans\u201d! Seni art\u0131rmak i\u00e7in habire ko\u015fmu\u015fuz demek ki! Az zamanda epey de mesafe katetmi\u015fiz. S\u00f6zl\u00fcklerimizden oyun, temsil, icra, g\u00f6steri, sunum, te\u015fhir, sergileme, ba\u015far\u0131, verimlilik, de\u011ferlendirme, takat, ra\u011fbet, tuluat, irtical\u2026 kelimelerini \u00e7\u0131karsak yeri var.<br \/>\nHani Hasan Bedreddin ilk defa \u201calk\u0131\u015f\u201d anlam\u0131 vermi\u015fti ya performansa. Performans\u0131 alk\u0131\u015flamak l\u00e2z\u0131m, az zamanda m\u00fcthi\u015f performans g\u00f6sterdi!<br \/>\nAlk\u0131\u015flar \u201cperformans\u201d! Senin performans\u0131n, bizim ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Baz\u0131 kelimeler var ki bir\u00e7ok anlam\u0131 kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde yerli yersiz kullan\u0131l\u0131yor ve mahiyeti bilinmeden yayg\u0131nla\u015f\u0131yor. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011funlukla uydurma ve yabanc\u0131 kaynakl\u0131 kelimeler oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Mesela teklif, tavsiye ve hatta telkin yerine ekseriya \u201c\u00f6neri\u201d deniliyor. Bu t\u00fcr kelimelere ger\u00e7ek m\u00e2nalar\u0131 bilinmeden veya dikkate al\u0131nmadan yak\u0131\u015ft\u0131rmalarla bir\u00e7ok anlam veriliyor. Yabanc\u0131 dillerden terc\u00fcme yap\u0131l\u0131rken kelimelerin dilimizdeki kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 bulunmak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-28191","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kumbet"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28191"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28191\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28204,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28191\/revisions\/28204"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}