{"id":30088,"date":"2019-04-08T04:00:01","date_gmt":"2019-04-08T00:00:01","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=30088"},"modified":"2019-04-08T13:46:33","modified_gmt":"2019-04-08T09:46:33","slug":"dahi-az%c9%99rbaycan-sairi-m%c9%99h%c9%99mm%c9%99d-fuzuli","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=30088","title":{"rendered":"Dahi Az\u0259rbaycan \u015fairi M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/mehemmed-fuzuli.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/mehemmed-fuzuli-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"alignnone size-medium wp-image-30099\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/mehemmed-fuzuli-300x200.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/mehemmed-fuzuli.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli ibn S\u00fcleyman \u2014 (\u0259sl ad\u0131: M\u0259h\u0259mm\u0259d ibn (o\u011flu) S\u00fcleyman, d. 1494, K\u0259rbala, \u0130raq, A\u011fqoyunlu d\u00f6vl\u0259ti \u2014 \u00f6. 1556, K\u0259rbala, \u0130raq, Osmanl\u0131 imperiyas\u0131) \u2014 Orta \u0259sr az\u0259rbaycan t\u00fcrk \u015fairi, m\u00fct\u0259f\u0259kkir v\u0259 filosof. Az\u0259rbaycan v\u0259 t\u00fcrk \u0259d\u0259biyyat\u0131 tarixind\u0259 divan janr\u0131n\u0131n \u0259n m\u0259\u015fhur v\u0259 g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri kimi tan\u0131nmaqdad\u0131r. Bir \u00e7ox t\u0259zkir\u0259l\u0259rd\u0259 Ba\u011fdadi t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fc il\u0259 an\u0131l\u0131r. M\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 dig\u0259r ad\u0131 Molla M\u0259h\u0259mm\u0259d Ba\u011fdadidir. Ancaq \u015fairin Ba\u011fdadda deyil, onun yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 m\u0259\u015fhur K\u0259rb\u0259la \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 do\u011fuldu\u011fu m\u0259lumdur.<\/p>\n<p>H\u0259yat\u0131<br \/>\nM\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli Az\u0259rbaycanda m\u0259\u015fhur olan t\u00fcrk m\u0259n\u015f\u0259li Bayat tayfas\u0131ndand\u0131r. B\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, M\u0259h\u0259mm\u0259din atas\u0131 S\u00fcleyman \u0130raqa, Az\u0259rbaycan\u0131n \u018fr\u0259\u015f mahal\u0131ndan k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015fd\u00fcr. Sonralar \u015fairin o\u011flu F\u0259zli \u018fr\u0259\u015f\u0259 d\u00f6n\u0259r\u0259k, yax\u0131n qohumlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda ya\u015fay\u0131b. O, burada \u00f6z\u00fcn\u00fcn alimliyi il\u0259 geni\u015f \u015f\u00f6hr\u0259t tap\u0131b. F\u00fczulinin \u00f6z\u00fc d\u0259 kamil t\u0259hsil g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc. El\u0259 bunu n\u0259z\u0259r\u0259 alan t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar bel\u0259 hesab edirl\u0259r ki, \u015fairin atas\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r varl\u0131 adam olmu\u015fdur. El\u0259c\u0259 d\u0259 onun ziyar\u0259tgah say\u0131lan Hill\u0259 v\u0259 K\u0259rb\u0259la kimi \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 ya\u015famas\u0131 S\u00fcleyman\u0131n ruhani oldu\u011funa d\u0259lal\u0259t edir. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 bel\u0259 bir r\u0259vay\u0259t var ki, F\u00fczulinin atas\u0131 Hill\u0259 \u015f\u0259h\u0259rinin m\u00fcftisi olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>XI \u0259srd\u0259 \u0130raq\u0131n S\u0259lcuqlar, daha sonralar is\u0259 Monqollar v\u0259 Teymuril\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra Ba\u011fdadda v\u0259 onun \u0259traflar\u0131nda t\u00fcrkl\u0259rin say\u0131 getdikc\u0259 art\u0131rd\u0131. Bu durum sonralar da davam edir. 1508-ci ild\u0259 \u015fah \u0130smay\u0131l t\u0259nt\u0259n\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 Ba\u011fdada gir\u0259r\u0259k, \u0130raq\u0131 Az\u0259rbaycana birl\u0259\u015fdirir, sonra is\u0259 1534-c\u00fc ild\u0259 bu \u015f\u0259h\u0259r uzun bir m\u00fcdd\u0259t\u0259 Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olur. Bel\u0259likl\u0259, F\u00fczulinin h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilk d\u00f6vrl\u0259ri \u0130raqi-\u018fr\u0259bin S\u0259f\u0259vil\u0259r hakimiyy\u0259tin\u0259 tabe oldu\u011fu ill\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Dahi M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli 1556-c\u0131 ild\u0259 K\u0259rb\u0259lada taun x\u0259st\u0259liyind\u0259n v\u0259fat etmi\u015fdir. \u015eairin q\u0259bri d\u0259 m\u0259hz K\u0259rb\u0259ladad\u0131r.<\/p>\n<p>Yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/p>\n<p>SSR\u0130 po\u00e7t markas\u0131 (1958).<br \/>\nM\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli ilk t\u0259hsilini K\u0259rb\u0259lada alm\u0131\u015f, Ba\u011fdadda davam etdirmi\u015fdir. Bir m\u00fcdd\u0259t \u0130raq\u0131n N\u0259c\u0259f v\u0259 H\u00fcll\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u0259 ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r.Onun m\u00fc\u0259llimi V\u0259li M\u0259mm\u0259dzad\u0259 olmu\u015fdur. \u015e\u0259xsi m\u00fctali\u0259si say\u0259sind\u0259 orta \u0259sr elml\u0259ri (m\u0259ntiq, tibb, n\u00fccum, riyaziyyat v\u0259 humanitar elml\u0259r), x\u00fcsus\u0259n dini-f\u0259ls\u0259fi c\u0259r\u0259yanlar, \u0259r\u0259b t\u0259rc\u00fcm\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda yunan f\u0259ls\u0259f\u0259si il\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131\u015f olmu\u015f, klassik t\u00fcrk, \u0259r\u0259b, fars v\u0259 hind \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nmi\u015fdir.<\/p>\n<p>&#8220;B\u0259ng\u00fc Bad\u0259&#8221; (&#8220;Tiry\u0259k v\u0259 \u015e\u0259rab&#8221;) \u0259s\u0259rini \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai\u0259 ithaf etm\u0259sin\u0259, I \u015eah T\u0259hmasib\u0259 v\u0259 onun s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259rin\u0259, ayr\u0131-ayr\u0131 valil\u0259r\u0259, xanlara q\u0259sid\u0259l\u0259r yazmas\u0131na baxmayaraq, saraya meyl g\u00f6st\u0259rm\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>Sultan S\u00fcleymana bir ne\u00e7\u0259 q\u0259sid\u0259 t\u0259qdim etmi\u015f F\u00fczuli Sultan ordusu il\u0259 Ba\u011fdada g\u0259l\u0259n t\u00fcrk \u015fairl\u0259ri X\u0259yali v\u0259 Y\u0259hya b\u0259yl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, &#8220;Leyli v\u0259 M\u0259cnun&#8221; (1537) \u0259s\u0259rini d\u0259 &#8220;Rum z\u0259rifl\u0259ri&#8221; adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bu s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n xahi\u015fi il\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>F\u00fczuli \u00fc\u00e7 dild\u0259 q\u0259z\u0259l, q\u0259sid\u0259, m\u00fcs\u0259dd\u0259s, t\u0259rkibb\u0259nd, t\u0259rcib\u0259nd, r\u00fcbai, qit\u0259, m\u00fcr\u0259bbe v\u0259 s. yazm\u0131\u015fd\u0131r. F\u0259ls\u0259fi mahiyy\u0259tli q\u0259sid\u0259l\u0259ri, &#8220;Yeddi cam&#8221;, &#8220;\u018fnis\u00fcl-q\u0259lb&#8221;, &#8220;S\u0259hh\u0259t v\u0259 M\u0259r\u0259z&#8221; \u0259s\u0259rl\u0259ri qocal\u0131q d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn m\u0259hzullar\u0131d\u0131r. O, q\u0259sid\u0259l\u0259rini ayr\u0131ca bir \u0259s\u0259r kimi toplay\u0131b kitab \u015f\u0259klin\u0259 salm\u0131\u015f, t\u00fcrk, fars v\u0259 \u0259r\u0259b dill\u0259rind\u0259 divanlar t\u0259rtib etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n zirv\u0259si olan &#8220;Leyli v\u0259 M\u0259cnun&#8221; poemas\u0131 Az\u0259rbaycan, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u015e\u0259rq v\u0259 d\u00fcnya poeziyas\u0131n\u0131n nadir incil\u0259rind\u0259ndir. Nizami G\u0259nc\u0259vinin ilk d\u0259f\u0259 yaz\u0131l\u0131 \u0259d\u0259biyyata g\u0259tirdiyi &#8220;Leyli v\u0259 M\u0259cnun&#8221; m\u00f6vzusunun bir \u00e7ox t\u00fcrk, fars, hind, \u00f6zb\u0259k v\u0259 tacik \u015fairl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131nmas\u0131na baxmayaraq, F\u00fczulinin ana dilind\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259r orijinall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 bu m\u00f6vzuda \u0259vv\u0259ll\u0259r yaz\u0131lm\u0131\u015f poemalardan se\u00e7ilir.<\/p>\n<p>F\u00fczuli q\u0259dim yunan v\u0259 \u015e\u0259rq f\u0259ls\u0259f\u0259si il\u0259 tan\u0131\u015f idi. Onun f\u0259ls\u0259fi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri \u0259sas\u0259n \u0259r\u0259b dilind\u0259 n\u0259srl\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 &#8220;M\u0259tl\u0259\u00fcl-etiqad&#8221; \u0259s\u0259rind\u0259 \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. F\u00fczuli burada Aristotel, Platon, Empedokl, Demokrit v\u0259 ba\u015fqa yunan filosoflar\u0131n\u0131n fikirl\u0259rind\u0259n, \u0259n-Nizam\u0131n f\u0259ls\u0259fi irsind\u0259n t\u0259sirl\u0259nmi\u015fdir. F\u00fczulinin ba\u015fqa \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u0259 \u0259d\u0259bi f\u0259ls\u0259fi fikirl\u0259r\u0259 t\u0259sad\u00fcf edilir.<br \/>\nF\u00fczuli \u00f6z seirl\u0259rind\u0259, XVI \u0259sr\u0259 q\u0259d\u0259r az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sind\u0259 yazan \u015fairl\u0259rin b\u00fct\u00fcn yax\u015f\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rini hesaba alm\u0131\u015f, onu b\u00f6y\u00fck c\u00fcr\u0259t v\u0259 m\u0259har\u0259tl\u0259 inki\u015faf etdirmi\u015fdir. Lirikan\u0131n \u0259n qiym\u0259tli n\u00fcmun\u0259l\u0259rini verm\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u00fcrk \u0259d\u0259biyyat tarixind\u0259 yeni, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck v\u0259 g\u00f6z\u0259l bir m\u0259kt\u0259b a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. F\u00fczuli \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259bi, \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259na, m\u0259zmun z\u0259nginliyi, b\u0259dii y\u00fcks\u0259kliyi il\u0259 insan hiss v\u0259 fikirl\u0259rinin b\u0259dii ensiklopediyas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. Bu m\u0259kt\u0259b \u015feirimizin b\u0259dii<\/p>\n<p>F\u00fczuli kontatas\u0131<br \/>\nMENU0:00<br \/>\nB\u00f6y\u00fck Az\u0259rbaycan b\u0259st\u0259kar\u0131 Cahangir Cahangirovun dahi M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczulinin &#8220;M\u0259ni Candan Usand\u0131rd\u0131&#8221; q\u0259z\u0259lin\u0259 b\u0259st\u0259l\u0259diyi m\u0259\u015fhur kontata Az\u0259rbaycan vokal s\u0259n\u0259tinin \u0259n b\u00f6y\u00fck simalar\u0131ndan biri olan \u015e\u00f6vk\u0259t \u018fl\u0259kb\u0259rovan\u0131n ifas\u0131nda<br \/>\nBu fayl\u0131n oxunmas\u0131nda problem var? Bax media k\u00f6m\u0259k.<br \/>\nkeyfiyy\u0259tini son d\u0259r\u0259c\u0259 y\u00fcks\u0259k bir pill\u0259y\u0259 qald\u0131rmaqla qalmam\u0131\u015fd\u0131r. O, az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sinin b\u00fct\u00fcn g\u00f6z\u0259llikl\u0259rini, imkan v\u0259 q\u00fcdr\u0259tini parlaq sur\u0259td\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fdir. Bu m\u0259kt\u0259b klassik \u0259d\u0259biyyatdak\u0131 k\u00f6hn\u0259lmi\u015f qayda v\u0259 normalar\u0131 q\u0131rmaqda, inki\u015fafa mane olan klassisizm \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 c\u0259sur, azad v\u0259 h\u00fcn\u0259rli yana\u015fmaqda b\u00f6y\u00fck tarixi xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p>F\u00fczuli N\u0259simid\u0259n sonra ana dilimizd\u0259 yaranm\u0131\u015f \u015ferin \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259ri olan \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 \u0259d\u0259bi-b\u0259dii dilimizi yeni y\u00fcks\u0259klikl\u0259r\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015f, klassik Az\u0259rbaycan, habel\u0259 dig\u0259r t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n poeziyas\u0131na q\u00fcvv\u0259tli t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015f, \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259b yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Onun \u0259s\u0259rl\u0259ri T\u0259brizd\u0259, Bak\u0131da, \u0130stanbulda, Ankarada, Qahir\u0259d\u0259, Da\u015fk\u0259ndd\u0259, Buxarada, A\u015fqabadda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 n\u0259\u015fr edilmi\u015f, d\u00fcnya \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnaslar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli q\u0259m\u0259ri tarixl\u0259 963-c\u00fc, miladi t\u0259qviml\u0259 1556-c\u0131 ild\u0259 K\u0259rb\u0259lada taun x\u0259st\u0259liyind\u0259n v\u0259fat etmi\u015f, orada da d\u0259fn olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u015eairin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 400 illiyi d\u00fcnya miqyas\u0131nda qeyd edilmi\u015fdir. \u018fs\u0259rl\u0259ri toplanaraq \u0259n q\u0259dim n\u00fcsx\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda Az\u0259rbaycanda be\u015f cildd\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rl\u0259ri<br \/>\nFars v\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 divan<br \/>\n&#8220;Q\u0259sid\u0259l\u0259r divan\u0131&#8221;\u2013 Az\u0259rbaycan, fars v\u0259 \u0259r\u0259b dilind\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f divan<br \/>\n&#8220;M\u0259tl\u0259\u00fcl-etiqad&#8221;- \u0259r\u0259bc\u0259 f\u0259ls\u0259fi traktat<br \/>\nFarsca \u0259s\u0259rl\u0259ri:<\/p>\n<p>&#8220;H\u0259ft cam&#8221; (Yeddi cam) v\u0259 ya &#8220;Saqinam\u0259&#8221; &#8211; alleqorik poema<br \/>\n&#8220;S\u0259hh\u0259t v\u0259 M\u0259r\u0259z&#8221; \u2013 farsca v\u0259 n\u0259srl\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f alleqorik \u0259s\u0259r.<br \/>\n&#8220;Rind\u00fc Zahid&#8221; \u2013 n\u0259srl\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f iki bax\u0131\u015f\u0131n dialoqu.<br \/>\nT\u00fcrkc\u0259 (az\u0259rbaycanca) \u0259s\u0259rl\u0259ri:<\/p>\n<p>&#8220;B\u0259ng\u00fc Bad\u0259&#8221; (Tiry\u0259k v\u0259 \u015e\u0259rab) &#8211; poema<br \/>\n&#8220;S\u00f6hb\u0259t\u00fcl-\u0259smar&#8221; (Meyv\u0259l\u0259rin s\u00f6hb\u0259ti) &#8211; poema<br \/>\n&#8220;Leyli v\u0259 M\u0259cnun&#8221; &#8211; poema (alleqoriya olmayan yegan\u0259 poemas\u0131)<br \/>\n&#8220;H\u0259diq\u0259t\u00fcs-S\u00fc\u0259da&#8221; (Xo\u015fb\u0259xtlik ba\u011f\u00e7as\u0131) \u2013 \u015fairin h\u0259cmc\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck \u0259s\u0259ri, \u0259n\u0259n\u0259vi-m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k m\u00f6vzuda yaz\u0131l\u0131b.<br \/>\n&#8220;\u015eikay\u0259tnam\u0259&#8221; v\u0259 ya &#8220;Ni\u015fan\u00e7\u0131 Pa\u015faya m\u0259ktub&#8221; &#8211; n\u0259sr \u0259s\u0259ri(Az\u0259rbaycan dilind\u0259 ilk n\u0259sr)<br \/>\n&#8220;H\u0259disi-\u018frb\u0259in&#8221;(Q\u0131rx h\u0259dis) &#8211; \u018fbd\u00fcrrr\u0259hman Caminin eyniadl\u0131 \u0259s\u0259rind\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259(fars dilind\u0259n)<br \/>\n\u00c7ap olunan kitablar\u0131<br \/>\n&#8220;Leyli v\u0259 M\u0259cnun&#8221; Bak\u0131, U\u015faqg\u0259ncn\u0259\u015fr, 1958<br \/>\nM\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli. \u018fs\u0259rl\u0259ri. Alt\u0131 cildd\u0259. I cild. Bak\u0131, \u201cAz\u0259rbaycan\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131, 1996.<br \/>\nM\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli. \u018fs\u0259rl\u0259ri. Alt\u0131 cildd\u0259. I cild. Bak\u0131, \u201c\u015e\u0259rq-Q\u0259rb\u201d, 2005, 400 s\u0259h. M\u0259tn<br \/>\nM\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli. \u018fs\u0259rl\u0259ri. Alt\u0131 cildd\u0259. I cild<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli. \u018fs\u0259rl\u0259ri. Alt\u0131 cildd\u0259. II cild<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli. \u018fs\u0259rl\u0259ri. Alt\u0131 cildd\u0259. III cild<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli. \u018fs\u0259rl\u0259ri. Alt\u0131 cildd\u0259. IV cild<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli. \u018fs\u0259rl\u0259ri. Alt\u0131 cildd\u0259. V cild<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli. \u018fs\u0259rl\u0259ri. Alt\u0131 cildd\u0259. VI cild<\/p>\n<p>M\u0259\u015fhur q\u0259z\u0259ll\u0259ri<br \/>\n&#8220;M\u0259ni candan usand\u0131rd\u0131&#8221;<br \/>\n&#8220;S\u00f6z&#8221;<br \/>\n&#8220;Olsayd\u0131 m\u0259nd\u0259ki q\u0259m&#8221;<br \/>\nCan verm\u0259 q\u0259mi-e\u015fq\u0259 ki, e\u015fq af\u0259ti-cand\u0131r<br \/>\nCan\u0131 kim canan\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn sevs\u0259 canan\u0131n sev\u0259r<br \/>\nM\u0259nd\u0259 M\u0259cnundan f\u00fczun a\u015fiqlik istedad\u0131 var<br \/>\n&#8220;Yet\u0259r ey f\u0259l\u0259k&#8221;<br \/>\n&#8220;Tutu\u015fdu q\u0259m oduna&#8221;<br \/>\n&#8220;P\u0259nbeyi-da\u011fi-c\u00fcnun i\u00e7r\u0259 nihand\u0131r b\u0259d\u0259nim&#8221;<br \/>\n&#8220;Ey k\u00f6n\u00fcl, yar\u0131 ist\u0259, candan ke\u00e7&#8221;<br \/>\n&#8220;K\u00f6n\u00fcl s\u0259ccad\u0259y\u0259 basna ayaq, t\u0259sbih\u0259 \u0259l urma&#8221;<br \/>\n&#8220;R\u0259mazan oldu \u00e7\u0259kib \u015fahidi-mey p\u0259rd\u0259y\u0259 ru&#8221;<br \/>\nEy biv\u0259fa ki, ad\u0259t olubdur c\u0259fa sana<br \/>\nA\u015fiq oldum yen\u0259 bir taz\u0259 g\u00fcli-r\u0259nay\u0259<br \/>\nS\u0259sl\u0259ndirilmi\u015f \u015feirl\u0259r<br \/>\n&#8220;H\u0259diq\u0259t\u00fcs S\u00fc\u0259da&#8221; &#8211; s\u0259sl\u0259ndir\u0259n: \u018fnv\u0259r V\u0259liyev<br \/>\n&#8220;\u015e\u0259bi hicran yanar can\u0131m&#8221; &#8211; s\u0259sl\u0259ndir\u0259n: El\u015f\u0259n R\u00fcst\u0259mov<br \/>\n&#8220;Ey h\u0259kim&#8221; &#8211; s\u0259sl\u0259ndir\u0259n: \u015eahrux N\u0259xai<br \/>\n&#8220;Ey t\u0259bib&#8221;<br \/>\n\u015eeirl\u0259rin\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f musiqi \u0259s\u0259rl\u0259ri<br \/>\nOperalar<br \/>\nLeyli v\u0259 M\u0259cnun &#8211; musiqi: \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yov<br \/>\nMusiqi poemalar\u0131<br \/>\n&#8220;F\u00fczuli&#8221; vokal-simfonik poema (1993) &#8211; musiqi: Ramiz Mustafayev<br \/>\n&#8220;F\u00fczuli&#8221; simfonik poema &#8211; musiqi: Arif M\u0259likov<br \/>\n\u00ab\u015e\u0259bi-hicran\u00bb lirik poema &#8211; xor v\u0259 b\u00f6y\u00fck simfonik orkestr \u00fc\u00e7\u00fcn &#8211; musiqi: M\u0259mm\u0259d Quliyev<br \/>\nRomanslar<br \/>\n\u015e\u00f6vk\u0259t \u018fl\u0259kb\u0259rova &#8211; &#8220;F\u00fczuli kantatas\u0131&#8221; (M\u0259ni candan usand\u0131rd\u0131) &#8211; musiqi: Cahangir Cahangirov<br \/>\nG\u00fcla\u011fa M\u0259mm\u0259dov &#8211; &#8220;V\u0259t\u0259nimdir&#8221; &#8211; musiqi: S\u00fcleyman \u018fl\u0259sg\u0259rov<br \/>\nRamil Qas\u0131mov &#8211; &#8220;Sular\u0131n aynas\u0131&#8221; &#8211; musiqi: R\u0259\u015fid \u015e\u0259f\u0259q<br \/>\nRamil Qas\u0131mov &#8211; &#8220;Yad eyl\u0259r\u0259m&#8221; (fortepiano il\u0259 oxumaq \u00fc\u00e7\u00fcn)- musiqi: Oqtay Z\u00fclf\u00fcqarov<br \/>\nT\u0259snifl\u0259r, mu\u011famlar<br \/>\n\u018fb\u00fclf\u0259t \u018fliyev &#8211; T\u0259snif &#8220;M\u0259ni candan usand\u0131rd\u0131&#8221;<br \/>\n\u018flibaba M\u0259mm\u0259dov &#8211; M\u00fcxalif t\u0259snifi &#8220;\u015e\u0259bi hicran&#8221;<br \/>\nG\u00fcl\u00fcstan \u018fliyeva &#8211; T\u0259snif &#8220;Ey kaman-ebru \u015f\u0259hidi naveki m\u00fcjganunam<br \/>\nHeyr\u0259t, ey b\u00fct<br \/>\nB\u00fclb\u00fcl &#8211; F\u00fczuli t\u0259snifl\u0259ri<br \/>\nFilmoqrafiya<br \/>\nM\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli (film, 1958)<br \/>\nLeyli v\u0259 M\u0259cnun (film, 1961)<br \/>\nM\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli (film, 1989)<br \/>\n\u015e\u0259bi-hicran (film, 1993)<br \/>\nS\u00f6hb\u0259t\u00fcl-\u0259smar (film, 1994)<br \/>\nXatir\u0259si<br \/>\n1994-c\u00fc ild\u0259 dahi Az\u0259rbaycan \u015fairi v\u0259 m\u00fct\u0259f\u0259kkiri M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczulinin anadan \u043elmas\u0131n\u0131n 500 illik yubileyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 d\u00f6vl\u0259t komissiyas\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.[3]<\/p>\n<p>13 sentyabr 1996-c\u0131 ild\u0259 dahi Az\u0259rbaycan \u015fairi v\u0259 m\u00fct\u0259f\u0259kkiri M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczulinin 300 illik yubileyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 \u00abF\u00fczuli ensiklopediyas\u0131\u00bbn\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 n\u0259\u015fr edilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 \u00abF\u00fczuli ensiklopediyas\u0131 redaksiyas\u0131\u00bb yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul edilmi\u015fdir.[4]<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti 13 sentyabr 1996-c\u0131 ild\u0259 \u201cF\u00fczuli ad\u0131na Beyn\u0259lxalq M\u00fckafat\u0131n t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d S\u0259r\u0259ncam imzalam\u0131\u015fd\u0131r[5].<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli ibn S\u00fcleyman \u2014 (\u0259sl ad\u0131: M\u0259h\u0259mm\u0259d ibn (o\u011flu) S\u00fcleyman, d. 1494, K\u0259rbala, \u0130raq, A\u011fqoyunlu d\u00f6vl\u0259ti \u2014 \u00f6. 1556, K\u0259rbala, \u0130raq, Osmanl\u0131 imperiyas\u0131) \u2014 Orta \u0259sr az\u0259rbaycan t\u00fcrk \u015fairi, m\u00fct\u0259f\u0259kkir v\u0259 filosof. Az\u0259rbaycan v\u0259 t\u00fcrk \u0259d\u0259biyyat\u0131 tarixind\u0259 divan janr\u0131n\u0131n \u0259n m\u0259\u015fhur v\u0259 g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri kimi tan\u0131nmaqdad\u0131r. Bir \u00e7ox t\u0259zkir\u0259l\u0259rd\u0259 Ba\u011fdadi t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fc il\u0259 an\u0131l\u0131r. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-30088","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edeb"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30088","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30088"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30088\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30101,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30088\/revisions\/30101"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30088"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30088"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30088"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}