{"id":30130,"date":"2019-04-09T07:00:09","date_gmt":"2019-04-09T03:00:09","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=30130"},"modified":"2019-04-09T11:14:45","modified_gmt":"2019-04-09T07:14:45","slug":"xursidbanu-nat%c9%99van","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=30130","title":{"rendered":"Xur\u015fidbanu Nat\u0259van"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/xbnatevan-edebiyyat-az.com_.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/xbnatevan-edebiyyat-az.com_-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"alignnone size-medium wp-image-30145\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/xbnatevan-edebiyyat-az.com_-300x200.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/xbnatevan-edebiyyat-az.com_.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Xur\u015fidbanu Nat\u0259van \u2014 XIX \u0259sr Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli \u015fair\u0259si. Qaraba\u011f\u0131n sonuncu xan\u0131m\u0131 (hakim\u0259) Mehdiqulu xan Cavan\u015firin q\u0131z\u0131, \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n n\u0259v\u0259si.<\/p>\n<p>H\u0259yat\u0131<br \/>\nMehdiqulu xan q\u0131z\u0131 Xur\u015fidbanu Nat\u0259van 15 avqust 1832-ci ild\u0259 \u015eu\u015fada anadan \u043elmu\u015fdur. Mehdiqulu xan q\u0131z\u0131na \u00f6z anas\u0131 Xur\u015fudbanunun ad\u0131n\u0131 vermi\u015fdir. Xur\u015fudbanu ail\u0259nin yegan\u0259 \u00f6vlad\u0131, h\u0259m d\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n s\u043enuncu v\u0259r\u0259s\u0259si \u043eldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn, \u043enu sarayda \u00abD\u00fcrr\u00fc ye\u043ata\u00bb (T\u0259\u043a inci), el aras\u0131nda is\u0259 \u00abXan q\u0131z\u0131\u00bb \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015flar.[1].<\/p>\n<p>Balaca Xur\u015fudbanunun ilk t\u0259rbiy\u0259\u00e7il\u0259ri saray\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259li day\u0259 v\u0259 m\u00fcr\u0259bbiy\u0259l\u0259ri \u043elmu\u015fdular. M\u0259kt\u0259b ya\u015f\u0131na \u00e7atd\u0131qda is\u0259 evd\u0259 d\u00f6vr\u00fcn alim v\u0259 s\u0259n\u0259tkarlar\u0131ndan d\u0259rs alma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259\u015f\u011f\u0259l\u0259 zaman\u0131 Xur\u015fudbanu &#8220;Quran&#8221; ay\u0259l\u0259rini v\u0259 dini ehkamlar\u0131 \u0259zb\u0259rl\u0259m\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, d\u00fcny\u0259vi elml\u0259rl\u0259 d\u0259 tan\u0131\u015f \u043elmu\u015fdur. XIX \u0259srd\u0259 k\u00fcbar ail\u0259l\u0259rin u\u015faqlar\u0131na bir qayda \u043elaraq d\u043e\u011fma dili il\u0259 b\u0259rab\u0259r, \u0259r\u0259b v\u0259 fars dili, \u043enun s\u0259rfi-n\u0259vi t\u0259lim edildiyind\u0259n, Xan q\u0131z\u0131 da bu dill\u0259ri \u00f6yr\u0259nmi\u015f, \u043enlar\u0131n vasit\u0259sil\u0259 klassik \u015feirin qayda-qanunlar\u0131n\u0131 m\u0259nims\u0259mi\u015fdir. \u041e, laz\u0131mi d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 bilik \u0259ld\u0259 etdi\u043ad\u0259n s\u043enra m\u00fcnt\u0259z\u0259m sur\u0259td\u0259 m\u00fctali\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful \u043elmu\u015fdur. Dahi \u015f\u0259rq \u015fairl\u0259rin \u0259l\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n nadir kitablar\u0131, qiym\u0259tli \u0259lyazmalar\u0131 Xur\u015fudbanunu klassik \u0259d\u0259biyyata ba\u011flam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Nat\u0259van\u0131n d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, b\u0259dii z\u00f6vq\u00fcn\u00fcn f\u043ermala\u015fmas\u0131nda yax\u0131n v\u0259 uzaq q\u043ehumlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259yi az \u043elmam\u0131\u015fd\u0131r. Qas\u0131m b\u0259y Zakir, Mirz\u0259 Camal Cavan\u015fir-Qaraba\u011fi, Mirz\u0259 Ad\u0131g\u00f6z\u0259l b\u0259y Qaraba\u011fi, \u018fhm\u0259d b\u0259y Cavan\u015fir kimi h\u00f6rm\u0259tli v\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r \u00f6z yarad\u0131c\u0131l\u0131qlar\u0131, \u0259d\u0259bi s\u00f6hb\u0259t v\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259ri il\u0259 Xur\u015fudbanuda \u015feir\u0259 v\u0259 s\u0259n\u0259t\u0259 \u043elan \u015f\u00f6vq v\u0259 h\u0259v\u0259si q\u00fcvv\u0259tl\u0259ndirmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>Tarix\u00e7il\u0259rin ehtimal\u0131na g\u00f6r\u0259, bu d\u00f6vrd\u0259 xarici v\u0259 daxili v\u0259ziyy\u0259tin ciddi sur\u0259td\u0259 g\u0259rginl\u0259\u015fm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar xan ail\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259t g\u00fccl\u0259ndirilmi\u015f v\u0259 Xur\u015fudbanu Xasay xan Usmiyevl\u0259 izdivaca m\u0259cbur edilmi\u015fdi. Bel\u0259 bir ehtimal da vard\u0131r ki, V\u043er\u043ents\u043evun \u015f\u0259xsi yav\u0259ri Xasay b\u0259y Tiflisd\u0259 \u043enlara m\u00fclk iddialar\u0131nda k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rmi\u015f v\u0259 bunun m\u00fcqabilind\u0259 Xur\u015fudbanuya evl\u0259nm\u0259yi t\u0259klif etmi\u015fdir. 1850-ci ilin pay\u0131z\u0131nda Xasay b\u0259y \u015eu\u015faya g\u0259lib t\u043ey etmi\u015f v\u0259 Xur\u015fudbanunu Da\u011f\u0131stana &#8211; \u00f6z do\u011fma \u043a\u0259ndin\u0259, \u043eradan da Tiflis\u0259 aparm\u0131\u015fd\u0131r.[2].<\/p>\n<p>H\u0259yat\u0131n\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259k a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6vrd\u0259 Xur\u015fudbanu Tiflisd\u0259 ya\u015famal\u0131 olmu\u015fdur. \u015e\u0259h\u0259rin s\u0259fal\u0131 yerl\u0259ri, t\u0259bii m\u0259nz\u0259r\u0259l\u0259ri ona xo\u015f g\u0259ls\u0259 d\u0259, burada ya\u015fama\u011fa m\u0259cbur oldu\u011fu v\u0259 \u00e7ox vaxtlar\u0131 t\u0259k qald\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0131x\u0131lm\u0131\u015f, q\u0259riblik \u00e7\u0259kmi\u015fdir. Na\u00adt\u0259\u00advan bu \u015f\u0259\u00adh\u0259r\u00add\u0259 rus, g\u00fcr\u00adc\u00fc m\u0259\u00add\u0259\u00adni c\u0259\u00admiy\u00ady\u0259t\u00adl\u0259\u00adri\u00adn\u0259 qo\u00ad\u015ful\u00admu\u015f, \u00f6z\u00fc d\u0259 mil\u00adli \u0259n\u0259\u00adn\u0259\u00adsi, k\u00fc\u00adbar\u00adla\u00adra m\u0259x\u00adsus dav\u00adra\u00adn\u0131\u00ad\u015f\u0131 v\u0259 \u00fc\u00e7 dil\u00add\u0259 s\u0259r\u00adb\u0259st da\u00adn\u0131\u015f\u00adma\u00ads\u0131 il\u0259 c\u0259\u00admiy\u00ady\u0259t\u00adl\u0259r\u00add\u0259 ma\u00adraq oyat\u00adm\u0131\u015f\u00add\u0131r. Bir s\u0131\u00adra vi\u00adla\u00ady\u0259t v\u0259 \u015f\u0259\u00adh\u0259r\u00adl\u0259\u00adr\u0259 s\u0259\u00adya\u00adh\u0259\u00adt\u0259 \u00e7\u0131x\u00adma\u00ads\u0131 Xur\u00ad\u015fid\u00adba\u00adnu\u00adnun t\u0259\u00adf\u0259k\u00adk\u00fcr dai\u00adr\u0259\u00adsi\u00adnin ge\u00adni\u015f\u00adl\u0259n\u00adm\u0259\u00adsi\u00adn\u0259, d\u00fcn\u00adya\u00adg\u00f6\u00adr\u00fc\u00ad\u015f\u00fc\u00adn\u00fcn artmas\u0131na t\u0259\u00adkan ver\u00admi\u015f\u00addir. Vla\u00addi\u00adqaf\u00adqa\u00adza, Da\u00ad\u011f\u0131s\u00adta\u00adna, \u015eir\u00adva\u00adna, Ba\u00adk\u0131\u00adya, G\u0259n\u00adc\u0259\u00ady\u0259 v\u0259 Nax\u00ad\u00e7\u0131\u00adva\u00adna s\u0259\u00adf\u0259\u00adri za\u00adma\u00adn\u0131 o, y\u00fck\u00ads\u0259k r\u00fct\u00adb\u0259\u00adli d\u00f6v\u00adl\u0259t qul\u00adluq\u00ad\u00e7u\u00adla\u00adr\u0131, ya\u00adz\u0131\u00ad\u00e7\u0131, alim v\u0259 s\u0259y\u00adyah\u00adlar\u00adla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>1855-ci ild\u0259 Xur\u015fudbanunun o\u011flu, 1856-c\u0131 ild\u0259 q\u0131z\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdir. O\u011flunun ad\u0131n\u0131 Mehdiqulu, q\u0131z\u0131n ad\u0131n\u0131 is\u0259 Xanbik\u0259 qoyurlar.<\/p>\n<p>Xur\u015fidbanu Nat\u0259van parlaq istedada v\u0259 qabaqc\u0131l ideallara malik olan \u015f\u0259xsiyy\u0259t olmu\u015fdur. O, Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 v\u0259 ictimai h\u0259yat\u0131nda d\u0259rin izl\u0259r qoymu\u015fdur. Bu fenomenin meydana g\u0259lm\u0259sinin bir ne\u00e7\u0259 \u0259sas s\u0259b\u0259bi vard\u0131r. Bunlardan birisi \u015fair\u0259nin soy k\u00f6k\u00fcd\u00fcr. Y\u0259ni, Nat\u0259vanda iki b\u00f6y\u00fck n\u0259slin \u2013 Cavan\u015firl\u0259rin v\u0259 Ziyado\u011flu Qacarlar\u0131n qan\u0131 vard\u0131r. Adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kdiyimiz bu iki b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli n\u0259slin h\u0259r birisi d\u00fcnyaya bir s\u0131ra \u015fair g\u0259tirmi\u015fdir (m\u0259s\u0259l\u0259n, Cavan\u015fir n\u0259slind\u0259n \u018fb\u00fclf\u0259t xan Tutinin, Qas\u0131m b\u0259y Zakirin, Ziyad-o\u011flu Qacar n\u0259slind\u0259n is\u0259 Ziyadi Qaraba\u011fi, M\u00fcsahib G\u0259nc\u0259vi v\u0259 bir s\u0131ra ba\u015fqa \u015fairl\u0259rin adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k olar). Maraql\u0131d\u0131r, ki, Ziyadi Qaraba\u011fi v\u0259 Musahib G\u0259nc\u0259vi vaxtil\u0259 Qaraba\u011f b\u0259yl\u0259rb\u0259yisi olmu\u015fdurlar. Nat\u0259van yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 B\u0259yl\u0259r M\u0259mm\u0259dov &#8220;Nat\u0259van\u0131n \u015fair qohumlar\u0131&#8221; kitab\u0131nda (B., 1989) bu m\u0259s\u0259l\u0259ni geni\u015f a\u00e7\u0131qlay\u0131r. Eyni zamanda, Ziyado\u011flu Qacar n\u0259slind\u0259n \u00e7\u0131xan \u015fairl\u0259rd\u0259n s\u00f6z ba\u015fqa kitablarda da a\u00e7\u0131l\u0131r [3] F\u00fczuli ad\u0131na Respublika \u0259lyazmalar institutunun fondunda M\u00fcsahib G\u0259nc\u0259vinin \u015feir divan\u0131 saxlan\u0131l\u0131r v\u0259 bu \u0259s\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 institutun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 elmi t\u0259dqiqatlar apar\u0131rlar.<\/p>\n<p>Nat\u0259van\u0131n n\u0259v\u0259si Xasay Usmiyev v\u0259 onun \u0259cn\u0259bi h\u0259yat yolda\u015f\u0131<br \/>\nNat\u0259van\u0131n q\u0131z\u0131 Xanbik\u0259 xan\u0131m da anas\u0131n\u0131n yolunu davam etdir\u0259r\u0259k, q\u0259z\u0259ll\u0259r v\u0259 r\u00fcbail\u0259r yazm\u0131\u015fd\u0131r. Onun bir-ne\u00e7\u0259 q\u0259z\u0259li Vasif Quliyevin &#8220;D\u00fcn\u0259n\u0259 uzanan c\u0131\u011f\u0131r&#8221; (B., 2000) kitab\u0131nda \u00e7ap olunmu\u015fdur. Bu kitabda g\u00f6st\u0259rilir ki, Xanbik\u0259 xan\u0131m &#8220;M\u0259clisi-\u00fcns&#8221;\u00fcn \u00fczvl\u0259rind\u0259n biri olub.<\/p>\n<p>Xur\u015fidbanu Nat\u0259van z\u0259man\u0259sinin g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n olmu\u015f, t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda deyil, b\u00fct\u00fcn Zaqafqaziyada xeyirxahl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 mesenatl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. O, kas\u0131blara \u0259l tutmu\u015f, \u015eu\u015faya su k\u0259m\u0259ri \u00e7\u0259kdirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Nat\u0259van ikinci d\u0259f\u0259 1869-cu ild\u0259 r\u0259iyy\u0259t i\u00e7\u0259risind\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f Seyid H\u00fcseyn adl\u0131 bir \u015fu\u015fal\u0131ya \u0259r\u0259 getmi\u015f, bu h\u0259r\u0259k\u0259ti il\u0259 b\u0259y v\u0259 m\u00fclk\u0259darlar\u0131 q\u0259z\u0259bl\u0259ndirmi\u015fdir. Onlar Nat\u0259van\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri aras\u0131na t\u0259friq\u0259 salaraq, o\u011flu Mehdiqulu xan\u0131n evd\u0259n ba\u015f g\u00f6t\u00fcr\u00fcb getm\u0259sin\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015flar. \u015eair\u0259 \u00f6mru boyu q\u0131naq v\u0259 t\u00f6hm\u0259tl\u0259rd\u0259n yaxa qurtara bilm\u0259mi\u015fdir.[4][5]<\/p>\n<p>\u015e\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin, d\u00f6vran\u0131n haqs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, zal\u0131mlar\u0131n sit\u0259mi \u015fairi vaxts\u0131z qocaltm\u0131\u015f, onu h\u0259yat i\u015f\u0131\u011f\u0131na h\u0259sr\u0259t qoymu\u015fdur. A\u011flamaqdan g\u00f6zl\u0259rinin nuru getmi\u015f, b\u0259d\u0259ni taq\u0259td\u0259n d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. Xur\u015fidbanu Nat\u0259van 1897-ci il, 1 oktyabrda v\u0259fat etmi\u015fdir v\u0259 A\u011fdam\u0131n &#8220;\u0130mar\u0259t&#8221; q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda d\u0259fn olunmu\u015fdur.[6] Ad\u0131na k\u00fc\u00e7\u0259, klub, kitabxana v\u0259 m\u0259kt\u0259b vard\u0131r. Xan q\u0131z\u0131n\u0131n \u0259lyazmalar\u0131, \u015f\u0259xsi geyim v\u0259 \u0259\u015fyalar\u0131 nadir eksponat kimi arxiv v\u0259 m\u00fczeyl\u0259rimizd\u0259 saxlan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Xur\u015fidbanu Nat\u0259van\u0131n heyk\u0259li, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri<\/p>\n<p>Xur\u015fidbanu Nat\u0259van\u0131n q\u0259bir\u00fcst\u00fc abid\u0259si, A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259ri<br \/>\nBak\u0131da heyk\u0259li, \u015eu\u015fada b\u00fcst\u00fc, A\u011fdamda q\u0259bir\u00fcst\u00fc abid\u0259si qoyulmu\u015fdur.<\/p>\n<p>2016-c\u0131 il fevral\u0131n 18-d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun d\u0259st\u0259yi il\u0259 Bel\u00e7ika Krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n Vaterlo \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Xur\u015fidbanu Nat\u0259van\u0131n abid\u0259sinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi ke\u00e7irilib. Abid\u0259nin m\u00fc\u0259llifi heyk\u0259lt\u0259ra\u015f \u0130mran Mehdiyevdir.[7][8][9]<\/p>\n<p>Soya\u011fac\u0131<\/p>\n<p>P\u0259nah\u0259li xan\u0131n n\u0259tic\u0259sidir.<br \/>\n\u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n n\u0259v\u0259sidir.<br \/>\nAna t\u0259r\u0259fd\u0259n G\u0259nc\u0259 hakimi Cavad xan\u0131n n\u0259slind\u0259ndir: anas\u0131 B\u0259dircahan b\u0259yim Cavad xan\u0131n n\u0259v\u0259si, U\u011furlu b\u0259yin q\u0131z\u0131d\u0131r.<br \/>\nQaraba\u011f\u0131n sonuncu hakimi Mehdiqulu xan Cavan\u015firin q\u0131z\u0131d\u0131r.<br \/>\nKum\u0131k Xasay xan\u0131n h\u0259yat yolda\u015f\u0131d\u0131r.<br \/>\nMehdiqulu xan V\u0259fan\u0131n anas\u0131d\u0131r.<br \/>\nXanbik\u0259 xan\u0131m\u0131n anas\u0131d\u0131r.<br \/>\nMir H\u0259s\u0259n A\u011fa Mirin anas\u0131d\u0131r.<br \/>\nMir Abbasin anasidir.<br \/>\nB\u0259hram xan Nax\u00e7\u0131vanskinin n\u0259n\u0259sidir.<br \/>\n\u018fkb\u0259r xan Nax\u00e7\u0131vanskinin n\u0259n\u0259sidir.<br \/>\nXaqan xan Nax\u00e7\u0131vanskinin n\u0259n\u0259sidir.<\/p>\n<p>Kamran xan Nax\u00e7\u0131vanskinin n\u0259n\u0259sidir.<br \/>\n\u018fnv\u0259r xan\u0131m Nax\u00e7\u0131vanskayan\u0131n n\u0259n\u0259sidir.<br \/>\nS\u0259nub\u0259r xan\u0131m Nax\u00e7\u0131vanskayan\u0131n n\u0259n\u0259sidir.<br \/>\nN\u0259tic\u0259l\u0259ri: Xan\u0131mcan xan\u0131m, Nu\u015ferim xan\u0131m, M\u0259hm\u0259 xan\u0131m, Zib\u0259nd\u0259 xan\u0131m, Seymur xan, \u0130zz\u0259t xan, S\u00fcr\u0259yya xan\u0131m, H\u0259bib xan, \u018fxt\u0259r xan\u0131m, Reyhanat xan\u0131m, T\u0259rlan xan\u0131m, Aman xan, \u0130sg\u0259nd\u0259r xan, Leyla xan\u0131m Usmiyeva [10] Nahid\u0259-Leyla M\u0259mm\u0259dova[11]<br \/>\nYarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan po\u00e7t markas\u0131 (2014)<br \/>\nNa\u00adt\u0259\u00advan ya\u00adra\u00add\u0131\u00adc\u0131\u00adl\u0131\u00ad\u011fa t\u0259x\u00admi\u00adn\u0259n XIX \u0259s\u00adrin 50-ci il\u00adl\u0259\u00adrin\u00add\u0259n ba\u015f\u00adla\u00adm\u0131\u015f\u00add\u0131r. \u0130lk vaxtlar onun &#8220;Xur\u00ad\u015fid&#8221; im\u00adza\u00ads\u0131 il\u0259 yaz\u00add\u0131\u00ad\u011f\u0131 \u015feir\u00adl\u0259\u00adrin \u0259k\u00ads\u0259\u00adriy\u00ady\u0259\u00adti itib-bat\u00adm\u0131\u015f, yal\u00adn\u0131z c\u00fc\u00adzi bir his\u00ads\u0259\u00adsi bi\u00adz\u0259 g\u0259\u00adlib \u00e7at\u00adm\u0131\u015f\u00add\u0131r. 1870-ci il\u00add\u0259n eti\u00adba\u00adr\u0259n \u015fai\u00adr\u0259 \u00f6z\u00fc\u00adn\u0259 &#8220;Na\u00adt\u0259\u00advan&#8221; (k\u00f6\u00adm\u0259k\u00adsiz, z\u0259if, x\u0259s\u00adt\u0259) t\u0259\u00adx\u0259l\u00adl\u00fc\u00ads\u00fc g\u00f6\u00adt\u00fc\u00adr\u0259\u00adr\u0259k, d\u0259\u00adrin m\u0259z\u00admun\u00adlu q\u0259\u00adz\u0259l\u00adl\u0259\u00adri\u00adni ya\u00adrat\u00adm\u0131\u015f\u00add\u0131r. Onun \u015feir\u00adl\u0259\u00adri h\u0259\u00adl\u0259 sa\u011f\u00adl\u0131\u00ad\u011f\u0131n\u00adda dil\u00add\u0259n-di\u00adl\u0259 d\u00fc\u015f\u00adm\u00fc\u015f, \u0259l\u00adyaz\u00adma \u015f\u0259k\u00adlin\u00add\u0259 ya\u00ady\u0131l\u00adm\u0131\u015f\u00add\u0131r. Xur\u00ad\u015fid\u00adba\u00adnu\u00adnun \u015feir\u00adl\u0259\u00adri\u00adni m\u0259z\u00admun c\u0259\u00adh\u0259t\u00add\u0259n \u015f\u0259r\u00adti ola\u00adraq d\u00f6rd qis\u00adm\u0259 ay\u0131r\u00admaq m\u00fcm\u00adk\u00fcn\u00add\u00fcr: a\u015fi\u00adqa\u00adn\u0259 \u015feir\u00adl\u0259r, t\u0259\u00adbi\u0259t g\u00f6\u00adz\u0259l\u00adlik\u00adl\u0259\u00adri\u00adn\u0259 h\u0259sr edil\u00admi\u015f \u015feir\u00adl\u0259r, m\u00fca\u00adsir\u00adl\u0259\u00adri\u00adn\u0259 yaz\u00add\u0131\u00ad\u011f\u0131 m\u0259n\u00adzu\u00adm\u0259\u00adl\u0259r, h\u00fcznl\u00fc \u015feir\u00adl\u0259r.[12]<\/p>\n<p>XIX \u0259srd\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi m\u00fchiti bir s\u0131ra q\u00fcdr\u0259tli s\u0259n\u0259tkarlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u015fair\u0259 qad\u0131nlar yeti\u015fdirmi\u015fdir: Xur\u015fidbanu Nat\u0259van, Fatma xan\u0131m K\u0259min\u0259, A\u015f\u0131q P\u0259ri v\u0259 s. Nat\u0259van\u0131n fitri istedad\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xmas\u0131 v\u0259 \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nm\u0259sinin s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n birii, \u015eu\u015fan\u0131n t\u0259kraredilm\u0259z yarad\u0131c\u0131 ab-havas\u0131 v\u0259 m\u00fchiti d\u0259 olmu\u015fdur. B\u0259yl\u0259r M\u0259mm\u0259dov &#8220;Xur\u015fidbanu Nat\u0259van&#8221; kitab\u0131nda yaz\u0131r: &#8220;H\u0259tta xatir\u0259l\u0259rd\u0259 Nat\u0259van\u0131n &#8220;Xanl\u0131q \u015e\u00fck\u00fcr&#8221; ad\u0131 il\u0259 tan\u0131nan xidm\u0259t\u00e7isin\u0259 musiqi t\u0259limi verm\u0259kl\u0259 onu m\u0259\u015fhur xan\u0259nd\u0259 etm\u0259sind\u0259n d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r&#8221; (s\u0259h. 60). \u00d6z\u00fc d\u0259 m\u00fc\u0259llif qeyd edir ki, bu haqda material Nizami ad\u0131na Az\u0259rbaycan \u018fd\u0259biyyat\u0131 Muzeyinin fondunda saxlan\u0131l\u0131r (inv. 481, s\u0259h. 7). Hal-haz\u0131rda bu material\u0131n F\u00fczuli ad\u0131na Respublika \u018flyazmalar institutuna verildiyi bar\u0259d\u0259 g\u00fcmanlar var, lakin h\u0259min materiallar h\u0259l\u0259lik tap\u0131l\u0131b t\u0259dqiqata c\u0259lb edilm\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>Nat\u0259van\u0131n poeziyas\u0131 Az\u0259rbaycan xan\u0259nd\u0259l\u0259rini d\u0259 ruhland\u0131r\u0131r. B\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkar\u0131m\u0131z Seyid \u015eu\u015finskinin Nat\u0259van haqq\u0131nda xatir\u0259sind\u0259 qeyd olunur ki, o \u015fair\u0259nin q\u0259z\u0259ll\u0259rini &#8220;Segah&#8221; \u00fcst\u00fcnd\u0259 oxuyarm\u0131\u015f [13] V\u0259 ondan b\u0259ri, dem\u0259k olar ki, bu g\u00fcn\u0259 kimi tan\u0131nm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan xan\u0259nd\u0259l\u0259ri \u015fair\u0259nin q\u0259z\u0259ll\u0259rini oxuyub, ilham al\u0131rlar.<\/p>\n<p>Nat\u0259van poeziyas\u0131 pe\u015f\u0259kar Az\u0259rbaycan b\u0259st\u0259karlar\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u0259 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r. Bunun parlaq misal\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f b\u0259st\u0259kar Xalq artisti, professor Vasif Ad\u0131g\u00f6z\u0259lovun Nat\u0259van\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f m\u0259\u015fhur &#8220;Q\u0259r\u0259nfil&#8221; mahn\u0131-romans\u0131 ola bil\u0259r. B\u0259st\u0259kar &#8220;Xan q\u0131z\u0131 Nat\u0259van&#8221; operas\u0131n\u0131 da yazm\u0131\u015fdir.[14]<\/p>\n<p>Nat\u0259van\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259kc\u0259 \u015feirl\u0259 bitmir. O r\u0259ssaml\u0131qla da m\u0259\u015f\u011ful olurdu, h\u0259m\u00e7inin, onun n\u0259fis \u0259l i\u015fl\u0259ri, m\u00fcxt\u0259lif janrda tikm\u0259l\u0259r bacar\u0131\u011f\u0131 da olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Yarad\u0131c\u0131l\u0131qla b\u0259rab\u0259r Xan q\u0131z\u0131n\u0131n ictimai v\u0259 idar\u0259etm\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini qeyd etm\u0259k olar (t\u0259sad\u00fcfi deyil ki, qohumlar aras\u0131nda Xur\u015fidbanuya &#8220;D\u00fcrr\u00fc yekta&#8221;, y\u0259ni, t\u0259k inci-xanl\u0131q\u0131n yegan\u0259 varisi dey\u0259rmi\u015fl\u0259r).<\/p>\n<p>Nat\u0259van\u0131n xeyirxahl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 xeyriyy\u0259\u00e7iliyi d\u0259 g\u00f6z\u0259 \u00e7arp\u0131r. B\u0259yl\u0259r M\u0259mm\u0259dov &#8220;Xur\u015fidbanu Nat\u0259van&#8221; \u0259s\u0259rind\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, \u015eu\u015fan\u0131n bir qrup \u015fairl\u0259ri b\u0259dii m\u0259clisi t\u0259\u015fkil edilm\u0259sinin z\u0259ruriyy\u0259tini d\u0259rk edirdil\u0259r. Lakin, m\u0259clis d\u00fcz\u0259ltm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait v\u0259 imkan yox idi. Ziyal\u0131lar yaln\u0131z Xan q\u0131z\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yin\u0259 \u00fcmid edirdil\u0259r. Xan q\u0131z\u0131 bu \u015fairl\u0259rin t\u0259klifini m\u0259mnuniyy\u0259tl\u0259 q\u0259bul etmi\u015f v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 q\u0131sa bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u015eu\u015fada &#8220;M\u0259clisi-\u00fcns&#8221; (y\u0259ni, dostluq, \u00fclf\u0259t m\u0259clisi) yarand\u0131. Bu m\u0259clis\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 onun b\u00fct\u00fcn x\u0259rcl\u0259rini Xan q\u0131z\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, B\u0259yl\u0259r M\u0259mm\u0259dov \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259rin birind\u0259 Nat\u0259van\u0131 &#8220;M\u0259clisi-\u00fcns&#8221;\u00fcn \u00fcr\u0259yi adland\u0131r\u0131rd\u0131. \u015eu\u015fada Mir M\u00f6hs\u00fcn N\u0259vvab Qaraba\u011finin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 &#8220;M\u0259clisi-f\u0259ramu\u015fan&#8221; adl\u0131 daha bir poetik m\u0259clis d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi.<\/p>\n<p>M\u0259hz bu zaman Xur\u015fidbanu (\u015fair\u0259 \u00f6z n\u0259n\u0259sinin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131, o da G\u0259nc\u0259li Cavad-xan Ziyad o\u011flu Qacar\u0131n do\u011fma bac\u0131s\u0131 idi) &#8220;Nat\u0259van&#8221;, y\u0259ni, &#8220;kims\u0259siz&#8221;, &#8220;k\u00f6m\u0259ksiz&#8221; t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fcn\u00fc \u00f6z\u00fcn\u0259 got\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>&#8220;M\u0259clisi-\u00fcns&#8221;d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f Qaraba\u011f \u015fairl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131 m\u0259\u015fhur xan\u0259nd\u0259 v\u0259 sazand\u0259l\u0259r d\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r Bunlardan Hac\u0131 H\u00fcs\u00fc, Me\u015f\u0259di Isi, Molla V\u0259li, Molla Abbasqulu, Me\u015f\u0259di Dada\u015f, \u018fbd\u00fclq\u0259ni v\u0259 Sad\u0131qcan\u0131n (Sad\u0131q \u018fs\u0259d o\u011flunun) adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rik. M\u0259\u015fhur tarz\u0259n Qurban Pirimov yaz\u0131rd\u0131: &#8220;Xur\u015fidbanu n\u0259inki \u015feir, el\u0259c\u0259 d\u0259 musiqini \u00e7ox sevirdi. Xan\u0259nd\u0259l\u0259rd\u0259n Hac\u0131 H\u00fcs\u00fc v\u0259 Me\u015f\u0259di Isi onun m\u0259clisind\u0259 oxuyard\u0131lar. Bu xan\u0259nd\u0259 oxuyark\u0259n Nat\u0259van\u0131n q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259n tez-tez istifad\u0259 ed\u0259rdil\u0259r. Son vaxtlara q\u0259d\u0259r Cabbar onun q\u0259z\u0259ll\u0259rini \u00f6z repertuar\u0131nda saxlard\u0131&#8221; [15]. F\u00fczuli ad\u0131na Respublika \u018flyazmalar Instiututun fondunda saxlan\u0131lan Mir-H\u0259s\u0259n A\u011famirovun &#8220;Nat\u0259van haqq\u0131nda xatir\u0259l\u0259rd\u0259&#8221; (inv. 1788) qeyd olunur ki, Nat\u0259van\u0131n h\u0259r bir m\u0259clisind\u0259 musiqi\u00e7il\u0259r i\u015ftirak edirdil\u0259r, Nat\u0259van\u0131n b\u0259zi m\u0259clisl\u0259ri is\u0259 s\u0131rf musiqi m\u0259clisi hesab olunurdu v\u0259 burada Nat\u0259van\u0131n q\u0259z\u0259ll\u0259ri d\u0259 oxunurdu.<\/p>\n<p>Xur\u015fidbanu Nat\u0259van yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa 50-ci ill\u0259rd\u0259n \u0259n\u0259n\u0259vi \u015f\u0259rq m\u00f6vzusu v\u0259 \u015ferl\u0259rl\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t, t\u0259bi\u0259t g\u00f6z\u0259llikl\u0259ri (&#8220;G\u00fcl\u00fcn&#8221;, &#8220;Q\u0259r\u0259nfil&#8221; v\u0259 s.) t\u0259r\u0259nn\u00fcm olunmu\u015fdur. 16 ya\u015fl\u0131 o\u011flunun \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra Nat\u0259van b\u0259dbin ruhlu \u015ferl\u0259r yazm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>(&#8220;A\u011flaram&#8221;, &#8220;Olayd\u0131&#8221;, &#8220;Getdi&#8221;, &#8220;S\u0259nsiz&#8221;, &#8220;\u00d6l\u00fcr\u0259m&#8221; v\u0259 s.) \u018fs\u0259rl\u0259ri d\u0259rin s\u0259mimiyy\u0259ti, inc\u0259 lirizmi il\u0259 se\u00e7ilir. Y\u00fcks\u0259k s\u0259n\u0259tkarl\u0131q n\u00fcmun\u0259si olan \u015ferl\u0259rind\u0259 t\u0259krir, qo\u015fma, r\u0259dif, m\u0259caz v\u0259 s. b\u0259dii vasit\u0259l\u0259r m\u0259har\u0259tl\u0259 i\u015fl\u0259nmi\u015fdir. M.N.N\u0259vvab, S.\u018f.\u015eirvani v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 ona \u015fer h\u0259sr etmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>Xur\u015fidbanu Nat\u0259van<br \/>\nNat\u0259van h\u0259m d\u0259 istedadl\u0131 r\u0259ssam olmu\u015fdur. Onun b\u0259dii tikm\u0259l\u0259ri &#8220;G\u00fcl d\u0259ft\u0259ri&#8221; (1886) adl\u0131 albomundak\u0131 r\u0259sml\u0259r buna s\u00fcbutdur.<\/p>\n<p>F\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri<br \/>\nNat\u0259van\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259sdiql\u0259m\u0259sind\u0259, v\u0259t\u0259n\u0259, do\u011fuldu\u011fu torpa\u011fa ba\u011fl\u0131 olmas\u0131nda h\u0259m d\u0259 m\u0259nsub oldu\u011fu soyun, k\u00f6k\u00fcn, n\u0259slin b\u00f6y\u00fck t\u0259siri vard\u0131r. Xeyriyy\u0259\u00e7i, messenant v\u0259 f\u0259al ictimai xadim kimi d\u0259 xalq\u0131n yadda\u015f\u0131na h\u0259kk olmu\u015fdur.[16] Xur\u015fidbanu Nat\u0259van G\u0259nc \u015fair\u0259 \u015eu\u015fada &#8220;M\u0259clisi \u00fcns&#8221; \u0259d\u0259bi m\u0259clisini t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. 1873-c\u00fc ild\u0259 \u015eu\u015faya su k\u0259m\u0259rini \u00e7\u0259kdirmi\u015fdir: bu su k\u0259m\u0259ri indi d\u0259 &#8220;Xan q\u0131z\u0131 bula\u011f\u0131&#8221; ad\u0131 il\u0259 m\u0259\u015fhurdur. Nat\u0259van Araz \u00e7ay\u0131ndan Mil d\u00fcz\u00fcn\u0259 d\u0259 su k\u0259m\u0259ri \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1858-ci il\u00add\u0259 xo\u015f\u00adb\u0259xt bir t\u0259\u00adsa\u00add\u00fcf Ba\u00adk\u0131\u00adda m\u0259\u015f\u00adhur fran\u00ads\u0131z ya\u00adz\u0131\u00ad\u00e7\u0131\u00ads\u0131 Aleksandr D\u00fc\u00adma il\u0259 Xur\u00ad\u015fid\u00adba\u00adnu\u00adnu rastla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Na\u00adt\u0259\u00adva\u00adn\u0131n h\u0259\u00adyat yol\u00adda\u00ad\u015f\u0131 Xa\u00adsay xa\u00adn\u0131n fran\u00ads\u0131z di\u00adlin\u00adi yax\u015f\u0131 bilm\u0259si onlar ara\u00adla\u00adr\u0131n\u00adda dostluq tel\u00adl\u0259\u00adri ya\u00adrat\u00adm\u0131\u015f\u00add\u0131r. On\u00adlar Ab\u00ad\u015fe\u00adron\u00adda bir\u00adg\u0259 g\u0259\u00adzin\u00adti\u00ady\u0259 \u00e7\u0131x\u00adm\u0131\u015f, ay\u00adr\u0131\u00adlar\u00adk\u0259n bir-bi\u00adri\u00adn\u0259 qiy\u00adm\u0259t\u00adli h\u0259\u00addiy\u00ady\u0259\u00adl\u0259r t\u0259q\u00addim et\u00admi\u015f\u00adl\u0259r. Na\u00adt\u0259\u00adva\u00adn\u0131n Ba\u00adk\u0131\u00addan \u015e\u0131x k\u0259n\u00addi\u00adn\u0259 da\u015f yol \u00e7\u0259k\u00addir\u00adm\u0259\u00adsi haq\u00adq\u0131n\u00adda ilk m\u0259\u00adlu\u00admat da A.D\u00fc\u00adma\u00adn\u0131n &#8220;Qaf\u00adqa\u00adza s\u0259\u00adya\u00adh\u0259t&#8221; ki\u00adta\u00adb\u0131n\u00adda \u00f6z \u0259k\u00adsi\u00adni tap\u00adm\u0131\u015f\u00add\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rl\u0259ri<br \/>\nSe\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri. T\u0259briz: -1991.-112 s.<br \/>\n\u018fs\u0259rl\u0259ri.-Bak\u0131: Lider n\u0259\u015friyyat\u0131, 2004.-87 s.<br \/>\n\u018fs\u0259rl\u0259ri.-Bak\u0131: Yaz\u0131\u00e7\u0131, 1984.-100 s.<br \/>\n33 q\u0259z\u0259l.-Bak\u0131:: G\u0259nclik, 1981.-36 s.<br \/>\n\u015eerl\u0259r.-Bak\u0131:: Az\u0259rn\u0259\u015fr, 1965.-80 s.<br \/>\nXur\u015fudbanu Nat\u0259vana ithaf inc\u0259s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259rl\u0259ri<br \/>\nM\u0259mm\u0259d Rahim &#8211; \u00abNat\u0259van\u00bb poemas\u0131<br \/>\n\u0130lyas \u018ff\u0259ndiyev &#8211; &#8220;Xur\u015fudbanu Nat\u0259van&#8221; pyesi<br \/>\nVasif Ad\u0131g\u00f6z\u0259lov &#8211; Nat\u0259van (opera)<br \/>\nRauf Ad\u0131g\u00f6z\u0259lov &#8211; &#8220;Q\u0259r\u0259nfil&#8221; romans\u0131 &#8211; s\u00f6zl\u0259ri: Nat\u0259van, musiqi: Vasif Ad\u0131g\u00f6z\u0259lov<br \/>\nNat\u0259van &#8211; &#8220;Q\u0259r\u0259nfil&#8221; \u015feiri &#8211; s\u0259sl\u0259ndir\u0259n: Lal\u0259zar Mehdixanl\u0131<br \/>\nHaqq\u0131nda olan \u0259d\u0259biyyat<br \/>\nC\u0259f\u0259rzad\u0259 \u018f. Nat\u0259van haqq\u0131nda hekay\u0259l\u0259r. Bak\u0131: Az\u0259rn\u0259\u015fr, 1963, 60 s\u0259h.<br \/>\nXur\u015fud Banu Nat\u0259van. Az\u0259rbaycan yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131ndan d\u0259qiq\u0259l\u0259r. Bak\u0131: 1979, s\u0259h. 44-48.<br \/>\nM\u0259mm\u0259dov B. Xur\u015fudbanu Nat\u0259van. Bak\u0131: Yaz\u0131\u00e7\u0131, 1983, 158 s\u0259h.<br \/>\nNat\u0259van\u0131n \u015fair qohumlar\u0131. Bak\u0131: Az\u0259rn\u0259\u015fr, 1989, 84 s\u0259h.<br \/>\n\u018fliyeva H. Nat\u0259van\u0131n tikm\u0259l\u0259ri. &#8220;Qobustan&#8221;. 1970, N1, s\u0259h. 42-46.<br \/>\n\u018ff\u0259ndiyev \u0130. Xur\u015fudbanu Nat\u0259van. &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221;, 1985, N11, s\u0259h. 22-65.<br \/>\nM\u0259mm\u0259dov B. Xur\u015fudbanuya. &#8220;Ulduz&#8221;, 1995, N1, s\u0259h. 36.<br \/>\nFilmoqrafiya<br \/>\nQaraba\u011fa s\u0259yah\u0259t (film, 1968)<br \/>\nDa\u011flarda i\u015f\u0131q (film, 1973)<br \/>\n\u00dczeyir \u00f6mr\u00fc (film, 1981)<br \/>\nNat\u0259van (film, 1982)<br \/>\nMahur-hindi (film, 2001)<br \/>\nD\u00fcma \u00f6mr\u00fcn\u00fcn q\u0131rx g\u00fcn\u00fc (film, 2002)<br \/>\nG\u00fcll\u0259l\u0259nmi\u015f heyk\u0259ll\u0259r (film, 2002)<br \/>\nM\u0259clisi \u00fcns (verili\u015f, 2006)<br \/>\nPapaq (film, 2007)<br \/>\nXur\u015fidbanu Nat\u0259van (film, 2012)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xur\u015fidbanu Nat\u0259van \u2014 XIX \u0259sr Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli \u015fair\u0259si. Qaraba\u011f\u0131n sonuncu xan\u0131m\u0131 (hakim\u0259) Mehdiqulu xan Cavan\u015firin q\u0131z\u0131, \u0130brahimx\u0259lil xan\u0131n n\u0259v\u0259si. H\u0259yat\u0131 Mehdiqulu xan q\u0131z\u0131 Xur\u015fidbanu Nat\u0259van 15 avqust 1832-ci ild\u0259 \u015eu\u015fada anadan \u043elmu\u015fdur. Mehdiqulu xan q\u0131z\u0131na \u00f6z anas\u0131 Xur\u015fudbanunun ad\u0131n\u0131 vermi\u015fdir. Xur\u015fudbanu ail\u0259nin yegan\u0259 \u00f6vlad\u0131, h\u0259m d\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n s\u043enuncu v\u0259r\u0259s\u0259si \u043eldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn, \u043enu sarayda \u00abD\u00fcrr\u00fc [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-30130","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edeb"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30130","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30130"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30130\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30148,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30130\/revisions\/30148"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}