{"id":31260,"date":"2019-06-21T14:00:37","date_gmt":"2019-06-21T10:00:37","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=31260"},"modified":"2019-06-21T14:08:42","modified_gmt":"2019-06-21T10:08:42","slug":"iki-zirv%c9%99-c%c9%99l%c9%99ngi-sair-nizamid%c9%99n-alim-nizamiy%c9%99-n%c9%99riman-h%c9%99s%c9%99nzad%c9%99-yazir","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=31260","title":{"rendered":"\u0130ki zirv\u0259 \u00c7\u0259l\u0259ngi&#8230; &#8211; \u015eair Nizamid\u0259n &#8211; alim Nizamiy\u0259&#8230;N\u0259riman H\u0259s\u0259nzad\u0259 yaz\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/neriman-hesenzade.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/neriman-hesenzade-300x227.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"227\" class=\"alignnone size-medium wp-image-29883\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/neriman-hesenzade-300x227.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/neriman-hesenzade.jpg 437w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>D\u00fcnyaya B\u0259hm\u0259nyar v\u0259 Tusi g\u0259ldi,<\/p>\n<p>indi d\u0259 onlar\u0131n varisi g\u0259ldi.<\/p>\n<p>Mahmud Qa\u015fqarinin t\u00fcrk\u00e7\u00fc q\u0259l\u0259mi,<\/p>\n<p>s\u0259nin \u0259lind\u0259di indi, Nizami&#8230;<\/p>\n<p>On bir il bundan \u0259vv\u0259l yazd\u0131\u011f\u0131m poemada Nizamiy\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259 deyirdim:<\/p>\n<p>Nizami, mill\u0259t d\u0259 b\u0259z\u0259n t\u0259k qal\u0131r,<\/p>\n<p>onu da t\u0259k g\u00f6r\u00fcb h\u0259rifl\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>Unu \u0259l\u0259yirl\u0259r, bir k\u0259p\u0259k qal\u0131r,<\/p>\n<p>unu yox,<\/p>\n<p>k\u0259p\u0259yi t\u0259rifl\u0259yirl\u0259r&#8230;<\/p>\n<p>1949-cu iliydi. Mill\u0259timizi \u00f6z q\u0259dim torpaqlar\u0131ndan (Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan) &#8220;k\u00f6\u00e7k\u00fcn&#8221; ad\u0131yla g\u0259tirib A\u011fstafa d\u0259miryol va\u011fzal\u0131na t\u00f6km\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r.<\/p>\n<p>Nizaminin h\u0259l\u0259 bunlardan x\u0259b\u0259ri yoxuydu. H\u0259l\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lm\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n<p>M\u0259n onda rayonumuzun Kirovka (indiki Vur\u011fun) k\u0259ndind\u0259 oxuyurdum. Onuncu sinif \u015fagirdiydim.<\/p>\n<p>Poema m\u0259nim ki\u00e7ik bir qeydiml\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131r: &#8220;&#8230;bu \u0259s\u0259rin maraql\u0131 yaranma tarixi var. G\u0259nc dostum Nizami C\u0259f\u0259rovun 40 ya\u015f\u0131 tamam olurdu. M\u0259ni d\u0259v\u0259t etmi\u015fdi. Bir \u015feirl\u0259 getm\u0259k ist\u0259dim. \u0130lk g\u0259ncliyimd\u0259n \u00fcr\u0259yimd\u0259 ayr\u0131ca yeri, b\u0259nz\u0259rsiz g\u00fcl\u00fc\u015fl\u0259ri olan bu insan\u0131n h\u0259yat\u0131 \u00e7ox da nikbin ke\u00e7m\u0259yib. M\u0259rhum atas\u0131 do\u011fma torpaqlar\u0131ndan zorla deportasiya edil\u0259nl\u0259rd\u0259n olub&#8221;.<\/p>\n<p>Bu &#8220;s\u00fcrg\u00fcn&#8221;d\u0259n d\u00fcz on il sonra, 1959-cu ild\u0259 Nizami d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b v\u0259 onun tale yolu ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>M\u0259nim \u00f6z taleyim is\u0259 el\u0259 g\u0259tirib ki, qaba\u011f\u0131ma h\u0259mi\u015f\u0259 yax\u015f\u0131 adamlar \u00e7\u0131x\u0131b. T\u0259k olsam da, t\u0259k qalmam\u0131\u015fam. D\u00fcnya yax\u015f\u0131lardan xali deyil, &#8211; deyibl\u0259r. Onlar\u0131n xeyirxahl\u0131\u011f\u0131 insani m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri, t\u0259m\u0259nnas\u0131z yax\u015f\u0131l\u0131qlar\u0131 m\u0259nim h\u0259yatda ya\u015fama\u011f\u0131ma (h\u0259tta ya\u015fama\u011f\u0131ma!), c\u0259miyy\u0259td\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n h\u00f6rm\u0259t-izz\u0259t sahibi olma\u011f\u0131ma s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259, onlar m\u0259kt\u0259b olublar.<\/p>\n<p>H\u0259yatda t\u0259klik d\u0259, t\u0259k add\u0131m atmaq da \u00e7\u0259tindi.<\/p>\n<p>Bu d\u0259f\u0259 qar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131xan xeyirxah insan \u0259vv\u0259lkil\u0259rin ham\u0131s\u0131ndan ya\u015fca ki\u00e7ik idi. Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 oxuyurdu. Filologiya fak\u00fclt\u0259sinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kurs t\u0259l\u0259b\u0259siydi. M\u0259ni bir \u0259d\u0259bi g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 d\u0259v\u0259t etmi\u015fdil\u0259r. Sual ver\u0259nd\u0259, m\u0259n d\u0259 onun ad\u0131n\u0131 soru\u015fdum. Nizami C\u0259f\u0259rov, &#8211; dedi. Sual\u0131 maraql\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn, ad\u0131 da yad\u0131mda qald\u0131. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, indi sual\u0131 xat\u0131rlaya bilmir\u0259m.<\/p>\n<p>Sonralar \u00f6yr\u0259ndim ki, o t\u0259l\u0259b\u0259 o\u011flan bizim A\u011fstafa rayonundand\u0131. H\u0259tta m\u0259nim ata-ana yurdum olan Q\u0131raq K\u0259s\u0259m\u0259n k\u0259ndind\u0259 do\u011fulub. K\u0259ndd\u0259 kiml\u0259rd\u0259n oldu\u011funu da dedil\u0259r&#8230;<\/p>\n<p>Vaxt el\u0259 ke\u00e7ir ki, d\u00f6n\u00fcb arxaya baxanda n\u0259 g\u00f6z\u00fcn\u0259, n\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 inan\u0131rsan. &#8220;Asta&#8221; ke\u00e7\u0259n bu &#8220;s\u00fcr\u0259t&#8221; n\u0259dir?! Ham\u0131n\u0131 heyran qalan g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m.<\/p>\n<p>G\u00fcnl\u0259rin bir g\u00fcn\u00fc m\u0259rhum xalq yaz\u0131\u00e7\u0131m\u0131z \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131 (bu il onun 100 illik yubileyini ke\u00e7ir\u0259c\u0259yik) Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyin\u0259 (o vaxt \u0130ttifaq idi) s\u0259dr v\u0259zif\u0259sin\u0259 g\u0259ldi. M\u0259n onda Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u0259d\u0259bi orqan\u0131 &#8220;\u018fd\u0259biyyat v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t&#8221; q\u0259zetinin Ba\u015f redaktoru i\u015fl\u0259yirdim.<\/p>\n<p>Bizim redaksiyada T\u0259nqid v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri ba\u015fqa i\u015f\u0259 ke\u00e7diyin\u0259 g\u00f6r\u0259 yer bo\u015f idi. \u0130smay\u0131l m\u00fc\u0259llimin q\u0259buluna getdim ki, deyim, h\u0259min \u015f\u00f6b\u0259y\u0259 istedadl\u0131 g\u0259nc, universitetin filologiya fak\u00fclt\u0259sini bitirmi\u015f Nizami C\u0259f\u0259rovu g\u0259tirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p>\u0130smay\u0131l m\u00fc\u0259llim t\u0259bi\u0259t\u0259n a\u011f\u0131r, t\u0259mkinli, bir az da z\u0259hmli adam idi. \u00dcz\u00fcnd\u0259 t\u0259b\u0259ss\u00fcm g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm \u00fc\u00e7\u00fcn Nizamini t\u0259rifl\u0259dim. \u015e\u00f6b\u0259 a\u011f\u0131r olsa da, &#8211; dedim &#8211; \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>T\u0259mkinl\u0259 cavab verdi: M\u0259n buraya, (Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131na) t\u0259z\u0259c\u0259 s\u0259dr v\u0259zif\u0259sin\u0259 g\u0259lmi\u015f\u0259m, s\u0259n burada &#8220;\u018fd\u0259biyyat v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t&#8221; q\u0259zetinin ba\u015f redaktorusan. Yusif S\u0259m\u0259do\u011flu &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221;da, Sabir Az\u0259ri &#8220;Ulduz&#8221;da ba\u015f redaktor i\u015fl\u0259yirl\u0259r. \u0130ndi d\u0259 xahi\u015f edirs\u0259n Nizami C\u0259f\u0259rovu g\u0259tir\u0259k, qazaxl\u0131n\u0131n biri d\u0259 arts\u0131n?!<\/p>\n<p>Nizami haral\u0131 olsayd\u0131, q\u0259zet\u0259 g\u0259tirm\u0259k ist\u0259yirdim. \u00dcr\u0259yim\u0259 yatm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin indiki s\u0259dri, xalq yaz\u0131\u00e7\u0131m\u0131z Anar da oradayd\u0131. O da \u0130smay\u0131l m\u00fc\u0259llim\u0259 Nizami C\u0259f\u0259rovu istedadl\u0131 g\u0259nc kimi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 dedi. Y\u0259qin, onlar bir-birini m\u0259nd\u0259n \u0259vv\u0259l tan\u0131y\u0131rlarm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>\u0130smay\u0131l m\u00fc\u0259llim r\u0259hm\u0259tlik t\u0259nqid\u00e7i Nadir Cabbarovu q\u0259zet\u0259 Ba\u015f redaktorun m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259klif etdi. Etiraz etm\u0259dim. \u018fl-\u0259l\u0259 verib i\u015fl\u0259dik.<\/p>\n<p>Aradan bir xeyli ke\u00e7mi\u015fdi, \u0130smay\u0131l m\u00fc\u0259llim redaksiyaya z\u0259ng vurdu. Nizaminin i\u015fiyl\u0259 maraqland\u0131. Ehtiyat el\u0259dim ki, yen\u0259 o m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 qay\u0131dacaq. El\u0259 olmad\u0131. Bu d\u0259f\u0259 Nizamini \u00f6z\u00fc t\u0259rifl\u0259di: D\u00fcn\u0259n ax\u015fam &#8220;Amerikan\u0131n s\u0259si&#8221; radiosuna (o vaxt o &#8220;s\u0259si&#8221; DTK izl\u0259yirdi) qulaq as\u0131rd\u0131m. Nizaminin m\u0259nim haqq\u0131mda yazd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z\u0259l bir m\u0259qal\u0259sini e\u015fitdim. H\u0259l\u0259 he\u00e7 k\u0259s bel\u0259 yazmay\u0131b&#8230; M\u0259nim t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc \u00e7atd\u0131r, &#8211; dedi.<\/p>\n<p>\u00c7atd\u0131rd\u0131m. Nizamid\u0259n \u00e7ox, \u00f6z\u00fcm sevinirdim.<\/p>\n<p>Burada ist\u0259yir\u0259m yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bir ha\u015fiy\u0259 \u00e7\u0131x\u0131m: bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 Nizami, \u0259lb\u0259tt\u0259, m\u0259nim \u0259s\u0259rl\u0259rim bar\u0259d\u0259 d\u0259 qiym\u0259tli fikirl\u0259r s\u00f6yl\u0259yib, kitablar\u0131m\u0131n ilk oxucular\u0131ndan olubdu. \u0130ndi ali m\u0259kt\u0259bd\u0259 t\u0259dris edil\u0259n &#8220;Kulturologiya&#8221; (&#8220;D\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259ti tarixi&#8221;) adl\u0131 d\u0259rslik kitab\u0131ma ilk m\u00fcsb\u0259t elmi r\u0259y ver\u0259n d\u0259 Nizami idi&#8230;<\/p>\n<p>Nizaminin \u015f\u0259xsind\u0259 redaksiyaya i\u015fg\u00fczar bir \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdirinin g\u0259ldiyini, onun m\u0259hsuldar jurnalist f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259kc\u0259 m\u0259n yox, i\u015f-otaq yolda\u015flar\u0131, dostlar\u0131 da g\u00f6r\u00fcr, mehriban yarad\u0131c\u0131l\u0131q m\u00fchiti yaran\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130stedadl\u0131 bir g\u0259ncin bel\u0259 alic\u0259nabl\u0131\u011f\u0131na da sevinirdim, bu sevinci onun \u00f6z\u00fcyl\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcm: &#8220;Ay d\u0259rdi\u015f, s\u0259n dahis\u0259n! &#8211; deyib \u00e7apa haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 material\u0131 m\u0259tb\u0259\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rirdim.<\/p>\n<p>Bel\u0259 m\u0259qamlarda yad\u0131ma m\u0259rhum yaz\u0131\u00e7\u0131 Mir C\u0259lal m\u00fc\u0259llim d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. \u0130nand\u0131\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259sinin boynuna qoyurdu ki, s\u0259n bacar\u0131ql\u0131san, istedadl\u0131san v\u0259 s. Onda \u00f6z\u00fcn\u0259 inam yarad\u0131r, insanda &#8211; insan\u0131 oyad\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Nizami \u00f6z\u00fc d\u0259 Mir C\u0259lal\u0131n sonuncu d\u0259rs dediyi t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rind\u0259n olub. M\u0259nim s\u00f6z\u00fcm\u00fc q\u0259rib\u0259liy\u0259 salmaz.<\/p>\n<p>\u0130\u015fd\u0259, x\u00fcsusil\u0259 zehni yor\u011funluq vaxtlar\u0131nda h\u0259r k\u0259sin \u00f6z universitet xatir\u0259l\u0259ri ba\u015f qald\u0131r\u0131r, \u00fcr\u0259yimizi q\u0131zd\u0131r\u0131rd\u0131. Amma q\u0259zet\u00e7ilik pe\u015f\u0259si el\u0259 sah\u0259dir ki, &#8220;g\u00f6zd\u0259n qa\u00e7\u0131b&#8221; bir s\u0259hv getdimi, qan\u0131m\u0131z qaral\u0131rd\u0131. Q\u0259zetin Ba\u015f redaktoruna bu d\u0259md\u0259 el\u0259 g\u0259lirdi ki, (\u0259lb\u0259tt\u0259, \u00f6z\u00fcm\u00fc deyir\u0259m) \u00f6lk\u0259d\u0259 q\u0259zetin tiraj\u0131 q\u0259d\u0259r g\u00f6z, bu s\u0259hvi g\u00f6r\u00fcr v\u0259 ona istehza edir.<\/p>\n<p>T\u0259rs kimi, s\u0259hvl\u0259r d\u0259 gah m\u0259qal\u0259l\u0259rin iri \u015friftl\u0259 y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f ba\u015fl\u0131qlar\u0131nda gedir, gah da verg\u00fcl, n\u00f6qt\u0259 \u00fcst\u0259 olurdu ki, bu da c\u00fcml\u0259d\u0259 fikrin t\u0259hrifin\u0259, yanl\u0131\u015f oxunu\u015funa s\u0259b\u0259b olurdu.<\/p>\n<p>Q\u0259zetd\u0259 n\u00f6qsan axtaran, bu &#8220;n\u00f6qsanlar&#8221;\u0131n da ham\u0131s\u0131n\u0131 Ba\u015f redaktorun \u00fcnvan\u0131na istiqam\u0259tl\u0259ndir\u0259n &#8220;dostlar\u0131m\u0131z&#8221; da az deyildi.<\/p>\n<p>O zaman ictimai ab-hava ba\u015fqayd\u0131. Q\u0259zetimizi \u00f6lk\u0259nin Birinci \u015f\u0259xsi &#8211; Heyd\u0259r \u018fliyev oxuyurdu. Bu da bizi h\u0259m ruhland\u0131r\u0131r, h\u0259m d\u0259 ciddi, diqq\u0259tli olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131. Y\u00fcz iyirmi min tirajla \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131q.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 biz q\u0259zeti \u0259ski \u0259lifbada &#8211; C\u0259nubda ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn, lat\u0131n qrafikas\u0131nda is\u0259 &#8211; T\u00fcrkiy\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ap edirdik. Bak\u0131da &#8211; kirild\u0259 \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131q.<\/p>\n<p>C\u0259nubi Az\u0259rbaycandan v\u0259 t\u00fcrk qarda\u015flar\u0131m\u0131zdan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259ktublarda onlar \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259zetin tiraj\u0131n\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 &#8211; \u00fc\u00e7 y\u00fcz, d\u00f6rd y\u00fcz min\u0259 qald\u0131rma\u011f\u0131 t\u0259klif edirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Q\u0259zetd\u0259 \u00fcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7ap etm\u0259kl\u0259 (orada elmimiz, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z, m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz, m\u0259n\u0259viyyat\u0131m\u0131z bu v\u0259 ya ba\u015fqa t\u0259rkibd\u0259 geni\u015f \u0259hat\u0259 edilirdi), xaricd\u0259 ya\u015fayan oxucular\u0131m\u0131zla bir n\u00f6v m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259r yaratm\u0131\u015f olurduq.<\/p>\n<p>Nizaminin k\u00f6m\u0259yi \u00e7ox idi. M\u0259n ona inanm\u0131\u015fd\u0131m. \u0130ndi d\u0259 inan\u0131ram.<\/p>\n<p>Nizamid\u0259 olan xeyirxahl\u0131q, liderlik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri fitri istedad\u0131 kimi, y\u00fcks\u0259k insani keyfiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n ir\u0259li g\u0259lirdi. Bu da onun \u00fcnsiyy\u0259t imkanlar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r, h\u0259tta \u00f6z\u00fcnd\u0259n ya\u015fca b\u00f6y\u00fckl\u0259rl\u0259 oturub-durma\u011fa, g\u00f6r\u00fcb-g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259, e\u015fidib-\u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 s\u00f6vq edirdi. \u0130ndi d\u0259 bel\u0259dir.<\/p>\n<p>BDU-da t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131 ill\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259ri m\u0259rhum akademik Tofiq Hac\u0131yevi, m\u0259rhum A\u011famusa Axundovu o, indi d\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 xat\u0131rlay\u0131r, he\u00e7 vaxt unutmur. Onlarla v\u0259 ba\u015fqa m\u00fc\u0259lliml\u0259ri il\u0259 olan t\u0259l\u0259b\u0259-m\u00fc\u0259llim m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini, elmi pedaqoji s\u0259f\u0259rl\u0259rini, s\u0259mimi ail\u0259-m\u0259i\u015f\u0259t zarafatlar\u0131n\u0131 o, yeni yazd\u0131\u011f\u0131 &#8220;Ke\u00e7\u0259n g\u00fcnl\u0259rin dastan\u0131&#8221; roman\u0131nda ilhamla q\u0259l\u0259m\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>O \u00f6z\u00fc d\u0259 b\u0259dii bir obraz kimi, \u0259s\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rinin &#8211; h\u0259m t\u0259l\u0259b\u0259si, h\u0259m dostu, h\u0259m d\u0259 ya\u015f\u0131d\u0131 t\u0259siri ba\u011f\u0131\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>Bizim vaxt\u0131m\u0131zda m\u0259tbuat i\u015f\u00e7il\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131lmam\u0131\u015f bir qanun var\u0131yd\u0131. Ba\u015f redaktor i\u015fl\u0259diyi q\u0259zetd\u0259 (el\u0259 jurnalda da) \u00f6z \u0259s\u0259rini \u00e7ap etm\u0259k ist\u0259yirdis\u0259, m\u00fctl\u0259q k\u0259nar r\u0259y almal\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Kimin sual\u0131 var&#8221; adl\u0131 poemamdan yeni yazd\u0131\u011f\u0131m bir f\u0259sli \u00e7apa vermi\u015fdim. \u0130ndi haqq d\u00fcnyas\u0131nda olan r\u0259hm\u0259tlikl\u0259r &#8211; xalq \u015fairi S\u00fcleyman R\u00fcst\u0259m, xalq \u015fairi B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259, Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n katibi Cabir Novruz r\u0259yl\u0259rini yaz\u0131l\u0131 g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130lk telefon z\u0259ngi \u0130ttifaq\u0131m\u0131zdan oldu&#8230; \u018fhval-ruhiyy\u0259m tamam d\u0259yi\u015fmi\u015fdi. \u0130\u015f ota\u011f\u0131mda fikirli oturmu\u015fdum. Dedil\u0259r akademik H\u0259s\u0259n \u018fliyev redaksiyaya g\u0259lib. Gedib qar\u015f\u0131lad\u0131m.<\/p>\n<p>Bu b\u00f6y\u00fck insan hadis\u0259d\u0259n agah olan kimi m\u0259nim \u015f\u0259h\u0259r telefonumla \u0130ttifaqa z\u0259ng vurdu. \u0130lk s\u00f6zl\u0259ri bu oldu: &#8220;Marks\u0131n &#8220;Kapital&#8221; \u0259s\u0259rind\u0259n d\u0259 ayr\u0131ca g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f bir par\u00e7ada s\u0259hv tapmaq, ya da onu yozmaq olar. \u015eairin yeni f\u0259slini m\u0259n oxumu\u015fam&#8221;, &#8211; dedi.<\/p>\n<p>D\u0259st\u0259yi yerin\u0259 qoydu. Telefonda e\u015fitdiyim &#8211; &#8220;A\u011fsaqqallar a\u011fsaqqal\u0131&#8230;&#8221; s\u00f6zl\u0259ri yar\u0131m\u00e7\u0131q qald\u0131.<\/p>\n<p>Akademik H\u0259s\u0259n \u018fliyev \u015fairl\u0259ri, yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131 sevirdi. Onlar\u0131n dostuydu. \u00d6z\u00fc d\u0259 g\u00f6rk\u0259mli yarad\u0131c\u0131 ziyal\u0131 kimi d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u015f\u00f6hr\u0259t qazanm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>M\u0259nim yeni \u00e7ap etdirdiyim f\u0259sli oxuyub-oxumad\u0131\u011f\u0131n\u0131 is\u0259 bilmirdim. B\u0259lk\u0259 d\u0259 s\u00f6hb\u0259t etm\u0259y\u0259 g\u0259lmi\u015fdi? Bu, m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn unudulmaz anlar olard\u0131&#8230;<\/p>\n<p>M\u0259rhum xalq \u015fairi X\u0259lil Rza Ulut\u00fcrk poema ayr\u0131ca kitab \u015f\u0259klind\u0259 n\u0259\u015fr olunandan sonra yaz\u0131rd\u0131 ki: &#8220;&#8221;&#8230;Kimin sual\u0131 var?&#8221; poemas\u0131n\u0131 yaln\u0131z N\u0259riman yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n deyil, Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f poeziya m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin \u0259n parlaq incil\u0259rind\u0259n biri adland\u0131rmaq olar&#8230;&#8221;.<\/p>\n<p>O vaxt yuxar\u0131da adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kdiyim q\u0259l\u0259m dostlar\u0131mdan biri d\u0259 g\u0259nc t\u0259nqid\u00e7i Nizami C\u0259f\u0259rov idi.<\/p>\n<p>&#8220;Nizami&#8221; poemas\u0131nda o g\u00fcnl\u0259ri xat\u0131rlay\u0131ram:<\/p>\n<p>&#8220;Kimin sual\u0131 var?&#8221; yazm\u0131\u015fd\u0131m onda,<\/p>\n<p>cavab ist\u0259yirdim, ruhumda hidd\u0259t.<\/p>\n<p>&#8211; M\u0259nim sual\u0131m var! &#8211;<\/p>\n<p>qalxd\u0131n salonda,<\/p>\n<p>s\u0259sim\u0259 s\u0259s verdin, s\u00f6z\u00fcm\u0259 q\u00fcvv\u0259t.<\/p>\n<p>&#8230; O zaman yax\u015f\u0131 ki, 37 yox,<\/p>\n<p>ya 82-iydi, ya da 83.<\/p>\n<p>Filank\u0259s, filank\u0259s, bir d\u0259 filank\u0259s,<\/p>\n<p>h\u0259l\u0259 filank\u0259s d\u0259 ordayd\u0131&#8230; q\u0259r\u0259z.<\/p>\n<p>Onda R\u0259sulb\u0259yov cavab ist\u0259di,<\/p>\n<p>m\u0259ni akademik verm\u0259di \u0259l\u0259.<\/p>\n<p>Onda S\u0259m\u0259d Vur\u011fun daha yox idi,<\/p>\n<p>Nizami C\u0259f\u0259rov g\u0259nc idi h\u0259l\u0259.<\/p>\n<p>M\u0259hk\u0259m\u0259ni qurdu \u0130ttifaq\u0131m\u0131z. &#8230;<\/p>\n<p>M\u0259n Nizamini ilk g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm g\u00fcnd\u0259n o, m\u00fcdrik olub. Bu fikir poemaya da g\u0259lib \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131:<\/p>\n<p>&#8230;M\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir, Nizami, o\u011flum,<\/p>\n<p>s\u0259n u\u015faq ya\u015f\u0131ndan,<\/p>\n<p>u\u015faq deyils\u0259n! &#8211; deyir\u0259m.<\/p>\n<p>Onun &#8220;ya\u015fca&#8221; b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, Antalyada ke\u00e7iril\u0259n Birinci T\u00fcrkoloji qurultay zaman\u0131 da g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n<p>D\u0259v\u0259t olunan qonaqlar d\u0259niz sahilind\u0259 sal\u0131nan &#8220;Antalya&#8221; adl\u0131 n\u0259h\u0259ng bir mehmanxanada yerl\u0259\u015fdirilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Biz d\u0259 buradayd\u0131q.<\/p>\n<p>Bu \u0259z\u0259m\u0259tli m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259si el\u0259 bir &#8220;m\u00fcr\u0259kk\u0259b&#8221; konstruksiya v\u0259 kompozisiya il\u0259 in\u015fa edilmi\u015fdir ki, binan\u0131n bu q\u0259d\u0259r daxili &#8220;giri\u015fi-\u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131&#8221;, dolanbac &#8220;c\u0131\u011f\u0131rlar\u0131&#8221;, bir-birin\u0259 ox\u015far &#8220;dalanlar\u0131&#8221;, y\u0259qin ki, m\u0259nim kimi burada ilk d\u0259f\u0259 gec\u0259l\u0259y\u0259n qona\u011f\u0131 asanca \u00e7a\u015fd\u0131ra bil\u0259rdi.<\/p>\n<p>\u0130lk &#8220;b\u0259l\u0259d\u00e7im&#8221; Nizami oldu. Daxili &#8220;dolaylar\u0131&#8221; ke\u00e7\u0259-ke\u00e7\u0259, qurultay ged\u0259n yer\u0259 b\u0259rab\u0259r g\u0259ldik.<\/p>\n<p>R\u0259hm\u0259tlik Tofiq Hac\u0131yev d\u0259 qurultay n\u00fcmay\u0259nd\u0259siydi. Nizami t\u0259z\u0259d\u0259n geri, mehmanxanaya qay\u0131d\u0131b ona da &#8220;b\u0259l\u0259d\u00e7ilik&#8221; etdi.<\/p>\n<p>Yan\u0131m\u0131zda oturub qurultay\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirdi. \u00dcr\u0259yim\u0259 bir fikir g\u0259ldi, yar\u0131ciddi, yar\u0131zarafat \u00f6z\u00fcn\u0259 dedim:<\/p>\n<p>&#8211; D\u0259rdi\u015f, s\u0259n indi yuxar\u0131 qalx. Qurultaya s\u0259drlik etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f.<\/p>\n<p>Nizami g\u00fcl\u00fcms\u0259di. M\u0259n ciddi oturmu\u015fdum.<\/p>\n<p>Bu arada T\u00fcrkiy\u0259nin Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev salona daxil oldular v\u0259 alq\u0131\u015flarla qar\u015f\u0131lan\u0131b R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tind\u0259 \u0259yl\u0259\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p>\u00d6z aralar\u0131nda q\u0131sa s\u00f6hb\u0259td\u0259n sonra salona g\u00f6z g\u0259zdirdil\u0259r. Yanlar\u0131ndak\u0131 ortaya\u015fl\u0131 bir n\u0259f\u0259r Nizamini m\u0259nim yan\u0131mdan R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tin\u0259 d\u0259v\u0259t etdi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkoloji qurultay\u0131 aparan s\u0259drl\u0259rd\u0259n biri se\u00e7ilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Nizami ciddi g\u00f6rk\u0259m ald\u0131. Bu d\u0259f\u0259 m\u0259n g\u00fcl\u00fcms\u0259dim. P\u0131\u00e7\u0131lt\u0131 il\u0259 t\u0259brik d\u0259 el\u0259dim.<\/p>\n<p>M\u00fcasir t\u00fcrkologiyan\u0131 elmi t\u00f6hf\u0259l\u0259ril\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdir\u0259n v\u0259 Az\u0259rbaycanda onun ba\u015f\u0131nda duran Nizami C\u0259f\u0259rov &#8211; t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n yeti\u015fdirdiyi tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131nda y\u00fcks\u0259k t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc il\u0259 se\u00e7ilib-say\u0131lan nadir simalardan biridir. O, Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n h\u0259qiqi \u00fczv\u00fcd\u00fcr. \u00c7ox\u015fax\u0259li yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 &#8211; geni\u015f t\u0259dqiqatla m\u0259\u015f\u011ful olan dil\u00e7i-\u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alim kimi, Az\u0259rbaycan\u015f\u00fcnasl\u0131q elmin\u0259 yiy\u0259l\u0259n\u0259n tarix\u00e7i v\u0259 ictimai xadim, Milli M\u0259clisin deputat\u0131 kimi bizim m\u00fcasirimizdi.<\/p>\n<p>\u0130lk \u0259d\u0259bi u\u00e7u\u015flar\u0131n\u0131 (q\u0259l\u0259m t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rini demir\u0259m) n\u00fcfuzlu &#8220;\u018fd\u0259biyyat v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t&#8221; q\u0259zetinin s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 &#8220;n\u00fcfuzlu&#8221; s\u00f6z\u00fcn\u00fc i\u015fl\u0259tdim ki, o vaxt, 1986-87-ci ill\u0259rd\u0259 26-27 ya\u015flar\u0131nda olan Nizaminin Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n m\u0259tbuat orqan\u0131nda b\u00f6y\u00fck bir \u015f\u00f6b\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259si, m\u0259\u015fhur, tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131larla g\u00fcnd\u0259lik i\u015fg\u00fczar \u00fcnsiyy\u0259ti, h\u0259r-halda, onun g\u0259nc h\u0259yat\u0131n\u0131n ir\u0259liy\u0259 do\u011fru bir yarad\u0131c\u0131l\u0131q pill\u0259siydi.<\/p>\n<p>Obrazl\u0131 des\u0259k, q\u0259zet &#8211; g\u00fcnd\u0259 bir qar\u0131\u015f qalxan m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m bir abid\u0259nin divar h\u00f6r\u00fcy\u00fcn\u00fcn m\u00f6hk\u0259m \u00f6z\u00fcl\u00fcyd\u00fc, b\u00fcn\u00f6vr\u0259 da\u015f\u0131.<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, uzun ill\u0259r ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra o yen\u0259 \u0259vv\u0259l p\u0259rvazland\u0131\u011f\u0131 \u0259d\u0259biyyat q\u0259zetin\u0259 &#8220;qay\u0131d\u0131b&#8221; v\u0259 art\u0131q xeyli vaxtd\u0131r yaz\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tini d\u0259 bir-birinin ard\u0131nca burada \u00e7ap etdirir.<\/p>\n<p>Bir d\u0259f\u0259 bizim xalq yaz\u0131\u00e7\u0131m\u0131z El\u00e7in dedi ki, m\u0259n Nizaminin imzas\u0131n\u0131 &#8220;\u018fd\u0259biyyat q\u0259zeti&#8221;nd\u0259 g\u00f6rm\u0259y\u0259nd\u0259 g\u00f6z\u00fcm\u0259 inanm\u0131ram. Deyir\u0259m, g\u00f6r\u0259s\u0259n, bu n\u00f6mr\u0259d\u0259 niy\u0259 imzas\u0131 yoxdu?<\/p>\n<p>El\u00e7in m\u00fc\u0259llim s\u0259mimi deyirdi.<\/p>\n<p>Nizaminin \u00e7oxlu sayda t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri, m\u00fc\u0259llim yolda\u015flar\u0131, q\u0259l\u0259m dostlar\u0131 var. Q\u0259zetd\u0259 h\u0259r d\u0259f\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f el\u0259y\u0259nd\u0259, \u00f6z imzas\u0131 il\u0259 onlar\u0131 da sevindirir.<\/p>\n<p>&#8220;\u018fd\u0259biyyat q\u0259zeti&#8221;nin s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n el\u0259c\u0259 d\u0259 elmi-\u0259d\u0259bi prosesin t\u0259dqiqi v\u0259 t\u0259hlili sah\u0259sind\u0259 son ill\u0259rd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 n\u0259slin el\u0259 bir pleyadas\u0131 yeti\u015fir (v\u0259 yeti\u015fmi\u015fdir) ki, Nizaminin \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259 poetik m\u0259na il\u0259 dediyi &#8220;Turan sevdas\u0131 &#8230;&#8221; , &#8220;Az\u0259r Turan m\u0259rh\u0259l\u0259si &#8230;&#8221; h\u0259qiq\u0259t\u0259n Ba\u015f redaktorun \u015f\u0259xsi yarad\u0131c\u0131l\u0131q f\u0259aliyy\u0259ti, t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131q istedad\u0131 t\u0259rif\u0259layiq n\u00fcmun\u0259 kimi y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r v\u0259 qiym\u0259tl\u0259nm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Nizaminin &#8220;tale q\u0259zeti&#8221; olan &#8220;\u018fd\u0259biyyat q\u0259zeti&#8221; indi 85 illik yubileyini qeyd etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131r. Bu il Nizaminin d\u0259 60 ya\u015f\u0131 tamam olur, h\u0259r iki yubiley g\u00fcnl\u0259ri eyni aya d\u00fc\u015f\u00fcr  &#8211; sentyabra!<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da deyil\u0259nl\u0259ri \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259k ist\u0259s\u0259k, daxili bir s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259 etiraf etm\u0259k olar ki, Nizami &#8211; \u00f6z z\u0259man\u0259sinin m\u00fcdrik s\u0259sidi. Yeni fikir car\u00e7\u0131s\u0131 kimi \u0259d\u0259bi-tarixi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259mizin intibah\u0131, b\u00fct\u00f6v bir qabaqc\u0131l f\u0259ls\u0259fi d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcd\u00fc.<\/p>\n<p>Nizami kiml\u0259rd\u0259n \u00f6yr\u0259nirs\u0259, onlar\u0131n l\u0259yaq\u0259tli varisi, kiml\u0259ri \u00f6yr\u0259dirs\u0259, onlar\u0131n l\u0259yaq\u0259tli m\u00fc\u0259llimidir. Bu m\u00f6t\u0259b\u0259r alim b\u00fct\u00fcn z\u0259kas\u0131 v\u0259 n\u0259f\u0259sil\u0259 \u00f6z k\u00f6k\u00fc \u00fcst\u0259 bit\u0259n Az\u0259rbaycan \u00e7inar\u0131d\u0131! Onun boyuna bax\u0131b sevinm\u0259k d\u0259 olar, k\u00f6lg\u0259sind\u0259 rahat n\u0259f\u0259s almaq da.<\/p>\n<p>Savad bac\u0131 (Nizaminin anas\u0131n\u0131 m\u0259n bel\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ram) o\u011flu d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7anda, ad\u0259timiz\u0259 g\u00f6r\u0259, onun qula\u011f\u0131na t\u0259krar-t\u0259krar &#8220;Nizami&#8221; deyib. \u0130st\u0259yib ki, d\u00fcnyada e\u015fitdiyi ilk ad bu olsun.<\/p>\n<p>Xalq sevdiyi s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n adlar\u0131n\u0131 \u00f6vladlar\u0131na qoyub \u0259sr-\u0259sr bel\u0259 ya\u015fad\u0131r.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, ad qoyanda g\u0259r\u0259k t\u0259l\u0259sm\u0259y\u0259s\u0259n. Q\u0259dim Roma filosofu Siseron deyir ki, bel\u0259 qoyulan adlar sonradan o insanlar\u0131 t\u0259qib edir. Y\u0259ni ad sahibil\u0259 ad\u0131 qoyulan\u0131n s\u0259n\u0259t, pe\u015f\u0259 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131, tale qohumlu\u011fu olur.<\/p>\n<p>M\u0259n bu fikr\u0259 inan\u0131ram. H\u0259yat\u0131mda bel\u0259 &#8220;t\u0259sad\u00fcfl\u0259ri&#8221; az g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck \u015fair Nizami yaz\u0131rd\u0131: &#8220;&#8230; h\u0259r uca r\u00fctb\u0259d\u0259n, alimin r\u00fctb\u0259si daha ucad\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>Akademik Nizami yaz\u0131r: &#8220;&#8230; Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiya, Az\u0259rbaycan\u015f\u00fcnasl\u0131q elmidir&#8221;.<\/p>\n<p>Bir \u015f\u0259r\u0259fli ad\u0131n iki zirv\u0259 \u00e7\u0259l\u0259ngi bax, budur.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, Az\u0259rbaycanda ilk d\u0259f\u0259 Atat\u00fcrk M\u0259rk\u0259zini yaradanda v\u0259 oraya r\u0259hb\u0259r t\u0259yin ed\u0259nd\u0259, Nizaminin xeyir-duas\u0131n\u0131 (ba\u015fqa ya\u015f\u0131dlar\u0131 kimi) \u00fcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6z\u00fc vermi\u015f, onun g\u0259l\u0259c\u0259k (v\u0259 bug\u00fcnk\u00fc!) taleyini d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fdi.<\/p>\n<p>O ill\u0259r unudulmur. \u018fksin\u0259, h\u0259r ya\u015fda xat\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Nizami&#8221; poemas\u0131nda bir qo\u015fman\u0131n son b\u0259ndi d\u0259 bel\u0259dir:<\/p>\n<p>\u00c7oxu \u015feir yazd\u0131, \u015fair\u0259m, &#8211; dedi,<\/p>\n<p>Nizami n\u0259 \u018fsli, n\u0259 K\u0259r\u0259m dedi.<\/p>\n<p>M\u0259n d\u0259 t\u0259nqid\u00e7iy\u0259m, g\u0259lir\u0259m dedi,<\/p>\n<p>\u015f\u00fck\u00fcr,<\/p>\n<p>i\u00e7imizd\u0259n bir QA\u011eA \u00e7\u0131xd\u0131!<\/p>\n<p>may 2019<\/p>\n<p><strong>M\u0259nb\u0259: http:\/\/www.edebiyyatqazeti.az<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyaya B\u0259hm\u0259nyar v\u0259 Tusi g\u0259ldi, indi d\u0259 onlar\u0131n varisi g\u0259ldi. Mahmud Qa\u015fqarinin t\u00fcrk\u00e7\u00fc q\u0259l\u0259mi, s\u0259nin \u0259lind\u0259di indi, Nizami&#8230; On bir il bundan \u0259vv\u0259l yazd\u0131\u011f\u0131m poemada Nizamiy\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259 deyirdim: Nizami, mill\u0259t d\u0259 b\u0259z\u0259n t\u0259k qal\u0131r, onu da t\u0259k g\u00f6r\u00fcb h\u0259rifl\u0259yirl\u0259r. Unu \u0259l\u0259yirl\u0259r, bir k\u0259p\u0259k qal\u0131r, unu yox, k\u0259p\u0259yi t\u0259rifl\u0259yirl\u0259r&#8230; 1949-cu iliydi. Mill\u0259timizi \u00f6z q\u0259dim torpaqlar\u0131ndan (Q\u0259rbi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-31260","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31260","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31260"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31260\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31269,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31260\/revisions\/31269"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31260"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31260"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31260"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}