{"id":36604,"date":"2021-02-15T06:00:00","date_gmt":"2021-02-15T02:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=36604"},"modified":"2021-02-16T07:57:15","modified_gmt":"2021-02-16T03:57:15","slug":"s%c9%99fa-v%c9%99liyeva-%c9%99d%c9%99biyyatla-bagli-kim-n%c9%99-dusunur","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=36604","title":{"rendered":"\u015e\u0259fa V\u018fL\u0130YEVA.&#8221;\u018fd\u0259biyyatla ba\u011fl\u0131 kim n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr?&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/sefabacim-300x298-1.jpg\" alt=\"\" width=\"535\" height=\"531\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em>\u201cG\u0259nc \u018fdibl\u0259r M\u0259kt\u0259bi\u201dnin m\u00fcdavimi, Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyi G\u0259ncl\u0259r \u015euras\u0131n\u0131n v\u0259 Az\u0259rbaycan Jurnalistl\u0259r Birliyinin \u00fczv\u00fc, Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u018fd\u0259biyyat Portal\u0131n\u0131n Ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi, Prezident t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fc, G\u0259ncl\u0259r m\u00fcfakat\u00e7\u0131s\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><u><em>III yaz\u0131<br><br><\/em><\/u><\/strong>&#8220;Didro effekti&#8221;&#8230; Y\u0259qin ki, biznes v\u0259 ticar\u0259t sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n bu termind\u0259n \u00e7oxdan x\u0259b\u0259ri var. 1988-ci ild\u0259n terminologiyaya ayaq a\u00e7an &#8220;Didro effekti&#8221; al\u0131\u015f-veri\u015f v\u0259rdi\u015finin insana vurdu\u011fu maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi ziyanlar\u0131 a\u00e7\u0131qlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259dilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn oturub &#8220;Didro effekti&#8221;nin \u0259d\u0259biyyata bir d\u0259xli olub-olmamas\u0131n\u0131 \u00e7ox d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. N\u0259 d\u0259 olsa, terminin ad\u0131 bir yazar\u0131n ad\u0131yla ba\u011fl\u0131d\u0131r ax\u0131&#8230; H\u0259, s\u00f6hb\u0259t m\u0259hz ondan &#8211; Deni Didrodan gedir&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bir g\u00fcn dostu Didroya yeni pijama h\u0259diyy\u0259 edir. Filosof pijamas\u0131n\u0131 geyinir, yaz\u0131 masas\u0131na yax\u0131nla\u015f\u0131r, \u0259d\u0259b-\u0259rkanla oturur, yazma\u011fa ba\u015flay\u0131r v\u0259&#8230; V\u0259 masas\u0131n\u0131n k\u00f6hn\u0259liyini, \u0259ynind\u0259ki bahal\u0131 pijamaya yara\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaln\u0131z indi d\u0259rk edir; yeni masa al\u0131r. Ard\u0131nca d\u00f6\u015f\u0259m\u0259d\u0259ki xal\u0131n\u0131n r\u0259ngl\u0259ri sol\u011fun d\u0259yir g\u00f6z\u00fcn\u0259&#8230; Sonra da divardak\u0131 xal\u0131n\u0131 b\u0259y\u0259nmir, p\u0259rd\u0259l\u0259ri \u00e7oxdand\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259diyinin f\u0259rqin\u0259 var\u0131r&#8230; Bel\u0259c\u0259, el\u0259 g\u00fcn g\u0259lir ki, Didro bahal\u0131, bir-birin\u0259 yara\u015fan \u0259\u015fyalara pul x\u0259rcl\u0259y\u0259-x\u0259rcl\u0259y\u0259 yenid\u0259n borc bataql\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr v\u0259 bu q\u0259d\u0259r bahal\u0131 \u0259\u015fyan\u0131n i\u00e7ind\u0259 yem\u0259y\u0259 bir tik\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k tapm\u0131r&#8230; B\u00fct\u00fcn bunlar bir yana, el\u0259 h\u0259min borcun, bir tik\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259yin d\u0259rdini \u00e7\u0259k\u0259-\u00e7\u0259k\u0259, k\u00f6n\u00fcls\u00fcz-k\u00f6n\u00fcls\u00fcz masaya oturur, yazma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Bir d\u0259 ay\u0131l\u0131r ki, hekay\u0259nin son n\u00f6qt\u0259sini qoyub&#8230; \u00d6z\u00fc d\u0259 bu \u0259hvalat\u0131 anladan o m\u0259h\u015fur hekay\u0259nin: &#8220;K\u00f6hn\u0259 pijamam \u00fc\u00e7\u00fcn pe\u015fmanl\u0131q&#8221;&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8230; H\u0259, m\u0259ni d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n bax, bu idi; o boyda bahal\u0131 \u0259\u015fyan\u0131n aras\u0131nda, \u0259ynind\u0259 o bahal\u0131qda pijama, Didro he\u00e7 n\u0259 yazmam\u0131\u015fd\u0131&#8230; Yaza bilm\u0259mi\u015fdi&#8230; Yeni hekay\u0259si is\u0259 m\u0259hz onun \u00e7ar\u0259sizliyind\u0259n, pe\u015fmanl\u0131\u011f\u0131ndan &#8220;do\u011fulmu\u015fdu&#8221;. Q\u0259rib\u0259dir, deyilmi?<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259m d\u0259 o q\u0259d\u0259r q\u0259rib\u0259dir ki&#8230; A\u011fr\u0131madan, a\u011flamadan, yanmadan, g\u00f6yn\u0259m\u0259d\u0259n yazmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc? D\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rim\u0259 indi d\u0259 bu sual\u0131 y\u00fck eyl\u0259yib d\u00f6rd yolun ayr\u0131c\u0131nda, yeddi c\u0131\u011f\u0131r\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u0259n s\u0259mtind\u0259 dayan\u0131b \u00f6z ba\u015f\u0131ma k\u00fcl \u0259l\u0259y\u0259si d\u0259 deyil\u0259m&#8230; Yox, bu g\u00fcn masama he\u00e7 t\u0259z\u0259 \u00e7i\u00e7\u0259k d\u0259 qoymam\u0131\u015fam. El\u0259c\u0259, asta-asta C\u0259f\u0259r X\u0259ndan\u0131n o m\u0259h\u015fur misralar\u0131n\u0131 z\u00fcmz\u00fcm\u0259 edir\u0259m:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ax\u0131 \u015fairl\u0259ri \u015fair eyl\u0259y\u0259n<br>V\u00fcsal olmay\u0131bd\u0131r,<br>hicran olubdur&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bilir\u0259m ki, t\u0259s\u0259lli axtar\u0131\u015f\u0131ndad\u0131 ruhum. \u018fd\u0259biyyat\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn qam\u00e7\u0131lad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259ni el\u0259 \u0259d\u0259biyyatdan gizl\u0259tm\u0259yin, fikirl\u0259rimin qan\u00e7\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc s\u00f6zl\u0259, m\u0259tnl\u0259 \u00f6rtm\u0259yin yollar\u0131n\u0131 axtar\u0131ram, di g\u0259l, bu axtar\u0131\u015f\u0131n da y\u00f6n\u00fc \u00e7\u0131xmazad\u0131r. M\u0259ns\u0259, fikir k\u00f6hl\u0259nimi ke\u00e7i\u00e7\u0131xmaz qayal\u0131qlar\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 s\u00fcrm\u0259k\u00e7\u00fcn haz\u0131r deyil\u0259m. Sad\u0259c\u0259, \u0259d\u0259biyyatdan umduqlar\u0131m\u0131n siyah\u0131s\u0131n\u0131 tutma\u011fa ba\u015flay\u0131ram. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir oxucu kimi oxudu\u011fum h\u0259r \u0259s\u0259rd\u0259n m\u0259nd\u0259n b\u0259hs etm\u0259yini umuram. Bu, \u0259ks\u0259r oxucular\u0131n g\u00fcnd\u00fcz i\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u0259ll\u0259rind\u0259 \u015fam axtard\u0131qlar\u0131d\u0131r \u0259slind\u0259. B\u0259z\u0259n insan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 dey\u0259 bilm\u0259dikl\u0259ridir \u0259d\u0259biyyat, b\u0259z\u0259n ehtiyac\u0131 olan birk\u0259lm\u0259lik t\u0259s\u0259lli, b\u0259z\u0259n d\u0259 yolg\u00f6st\u0259r\u0259ndir, h\u0259md\u0259rddir, h\u0259ms\u00f6hb\u0259tdir. H\u0259r\u00e7\u0259nd, Elxan Yurdo\u011flu deyir: &#8220;\u00d6z\u00fcn\u00fczl\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r dan\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z dan\u0131\u015f\u0131n, yaz\u0131 adam\u0131 yazd\u0131qlar\u0131n\u0131n i\u00e7ind\u0259dir v\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 yazd\u0131qlar\u0131yla s\u00f6hb\u0259t edir&#8221;. B\u0259s yazmayan adam? &#8220;Yaz\u0131 adam\u0131&#8221; olmayan adam? Onlar\u0131n \u0259d\u0259biyyatdan umduqlar\u0131 n\u0259dir?<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00f6n\u00fcl ist\u0259rdi ki, el\u0259 bu an s\u0259sim yetdiyi q\u0259d\u0259r bu sual\u0131 p\u0259nc\u0259r\u0259md\u0259n e\u015fiy\u0259 &#8211; \u0259n az\u0131ndan bir k\u00fc\u00e7\u0259y\u0259 ba\u011f\u0131ra bil\u0259ydim, he\u00e7 olmasa, iki-\u00fc\u00e7 cavab al\u0131m. Amma k\u00f6n\u00fcl\u00fcn h\u0259r ist\u0259diyi d\u0259 olmur bu \u0259d\u0259biyyat\u0131 ruhundan &#8220;soyunma\u011fa&#8221; ba\u015flayan d\u00fcnyada&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Yox, d\u00fcnya yeni yaz\u0131lan \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259n, m\u0259tb\u0259\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7ap \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00f6vb\u0259 g\u00f6zl\u0259y\u0259n kitablardan h\u0259l\u0259 k\u0259m deyil. Bu \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 q\u0259h\u0259t\u0259 \u00e7\u0131xan ordak\u0131 \u0259d\u0259bilik-b\u0259dii ifad\u0259 vasit\u0259l\u0259ridir. B\u0259z\u0259n irad tutanda &#8220;&#8230;izm janr\u0131 onu t\u0259l\u0259b el\u0259mir&#8221; kimi cavablar e\u015fitm\u0259kd\u0259 d\u0259 gecikmirik. Unudulan odur ki, bu &#8220;&#8230;izm, &#8230;iya, &#8230;ika&#8221; kimi janrlar da \u0259d\u0259biyyat\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r, onun quca\u011f\u0131nda ba\u015f\u0131n\u0131 qoyub uyuya bilmirs\u0259, yuxusuna haram qat\u0131lsa &#8211; he\u00e7 yaz\u0131lmasa yax\u015f\u0131d\u0131r, n\u0259inki umdu\u011fumuzu g\u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259 qoyub k\u00fcsm\u0259yimiz\u0259 s\u0259b\u0259b olalar&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fd\u0259biyyatdan k\u00fcsm\u0259k&#8230; Bu, bir yazar\u0131n, bir oxucunun, hans\u0131sa f\u0259rdin \u015f\u0259xsi faci\u0259si deyil; bu, b\u00fct\u00f6v bir g\u0259l\u0259c\u0259yin, k\u00f6k\u00fc bir insan\u0131n ruhundan ba\u015flayan, ail\u0259-n\u0259sil-qon\u015fu-i\u015f yolda\u015f\u0131-amal yolda\u015f\u0131-c\u0259miyy\u0259t ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131yla b\u00f6y\u00fcy\u0259n qocaman bir a\u011fac\u0131n i\u00e7ind\u0259n ah\u0259st\u0259-ah\u0259st\u0259 qurumas\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, h\u0259rd\u0259n \u0259d\u0259biyyat\u0131n i\u00e7ind\u0259 umdu\u011fumuzdan bir h\u0259nir tapanda sevinirik&#8230; K\u00fcsm\u0259y\u0259 min s\u0259b\u0259b olsa da, h\u0259mi\u015f\u0259 bar\u0131\u015fma\u011fa birc\u0259 barmaq yer axtarmaqd\u0131r sevgi&#8230; V\u0259 n\u0259 yax\u015f\u0131 ki, h\u0259l\u0259 i\u00e7imizd\u0259 \u0259d\u0259biyyata olan o sevgi \u00fcmidsizliy\u0259 can\u0131n\u0131 t\u0259slim etm\u0259yib!<\/p>\n\n\n\n<p>Bu yax\u0131nda Yusif S\u0259m\u0259do\u011flunun &#8220;Soyuq da\u015f&#8221; hekay\u0259sini oxudum. Hekay\u0259 m\u0259n\u0259 o q\u0259d\u0259r tan\u0131\u015f idi ki&#8230; Yadda\u015f\u0131m\u0131 silk\u0259l\u0259dim, ilk d\u0259f\u0259 oxudu\u011fum bu hekay\u0259nin \u0259vv\u0259linimi, ax\u0131r\u0131n\u0131m\u0131 tan\u0131y\u0131rd\u0131m, t\u0259svir olunan hadis\u0259nin harda ba\u015flay\u0131b-harda bitdiyinimi bilirdim, bunu an\u015f\u0131rdammad\u0131m. Amma n\u0259ydis\u0259, hardayd\u0131sa, &#8220;Soyuq da\u015f&#8221;da ayr\u0131lanlar\u0131n paralel d\u00fcnyadak\u0131 v\u00fcsal an\u0131n\u0131 anladan bir ba\u015fqa \u0259s\u0259r vard\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m. Sonra tapd\u0131m o \u0259s\u0259ri, el\u0259 \u00f6z\u00fcm yazm\u0131\u015famm\u0131\u015f &#8220;Birlikd\u0259 \u00fc\u015f\u00fcy\u0259k&#8221; adl\u0131 hekay\u0259ni. Qay\u0131d\u0131b \u00f6z hekay\u0259mi t\u0259krar bir d\u0259 oxudum. El\u0259 bil, iki hekay\u0259 bir-birini tamamlad\u0131. Sad\u0259c\u0259, sonun \u0259vv\u0259li kimi. \u00c7ox d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm, g\u00f6r\u0259s\u0259n, &#8220;Soyuq da\u015f&#8221;\u0131 daha \u0259vv\u0259l oxusayd\u0131m, &#8220;Birlikd\u0259 \u00fc\u015f\u00fcy\u0259k&#8221; yaz\u0131lard\u0131m\u0131? Bilmir\u0259m&#8230; Bu da m\u0259tnin taleyidi; hardasa \u00f6z yar\u0131s\u0131n\u0131 &#8211; yar\u0131n\u0131 tapmaq onun da n\u0259sibidi.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fczd\u00fc, h\u0259min vaxt &#8220;\u00f6z\u00fcn\u00fc Yusif S\u0259m\u0259do\u011fluna tay tutursan&#8221; kimi ironiyalar da e\u015fitdim, ind\u0259n sonra da e\u015fid\u0259c\u0259yimd\u0259n \u0259min\u0259m. Amma bir d\u0259 g\u00fczg\u00fcn\u00fcn g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc t\u0259r\u0259fin\u0259 baxd\u0131m: \u0259g\u0259r zaman\u0131n hans\u0131sa k\u0259siyind\u0259s\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131&#8221; deyil\u0259nd\u0259 hans\u0131sa bir \u0259s\u0259rinin ad\u0131 Yusif S\u0259m\u0259do\u011flunun \u0259s\u0259riyl\u0259 yan-yana \u00e7\u0259kilm\u0259y\u0259c\u0259ks\u0259, onda bu g\u00fcn\u00fcn Az\u0259rbaycan yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131 niy\u0259 yaz\u0131r? B\u0259s onlar\u0131n umduqlar\u0131 n\u0259dir bu ucsuz-bucaqs\u0131z \u0259d\u0259biyyat d\u0259ryas\u0131ndan? Bu sual\u0131n cavab\u0131n\u0131 tapmaq ist\u0259y\u0259rdim&#8230; Di g\u0259l, \u0259limizin \u00e7atma\u011f\u0131 bir yana, \u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn yetdiyi yerl\u0259r d\u0259 da\u015f hasarlar\u0131n o \u00fcz\u00fcnd\u0259 qal\u0131b&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bayaq janrlar v\u0259 onlar\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131m ax\u0131&#8230; Bu g\u00fcn daha \u00e7ox detektiv janrda yaz\u0131lan \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 umdu\u011fum b\u0259dii t\u0259svirl\u0259rin kasadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u0259m. A\u011fz\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131b bir s\u00f6z dem\u0259k o yana, el\u0259 g\u00f6z\u00fcm\u00fcc\u0259 b\u0259r\u0259ldib m\u00fc\u0259llifin \u00fcz\u00fcn\u0259 baxan kimi cavab haz\u0131rd\u0131: &#8220;Burda o dediyin\u0259 he\u00e7 g\u0259r\u0259k d\u0259 yoxdu. Oxucu q\u0131sa, lakonik m\u0259tn, hadis\u0259l\u0259rin g\u0259rgin x\u0259tl\u0259 c\u0259r\u0259yan etm\u0259sini ist\u0259yir. Biz d\u0259 onu yaz\u0131r\u0131q&#8221;. Tamam&#8230; Bununla da raz\u0131yam&#8230; Oxucu n\u0259 umursa, onu &#8220;q\u0131z\u0131l sinid\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131na qoymaq&#8221;la m\u0259\u015f\u011fulsunuz, \u00e7\u00f6r\u0259k ham\u0131n\u0131n haqq\u0131d\u0131r, anam b\u00fct\u00fcn yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 arxas\u0131nca qa\u00e7d\u0131\u011f\u0131, amma he\u00e7 vaxt \u00e7atmad\u0131\u011f\u0131 bir &#8220;sar\u0131 be\u015f q\u0259pikliy\u0259&#8221; qurban verib, bunu, m\u0259nd\u0259n yax\u015f\u0131 anlayan tap\u0131lmaz. Amma&#8230; Ax\u0131&#8230; Siz yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131n\u0131z&#8230; Yaz\u0131rs\u0131n\u0131z&#8230; Yaz\u0131 adi anlay\u0131\u015f deyil&#8230; Yaz\u0131n\u0131n insan taleyin\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyan, anlayan, idrak\u0131ndan bulaq suyu kimi s\u00fczd\u00fcr\u0259n ulular\u0131m\u0131z taleyimiz\u0259 &#8220;yaz\u0131&#8221; deyib&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bir d\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z janr\u0131n klassikl\u0259ri var ki, dedikl\u0259rinizi, yazd\u0131qlar\u0131n\u0131z\u0131 haqs\u0131z \u00e7\u0131xarma\u011fa yetir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Adam Hall &#8220;Casus postu&#8221; detektiv roman\u0131nda yaz\u0131r: &#8220;Sa\u011f t\u0259r\u0259fd\u0259, Schinkel abid\u0259sinin \u00f6t\u0259sind\u0259ki i\u015f\u0131qlara baxd\u0131m. Gizl\u0259dilm\u0259y\u0259n q\u00fcrurla s\u00f6yl\u0259n\u0259n bir s\u00f6z\u00fc xat\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131m: &#8220;Bu da Berlin!&#8221; Berlin harayd\u0131, nec\u0259 bir yerdi? Bir zamanlar yer \u00fcz\u00fcn\u00fcn c\u0259h\u0259nn\u0259minin paytaxt\u0131, ortas\u0131ndan divarla b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f, ikiy\u0259 ayr\u0131l\u0131b da h\u0259r par\u00e7as\u0131 t\u0259kba\u015f\u0131na ya\u015fayan so\u011fulcanlar\u0131 and\u0131ran bir \u015f\u0259h\u0259rmi?&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259svir\u0259 bax\u0131n, b\u0259nz\u0259tm\u0259y\u0259 bax\u0131n&#8230; M\u0259nim \u0259d\u0259biyyatdan umduqlar\u0131m siyah\u0131s\u0131nda h\u0259r \u0259s\u0259rd\u0259 m\u0259ni heyran qoyacaq ifad\u0259l\u0259rin olmas\u0131 da var&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8230; Nec\u0259 ki, &#8220;Ulduz&#8221; jurnal\u0131n\u0131n &#8220;525-ci q\u0259zet&#8221;l\u0259 birg\u0259 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 &#8220;9-luq&#8221; layih\u0259sind\u0259 R\u0259\u015fad M\u0259cid deyir: &#8220;S\u00f6hb\u0259t \u0259d\u0259biyyatdan gedirs\u0259, \u0259d\u0259biyyat\u0131n ba\u015fqa sah\u0259l\u0259rd\u0259n f\u0259rqi odur ki, h\u0259yat\u0131 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li b\u0259dii obraz v\u0259 \u00e7alarlarla t\u0259svir edir&#8230;&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nb\u0259: https:\/\/525.az\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cG\u0259nc \u018fdibl\u0259r M\u0259kt\u0259bi\u201dnin m\u00fcdavimi, Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyi G\u0259ncl\u0259r \u015euras\u0131n\u0131n v\u0259 Az\u0259rbaycan Jurnalistl\u0259r Birliyinin \u00fczv\u00fc, Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u018fd\u0259biyyat Portal\u0131n\u0131n Ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi, Prezident t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fc, G\u0259ncl\u0259r m\u00fcfakat\u00e7\u0131s\u0131 III yaz\u0131 &#8220;Didro effekti&#8221;&#8230; Y\u0259qin ki, biznes v\u0259 ticar\u0259t sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n bu termind\u0259n \u00e7oxdan x\u0259b\u0259ri var. 1988-ci ild\u0259n terminologiyaya ayaq a\u00e7an &#8220;Didro effekti&#8221; al\u0131\u015f-veri\u015f v\u0259rdi\u015finin insana vurdu\u011fu maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-36604","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-home"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36604","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36604"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36604\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36605,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36604\/revisions\/36605"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}