{"id":36706,"date":"2021-02-24T09:00:00","date_gmt":"2021-02-24T05:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=36706"},"modified":"2021-02-24T12:44:11","modified_gmt":"2021-02-24T08:44:11","slug":"hocamiz-selim-tuncbilek-denge-tutarlilik-ve-kopeklik","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=36706","title":{"rendered":"Hocam\u0131z Selim TUN\u00c7B\u0130LEK.&#8221;DENGE, TUTARLILIK VE K\u00d6PEKL\u0130K&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/8062238.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-36707\" width=\"537\" height=\"647\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Azerbaycan\u0131n K\u00fclt\u00fcr ve Edebiyat Portal\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye temsilcisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Herakleitos\u2019un d\u00fc\u015f\u00fcnce ile davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6zle\u015ftiren bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr oldu\u011fu kabul edilir. \u0130\u015fte \u00dcnl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr&nbsp;<strong>Herakleitos<\/strong>&nbsp;belki bu nedenle insan\u0131n \u201canlamak\u201d \u00fczer yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Asl\u0131nda bu ifade Kutsal kitapta \u201cBilmek \u00fczere yarat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fumuz\u201d ikaz\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fik bir s\u00f6yleyi\u015f bi\u00e7imidir. Yarat\u0131c\u0131 bilinmek \u00fczere yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 elbette bilmekten ve anlamaktan uzak tutamazd\u0131. Yarat\u0131klar\u0131n\u0131 bilmek ve anlamak yetisiyle donatm\u0131\u015f olmad\u0131r. \u0130nsan\u0131n bilgiyi edinme bi\u00e7imleri \u00fczerine s\u00f6zler kaleme alm\u0131\u015f olan \u00fcnl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr; bilgiyi, ba\u015fkas\u0131ndan \u00f6\u011frenebilece\u011fimizi, ki\u015fisel deneyimleme yoluyla edinebilece\u011fimizi veya kendi i\u00e7imizden dev\u015firebilece\u011fimizi ifade eder. Bu nedenle bilginin kayna\u011f\u0131n\u0131n otorite yoluyla, duyular yoluyla, i\u00e7e y\u00f6nelme yoluyla vs \u00f6\u011frenebilece\u011fimizi vazeder.&nbsp;&nbsp;Otorite ise bize bilmemizi ve anlamam\u0131z\u0131 s\u00fcrekli isteyen ve vah yeden tanr\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00e2inat s\u00fcrekli de\u011fi\u015fim ve geli\u015fim i\u00e7indedir. Herakleitos, \u0130nsano\u011flunun bunu; en b\u00fcy\u00fck kitab\u0131m dedi\u011fi k\u00e2inat\u0131 g\u00f6zlemleyerek, okuyarak, anlayarak, s\u0131rr\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zerek kavramas\u0131n\u0131 ister. Do\u011fan\u0131n insanla konu\u015ftu\u011funu iddia eden ilk \u00e7a\u011f d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ile g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bile tart\u0131\u015f\u0131lan anla\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan iz b\u0131rakm\u0131\u015f bir \u015fahsiyet.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Do\u011fan\u0131n insanla konu\u015ftu\u011fu iddias\u0131n\u0131 hayatla ili\u015fkilendirerek g\u00f6rmemizi sa\u011flayan \u00f6nemli bir eserde Herman Hesse\u2019nin klasik olmu\u015f Siddhartha isimli roman\u0131d\u0131r. O romanda bilmenin ve anlaman\u0131n y\u00f6ntemleri konusunda say\u0131s\u0131z nakil \u00f6rnekler verilirken sonu\u00e7 olarak \u0131rmak en b\u00fcy\u00fck \u00f6\u011fretmen olarak i\u015faret edilir. Sanki bu y\u00f6n\u00fcyle roman hem kutsal kitaplarda i\u015faret edilen en b\u00fcy\u00fck kitab\u0131n do\u011fru okunmas\u0131n\u0131 ve hem de bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcn s\u00f6zlerini hayatla \u015ferh eden k\u0131ymetli bir eser olarak g\u00f6z\u00fck\u00fcr bana.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Tabiatta denge ve tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00fcretti\u011fi anlam\u0131 tart\u0131\u015fman\u0131n yersiz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Tutarl\u0131l\u0131k yaln\u0131zla canl\u0131lar i\u00e7in de\u011fil t\u00fcm yarat\u0131lm\u0131\u015flar i\u00e7in varl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemli bir g\u00f6stergesidir.&nbsp;&nbsp;Bizler varl\u0131klar\u0131 tan\u0131mlarken i\u015fte bu s\u00fcreklilik i\u00e7indeki denge ve tutarl\u0131l\u0131klar\u0131na bakarak anlamland\u0131r\u0131r\u0131z. Mesela toprak kendi \u00f6zelli\u011fini bozmadan toprak olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcreklilik i\u00e7inde koruyarak s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc s\u00fcrece onu toprak olarak tan\u0131mlar\u0131z. E\u011fer toprak, toprak olma \u00f6zelli\u011fini tutarl\u0131l\u0131kla korumayarak s\u00fcrd\u00fcremez havada u\u00e7maya kalkarsa onu art\u0131k toprak olarak de\u011ferlendirmeyerek \u201ctoz\u201d&nbsp;&nbsp;diye isimlendiririz.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Biz T\u00fcrkler canl\u0131lar \u00e2leminin yap\u0131 ta\u015flar\u0131n\u0131n esas\u0131 \u201cGen\u201d tan\u0131m\u0131ndan \u00f6nce \u201cMaya\u201d ve \u201cS\u00fct\u201dle ili\u015fkilendirerek insano\u011flunun mayas\u0131 ve s\u00fct\u00fc (helal beslenme de diyebilirsiniz buna) bir bozukluk yoksa adam gibi adam olarak g\u00f6rerek onu takdir eder sayg\u0131 duyar\u0131z. \u015eayet ki\u015fio\u011flunun hayat\u0131nda dengesizlik ve tutars\u0131zl\u0131klar g\u00f6r\u00fcrsek onun sebepleri \u00fczerine kafa yorar onu anlamaya \u00e7al\u0131\u015farak sebeplere at\u0131fta yaparak soydan geliyorsa \u201cmayas\u0131 bozuk\u201d veya kan\u0131nda bir de\u011fi\u015fme olmu\u015fsa \u201ckan\u0131 bozuk\u201d beslenme kaynaklar\u0131ndan dengesizli\u011fin do\u011fdu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek \u201cs\u00fct\u00fc bozuk\u201d diye niteleriz. B\u00f6ylelerini \u00e7e\u015fitli davran\u0131\u015flar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz, tutars\u0131z, dengesiz buldu\u011fumuzdan adam ve insan olarak g\u00f6rmedi\u011fimizi ifade ederek eski T\u00fcrk\u00e7enin \u2018<strong>\u00e7a\u015f\u0131t<a href=\"file:\/\/\/F:\/acemi%20kalemler%20dergisi\/4-cilt%2031-37%20say%C4%B1lar\/31-say%C4%B1\/31%20-%20say%C4%B1.docx#_ftn1\"><sup><strong><sup>[1]<\/sup><\/strong><\/sup><\/a><\/strong>\u2019\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz s\u00f6yle\u015fiyle tan\u0131mlayarak \u201cBir&nbsp;<strong>\u00e7e\u015fit<\/strong>&nbsp;adam\u201d diye farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na, denge ve tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekeriz.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Tutarl\u0131, Dengeli davran\u0131\u015flar sergileyen ki\u015fileri adam, insan tan\u0131mlamas\u0131 yaparken dengeden sapanlara farkl\u0131 tan\u0131mlamalar yapar\u0131z. \u0130nsan\u0131n f\u0131trat\u0131 itibariyle iyili\u011fi emretmek, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc nehyetmek&nbsp;(emr-i bi&#8217;l ma&#8217;ruf ve nehy-i anil m\u00fcnker)&nbsp;\u00fczere yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden k\u00f6t\u00fcl\u00fckten yana d\u00fc\u015f\u00fcnce ve fiil ortaya koyanlara dengeden sapma olarak g\u00f6rerek&nbsp;<strong>sapk\u0131n<\/strong>&nbsp;olarak tan\u0131mlar\u0131z. Sap\u0131k kelimesi dengeli davran\u0131\u015f sergilemeyenler i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00f6yle bir kelimedir. \u0130nsan, hayvan veya herhangi bir canl\u0131y\u0131 sebepsiz yere ortadan kald\u0131ranlara adam, insan demeyiz \u201c<strong>Katil<\/strong>\u201d, \u201c<strong>Cani<\/strong>\u201d, \u201c<strong>Cellat<\/strong>\u201d, \u201c<strong>Gaddar<\/strong>\u201d&nbsp;&nbsp;deriz.&nbsp;<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Baz\u0131 a\u011fa\u00e7lar havalar so\u011fuyunca yapraklar\u0131n\u0131 d\u00f6kerler ve kendilerini korumaya al\u0131rlar. K\u0131\u015f yakla\u015f\u0131nca e\u011fer bir kays\u0131 a\u011fac\u0131 yapraklar\u0131n\u0131 d\u00f6km\u00fcyorsa onun f\u0131trat\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir davran\u0131\u015f tutars\u0131zl\u0131k ve dengesizlik \u00f6rne\u011fi oldu\u011fu i\u00e7in ona kays\u0131 a\u011fac\u0131 diyemeyiz. Bu \u00f6zellikler i\u015fte onlar\u0131 bir s\u0131n\u0131fa d\u00e2hil etmemize yarayan veriler sunar bize.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Ar\u0131 bal yapmak i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f olan ucan b\u00f6ce\u011fe verdi\u011fimiz bir isimdir. Her u\u00e7an b\u00f6ce\u011fe ar\u0131 demeyiz. Bal yapma ilmi s\u0131rr\u0131 ona verilmi\u015ftir. Her \u00e7i\u00e7ekten usareler toplay\u0131p bal yapam\u0131yorsa ona ar\u0131 demeyiz, diyemeyiz. Zira ar\u0131 bal yapar. Ar\u0131lar\u0131n bal yapabilmesi i\u00e7in kovandaki her birey ar\u0131n\u0131n ayn\u0131 vas\u0131f \u00fczere dengeli, tutarl\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc davran\u0131\u015flar sergilemelerini beklerler. Ortak \u00e7abay\u0131 bala \u00e7evirebilmek ancak bu \u00f6l\u00e7\u00fc, denge ve tutarl\u0131l\u0131kla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ar\u0131 kovan\u0131na her ne gaye ile girerseniz girin bal yapmak zorundas\u0131n\u0131z. Bal yapam\u0131yorsan\u0131z kovan\u0131 terk etmek zorunda kal\u0131rs\u0131n\u0131z. Ar\u0131 kovan\u0131nda sinek olmak size itibar sa\u011flamaz.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u0130nsan anlamaya, bilmeye ve tan\u0131maya odakl\u0131 olarak bu f\u0131trat \u00fczere yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Lakin \u00e2lemi kendinden ibaret sananlar kimseyi anlamaz, bilmez ve tan\u0131mazlar.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>K\u00f6pekte canl\u0131 yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n i\u00e7inde dengeli, tutarl\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc davran\u0131\u015f\u0131 ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 olan bir hayvand\u0131r. \u0130nsanlara da \u00e7ok yak\u0131n dururlar. Hatta onlar\u0131 baz\u0131 durumlarda korurlar. Ama insandaki \u00f6zelliklerin hi\u00e7bir k\u00f6pekte yine k\u00f6pekteki \u00f6zelliklerin hi\u00e7birisi de insanda yoktur. San\u0131r\u0131m sadakat d\u0131\u015f\u0131nda.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Tan\u0131mad\u0131klar\u0131na havlayanlar\u0131n k\u00f6pekler oldu\u011funu da s\u00f6yleyen yine Herakleitos\u2019tur.&nbsp;&nbsp;Biz demiyoruz \u00e7a\u011flar \u00f6ncesinden \u00f6nemli bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Kaynak:<a href=\"http:\/\/www.akalemler.com\/\"> http:\/\/www.akalemler.com\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Azerbaycan\u0131n K\u00fclt\u00fcr ve Edebiyat Portal\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye temsilcisi Herakleitos\u2019un d\u00fc\u015f\u00fcnce ile davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6zle\u015ftiren bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr oldu\u011fu kabul edilir. \u0130\u015fte \u00dcnl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr&nbsp;Herakleitos&nbsp;belki bu nedenle insan\u0131n \u201canlamak\u201d \u00fczer yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Asl\u0131nda bu ifade Kutsal kitapta \u201cBilmek \u00fczere yarat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fumuz\u201d ikaz\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fik bir s\u00f6yleyi\u015f bi\u00e7imidir. Yarat\u0131c\u0131 bilinmek \u00fczere yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 elbette bilmekten ve anlamaktan uzak tutamazd\u0131. Yarat\u0131klar\u0131n\u0131 bilmek ve anlamak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-36706","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkiy-dbiyyati"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36706","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36706"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36706\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36711,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36706\/revisions\/36711"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36706"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}