{"id":44006,"date":"2023-01-24T09:00:00","date_gmt":"2023-01-24T05:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=44006"},"modified":"2023-01-24T09:37:43","modified_gmt":"2023-01-24T05:37:43","slug":"m%c9%99h%c9%99mm%c9%99d-n%c9%99rimanoglu-muq%c9%99dd%c9%99sl%c9%99rimiz","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=44006","title":{"rendered":"M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u018fR\u0130MANO\u011eLU.&#8221;M\u00fcq\u0259dd\u0259sl\u0259rimiz&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/se.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/se.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-44008\" width=\"706\" height=\"1076\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/se.jpg 526w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/se-197x300.jpg 197w\" sizes=\"auto, (max-width: 706px) 100vw, 706px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><br>E\u015fql\u0259 nax\u0131\u015flanan \u00f6m\u00fcr kitab\u0131\u2026<br>Seyyid \u018fli:<br>\u201cEl\u0259 bilm\u0259yin ki, u\u015faql\u0131\u011f\u0131mdan qaranl\u0131q g\u0259tirib g\u00f6z\u00fcm\u0259 h\u0259sr\u0259t\u201d<br>\u201cYeddinci qit\u0259\u201d<br>\u2026\u00c7ox kitablar oxuyuruq: h\u0259r\u0259sinin m\u00fc\u0259llifi d\u0259 ayr\u0131, m\u00f6vzusu da, oxucusu da\u2026<br>\u00d6m\u00fcr kitablar\u0131 da el\u0259dir: lakin yazan\u0131 birdir &#8211; bizi yaradan Tanr\u0131m\u0131z. Tanr\u0131 yazana pozu yoxdur. Bunu da zaman-zaman m\u00fcdrikl\u0259rimiz s\u00f6yl\u0259yib.<br>Bir \u201ckitab\u201d oxumu\u015fdum. \u00d6m\u00fcr kitab\u0131 idi, m\u00fc\u0259llifi ulu yaradan. Bu \u201c\u0259s\u0259r\u201d \u00e7ox m\u00fcdrikl\u0259ri heyran qoymu\u015fdu. M\u0259n onu \u201cyeddinci qit\u0259\u201d adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131m. H\u0259tta, bir q\u0259zet d\u0259 buraxm\u0131\u015fam bu adda: \u201cYeddinci qit\u0259\u201d. M\u00f6c\u00fcz\u0259l\u0259rl\u0259 dolu bir \u201ckitab\u0131\u201d ax\u0131ra kimi oxuya bilm\u0259dim. Q\u0259fil \u0259s\u0259n s\u0259mum k\u00fcl\u0259yi onun \u00f6m\u00fcr s\u0259hif\u0259l\u0259rinin \u201cv\u0259r\u0259ql\u0259ri\u201dni qopar\u0131b apard\u0131\u2026<br>\u0130yirmi be\u015f ildi ki, h\u0259sr\u0259tini \u00e7\u0259kdiyim (ba\u015fqa k\u0259lb\u0259c\u0259rlil\u0259rimin m\u0259nd\u0259n art\u0131q \u00e7\u0259kdikl\u0259rin\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 el\u0259m\u0259s\u0259m d\u0259) K\u0259lb\u0259c\u0259rimd\u0259 d\u00fcn\u0259nim \u201cdumanl\u0131 Albion\u201d kimi xat\u0131rlan\u0131r. U\u015faql\u0131q v\u0259 yeniyetm\u0259likd\u0259n bu m\u00f6z\u00fcc\u0259l\u0259rl\u0259 dolu hikm\u0259tlil\u0259r yurduna sanki h\u0259sr\u0259t qalaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ham\u0131m\u0131z bilirmi\u015fik. B\u0259lk\u0259 d\u0259 g\u00f6zd\u0259n-k\u00f6n\u00fcld\u0259n uzaq tutmalar\u0131 idi bu f\u0259hmi biz\u0259 ver\u0259n, bilmir\u0259m. H\u0259l\u0259 \u00f6t\u0259n \u0259srin 70-ci ill\u0259rind\u0259 \u015fair \u018fnv\u0259r Rzam\u0131z g\u00f6r\u00fcn nec\u0259 duyurdu bug\u00fcnk\u00fc d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259ri &#8211; K\u0259lb\u0259c\u0259rin d\u00fc\u015fm\u0259n cayna\u011f\u0131na ke\u00e7m\u0259sini v\u0259 ba\u011fl\u0131 qalan yollar\u0131n\u0131:<br>\u2026Ha\u00e7alanar ne\u00e7\u0259 k\u0259nd\u0259,<br>Ne\u00e7\u0259 b\u0259r\u0259, ne\u00e7\u0259 b\u0259nd\u0259.<br>\u2026D\u00fc\u015fm\u0259ni azd\u0131rar \u00e7\u0259nd\u0259<br>K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 ged\u0259n yollar\u2026<br>Bax bel\u0259\u2026 \u018fnv\u0259r Rzam\u0131z\u0131n v\u0259sf el\u0259diyi \u201cyazda \u0259ri\u015f-ar\u011fac, yayda \u00f6r\u00fc\u015f-arxac olan\u201d yollarla \u00fcz tutaq K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259. Eh! O yollar\u0131m\u0131z 25 ildi ki, bax bel\u0259dir:<br>\u2026Ha\u00e7alanm\u0131r ne\u00e7\u0259 k\u0259nd\u0259,<br>Yol\u00e7usu yox birc\u0259 b\u0259nd\u0259.<br>Bir yax\u015f\u0131 bax, g\u00f6r n\u0259 g\u00fcnd\u0259,<br>K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 ged\u0259n yollar\u2026<br>(M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u0259rimano\u011flu)<br>K\u0259lb\u0259c\u0259rlil\u0259rl\u0259 h\u0259ms\u00f6hb\u0259t olmaqdan kims\u0259 doyub ki\u2026<br>H\u0259, \u0259ziz oxucu, bir q\u0259d\u0259r uzaqdan v\u0259 \u00fcz\u00fc K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 x\u0259yali bir yol ba\u015flama\u011f\u0131m t\u0259sad\u00fcfi deyil. Ac\u0131l\u0131-\u015firinli xatir\u0259l\u0259rimiz d\u0259 orada, i\u015f\u011fal alt\u0131nda qal\u0131b. S\u00f6z\u00fcm\u00fcz d\u0259, g\u00f6z\u00fcm\u00fcz d\u0259\u2026 Orada qal\u0131b s\u00f6z \u0259hlimiz-n\u0259\u011fm\u0259li dilimiz, a\u011f\u0131r elimiz d\u0259.<br>K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 k\u00f6rp\u0259nin d\u0259 dili musiqili idi. Deyirl\u0259r ki, kimi dindirirdin orada s\u0259n\u0259 qafiy\u0259li cavab verirdi. Bu hikm\u0259ti \u00f6lm\u0259z \u015fairimiz B\u0259hm\u0259n V\u0259t\u0259no\u011flundan m\u00fcsahib\u0259 alanda hiss etmi\u015f\u0259m. K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259n ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z on il idi. On sual verdim. Onuna da \u015feirl\u0259 cavab vermi\u015fdi. Allah r\u0259hm\u0259t el\u0259sin! Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 k\u0259lb\u0259c\u0259rlil\u0259rl\u0259 h\u0259ms\u00f6hb\u0259t olmaqdan kims\u0259 doyubsa, onun s\u0259mimiyytin\u0259 inanmay\u0131n.K\u0259lb\u0259c\u0259r \u0259d\u0259bi m\u00fchiti haqq\u0131nda y\u00fcks\u0259k fikird\u0259 olanlara t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Onun z\u0259nginliyi ayr\u0131-ayr\u0131 fitri istedada malik k\u0259lb\u0259c\u0259rlil\u0259rin \u00e7oxlu\u011fundan deyil, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 art\u0131q tan\u0131nmaqlar\u0131ndand\u0131r, h\u0259m d\u0259 Tanr\u0131 vergili olmaqlar\u0131ndan\u2026<br>H\u0259l\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayon A\u015f\u0131q \u015e\u0259m\u015fir ad\u0131na m\u0259d\u0259niy\u0259t evind\u0259 v\u0259 sonralar orada \u00e7\u0131xan \u201cYenilik\u201d q\u0259zetind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fark\u0259n b\u00fct\u00fcn k\u0259nd-k\u0259s\u0259kl\u0259rimizi g\u0259z\u0259rk\u0259n ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 istedadl\u0131larla h\u0259ms\u00f6hb\u0259t oldum. O zaman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm idi ki, ax\u0131, bu insanlar\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 he\u00e7 d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f, m\u0259\u015fhur \u015fairl\u0259rinkind\u0259n z\u0259if deyil. B\u0259s s\u0259b\u0259b n\u0259dir ki, ustad D\u0259d\u0259 \u015e\u0259m\u015fird\u0259n (Allah S\u0259m\u0259d Vur\u011funa r\u0259hm\u0259t el\u0259sin) savay\u0131 bir a\u015f\u0131q, \u015fairimizin ad\u0131 respublikada r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7\u0259kilmir, onlara f\u0259xri adlar verilmir, kitablar\u0131 n\u0259\u015fr edilmir?!<br>K\u0259lb\u0259c\u0259rin i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra h\u0259min \u0259d\u0259bi m\u00fchitin ayr\u0131-ayr\u0131 f\u0259rdl\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fc elmi v\u0259 \u0259d\u0259bi ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim etdikd\u0259n, el\u0259c\u0259 d\u0259 Q\u0259nb\u0259r \u015e\u0259m\u015firo\u011flunun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u015fair Yusif H\u00fcseynl\u0259 birlikd\u0259 toplay\u0131b K\u0259lb\u0259c\u0259r \u0259d\u0259bi m\u00fchitini \u201cK\u0259lb\u0259c\u0259r: saz\u0131n-s\u00f6z\u00fcn haray\u0131\u201d,\u201dK\u0259lb\u0259c\u0259r d\u00fcnyas\u0131: folklor n\u00fcmun\u0259l\u0259ri\u201d v\u0259 s. kitablar\u0131 n\u0259\u015fr etdirdikd\u0259n sonra bu m\u0259s\u0259l\u0259nin inc\u0259likl\u0259ri a\u00e7\u0131ld\u0131.<br>K\u0259lb\u0259c\u0259rin insanlar\u0131 da s\u0259rv\u0259tdir<br>A\u00e7\u0131\u011f\u0131, K\u0259lb\u0259c\u0259r fiziki m\u0259nada \u0259limizd\u0259n \u00e7\u0131xandan sonra onun m\u0259n\u0259viyyat be\u015fiyi, \u0259sl c\u0259nn\u0259t-m\u0259kanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n f\u0259rqin\u0259 vard\u0131q. Onun insanlar\u0131n\u0131n da s\u0259rv\u0259t olmas\u0131n\u0131, h\u0259tta, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin dilind\u0259n bel\u0259 e\u015fitdik. 1996-c\u0131 ild\u0259 bir qrup k\u0259lb\u0259c\u0259rlil\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 s\u0259sl\u0259ndirmi\u015fdi bu fikri: \u201cK\u0259lb\u0259c\u0259rin yaln\u0131z t\u0259bi\u0259ti, yeralt\u0131-yer\u00fcst\u00fc s\u0259rv\u0259tl\u0259ri deyil, onun insanlar\u0131 da s\u0259rv\u0259tdir\u2026\u201d<br>B\u0259li, K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 ilahi yaradan he\u00e7 n\u0259yi \u0259sirg\u0259m\u0259mi\u015fdi, birc\u0259 cvanyand\u0131ran r\u0259hb\u0259rl\u0259rd\u0259n savay\u0131. Onu da son ill\u0259r daha \u00e7ox duyduq.<br>K\u0259lb\u0259c\u0259rlil\u0259rimizin \u0259d\u0259bi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n z\u0259nginliyi daim m\u0259ni heyran edib. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlar\u0131n b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131q n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin toplan\u0131b oxucu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259 \u0259limd\u0259n g\u0259l\u0259ni \u0259sirg\u0259m\u0259diyim \u00fc\u00e7\u00fcn Tanr\u0131m da m\u0259n\u0259 b\u0259dii t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fcn z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si yolunu \u0259sirg\u0259m\u0259di. M\u0259n d\u0259 onlar\u0131n h\u0259r birinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131\u015fl\u0131qdan b\u0259hr\u0259l\u0259ndim, \u00f6yr\u0259ndim, z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131m. 100-d\u0259n art\u0131q k\u0259lb\u0259c\u0259rli \u015fairin, s\u00f6z-q\u0259l\u0259m adam\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fna, istedad\u0131na ayna tutmu\u015fam. Bir o q\u0259d\u0259rinin d\u0259 kitablar\u0131n\u0131 \u00e7apa haz\u0131rlay\u0131b, \u00f6n s\u00f6z yazm\u0131\u015fam. Do\u011frudur, bu can\u0131yananl\u0131\u011f\u0131m b\u0259z\u0259n m\u0259n\u0259 \u201ct\u00f6hm\u0259t\u201d g\u0259tirib.<br>Arxamca dodaq b\u00fcz\u00fcb,<br>\u201cfilank\u0259si N\u0259rimano\u011flu \u015fair edib\u201d,-deyibl\u0259r<br>Desinl\u0259r. \u00c7\u00fcnki \u00f6zl\u0259ri bir k\u0259lb\u0259c\u0259rlinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na ayna tutmay\u0131blar, naqislikl\u0259rind\u0259n.<br>Bel\u0259 s\u00f6z v\u0259 t\u0259bli \u015fairl\u0259rimizi saymayaca\u011fam. Onlardan biri d\u0259 Tanr\u0131 m\u00f6c\u00fcz\u0259si kimi tan\u0131nan Seyid \u018flimiz idi, Allah r\u0259hm\u0259t el\u0259sin! K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259ik\u0259n Seyidin mahir saz ifa\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 klassik Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 bilicisi oldu\u011fundan x\u0259b\u0259rdar idim. K\u0259lb\u0259c\u0259r RPK-n\u0131n katibi \u0130nqilab Nadirov, h\u0259tta, Seyid\u0259 \u015f\u0259xsi kitabxana da yaratm\u0131\u015fd\u0131. Az\u0259rbaycan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f s\u00f6z adamlar\u0131, xalq \u015fairl\u0259ri, xalq artistl\u0259ri, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas aliml\u0259rd\u0259n bel\u0259 yolu K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 \u0130stisuya d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259r Seyid \u018fli il\u0259 yax\u0131ndan atn\u0131\u015f olur, onun hikm\u0259tl\u0259rin\u0259 heyran qal\u0131rd\u0131lar.<br>Bir d\u0259f\u0259 \u201cA\u015f\u0131q P\u0259ri\u201d m\u0259clisinin \u00fczbvl\u0259rind\u0259n b\u0259zil\u0259ri K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 qonaq idi. H\u0259min vaxt xalq \u015fairi B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259 d\u0259 Seyidin ziyar\u0259tin\u0259 g\u0259lmi\u015fdi. O g\u00f6r\u00fc\u015f rayon m\u0259d\u0259niyy\u0259t evind\u0259 ke\u00e7irilirdi ki, daha geni\u015f tama\u015fa\u00e7\u0131 topla\u015fs\u0131n. Seyid \u018flinin n\u0259inki \u015feirl\u0259ri, sazda mahir ifas\u0131 da xalq \u015fairini el\u0259 a\u011flatd\u0131 ki, salon bu ya\u015fdan bo\u011fulurdu. Seyid \u018fli saz\u0131 yox, \u00f6z d\u00fcnyas\u0131n\u0131 s\u0259sl\u0259ndirirdi. G\u00f6zl\u0259ri anadang\u0259lm\u0259 g\u00f6rm\u0259y\u0259n (c\u00fczi \u015f\u0259kild\u0259) bir insan b\u00f6y\u00fck bir kitabxanan\u0131n fondunu nec\u0259 oxuyurdu, \u0130lahi, saz\u0131 nec\u0259 inc\u0259 ruhda dil\u0259 g\u0259tirirdi.<br>\u0130ll\u0259r aradan ke\u00e7di. Seyid \u018flini, yuxuda ona buta veril\u0259n yar\u0131n\u0131 da itirdik. Seyid \u018fli \u00f6z \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn tarixini \u00f6nc\u0259d\u0259n demi\u015fdi. Atas\u0131 Seyid Xudaverdini itirdikd\u0259n sonra bu ayr\u0131l\u0131l\u011fa d\u00f6zm\u0259di, c\u0259mi 26 illik \u00f6m\u00fcr kitab\u0131 is\u0259 min ill\u0259r oxunacaq bir qara dastana \u00e7evrildi.<br>K\u00f6hn\u0259 s\u00f6hb\u0259t\u0259 yeni ovqat<br>Bir g\u00fcn yax\u0131n dostum, \u0259sl\u0259n K\u0259lb\u0259c\u0259rin Zar k\u0259\u0131ndind\u0259n olan B\u0259hram qarda\u015f\u0131ma G\u0259nc\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259rk\u0259n dedim ki, Seyid \u018flini yuxuda g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m. M\u0259nd\u0259n yamanca raz\u0131l\u0131q edirdi. K\u0259lb\u0259c\u0259r a\u015f\u0131q-\u015fairl\u0259rini bir \u0259d\u0259bi al\u0259md\u0259-kitablarda t\u0259qdim etdiyim \u00fc\u00e7\u00fcn. Amma \u00f6z\u00fcnd\u0259n dem\u0259di. B\u0259lk\u0259 Seyidin \u015feir d\u0259ft\u0259rini qarda\u015f\u0131ndan alasan. Onu kitab kimi n\u0259\u015fr etdirim?! B\u0259hram buna raz\u0131la\u015fd\u0131. Amma aradan ill\u0259r ke\u00e7di. Bir g\u00fcn B\u0259hram \u00f6z yolda\u015f\u0131n\u0131n kitab\u0131n\u0131 Bak\u0131da n\u0259\u015fr etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yolunu yan\u0131mdan sald\u0131. K\u00f6hn\u0259 s\u00f6hb\u0259t\u0259 yeni ovqat qatd\u0131q:<br>-N\u0259 oldu, Seyidi unutdun?! Qarda\u015f, niy\u0259 onun \u015feirl\u0259rini toplamad\u0131n, g\u0259tirm\u0259din?- M\u0259n ondan soru\u015fdum.<br>-Eh, vallah, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Seyidin \u015feirl\u0259rini \u201ca\u015f\u0131qlar\u201d \u00f6z adlar\u0131na oxuyublar. Qarda\u015f\u0131 da bundan incik d\u00fc\u015f\u00fcb. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 dedim, raz\u0131 olmad\u0131\u2026<br>S\u00f6hb\u0259timiz burada bits\u0259 d\u0259, Seyid \u018flinin ruhuna olan m\u0259n\u0259vi borcumu yerin\u0259 yetir\u0259 bilm\u0259diyimi \u00f6z\u00fcm\u0259 ba\u011f\u015flam\u0131rd\u0131m. V\u0259 bir g\u00fcn g\u0259nc q\u0259l\u0259m dostum, istedadl\u0131 \u015fair, Elm\u0259ddin Nicat m\u0259n\u0259 Seyid \u018flinin h\u0259cmc\u0259 ki\u00e7ik, s\u0259hif\u0259c\u0259 y\u0131\u011fcam, lakin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259c\u0259 d\u0259ryalar q\u0259d\u0259r d\u0259rin olan \u201cG\u00f6rm\u00fcrs\u0259nmi x\u0259yaldayam\u201d kitab\u0131n\u0131 h\u0259diyy\u0259 etdi. Kitab daim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q el\u0259diyim \u201cAdilo\u011flu\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131nda i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc. Kitab\u0131n redaktoru is\u0259 q\u0259l\u0259min\u0259 v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t b\u0259sl\u0259diyim \u015fair Nadir M\u0259mm\u0259dli idi. El\u0259 \u00f6n s\u00f6z\u00fc d\u0259 o yaz\u0131b. 2008-ci ild\u0259 \u00e7apdan burax\u0131lan kitab 10 ild\u0259n sonra m\u0259n\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131. V\u0259r\u0259ql\u0259dim d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259. \u015eeirl\u0259rini d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259-d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 oxudum. H\u0259yat\u0131n\u0131n bilm\u0259diyim m\u0259qamlar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259ndim.<br>B\u0259zi m\u0259qamlarla sizi d\u0259 tan\u0131\u015f el\u0259m\u0259k borcundayam. Nadir M\u0259mm\u0259dli yaz\u0131r: \u201cSeyid \u018flinin \u015f\u0259r\u0259fli bir \u015f\u0259c\u0259r\u0259si var: \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc babas\u0131 Mir Yaqub a\u011fa C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131n Xoy \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ndir. T\u0259xmin\u0259n XIX \u0259srin sonlar\u0131nda Mir Yaqub a\u011fan\u0131n o\u011flu Seyid M\u0259mm\u0259d hans\u0131 sab\u0259bd\u0259ns\u0259 (o zaman \u0130randa milli azadl\u0131q m\u00fccahidl\u0259ri \u00f6lk\u0259d\u0259n perik sal\u0131n\u0131rd\u0131. Xiyabani inqilab\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bir \u00e7ox soyda\u015f\u0131m\u0131z, el\u0259 bu s\u0259tirl\u0259rin m\u00fc\u0259llifinin ulu babas\u0131 M\u0259\u015f\u0259di S\u0259f\u0259r d\u0259 T\u0259brizd\u0259n bu taya g\u0259lib-M.N.) ail\u0259sind\u0259n uzaqla\u015f\u0131b K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunun Zar k\u0259ndin\u0259 g\u0259lmi\u015f, burada m\u0259skunla\u015f\u0131b ail\u0259 qurmu\u015fdur. K\u0259nd m\u0259scidind\u0259 Quran\u0131n t\u0259dqisi il\u0259 m\u0131\u0259\u015f\u011ful olmu\u015fdur\u2026\u201d<br>\u018fli hissinin, ruhunun g\u00f6z\u00fcyl\u0259 g\u00f6r\u00fcr, oxuyur v\u0259 saz \u00e7al\u0131rd\u0131\u2026<br>Seyid \u018fli 1962-ci ilin mart ay\u0131n\u0131n (t\u0259sad\u00fcf\u0259n \u201cqara bayram\u201d g\u00fcn\u00fc) d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b. \u201cG\u00f6z a\u00e7\u0131b\u201d-\u0259sluind\u0259 do\u011fulub, amma, g\u00f6zl\u0259ri bu fani d\u00fcnyan\u0131n i\u015f\u0131\u011f\u0131ndan m\u0259hrum olub. \u00c7ox c\u00fczi g\u00f6r\u00fcb \u2013 iki add\u0131ml\u0131\u011f\u0131 bel\u0259 se\u00e7m\u0259yib. Bu sevincin \u00f6mr\u00fc d\u0259 \u018flinin \u00f6z\u00fcn\u00fck\u00fc kimi, q\u0131sa olub. Ail\u0259 bilib ki, o, g\u00f6zl\u0259rind\u0259n \u015fik\u0259stdir. \u018fslind\u0259, qolundan tutub g\u0259zdirdikl\u0259ri \u018fli hissinin, ruhunun g\u00f6z\u00fcyl\u0259 g\u00f6r\u00fcr v\u0259 oxuyur v\u0259 saz \u00e7al\u0131rd\u0131\u2026<br>M\u0259kt\u0259b \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u0259y\u0259n \u018fli elmi v\u0259 \u0259d\u0259bi d\u00fcnyan\u0131n simalar\u0131n\u0131 tan\u0131y\u0131rd\u0131, oxuyurdu. Onu ilk d\u0259f\u0259 \u0259d\u0259bi ictimaiyy\u0259t\u0259 m\u0259rhum \u015fairimiz M\u0259mm\u0259d Aslan t\u0259qdim etdi: \u201cAz\u0259rbaycan g\u0259ncl\u0259ri\u201d q\u0259zetind\u0259 \u018fli haqq\u0131nda \u00e7ap etirdiyi m\u0259qal\u0259sind\u0259n sonra onun \u00fcst\u00fcn\u0259 oxucu m\u0259ktublar\u0131 yaz ya\u011f\u0131\u015f\u0131 kimi sell\u0259ndi, g\u00fcll\u0259ndi.<br>Seyid \u018fli f\u0259ls\u0259fi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri d\u0259rya olan \u015fair idi. Sevgisi d\u0259 \u00fcmman idi, m\u0259h\u0259bb\u0259ti d\u0259, q\u0259m-k\u0259d\u0259ri d\u0259. Sanki Yaradan ona ist\u0259dikl\u0259rini eyni \u00f6l\u00e7\u00fc-bi\u00e7id\u0259 vermi\u015fdi:<br>\u018fliy\u0259m, q\u0259m-k\u0259d\u0259r sirda\u015f\u0131m oldu,<br>Taleyiml\u0259 m\u0259nim sava\u015f\u0131m oldu.<br>Q\u0259lbimi ovudan g\u00f6z ay\u015f\u0131m oldu,<br>G\u00fcld\u00fcrs\u0259n d\u0259 m\u0259ni, g\u00fcl\u0259 bilm\u0259dim.<br>\u018fli g\u00fclm\u0259s\u0259 d\u0259, he\u00e7 a\u011flamad\u0131 da\u2026<br>T\u0259cnis, divani, qo\u015fma, g\u0259rayl\u0131, r\u00fcbai, q\u0259z\u0259l kimi klassik \u015feir n\u00f6vl\u0259rin\u0259 b\u0259l\u0259d oldu\u011fundan, fikrini n\u0259zm\u0259 \u00e7\u0259k\u0259n \u015fair uzaqdan ona m\u0259ktub yazan g\u00f6z\u0259ll\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00fcz tutaraq t\u0259cnisl\u0259 g\u00f6r\u0259k nec\u0259 deyir:<br>Dinl\u0259 \u00fcr\u0259yimin s\u0259sini, ey yar,<br>K\u00f6nl\u00fcm\u00fcn m\u00fcr\u011f\u00fcn\u0259 g\u00f6z\u0259l d\u0259n d\u00fc\u015f\u0259r.<br>\u015eair m\u0259clisind\u0259 m\u0259n\u0259 inan ki,<br>S\u00f6hb\u0259t g\u00f6z\u0259llikd\u0259n, g\u00f6z\u0259ld\u0259n d\u00fc\u015f\u0259r.<br>Bax\u0131\u015flar\u0131n m\u0259sum, h\u00fcs\u00fcn f\u00fcsunkar,<br>Da\u011f n\u0259rgizi kimi t\u0259rav\u0259tin var.<br>M\u0259niml\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 g\u0259lm\u0259s\u0259n, ey yar,<br>Yoluna baxmaqdan g\u00f6z\u0259 n\u0259m d\u00fc\u015f\u0259r.<br>Dilimd\u0259 bir i\u015firin k\u0259lm\u0259s\u0259n m\u0259nim,<br>Q\u0259mz\u0259nl\u0259 ba\u011fr\u0131m\u0131 d\u0259lm\u0259 s\u0259n m\u0259nim.<br>\u018fliy\u0259m, \u00fcz\u00fcm\u0259 g\u00fclm\u0259s\u0259n m\u0259nim,<br>Qara sa\u00e7lar\u0131ma, g\u00f6z\u0259l, d\u0259n d\u00fc\u015f\u0259r.<br>Bir r\u00fcbaisind\u0259 nakam \u015fair h\u0259min m\u00f6vzunu g\u00f6r\u00fcn nec\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131b. N\u0259 g\u00f6z inciyir, n\u0259 \u0259l \u0259l \u00e7\u0259kir, n\u0259 g\u00f6z \u0259l \u00e7\u0259kir:<br>Hicran sal\u0131b sa\u00e7lar\u0131ma, g\u00f6\u011fz\u0259l, d\u0259n,<br>Doyamm\u0131ram s\u0259nin kimi g\u00f6z\u0259ld\u0259n.<br>Qap\u0131na g\u0259lm\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131m var,-<br>Dil\u0259n\u00e7in\u0259m, g\u00f6t\u00fcrm\u0259r\u0259m g\u00f6z \u0259ld\u0259n\u2026<br>Maraql\u0131d\u0131r ki, \u015fair \u0259d\u0259biyyat n\u0259z\u0259riyy\u0259sin\u0259 el\u0259 b\u0259l\u0259d idi ki, o, b\u0259z\u0259n \u015feirin m\u00fcxt\u0259lif, h\u0259tta, az-az i\u015fl\u0259dil\u0259n n\u00f6vl\u0259rin\u0259 bel\u0259 m\u00fcraci\u0259t edirdi. El\u0259 \u201c\u015fapalaq qo\u015fma\u201ds\u0131 da bu q\u0259bild\u0259n olan n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259ndir:<br>A \u015f\u00f6hr\u0259t s\u0259rxo\u015fu, m\u0259ns\u0259b a\u015fpaz\u0131,<br>Yen\u0259 qaz g\u00f6t\u00fcr\u00fcb havalanm\u0131san.<br>Arxanda dayan\u0131b day\u0131n da\u011f kimi,<br>\u018fminin a\u011fz\u0131yla divalanm\u0131san.<br>\u00c7al\u0131\u015f ona-buna badalaq atma,<br>\u00dcz-g\u00f6z\u00fcn\u0259 d\u0259y\u0259r \u015fapalaq, atma.<br>Bars\u0131z s\u00f6y\u00fcd kimi qol-budaq atma,<br>Bir d\u0259 g\u00f6r\u0259rs\u0259n ki, ovxalanm\u0131san.<br>G\u0259ls\u0259n d\u0259 h\u0259rd\u0259nbir m\u0259nn\u0259n g\u00f6z-g\u00f6z\u0259,<br>Dostuq, n\u00f6qsan\u0131n\u0131 vurmaram \u00fcz\u0259.<br>Yuxuda g\u00f6rd\u00fcm ki, d\u0259ymirs\u0259n g\u00f6z\u0259,<br>B\u0259lk\u0259 v\u0259zif\u0259d\u0259n qovalanm\u0131san?!.<br>\u018flinin i\u015f\u0131\u011f\u0131na bir p\u0259rvan\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc oda vurdu<br>Bu yerd\u0259 bir daha q\u0259l\u0259m dostum Nadir M\u0259mm\u0259dliy\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirib, onun kitaba yazd\u0131\u011f\u0131 \u00f6n s\u00f6z yerind\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cOzan\u0131m heeeeyy!\u201d m\u0259qal\u0259nisin\u0259 qay\u0131d\u0131ram. Dostum yaz\u0131r: \u201c\u2026\u018flinin z\u0259kas\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc S\u0259dnik Pa\u015fayev, B\u0259xtiiyar Vahabzad\u0259, Sabir R\u00fcst\u0259mxanl\u0131, A\u011falar Mirz\u0259, Vidadi Babanl\u0131, m\u0259rhum xalq artisti, qocaman mu\u011fam usdad\u0131 Yaqub M\u0259mm\u0259dov kimi g\u00f6rk\u0259mli s\u0259n\u0259tkarlar, alim v\u0259 \u015fairl\u0259r, f\u00fczuli\u015f\u00fcnaslar g\u00f6rm\u00fc\u015f, heyr\u0259tl\u0259nmi\u015f, bu bar\u0259d\u0259 yaz\u0131lar yazm\u0131\u015f, verili\u015fl\u0259r haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131lar. Xalq aras\u0131nda \u201cZarl\u0131 \u018flif \u201c, yaxud f\u00fczuli\u015f\u00fcnas \u018flif Abbasov el m\u0259clisl\u0259rind\u0259 Seyid \u018fli il\u0259 F\u00fczuli haqq\u0131nda m\u00fckalim\u0259y\u0259 giri\u015f\u0259nd\u0259 ham\u0131 heyr\u0259td\u0259n \u00e7a\u015f\u0131rd\u0131. \u018finin i\u015f\u0131\u011f\u0131na bir p\u0259rvan\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc oda vurdu \u2013 G\u00f6yg\u00f6ll\u00fc Mehriban. \u018flini sevgi da\u011flar\u0131na s\u0259sl\u0259y\u0259n bu xan\u0131m sonradan \u018flinin \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131 oldu &#8211; 1984-c\u00fc ild\u0259 evl\u0259ndil\u0259r. \u018ffsus ki, \u00f6vladlar\u0131 olmad\u0131. Bu nisgil onun \u201cM\u0259n\u0259 yalan dan\u0131\u015f \u015feirid\u0259 ayd\u0131nca sezilir\u201d.<br>\u018fli ata-anaya q\u0131r\u0131lmaz tell\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 ovlad idi. El\u0259 bu sevgi d\u0259 onun \u00f6mr\u00fcn\u0259 yar\u0131m\u00e7\u0131q (bunu yaradan\u0131m\u0131z bilir-M.N.) n\u00f6qt\u0259 qoydu. Atas\u0131 Xudaverdinin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 d\u00f6zm\u0259y\u0259n \u018fli yem\u0259kd\u0259n q\u0259ti imtina edib v\u0259 tezlikl\u0259 onunla bir torpaqda yataca\u011f\u0131na and i\u00e7ir (\u00f6vlad m\u0259h\u0259bb\u0259ti-M.N.). Bu da bir qara ha\u015fiy\u0259li tarix: 1988-ci il iyun ay\u0131n\u0131n 17-si. 26 ya\u015fl\u0131 \u018flinin \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son dayanaca\u011f\u0131.<br>D\u00fcnya i\u015f\u0131\u011f\u0131ndan m\u0259hrum olan<br>Seyid \u018flinin b\u0259kir\u0259t g\u00f6z\u00fc nurlu idi<br>\u018flinin sin\u0259 d\u0259ft\u0259rin\u0259 \u00fcz tuturam. Sin\u0259m al\u0131\u015f\u0131r. T\u0259rt\u0259ri ist\u0259yir\u0259m. Bird\u0259n g\u00f6zl\u0259rimd\u0259 kitab\u0131n \u00f6n s\u00f6z\u00fcnd\u0259 Nadir m\u00fc\u0259llimin yazd\u0131qlar\u0131 a\u015f\u0131b-da\u015f\u0131r: \u201c\u20262006-c\u0131 ilin noyabr ay\u0131n\u0131n 18-d\u0259n 19-a ke\u00e7\u0259n gec\u0259. T\u0259rt\u0259r-B\u0259rd\u0259 aras\u0131 T\u0259rt\u0259r \u00e7ay\u0131n\u0131n sahilind\u0259y\u0259m. Qar\u015f\u0131mda \u00e7iy k\u0259rpicd\u0259n tikilmi\u015f iki daxma var. Onlardan birind\u0259 ac\u0131lar \u015f\u0259kmi\u015f Tavat n\u0259n\u0259 (Seyid \u018flinin anas\u0131-M.N.), Z\u00fcmr\u00fcd, T\u00fck\u0259zban, bir d\u0259 tabutunu \u00e7iynind\u0259 g\u0259zdir\u0259n Yusif qarda\u015f\u0131m ya\u015fay\u0131r. O birisi o\u011ful-u\u015faq sahibi X\u0131d\u0131ra m\u0259xsusdur. Ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 itir\u0259n, 13 illik (indi is\u0259 25 ildir ki, k\u0259lb\u0259c\u0259rsizik-M.N.) q\u00fcrb\u0259t \u0259zab\u0131 v\u0259 ac\u0131nacaql\u0131 bir yoxsullu\u011fa d\u00fc\u00e7ar olmu\u015f bu ail\u0259d\u0259ki q\u00fcrurlu v\u0259 dik bax\u0131\u015flar\u0131 g\u00f6rd\u00fckc\u0259 \u00fcr\u0259yim\u0259 axan g\u00f6z ya\u015flar\u0131m\u0131n i\u00e7ind\u0259n bir f\u0259r\u0259h hayq\u0131r\u0131b h\u0259r d\u0259f\u0259. Birc\u0259 S\u00fcdab\u0259 \u00e7at\u0131\u015fm\u0131r. Ail\u0259 qurub. Divardan Xudaverdi \u0259mi il\u0259 Seyid \u018flinin \u015f\u0259kill\u0259ri m\u0259n\u0259 bax\u0131r. D\u0259yi\u015f\u0259n yaln\u0131z m\u0259kan v\u0259 zamand\u0131r\u2026 Bu g\u00fcn bura dostumun yaz\u0131lar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131rmaq, \u00e7apa haz\u0131rlamaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 g\u0259lmi\u015f\u0259m. Bunu Tavat n\u0259n\u0259d\u0259n gizl\u0259tm\u0259yi xahi\u015f etdim. X\u0259st\u0259, qoca anan\u0131n d\u0259rdini t\u0259z\u0259l\u0259m\u0259dim. Hans\u0131 kitab anaya o\u011flundan \u0259ziz olas\u0131d\u0131r ki\u201d?!.<br>\u2026Aradan il yar\u0131m \u00f6td\u00fckd\u0259n sonra bu daxmadan bir tabut \u00e7\u0131xd\u0131. Quruca n\u0259f\u0259s idi deyirl\u0259r. B\u00fct\u00f6v can\u0131, B\u0259hm\u0259n V\u0259t\u0259no\u011flu demi\u015f, K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131 Tavat n\u0259n\u0259nin. \u018flisi il\u0259 Xudaverdisinin \u00fcz qoydu\u011fu qara torpa\u011fa apara bilm\u0259dil\u0259r. T\u0259s\u0259llil\u0259r o oldu ki, T\u0259rt\u0259rin sahilind\u0259 ona q\u0259rib q\u0259bir qaz\u0131ld\u0131. Q\u0259ribl\u0259rin q\u0259birl\u0259ri d\u0259 niskilli g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ey, uzaqdan adam\u0131n\u00fc \u00fcr\u0259yini \u00fcz\u00fcr.<br>Tavat n\u0259n\u0259 \u018flinin n\u0259 balas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc, ox\u015fad\u0131, oynatd\u0131, n\u0259 d\u0259 ilk v\u0259 son kitab\u0131n\u0131 v\u0259r\u0259ql\u0259yib g\u00f6zl\u0259rin\u0259 s\u00fcrtd\u00fc\u2026<br>Amma \u018fli ya\u015fay\u0131r, Tavat n\u0259n\u0259nin ruhu \u015fad olsun ki, bel\u0259 o\u011ful verdi cahana &#8211; d\u00fcnya i\u015f\u0131\u011f\u0131ndan m\u0259hrum olan Seyid \u018flinin b\u0259kir\u0259t g\u00f6z\u00fc nurlu idi. F\u0259hmi il\u0259 akademikl\u0259ri heyr\u0259td\u0259 qoyan s\u00f6z-s\u00f6hb\u0259ti qald\u0131, bir d\u0259 dill\u0259r \u0259zb\u0259ri olan \u015feirl\u0259ri il\u0259 yadda\u015flara yaz\u0131ld\u0131.<br>\u015eeir varl\u0131\u011f\u0131md\u0131r, \u015feir can\u0131md\u0131r,<br>Ayna bulaq olub axar \u00fcr\u0259kd\u0259.<br>\u015eeir sevincimdir, h\u0259y\u0259can\u0131md\u0131r,<br>Odlu \u015fim\u015f\u0259k olub \u00e7axar \u00fcr\u0259kd\u0259\u2026<br>M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u018fR\u0130MANO\u011eLU<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>E\u015fql\u0259 nax\u0131\u015flanan \u00f6m\u00fcr kitab\u0131\u2026Seyyid \u018fli:\u201cEl\u0259 bilm\u0259yin ki, u\u015faql\u0131\u011f\u0131mdan qaranl\u0131q g\u0259tirib g\u00f6z\u00fcm\u0259 h\u0259sr\u0259t\u201d\u201cYeddinci qit\u0259\u201d\u2026\u00c7ox kitablar oxuyuruq: h\u0259r\u0259sinin m\u00fc\u0259llifi d\u0259 ayr\u0131, m\u00f6vzusu da, oxucusu da\u2026\u00d6m\u00fcr kitablar\u0131 da el\u0259dir: lakin yazan\u0131 birdir &#8211; bizi yaradan Tanr\u0131m\u0131z. Tanr\u0131 yazana pozu yoxdur. Bunu da zaman-zaman m\u00fcdrikl\u0259rimiz s\u00f6yl\u0259yib.Bir \u201ckitab\u201d oxumu\u015fdum. \u00d6m\u00fcr kitab\u0131 idi, m\u00fc\u0259llifi ulu yaradan. Bu \u201c\u0259s\u0259r\u201d \u00e7ox m\u00fcdrikl\u0259ri heyran [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-44006","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44006","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=44006"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44006\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44011,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44006\/revisions\/44011"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=44006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=44006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=44006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}