{"id":44651,"date":"2023-02-18T09:00:00","date_gmt":"2023-02-18T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=44651"},"modified":"2023-02-18T11:49:18","modified_gmt":"2023-02-18T07:49:18","slug":"m%c9%99h%c9%99mm%c9%99d-n%c9%99rimanoglu-s%c9%99r%c9%99fin-sanin-ucaliginda-dayanan-varliq","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=44651","title":{"rendered":"M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u018fR\u0130MANO\u011eLU.&#8221;\u015e\u0259r\u0259fin, \u015fan\u0131n ucal\u0131\u011f\u0131nda dayanan varl\u0131q!&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Gull\u0259r-M\u0259mm\u0259dqizi.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Gull\u0259r-M\u0259mm\u0259dqizi.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-44656\" width=\"703\" height=\"1090\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Gull\u0259r-M\u0259mm\u0259dqizi.jpg 600w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Gull\u0259r-M\u0259mm\u0259dqizi-194x300.jpg 194w\" sizes=\"auto, (max-width: 703px) 100vw, 703px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>&#8230;M\u00fcq\u0259dd\u0259s varl\u0131qlardan biri &#8211; z\u0259rif, inc\u0259 m\u0259xluq epitetl\u0259ri il\u0259 obrazla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f qad\u0131n tarix boyu ulu Yaradan\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n say\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Ana v\u0259 V\u0259t\u0259n!<\/p>\n\n\n\n<p>Bu iki m\u00fcq\u0259dd\u0259s varl\u0131q bir-biri il\u0259 sanki \u0259kiz yaran\u0131b. Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz buyurub ki, c\u0259nn\u0259t analar\u0131n ayaqlar\u0131 alt\u0131ndad\u0131r! Ana s\u00f6z\u00fcn\u00fcn V\u0259t\u0259nl\u0259 qo\u015fala\u015fmas\u0131 h\u0259r iki ifad\u0259ni bir az da q\u00fcvv\u0259tl\u0259ndirib, insanlara sevdirir. \u00c7\u00fcnki bu zaman Ana V\u0259t\u0259n obraz\u0131 yaran\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ana ail\u0259y\u0259 istilik, xeyir-b\u0259r\u0259k\u0259t g\u0259tirir. Ana qarda\u015fa bac\u0131, h\u0259yat yolda\u015f\u0131na h\u0259yan, simsar, sirda\u015fd\u0131r. Ana yurdda\u015fd\u0131r &#8211; yurd da\u015f\u0131d\u0131r. P\u0259rvazland\u0131rd\u0131\u011f\u0131, qanadland\u0131r\u0131b yuvadan u\u00e7urdu\u011fu balalar\u0131n\u0131n yolunu yurdda, ocaqda daim intizar dolu bax\u0131\u015flarla g\u00f6zl\u0259y\u0259ndir. Ana ki\u015finin \u00e7iyinda\u015f\u0131, m\u0259sl\u0259kda\u015f\u0131, \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn dostu, h\u0259yat yolda\u015f\u0131d\u0131r. Ana varl\u0131qlar i\u00e7\u0259risind\u0259 h\u0259r k\u0259sd\u0259n ba\u015fdad\u0131r: ba\u015f tac\u0131d\u0131r. Ana h\u0259m d\u0259 el-obada a\u011fbir\u00e7\u0259k &#8211; yolg\u00f6st\u0259r\u0259ndir&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qad\u0131nlar h\u0259yat\u0131n m\u0259nas\u0131, b\u0259z\u0259yi v\u0259 \u0259b\u0259di g\u00f6z\u0259lliyidir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>8 Mart tarixi qad\u0131n v\u0259 g\u00f6z\u0259llik bayram\u0131 kimi qeyd olunur. Lakin tarix\u0259 diqq\u0259tl\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, g\u00f6r\u0259rik ki, bu bayram he\u00e7 d\u0259 romantik hadis\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranmay\u0131b. Bu bayram\u0131n qeyd olunmas\u0131n\u0131n h\u0259m d\u0259 q\u0259dim tarixi var.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rind\u0259n Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131 daha m\u00fcq\u0259dd\u0259s bir obraza \u00e7evrildil\u0259r, s\u0259hn\u0259d\u0259 deyil, h\u0259yatda. Qaraba\u011f\u0131n qanl\u0131-qadal\u0131 ill\u0259rind\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259dil\u0259n, Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n silin\u0259n bir yurda, yadda\u015flarda da\u015fla\u015fan Xocal\u0131ya d\u00f6n\u00fcb isti quca\u011f\u0131nda, qunda\u011f\u0131nda k\u00f6rp\u0259si bo\u011fulan, yurdu da\u011f\u0131d\u0131lan, f\u0259ryadlar\u0131 qulaqlardan getm\u0259y\u0259n, diri-diri tonqallara qalanan, balalar\u0131na \u0259li yetm\u0259y\u0259n bir a\u011fbir\u00e7\u0259k obraz\u0131n\u0131 xat\u0131rlatd\u0131 analar! Dem\u0259k olmur ki, \u0259sirlikd\u0259, girovluqda ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 q\u0131z-g\u0259linl\u0259rimiz erm\u0259ni vandallar\u0131n\u0131n, da\u015fnaklar\u0131n amans\u0131z t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u0259 m\u0259ruz qald\u0131lar. Namusunu erm\u0259ni quldurlar\u0131ndan qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn qayalar\u0131n ba\u015f\u0131ndan \u00f6zl\u0259rini T\u0259rt\u0259r \u00e7ay\u0131na atan ana-bac\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 unutmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc?!<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin yar\u0131dan \u00e7oxunu t\u0259\u015fkil ed\u0259n qad\u0131nlar, analar &#8211; bu z\u0259rif m\u0259xluqlar h\u0259yat\u0131n m\u0259nas\u0131, b\u0259z\u0259yi v\u0259 \u0259b\u0259di g\u00f6z\u0259lliyidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Analar eyni olurlar&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>8 Mart &#8211; Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u00f6yl\u0259diyi fikirl\u0259r b\u00fct\u00fcn zamanlarda aktuald\u0131r: \u201cBu bayram, do\u011frudan da, bizim b\u00fct\u00fcn bayramlar i\u00e7\u0259risind\u0259 \u0259n g\u00f6z\u0259l bayramd\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu, qad\u0131nlara h\u0259sr olunubdur. \u0130nsan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 qad\u0131n\u0131n rolu, \u0259h\u0259miyy\u0259ti m\u0259lumdur. Q\u0131saca onu dem\u0259k olar ki, qad\u0131ns\u0131z h\u0259yat yoxdur. Qad\u0131nlar c\u0259miyy\u0259td\u0259, h\u0259yatda g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri b\u00fct\u00fcn ba\u015fqa xidm\u0259tl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, ona g\u00f6r\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t\u0259 layiqdirl\u0259r ki, onlar anad\u0131rlar&#8230;\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Qad\u0131nlar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsusluqlar\u0131 odur ki, onlar xarakter bax\u0131m\u0131ndan bir-birin\u0259 b\u0259nz\u0259m\u0259zl\u0259r: z\u0259if olduqlar\u0131 q\u0259d\u0259r d\u0259 g\u00fccl\u00fcl\u00fckl\u0259ri il\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kirl\u0259r.&nbsp;Onlar\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n yegan\u0259 bir ad var &#8211; ANA! Qad\u0131nlar f\u0259rqli, analar is\u0259 eyni olurlar. Onlar ist\u0259kl\u0259ri, arzular\u0131, sevinc v\u0259 k\u0259d\u0259rl\u0259ri il\u0259 bir-biril\u0259rin\u0259 b\u0259nz\u0259yirl\u0259r. B\u00fct\u00fcn analar \u00f6vlad yolunda h\u0259r c\u00fcr c\u0259faya haz\u0131r olurlar &#8211; g\u00f6zl\u0259rinin nurunu, sa\u00e7lar\u0131n\u0131n qaras\u0131n\u0131, gec\u0259l\u0259rin bal yuxular\u0131n\u0131 balalar\u0131ndan \u0259sirg\u0259mirl\u0259r. Be\u015fik ba\u015f\u0131ndan ayr\u0131lmayan ana balas\u0131n\u0131n na\u011f\u0131ll\u0131-no\u011fullu d\u00fcnyas\u0131n\u0131 qurur, onu \u0259zizl\u0259yir&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cQ\u0259ribl\u0259r a\u011f\u0131s\u0131 oxuyan durna\u201dn\u0131n vida n\u0259\u011fm\u0259si<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu fikirl\u0259r ill\u0259rl\u0259 do\u011fma yurduna h\u0259sr\u0259t qalan bir anan\u0131n son p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131lar\u0131d\u0131r. 2005-ci ild\u0259, \u201cbahar\u0131n g\u00fcl\u015f\u0259n \u00e7a\u011f\u0131nda\u201d b\u00fclb\u00fcll\u0259r c\u0259h-c\u0259h vurub \u00f6t\u0259nd\u0259 ba\u011fda biri d\u0259 ahu-zar i\u00e7ind\u0259ydi, ad\u0131 G\u00fcll\u0259r, g\u00fcll\u0259rin \u0259n g\u00f6z\u0259li-g\u00f6y\u00e7\u0259yi. Sin\u0259sind\u0259 s\u00f6z c\u00fcc\u0259rd\u0259n, simas\u0131ndan nur, q\u0259l\u0259mind\u0259n v\u0259 q\u0259lbind\u0259n lirik duy\u011fulardan daha \u00e7ox h\u0259sr\u0259t, hicran, nisgil, intizar, q\u0259m-m\u00f6hn\u0259t s\u00fcz\u00fcl\u0259n bir anan\u0131 deyir\u0259m. Yuxusuz gec\u0259l\u0259rinin \u0259s\u0259ri olan xal\u0131-xal\u00e7alarda barmaqlar\u0131n\u0131n izi, dild\u0259-a\u011f\u0131zda \u015firin s\u00f6z\u00fc qalan G\u00fcll\u0259r M\u0259mm\u0259dq\u0131z\u0131n\u0131n ilk kitab\u0131n\u0131n ad\u0131ndan da g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc ki, q\u0259lbinin g\u00f6yl\u0259rini qara bulud al\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 g\u00f6zl\u0259rind\u0259n a\u011f ya\u011f\u0131\u015f sell\u0259n\u0259rdi \u201cQ\u0259ribl\u0259r a\u011f\u0131s\u0131 oxuyan durna\u201dn\u0131n &#8211; G\u00fcll\u0259r anan\u0131n! K\u0259lb\u0259c\u0259rsizly\u0259 d\u00f6z\u0259 bilm\u0259di: \u201cOrda a\u00e7\u0131b, burda solan bir g\u00fcl\u0259m\u201d dedi oxucular\u0131na, radio dinl\u0259yicil\u0259rin\u0259&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>17 il G\u00f6y\u00e7\u0259, Qaraba\u011f&#8230; K\u0259lb\u0259c\u0259r h\u0259sr\u0259tini b\u00f6y\u00fctd\u00fc d\u0259rdli sin\u0259sind\u0259. Misralar\u0131ndan boyland\u0131 yurd a\u011fr\u0131lar\u0131. 28 ild\u0259n sonra \u201cd\u0259mir yumruq\u201d d\u00fc\u015fm\u0259n ba\u015f\u0131na en\u0259nd\u0259, Qaraba\u011f\u0131 &#8211; \u015eu\u015fas\u0131, K\u0259lb\u0259c\u0259ri&#8230; azad edil\u0259nd\u0259 anam\u0131n da ruhu o g\u00fcn sevindi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cQaytar ana borcunu\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Analar balalar\u0131na \u00f6m\u00fcr q\u0131y\u0131r, qu\u015f kimi qol-qanad verib p\u0259rvazland\u0131r\u0131rlar. Yuvas\u0131ndan qanad a\u00e7an balalar, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, he\u00e7 d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s varl\u0131qlar\u0131n \u201ckirpikl\u0259ri il\u0259 od g\u00f6t\u00fcrm\u0259l\u0259rini\u201d d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259 bilmirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259dii \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 obrazla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bel\u0259 n\u00fcmun\u0259l\u0259r az deyil. S.R\u00fcst\u0259min \u201cAna v\u0259 po\u00e7talyon\u201d \u015feirinin q\u0259hr\u0259man obraz\u0131 olan anan\u0131n o\u011ful yolu g\u00f6zl\u0259m\u0259kd\u0259n g\u00f6zl\u0259ri tor g\u0259tirm\u0259dimi?<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fli K\u0259rimin \u201cQaytar ana borcunu\u201d \u015feirind\u0259 anan\u0131n g\u00fcc\u00fc \u00fcr\u0259yind\u0259 onu q\u0131nama\u011fa da yetmir. Birc\u0259 balas\u0131na yalvar\u0131r ki, \u201cg\u00fcman\u0131m\u0131 yan\u0131ltma&#8230;\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Analar m\u00fcq\u0259dd\u0259sdirl\u0259r, h\u0259m d\u0259 V\u0259t\u0259n\u0259 \u015f\u0259hid o\u011ful verdikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8230;Ana c\u0259miyy\u0259td\u0259 d\u0259 \u00f6z vacibliyini t\u0259sdiql\u0259y\u0259n, adilikd\u0259n ali k\u00fcrs\u00fcl\u0259r\u0259d\u0259k ucalan bir v\u0259t\u0259nda\u015f, h\u0259m d\u0259 yarad\u0131c\u0131d\u0131r: xalq s\u0259n\u0259tini ya\u015fadan xal\u00e7a\u00e7\u0131d\u0131r, tikm\u0259\u00e7idir, \u0259yricidir, toxucudur&#8230; Ana m\u00fc\u0259llimdir, h\u0259kimdir, t\u0259yyar\u0259\u00e7idir, m\u00fch\u0259ndisdir, n\u0259hay\u0259t, \u015fairdir, b\u0259st\u0259kard\u0131r, r\u0259ssamd\u0131r, s\u0259hn\u0259 xadimidir&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Analar m\u00fcq\u0259dd\u0259sdirl\u0259r, h\u0259m d\u0259 V\u0259t\u0259n\u0259 \u015f\u0259hid o\u011ful verdikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn! Analar z\u00fclm\u0259 tabedir, d\u00fc\u015fm\u0259n tapda\u011f\u0131nda qalan, tar-mar edil\u0259n yurdu da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259! Analar d\u00f6z\u00fcml\u00fcd\u00fcrl\u0259r, a\u011f\u0131r d\u0259rd-s\u0259r\u0259, a\u011fr\u0131-ac\u0131lara sin\u0259 g\u0259rdikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn! Qaraba\u011f d\u0259rdi sin\u0259l\u0259rind\u0259 qaynayan analar s\u0259birlidirl\u0259r, atalardan f\u0259rqli olaraq! Sin\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n bala da\u011f\u0131n\u0131 sevib \u0259zizl\u0259dikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 analar \u0259b\u0259dilik qazan\u0131blar!<\/p>\n\n\n\n<p>Kim deyil ki, analar?! S\u0259n\u0259t d\u00fcnyas\u0131n\u0131n sevil\u0259nl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda, \u00f6n\u00fcnd\u0259 ged\u0259nl\u0259rdirl\u0259r! O, adidir! O, alimdir, o, diplomatd\u0131r! O, Koro\u011fluya Nigar, Qa\u00e7aq N\u0259biy\u0259 H\u0259c\u0259rdir, bu g\u00fcn is\u0259 \u015f\u0259hidl\u0259rimizin, qazi v\u0259 Milli Q\u0259hr\u0259manlar\u0131m\u0131z\u0131n anas\u0131d\u0131rlar!..<\/p>\n\n\n\n<p>Analar \u00f6lm\u0259zdirl\u0259r, \u0259b\u0259didirl\u0259r &#8211; \u015f\u0259hidlik zirv\u0259sini qazanan o\u011fullar\u0131 kimi!<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u018fR\u0130MANO\u011eLU,<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8230;M\u00fcq\u0259dd\u0259s varl\u0131qlardan biri &#8211; z\u0259rif, inc\u0259 m\u0259xluq epitetl\u0259ri il\u0259 obrazla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f qad\u0131n tarix boyu ulu Yaradan\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n say\u0131l\u0131b. Ana v\u0259 V\u0259t\u0259n! Bu iki m\u00fcq\u0259dd\u0259s varl\u0131q bir-biri il\u0259 sanki \u0259kiz yaran\u0131b. Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz buyurub ki, c\u0259nn\u0259t analar\u0131n ayaqlar\u0131 alt\u0131ndad\u0131r! Ana s\u00f6z\u00fcn\u00fcn V\u0259t\u0259nl\u0259 qo\u015fala\u015fmas\u0131 h\u0259r iki ifad\u0259ni bir az da q\u00fcvv\u0259tl\u0259ndirib, insanlara sevdirir. \u00c7\u00fcnki bu zaman Ana [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-44651","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44651","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=44651"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44651\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44657,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44651\/revisions\/44657"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=44651"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=44651"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=44651"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}