{"id":44814,"date":"2023-02-24T16:00:00","date_gmt":"2023-02-24T12:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=44814"},"modified":"2023-02-24T17:39:28","modified_gmt":"2023-02-24T13:39:28","slug":"az%c9%99rbaycan-usaq-%c9%99d%c9%99biyyatinin-banisi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=44814","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n banisi"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Abdulla-Saiq.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Abdulla-Saiq.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-44816\" width=\"710\" height=\"522\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Abdulla-Saiq.jpg 909w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Abdulla-Saiq-300x221.jpg 300w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Abdulla-Saiq-768x565.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 710px) 100vw, 710px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bu g\u00fcn Abdulla \u015eaiqin do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>O, romantik \u015fair idi. Mollan\u0259sr\u0259ddin\u00e7il\u0259r\u0259 yax\u0131n olan \u015fair, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n banil\u0259rind\u0259ndir.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 anadan olmas\u0131n\u0131n 142-ci ili tamam olan Abdulla \u015eaiq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa t\u0259rc\u00fcm\u0259 v\u0259 q\u0259z\u0259ll\u0259 ba\u015flasa da, ilk m\u0259tbu \u0259s\u0259ri \u201cLaylay\u201d adl\u0131 u\u015faq \u015feiri olub. O, 1906-c\u0131 ild\u0259n ba\u015flayaraq silsil\u0259 \u015feirl\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan milli u\u015faq poeziyas\u0131n\u0131n incil\u0259rini yarad\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Abdulla \u015eaiqin u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cXoruz\u201d, \u201cB\u0259n\u00f6v\u015f\u0259\u201d, \u201cKe\u00e7i\u201d, \u201cQuzu\u201d, \u201cQ\u0131z\u0131l g\u00fcl\u201d, \u201cQ\u0259r\u0259nfil\u201d v\u0259 dig\u0259r \u015feirl\u0259ri, \u201cT\u00fclk\u00fc h\u0259cc\u0259 gedir\u201d, \u201cT\u0131q-t\u0131q xan\u0131m\u201d kimi pyesl\u0259ri u\u015faqlar t\u0259r\u0259find\u0259n indi d\u0259 maraqla qar\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Abdulla \u015eaiq 1881-ci il fevral\u0131n 24-d\u0259 Tiflisd\u0259 ruhani ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn 34 ilini Az\u0259rbaycan t\u0259hsilinin inki\u015faf\u0131na h\u0259sr ed\u0259n Abdulla \u015eaiq maarif v\u0259 m\u0259kt\u0259b i\u015fl\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015f, qad\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn jurnal \u00e7\u0131xarmaq, u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u011f\u00e7a a\u00e7maq, kitabxana yaratmaq, kas\u0131b u\u015faqlar\u0131 pulsuz oxutmaq yollar\u0131n\u0131 aray\u0131b tapm\u0131\u015fd\u0131r. Eyni zamanda o, \u201c\u018flifba\u201d kitab\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015f, m\u00fcxt\u0259lif d\u0259rslikl\u0259r v\u0259 d\u0259rs proqramlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cLaylay\u201d adl\u0131 u\u015faq \u015feiri il\u0259 imzas\u0131 m\u0259tbuat s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259 ba\u015flayan Abdulla \u015eaiqin u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn yazd\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131ra \u015feirl\u0259r d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn tan\u0131nm\u0131\u015f \u201cD\u0259bistan\u201d v\u0259 \u201cM\u0259kt\u0259b\u201d u\u015faq-g\u0259ncl\u0259r toplular\u0131nda i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb. A.\u015eaiq h\u0259m d\u0259 1910-cu ild\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cG\u00f6z\u0259l bahar\u201d pyesi il\u0259 milli u\u015faq teatr\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyub.<\/p>\n\n\n\n<p>O, 1919-cu ild\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin yaranmas\u0131ndan ilhamlanaraq \u201cT\u0259l\u0259b\u0259 v\u0259 h\u0259yat\u201d pyesini q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131b. O, xalq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n toplanmas\u0131nda v\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda, Az\u0259rbaycan klassikl\u0259rinin v\u0259 d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n nadir incil\u0259rinin oxuculara \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda da b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131b. Onun Nizami, F\u00fczuli, N\u0259simi, Vaqif, Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundzad\u0259, C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259, H\u00fcseyn Cavid, M\u0259h\u0259mm\u0259d Hadi kimi b\u00f6y\u00fck \u0259d\u0259bi simalar haqq\u0131ndak\u0131 fikirl\u0259ri bu g\u00fcn d\u0259 \u00f6z d\u0259y\u0259rini qoruyub saxlay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fqa mill\u0259tl\u0259rin ziyal\u0131lar\u0131 il\u0259 dostluq ed\u0259n Abdulla \u015eaiq \u015eekspirin \u201cMaqbet\u201d pyesini, Conatan Sviftin \u201cQulliverin s\u0259yah\u0259ti\u201d roman\u0131n\u0131, Pu\u015fkinin, Lermontovun, Kr\u0131lovun, Qorkinin, Nekrasovun \u0259s\u0259rl\u0259rini dilimiz\u0259 \u00e7evirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u201cT\u0131q-t\u0131q xan\u0131m\u201d, \u201cT\u00fclk\u00fc h\u0259cc\u0259 gedir\u201d, \u201cYax\u015f\u0131 arxa\u201d kimi m\u0259nzum na\u011f\u0131llar\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 u\u015faqlar t\u0259r\u0259find\u0259n sevil\u0259r\u0259k oxunur. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Kukla Teatr\u0131 Abdulla \u015eaiqin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan G\u0259nc Tama\u015fa\u00e7\u0131lar Teatr\u0131n\u0131n, U\u015faq v\u0259 G\u0259ncl\u0259r n\u0259\u015friyyat\u0131n\u0131n i\u015fi birba\u015fa \u015eaiqin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Uzun m\u00fcdd\u0259t bu teatrda \u00e7al\u0131\u015fan \u0259dib \u201cXasay\u201d, \u201cElo\u011flu\u201d, \u201cV\u0259t\u0259n\u201d, \u201cFitn\u0259\u201d, \u201cQaraca q\u0131z\u201d kimi \u00e7e\u015fidli pyesl\u0259r yaz\u0131b. \u201cFitn\u0259\u201d v\u0259 \u201cN\u00fc\u015fab\u0259\u201d \u0259s\u0259rl\u0259ri Nizami s\u00fcjetl\u0259ri \u0259sas\u0131nda yaranan maraql\u0131 s\u0259n\u0259t \u00f6rn\u0259kl\u0259ridir.<\/p>\n\n\n\n<p>Abdulla \u015eaiq 1959-cu ild\u0259 Bak\u0131da v\u0259fat edib, F\u0259xri xiyabanda d\u0259fn olunub. 1990\u2013c\u0131 ild\u0259n Bak\u0131da f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n Abdulla \u015eaiqin ev-muzeyi onun h\u0259yat v\u0259 b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fc boyu apard\u0131\u011f\u0131 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tini, onunla \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olan yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 ziyal\u0131lar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini i\u015f\u0131qland\u0131ran bir m\u0259d\u0259niyy\u0259t oca\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong><a href=\"https:\/\/edebiyyatqazeti.az\/\"><strong>M\u0259nb\u0259:\u00a0<\/strong><\/a><a href=\"https:\/\/culture.gov.az\/\">https:\/\/azertag.az<\/a><\/strong><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Abdulla \u015eaiqin do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr O, romantik \u015fair idi. Mollan\u0259sr\u0259ddin\u00e7il\u0259r\u0259 yax\u0131n olan \u015fair, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n banil\u0259rind\u0259ndir. AZ\u018fRTAC&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 anadan olmas\u0131n\u0131n 142-ci ili tamam olan Abdulla \u015eaiq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa t\u0259rc\u00fcm\u0259 v\u0259 q\u0259z\u0259ll\u0259 ba\u015flasa da, ilk m\u0259tbu \u0259s\u0259ri \u201cLaylay\u201d adl\u0131 u\u015faq \u015feiri olub. O, 1906-c\u0131 ild\u0259n ba\u015flayaraq silsil\u0259 \u015feirl\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-44814","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medeniyyat"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44814","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=44814"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44814\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44817,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44814\/revisions\/44817"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=44814"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=44814"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=44814"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}