{"id":45842,"date":"2023-04-27T12:00:00","date_gmt":"2023-04-27T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=45842"},"modified":"2023-04-27T17:40:08","modified_gmt":"2023-04-27T13:40:08","slug":"mir-c%c9%99lal-pasayevin-%c9%99d%c9%99biyyatda-romantizm-%c9%99s%c9%99rinin-yeni-n%c9%99sri-haqqinda","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=45842","title":{"rendered":"Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin \u201c\u018fd\u0259biyyatda romantizm\u201d \u0259s\u0259rinin yeni n\u0259\u015fri haqq\u0131nda"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2023\/1\/1200x630\/16825954615367210532_1200x630.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>XX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, istedadl\u0131 \u0259dib, \u018fm\u0259kdar elm xadimi, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas-alim, professor Mir C\u0259lal Pa\u015fayev \u00e7ox erk\u0259n ya\u015flar\u0131nda \u0259d\u0259bi t\u0259nqid\u0259 g\u0259lmi\u015f v\u0259 20 ya\u015f\u0131nda ilk sanball\u0131 \u0259d\u0259bi-t\u0259nqidi q\u0259l\u0259m t\u0259cr\u00fcb\u0259si olan \u201c\u018fd\u0259biyyatda romantizm\u201d \u0259s\u0259rini 1928-ci ild\u0259 yazaraq Da\u011f\u0131stan\u0131n Maxa\u00e7qala \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 n\u0259\u015fr olunan \u201cMaarif yolu\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc etdirib. 20 ya\u015f\u0131nda bir g\u0259ncin bu m\u00f6vzuda \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas aliml\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 elmi-t\u0259dqiqat \u0259s\u0259ri yazmas\u0131, onun g\u0259l\u0259c\u0259yin b\u00f6y\u00fck \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alimi olaca\u011f\u0131n\u0131n ilk parlaq i\u015fart\u0131lar\u0131 idi. Jurnal\u0131n \u00fc\u00e7 n\u00f6mr\u0259sind\u0259 d\u0259rc olunan bu material\u0131 oxuduqca, Dar\u00fclm\u00fc\u0259llimini yenic\u0259 bitirib uzaq k\u0259nd m\u0259kt\u0259bind\u0259 m\u00fc\u0259llimliy\u0259 ba\u015flayan g\u0259ncin biliyin\u0259, m\u00fctali\u0259 s\u0259viyy\u0259sin\u0259 v\u0259 \u0259d\u0259bi \u0259s\u0259rl\u0259rin t\u0259hlili bax\u0131m\u0131ndan g\u00f6rk\u0259mli \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas-aliml\u0259rl\u0259 bir s\u0131rada durma\u011fa layiq d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzin\u0259 v\u0259 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u0259 heyran qalmaya bilmirs\u0259n.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu fikirl\u0259r \u018fm\u0259kdar m\u0259d\u0259niyy\u0259t i\u015f\u00e7isi, professor K\u0259rim Tahirovun&nbsp;<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a t\u0259qdim etdiyi g\u00f6rk\u0259mli \u0259dib, \u018fm\u0259kdar elm xadimi, professor Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin ilk sanball\u0131 \u0259d\u0259bi-t\u0259nqidi q\u0259l\u0259m t\u0259cr\u00fcb\u0259si olan \u201c\u018fd\u0259biyyatda romantizm\u201d \u0259s\u0259rinin yeni n\u0259\u015fri haqq\u0131nda yaz\u0131s\u0131nda yer al\u0131b. Yaz\u0131n\u0131 t\u0259qdim edirik.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fs\u0259ri oxuduqca istifad\u0259 olunan t\u0259hlil metodlar\u0131, XVII-XX \u0259sr d\u00fcnya romantizm m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin, onun g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin v\u0259 onlar\u0131n d\u00fcnya romantizminin parlaq n\u00fcmun\u0259l\u0259ri hesab olunan \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n n\u00fcmun\u0259l\u0259r g\u0259tirm\u0259si Mir C\u0259lal m\u00fc\u0259llimin h\u0259l\u0259 erk\u0259n g\u0259nc ya\u015flar\u0131nda geni\u015f m\u00fctali\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 v\u0259 d\u0259rin t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u0259 malik olmas\u0131n\u0131 \u0259yani n\u00fcmayi\u015f etdirirdi. \u018fks halda yenic\u0259 Dar\u00fclm\u00fc\u0259llimini bitirib G\u0259d\u0259b\u0259y kimi ucqar da\u011f rayonunun uzaq k\u0259ndind\u0259 m\u00fc\u0259llimlik etm\u0259y\u0259 ba\u015flayan 20 ya\u015fl\u0131 g\u0259nc k\u0259nd m\u00fc\u0259lliminin bel\u0259 bir \u0259s\u0259r yazmas\u0131 qeyri-m\u00fcmk\u00fcn olard\u0131. B\u0259lk\u0259 d\u0259 bu g\u00fcn s\u00fcr\u0259tli internetin, z\u0259ngin kitabxanalar\u0131n m\u00f6vcud oldu\u011fu bir vaxtda magistraturan\u0131 v\u0259 aspiranturan\u0131 bitirib k\u0259nd\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 ged\u0259n g\u0259nc m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas-aliml\u0259r bel\u0259 bir \u0259s\u0259ri yazma\u011fa c\u00fcr\u0259t etm\u0259zdil\u0259r, \u00e7\u00fcnki bu add\u0131m h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l b\u00f6y\u00fck c\u0259sar\u0259t t\u0259l\u0259b edirdi!<\/p>\n\n\n\n<p>Dem\u0259li 1928-ci ild\u0259 d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli klassikl\u0259rinin \u0259s\u0259rl\u0259rini elmi t\u0259hlil\u0259 c\u0259lb ed\u0259r\u0259k d\u00fcnya romantizm m\u0259kt\u0259bl\u0259ri haqq\u0131nda geni\u015f v\u0259 \u0259hat\u0259li, elmi m\u0259ntiq\u0259 v\u0259 t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n sanball\u0131 \u0259s\u0259r yazmas\u0131 h\u0259qiq\u0259t\u0259n 20 ya\u015fl\u0131 k\u0259nd m\u00fc\u0259lliminin g\u0259l\u0259c\u0259yin g\u00f6rk\u0259mli \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alimi olaca\u011f\u0131ndan x\u0259b\u0259r verirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u018fd\u0259biyyatda romantizm\u201d elmi ara\u015fd\u0131rmas\u0131nda d\u00fcnya romantizm c\u0259r\u0259yan\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131 qanadlar\u0131 olan alman romantizmi, frans\u0131z romantizmi, t\u00fcrk romantizmi, rus romantizmi v\u0259 dig\u0259r romantizm m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin geni\u015f xarakteristikas\u0131n\u0131 ver\u0259n m\u00fc\u0259llif, bu \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259bl\u0259rin g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin xarakterik \u0259s\u0259rl\u0259rini geni\u015f t\u0259hlil\u0259 c\u0259lb ed\u0259r\u0259k onlar\u0131n m\u00fcqayis\u0259li t\u0259hlili n\u0259tic\u0259sind\u0259 n\u0259inki d\u00f6vr\u00fc v\u0259 zaman\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox m\u00fck\u0259mm\u0259l elmi n\u0259tic\u0259l\u0259r \u00e7\u0131xar\u0131r, h\u0259tta sensasiya say\u0131la bil\u0259c\u0259k elmi fikirl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcrd\u00fc. \u018flb\u0259tt\u0259 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 g\u0259nc k\u0259nd m\u00fc\u0259llimi \u00fc\u00e7\u00fcn bu \u00e7ox c\u0259sar\u0259tli add\u0131m hesab oluna bil\u0259rdi!<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 bu g\u00fcn b\u0259lk\u0259 d\u0259 kiml\u0259rs\u0259 bizim bu fikirl\u0259rimiz\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn prizmas\u0131ndan yana\u015faraq rast g\u0259linm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olan bir hal kimi baxa bil\u0259rl\u0259r, ancaq d\u00f6vr, zaman v\u0259 m\u0259kan anlay\u0131\u015f\u0131 bax\u0131m\u0131ndan yana\u015fd\u0131qda bu \u0259s\u0259rin nadir istedad sahibi t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131na he\u00e7 bir \u015f\u00fcbh\u0259 yeri qalm\u0131r v\u0259 s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda heyr\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259 bilmirs\u0259n!<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, istedadl\u0131 \u0259dib v\u0259 g\u00f6rk\u0259mli \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alimin \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q sah\u0259sind\u0259 bu ilk sanball\u0131 q\u0259l\u0259m t\u0259cr\u00fcb\u0259si uzun m\u00fcdd\u0259t Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnaslar\u0131n\u0131n, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n diqq\u0259tind\u0259n k\u0259narda qalm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bi dem\u0259k olar ki, ham\u0131n\u0131n bu elmi t\u0259dqiqat \u0259s\u0259ri bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rsiz olmas\u0131ndan, bu material\u0131n t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atmaz olmas\u0131ndan ir\u0259li g\u0259lmi\u015fdir. Bel\u0259 ki, professor Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin bu \u0259s\u0259ri \u00f6t\u0259n \u0259srin 20-ci ill\u0259rind\u0259 Da\u011f\u0131stan\u0131n Maxa\u00e7qala \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u00e7ap olunan \u201cMaarif yolu\u201d jurnal\u0131n\u0131n 1928-ci ilin 10-11 v\u025912-ci n\u00f6mr\u0259l\u0259rind\u0259, 1929-cu ilin 1-2-ci n\u00f6mr\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259rc olunmu\u015fdur v\u0259 \u00e7ox t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, el\u0259 h\u0259min zamanlarda da hans\u0131sa m\u0259suliyy\u0259tsiz bir oxucunun \u0259li il\u0259 h\u0259min material c\u0131r\u0131laraq g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 bununla da \u201celmi d\u00f6vriyy\u0259d\u0259n\u201d \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMaarif yolu\u201d jurnal\u0131n\u0131n 1928-ci ilin 10-11 v\u0259 12-ci n\u00f6mr\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan kitabiyyat\u0131n\u0131n v\u0259 m\u0259tbuat\u0131n\u0131n yegan\u0259 etibarl\u0131 arxivi hesab olunan Milli Kitabxanan\u0131n arxiv fondunda cildl\u0259n\u0259r\u0259k m\u00fchafiz\u0259 olunan yegan\u0259 komplektini n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir\u0259rk\u0259n m\u0259lum olur ki, bu jurnal h\u0259min s\u0259hif\u0259l\u0259r olmadan cildl\u0259nmi\u015fdir v\u0259 v\u0259r\u0259ql\u0259r sonradan c\u0131r\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r. Bu fakt bir daha s\u00fcbut edir ki, ucqar da\u011f k\u0259ndind\u0259 ya\u015fayan 20 ya\u015fl\u0131 g\u0259nc k\u0259nd m\u00fc\u0259lliminin \u00e7ox c\u0259sar\u0259tli fikirl\u0259rinin yer ald\u0131\u011f\u0131 bu \u0259s\u0259r kiml\u0259ris\u0259 q\u0131c\u0131qland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r (ehtimal ki!) v\u0259 h\u0259min \u0259s\u0259r guya h\u0259r hans\u0131 bir m\u0259suliyy\u0259tsiz oxucu t\u0259r\u0259find\u0259n Milli Kitabxanan\u0131n arxiv fondunda m\u00fchafiz\u0259 olunan \u201cMaarif yolu\u201d jurnal\u0131n\u0131n arxiv n\u00f6mr\u0259l\u0259rind\u0259n c\u0131r\u0131laraq g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Ancaq b\u00f6y\u00fck ehtimalla bu h\u0259r\u0259k\u0259t b\u0259lk\u0259 d\u0259 kiml\u0259rins\u0259 q\u0131sqancl\u0131\u011f\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t bu sanball\u0131 elmi \u0259s\u0259r t\u0259dqiqata c\u0259lb olunmam\u0131\u015f qalm\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, 2018-ci ild\u0259 Milli Kitabxana t\u0259r\u0259find\u0259n professor Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin \u0259d\u0259bi-t\u0259nqidi m\u0259qal\u0259l\u0259rinin m\u0259cmu\u0259si \u00e7ap olunark\u0259n h\u0259min jurnal\u0131n 10-11 v\u0259 12-ci n\u00f6mr\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 onun \u00e7ap olundu\u011fu Da\u011f\u0131stan respublikas\u0131n\u0131n Milli Kitabxanas\u0131na veril\u0259n sor\u011fuya \u201cT\u0259\u0259ss\u00fcf ki, \u201cMaarif yolu\u201d jurnal\u0131n\u0131n h\u0259min n\u00f6mr\u0259si kitabxanam\u0131z\u0131n fondunda yoxdur\u201d cavab\u0131 verilmi\u015fdir. H\u0259min ild\u0259 Moskvadak\u0131 Rusiya D\u00f6vl\u0259t Kitabxanas\u0131na \u00fcnvanlanan sor\u011fuya da \u201cfondumuzda yoxdur\u201d cavab\u0131 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2019-cu ilin dekabr\u0131nda bu s\u0259tirl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi Moskva \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ezamiyy\u0259td\u0259 olark\u0259n Rusiya D\u00f6vl\u0259t Kitabxanas\u0131nda ciddi axtar\u0131\u015flar\u0131n\u0131 davam etdir\u0259r\u0259k \u201cMaarif yolu\u201d jurnal\u0131n\u0131n h\u0259min n\u00f6mr\u0259sinin bu kitabxanan\u0131n arxiv fondunda m\u00f6vcud oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmi\u015fdir. N\u0259hay\u0259t, 2020-ci ilin fevral\u0131nda Rusiya D\u00f6vl\u0259t Kitabxanas\u0131n\u0131n direktoru Vadim Valeryevi\u00e7 Dudan\u0131n k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 professor Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin 20 ya\u015f\u0131nda olark\u0259n yazd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 onun g\u0259l\u0259c\u0259yin parlaq bir \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alimi olaca\u011f\u0131ndan x\u0259b\u0259r ver\u0259n ilk sanball\u0131 q\u0259l\u0259m t\u0259cr\u00fcb\u0259si olan \u201c\u018fd\u0259biyyatda romantizm\u201d m\u0259qal\u0259si Milli Kitabxanam\u0131z\u0131n arxiv fonduna daxil edil\u0259r\u0259k t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n ixtiyar\u0131na verilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6rk\u0259mli \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alim, professor Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin \u201cyenid\u0259n h\u0259yata qaytar\u0131lan\u201d \u201c\u018fd\u0259biyyatda romantizm\u201d \u0259s\u0259ri lat\u0131n \u0259lifbas\u0131na transliterasiya olunaraq istedadl\u0131 \u0259dibin 115 illik yubileyi \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan\u201d jurnal\u0131n\u0131n 2023-c\u00fc il 4-c\u00fc n\u00f6mr\u0259sind\u0259 \u00e7ap olunmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, \u201cistedad\u0131, h\u0259qiq\u0259ti m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq bo\u011fmaq gizl\u0259tm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, amma bird\u0259f\u0259lik m\u0259hv etm\u0259k, tarixin yadda\u015f\u0131ndan silm\u0259k q\u0259tiyy\u0259n m\u00fcmk\u00fcn deyildir, o ha\u00e7ansa m\u00fctl\u0259q a\u00e7\u0131lacaq v\u0259 parlayacaqd\u0131r!\u201d. Budur reall\u0131q v\u0259 \u0259sl h\u0259qiq\u0259t! \u0130ndi s\u00f6z t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 aliml\u0259rindir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\">https:\/\/azertag.az\/<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, istedadl\u0131 \u0259dib, \u018fm\u0259kdar elm xadimi, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas-alim, professor Mir C\u0259lal Pa\u015fayev \u00e7ox erk\u0259n ya\u015flar\u0131nda \u0259d\u0259bi t\u0259nqid\u0259 g\u0259lmi\u015f v\u0259 20 ya\u015f\u0131nda ilk sanball\u0131 \u0259d\u0259bi-t\u0259nqidi q\u0259l\u0259m t\u0259cr\u00fcb\u0259si olan \u201c\u018fd\u0259biyyatda romantizm\u201d \u0259s\u0259rini 1928-ci ild\u0259 yazaraq Da\u011f\u0131stan\u0131n Maxa\u00e7qala \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 n\u0259\u015fr olunan \u201cMaarif yolu\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc etdirib. 20 ya\u015f\u0131nda bir g\u0259ncin bu m\u00f6vzuda \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas aliml\u0259r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-45842","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medeniyyat"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45842","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45842"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45842\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45852,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45842\/revisions\/45852"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45842"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45842"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45842"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}