{"id":45967,"date":"2023-05-05T13:00:00","date_gmt":"2023-05-05T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=45967"},"modified":"2023-05-05T18:17:51","modified_gmt":"2023-05-05T14:17:51","slug":"ilk-qadin-kinorejissorumuz-q%c9%99m%c9%99r-salamzad%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=45967","title":{"rendered":"\u0130lk qad\u0131n kinorejissorumuz -Q\u0259m\u0259r Salamzad\u0259"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2023\/2\/1200x630\/16832417573162564950_1200x630.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n ilk qad\u0131n kinorejissoru Q\u0259m\u0259r Salamzad\u0259nin do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, anadan olmas\u0131n\u0131n 115-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fc tamam olan Q\u0259m\u0259r Salamzad\u0259nin \u0259sas yarad\u0131c\u0131l\u0131q f\u0259aliyy\u0259ti Az\u0259rbaycan kinostudiyas\u0131ndan ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Mehdi H\u00fcseynin \u201cS\u0259h\u0259r\u201d roman\u0131n\u0131n motivl\u0259ri \u0259sas\u0131nda \u00e7\u0259kil\u0259n filmd\u0259, n\u0259hay\u0259t ki, az\u0259rbaycanl\u0131 qad\u0131n Q.Salamzad\u0259 milli kinomuza \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini ver\u0259 bilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0259m\u0259r \u018fliqulu q\u0131z\u0131 Salamzad\u0259 1908-ci il may\u0131n 5-d\u0259 Culfada d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131. Ail\u0259si 1912-ci ild\u0259 maarif\u00e7i m\u0259d\u0259ni m\u00fchiti il\u0259 d\u00f6vr\u00fcn ayd\u0131nlar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 c\u0259lb ed\u0259n Tiflis \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015fd\u00fc; lakin burada \u201cOtayl\u0131\u201d, \u201cC\u00fcv\u0259lla\u011f\u0131\u201d, \u201cC\u00fcv\u0259lla\u011f\u0131 b\u0259y\u201d, \u201cSarsaqqulu b\u0259y\u201d, \u201cQ\u0259mk\u00fcsar\u201d imzalar\u0131 il\u0259 k\u0259skin t\u0259nqidi m\u0259qal\u0259l\u0259r, felyeton v\u0259 satirik \u015feirl\u0259r yazan atas\u0131n\u0131n ayd\u0131n dostlar\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox idis\u0259, fanatik, dindar, k\u00f6hn\u0259liyin t\u0259r\u0259fdar\u0131 olan qaraguruhun i\u00e7ind\u0259ki d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri d\u0259 bir o q\u0259d\u0259r \u00e7ox idi. \u2013 Atas\u0131 \u018fliqulu Q\u0259mk\u00fcsar\u0131 38 ya\u015f\u0131nda, 1919-cu ilin bahar\u0131nda Tiflisd\u0259 men\u015fevikl\u0259r q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015fdi. Cavan ail\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n itkisind\u0259n sonra Q\u0259m\u0259ri \u0259misi Rzaqulu N\u0259c\u0259fov t\u0259rbiy\u0259 ed\u0259r\u0259k b\u00f6y\u00fctm\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6vr\u00fcn\u00fcn qabaqc\u0131l ayd\u0131nlar\u0131ndan olan \u0259misinin himay\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u0259si Q\u0259m\u0259r xan\u0131m\u0131n t\u0259hsilind\u0259 v\u0259 d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn formala\u015fmas\u0131nda \u00f6n\u0259mli rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. O, atas\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda Nax\u00e7\u0131vanda q\u0131z m\u0259kt\u0259bind\u0259 t\u0259hsil\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f, daha sonra, Tiflisd\u0259 rus m\u0259kt\u0259bind\u0259 oxumu\u015fdu; lakin \u018fliqulu Q\u0259mk\u00fcsar\u0131n v\u0259fat\u0131ndan sonra ail\u0259 yenid\u0259n Nax\u00e7\u0131vana qay\u0131td\u0131\u011f\u0131ndan Q\u0259m\u0259r xan\u0131m da q\u0131z m\u0259kt\u0259bind\u0259 t\u0259hsilin\u0259 davam etmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Nax\u00e7\u0131vanda q\u0131z m\u0259kt\u0259bind\u0259 t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131 vaxtdan ictimai f\u0259all\u0131\u011f\u0131 il\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n Q\u0259m\u0259r m\u0259kt\u0259bin tama\u015faya haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201cAr\u015f\u0131n mal alan\u201d musiqili komediyas\u0131nda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Telli rolunu oynam\u0131\u015fd\u0131. Nax\u00e7\u0131van teatr\u0131n\u0131n rejissoru olan Kaz\u0131m Ziyan\u0131n d\u0259v\u0259ti il\u0259 tama\u015falarda v\u0259 geni\u015f s\u00f6hb\u0259tl\u0259rd\u0259 davaml\u0131 olaraq i\u015ftirak etmi\u015fdi. Nax\u00e7\u0131van v\u0259 Tiflis \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni m\u00fchitinin yetirm\u0259si olan g\u0259nc Q\u0259m\u0259r xan\u0131m \u00f6z\u00fcn\u0259 kinorejissorluq s\u0259n\u0259ti se\u00e7\u0259nd\u0259 bir \u00e7ox Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00f6vhumat v\u0259 fanatizmin, k\u00f6hn\u0259 h\u0259yat qanunlar\u0131n\u0131n p\u0259nc\u0259sind\u0259 \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>O, Moskvada Sergey Gerasimov ad\u0131na \u00dcmumrusiya D\u00f6vl\u0259t Kinematoqrafiya \u0130nstitutunu bitirib. Q\u0259m\u0259r xan\u0131m Moskvada XX y\u00fczilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 d\u00fcnyada \u00fcnl\u00fc olan bir \u00e7ox rejissorla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb, Kuli\u015f\u043ev v\u0259 Eyzen\u015fteyn kimi s\u0259n\u0259tkarlardan kino s\u0259n\u0259tinin sirl\u0259rini \u00f6yr\u0259nib. T\u0259hsilini bitirdikd\u0259n s\u043enra Bak\u0131ya qay\u0131dan Q\u0259m\u0259r Salamzad\u0259 1931-32-ci ill\u0259rd\u0259 burada rejissor Rza T\u0259hmasib, r\u0259ssamlar Salam Salamzad\u0259 v\u0259 R\u00fcst\u0259m Mustafayevl\u0259 eyni vaxtda aspiranturada \u043e\u0445uyub. El\u0259 h\u0259min ill\u0259rd\u0259 o, \u201cQ\u0131z\u0131l kol\u201d b\u0259dii filmind\u0259 (1930) rejissor k\u00f6m\u0259k\u00e7isi, \u201c\u018flsiz adamlar\u201d filmind\u0259 (1932) rejissor assistenti, \u201cR\u0259qs ed\u0259n ba\u011falar\u201dda (1935) ikinci rejissor, \u201cD\u0259c\u0259l d\u0259st\u0259\u201dd\u0259 (1937) qurulu\u015f\u00e7u rejissor (A.Popovla birg\u0259) kimi kino s\u0259n\u0259tin\u0259 \u00f6z t\u00f6hf\u0259l\u0259rini verib. Q\u0259m\u0259r Salamzad\u0259nin \u201cAz\u0259rbaycanfilm\u201d kinostudiyas\u0131ndak\u0131 \u0259sas f\u0259aliyy\u0259ti is\u0259 Mehdi H\u00fcseynin bu quruma r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vrd\u0259n ba\u015flay\u0131b. N\u0259hay\u0259t ki, Q\u0259m\u0259r xan\u0131m\u0131n rejissorluq m\u0259har\u0259tini g\u00f6st\u0259rm\u0259k imkan\u0131 yaran\u0131b. 1944-c\u00fc ild\u0259 h\u0259kim H\u00fcsniyy\u0259 Diyarova haqq\u0131nda \u201c\u015e\u0259fa n\u0259\u011fm\u0259si\u201d s\u0259n\u0259dli filminin ssenari m\u00fc\u0259llifi v\u0259 rejissoru kimi is\u0259 o, s\u0259n\u0259t\u0259 ilk m\u00fcst\u0259qil rejissor i\u015fini b\u0259x\u015f ed\u0259 bilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Xalq r\u0259ssam\u0131 Salam Salamzad\u0259 il\u0259 xo\u015fb\u0259xt bir ail\u0259 h\u0259yat\u0131 quran, birg\u0259 m\u0259nal\u0131 \u00f6m\u00fcr ya\u015fayan Q\u0259m\u0259r Salamzad\u0259 eyni zamanda, d\u00f6vr\u00fcn ziddiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 ke\u00e7\u0259n bir \u00f6m\u00fcr ya\u015fay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0259m\u0259r Salamzad\u0259nin rejissor z\u0259hm\u0259tinin b\u0259hr\u0259si olan onlarla film bu g\u00fcn d\u0259 kino salnam\u0259mizin d\u0259y\u0259rli incil\u0259ri say\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259n\u0259tkar 1994-c\u00fc ild\u0259 86 ya\u015f\u0131nda bu d\u00fcnya il\u0259 vidala\u015faraq \u0259b\u0259diyy\u0259t\u0259 qovu\u015fub. Bu g\u00fcn f\u0259xrl\u0259 dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rq al\u0259mind\u0259 ilk qad\u0131n kinorejissor olan Q\u0259m\u0259r Salamzad\u0259nin ad\u0131 Az\u0259rbaycan kino tarixin\u0259 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\">https:\/\/azertag.az\/<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n ilk qad\u0131n kinorejissoru Q\u0259m\u0259r Salamzad\u0259nin do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. AZ\u018fRTAC&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, anadan olmas\u0131n\u0131n 115-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fc tamam olan Q\u0259m\u0259r Salamzad\u0259nin \u0259sas yarad\u0131c\u0131l\u0131q f\u0259aliyy\u0259ti Az\u0259rbaycan kinostudiyas\u0131ndan ba\u015flay\u0131b. Mehdi H\u00fcseynin \u201cS\u0259h\u0259r\u201d roman\u0131n\u0131n motivl\u0259ri \u0259sas\u0131nda \u00e7\u0259kil\u0259n filmd\u0259, n\u0259hay\u0259t ki, az\u0259rbaycanl\u0131 qad\u0131n Q.Salamzad\u0259 milli kinomuza \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini ver\u0259 bilib. Q\u0259m\u0259r \u018fliqulu q\u0131z\u0131 Salamzad\u0259 1908-ci il may\u0131n 5-d\u0259 Culfada [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-45967","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medeniyyat"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45967","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45967"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45967\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45986,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45967\/revisions\/45986"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45967"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45967"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45967"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}