{"id":48973,"date":"2024-09-28T08:00:00","date_gmt":"2024-09-28T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=48973"},"modified":"2024-09-30T10:29:48","modified_gmt":"2024-09-30T06:29:48","slug":"bu-gun-boyuk-yazici-alim-v%c9%99-pedaqoq-mir-c%c9%99lal-pasayevin-anim-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=48973","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn b\u00f6y\u00fck yaz\u0131\u00e7\u0131, alim v\u0259 pedaqoq Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2024\/3\/1200x630\/17275046423792344287_1200x630.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259ti, parlaq istedad\u0131, \u00fcr\u0259yind\u0259 g\u0259zdirdiyi m\u0259rh\u0259m\u0259t v\u0259 xeyirxahl\u0131q hissi onu daim y\u00fcks\u0259kl\u0259r\u0259 s\u0259sl\u0259yirdi. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onun m\u0259nal\u0131 \u00f6mr\u00fc tutdu\u011fu v\u0259zif\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq m\u0259nsub oldu\u011fu mill\u0259t\u0259 xidm\u0259t etm\u0259kl\u0259 ke\u00e7ib.<\/p>\n\n\n\n<p>XX \u0259sr Az\u0259rbaycan elminin, \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n, t\u0259hsilinin inki\u015faf\u0131nda misilsiz xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015f g\u00f6rk\u0259mli yaz\u0131\u00e7\u0131, b\u00f6y\u00fck alim Mir C\u0259lal Pa\u015fayev h\u0259m d\u0259 y\u00fcks\u0259k insani keyfiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 nurlu \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri kimi xalq\u0131m\u0131z\u0131n yadda\u015f\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259 \u0259b\u0259diya\u015farl\u0131q qazan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, bu g\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli alimin v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n v\u0259fat\u0131ndan 46 il \u00f6t\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Mir C\u0259lal \u018fli o\u011flu Pa\u015fayev 1908-ci il aprelin 26-da C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131n \u018frd\u0259bil vilay\u0259tind\u0259 yoxsul k\u0259ndli ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b. Ki\u00e7ik ya\u015flar\u0131nda atas\u0131 G\u0259nc\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7d\u00fcy\u00fcnd\u0259n u\u015faql\u0131\u011f\u0131n\u0131 burada ke\u00e7irib. 1918-ci ild\u0259 &#8211; Mir C\u0259lal 10 ya\u015f\u0131nda ik\u0259n atas\u0131 v\u0259fat edib, o, b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131n\u0131n himay\u0259sind\u0259 ya\u015fay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fzabl\u0131 \u00f6m\u00fcr qism\u0259ti d\u00fcnyaya g\u0259ldiyi ilk ill\u0259rd\u0259n onu izl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flasa da, Ulu Tanr\u0131n\u0131n m\u0259rh\u0259m\u0259ti say\u0259sind\u0259 Mir C\u0259lal Pa\u015fayev \u00e7ox \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 sin\u0259 g\u0259r\u0259r\u0259k, \u00f6z yolu il\u0259 inadla, inamla ir\u0259lil\u0259yib. O, 1918\u20131919-cu ill\u0259rd\u0259 Xeyriyy\u0259 C\u0259miyy\u0259tinin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 ibtidai t\u0259hsil al\u0131b v\u0259 Az\u0259rbaycanda sovet hakimiyy\u0259ti qurulduqdan sonra G\u0259nc\u0259 Dar\u00fcl m\u00fc\u0259llimliyin\u0259 daxil olub. T\u0259l\u0259b\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n, sonra is\u0259 \u015f\u0259h\u0259r t\u0259l\u0259b\u0259 h\u0259mkarlar t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Mir C\u0259lal Pa\u015fayev Kazan \u015e\u0259rq Pedaqoji \u0130nstitutunun \u0259d\u0259biyyat \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259, Az\u0259rbaycan SSR Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n aspiranturas\u0131nda t\u0259hsilini davam etdirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, m\u00fc\u0259llimlik etmi\u015f v\u0259 mill\u0259tinin \u00f6vladlar\u0131na xalq\u0131n\u0131n \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259tini, z\u0259ngin ke\u00e7mi\u015fini m\u0259nims\u0259tmi\u015fdir. Bu m\u0259nada Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin XX \u0259sr Az\u0259rbaycan elminin, \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n, t\u0259hsilinin inki\u015faf\u0131ndak\u0131 xidm\u0259tl\u0259ri misilsizdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131\u00e7\u0131 kimi 1928-ci ild\u0259 \u0259d\u0259biyyata g\u0259l\u0259n Mir C\u0259lal, el\u0259 h\u0259min ild\u0259 d\u0259 ilk t\u0259dqiqat \u0259s\u0259rini yaz\u0131b. S\u00f6z\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u0259 g\u00fcv\u0259nib, onun b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u0259 ba\u015f \u0259y\u0259n s\u0259n\u0259tkar\u0131n k\u00f6n\u00fcll\u0259r\u0259 yan\u011f\u0131 salm\u0131\u015f \u201cBir g\u0259ncin manifesti\u201d \u0259s\u0259ri, z\u0259man\u0259nin g\u00fczg\u00fcs\u00fc olan hekay\u0259l\u0259ri klassik b\u0259dii n\u00fcmun\u0259l\u0259r kimi \u0259d\u0259biyyat tariximizin s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fc\u0259llifin\u0259 \u0259b\u0259diya\u015farl\u0131q qazand\u0131r\u0131b. Onun b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259tinin b\u0259hr\u0259si olan \u201cF\u00fczuli s\u0259n\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131\u201d, \u201cXX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131\u201d, \u201cAz\u0259rbaycanda \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259bl\u0259r (1905-1917)\u201d, \u201c\u018fd\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n \u0259saslar\u0131\u201d adl\u0131 fundamental \u0259s\u0259rl\u0259ri \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q elminin qiym\u0259tli m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259ndir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin (indiki Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universiteti) sevimli m\u00fc\u0259llimi, n\u00fcfuzlu professoru kimi xatir\u0259l\u0259rd\u0259 daim ya\u015fayan Mir C\u0259lal Pa\u015fayev h\u0259qiq\u0259t, d\u00fczl\u00fck, s\u0259mimiyy\u0259t a\u015fiqi, ail\u0259sini, \u00f6vladlar\u0131n\u0131 sev\u0259n, qoruyan \u015f\u0259xsiyy\u0259t olub. Onun bu k\u0259lam\u0131 indi d\u0259 dill\u0259r \u0259zb\u0259ridir: \u201cH\u0259yat\u0131mda yaratd\u0131\u011f\u0131m \u0259n b\u00f6y\u00fck \u0259s\u0259r ail\u0259mdir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>XX \u0259srin 20-30-cu ill\u0259rind\u0259 \u0259d\u0259bi al\u0259md\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 \u015feir, sonra is\u0259 o\u00e7erk v\u0259 hekay\u0259l\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n Mir C\u0259lal, az sonra istedadl\u0131 v\u0259 orijinal yarad\u0131c\u0131l\u0131q \u00fcslubu olan yaz\u0131\u00e7\u0131 kimi tan\u0131n\u0131b. S\u0259m\u0259d Vur\u011fun, S\u00fcleyman R\u0259himov, S\u00fcleyman R\u00fcst\u0259m, Mehdi H\u00fcseyn kimi tan\u0131nm\u0131\u015f s\u00f6z ustadlar\u0131 il\u0259 bir d\u00f6vrd\u0259 ya\u015fayan Mir C\u0259lal \u00f6z yaz\u0131 \u00fcslubu il\u0259 h\u0259mkarlar\u0131ndan f\u0259rql\u0259n\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131na yeni n\u0259f\u0259s g\u0259tirib. XX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n bir s\u0131ra nailiyy\u0259tl\u0259ri bilavasit\u0259 Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u018flli illik yarad\u0131c\u0131l\u0131q f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 o, g\u00f6rk\u0259mli nasir kimi Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 tarixind\u0259 \u00f6z layiqli v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli yerini tutub. \u018fminlikl\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki, t\u0259kc\u0259 \u201cBir g\u0259ncin manifesti\u201d \u0259s\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Mir C\u0259lal klassik s\u0259n\u0259tkarlar s\u0131ras\u0131nda dayanmaq haqq\u0131n\u0131 qazan\u0131b. Bu \u0259s\u0259r \u00e7apdan \u00e7\u0131xanda onun he\u00e7 30 ya\u015f\u0131 yox idi. 1928-ci ild\u0259 m\u0259tbuatda ilk \u015feirl\u0259ri (\u201cD\u0259nizin cinay\u0259ti\u201d, \u201cAnan\u0131n v\u0259siyy\u0259ti\u201d, \u201cM\u00fcxbir\u201d) \u00e7ap olunub. Lakin o, bundan sonra, daha do\u011frusu, 1930-cu ild\u0259n etibar\u0259n hekay\u0259l\u0259r yaz\u0131b. O d\u00f6vr\u00fcn \u201c\u015e\u0259rq qad\u0131n\u0131\u201d, \u201cG\u0259nc i\u015f\u00e7i\u201d, \u201c\u0130nqilab v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u201d, \u201c\u018fd\u0259biyyat q\u0259zeti\u201d kimi n\u00fcfuzlu n\u0259\u015frl\u0259rind\u0259 \u201cDoktor Cinay\u0259tov\u201d, \u201c\u0130f\u015fa\u201d, \u201cM\u0259rk\u0259z adam\u0131\u201d, \u201cNax\u0259l\u0259f\u201d, \u201cBostan o\u011frusu\u201d, \u201cQ\u00fcdr\u0259t n\u00fcmayi\u015fi\u201d, \u201c\u0130stifad\u0259\u201d, \u201cD\u0259zgah q\u0131z\u0131\u201d, \u201cHeyr\u0259t\u201d v\u0259 dig\u0259r hekay\u0259l\u0259rini \u00e7ap etdirib. 1932-ci ild\u0259 \u201cSa\u011flam yollarda\u201d, 1935-ci ild\u0259 \u201cBoy\u201d adl\u0131 ilk o\u00e7erkl\u0259r v\u0259 novellalar kitablar\u0131 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>Mir C\u0259lal\u0131n b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q d\u00fcnyas\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015fl\u0131qdan sonra bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259k olur ki, onu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n h\u0259yati m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, milli folklorun, xalq t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fcn i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131, milli m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin klassik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 uy\u011fun inki\u015faf\u0131n\u0131 v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 yaranan probleml\u0259ri, xalq h\u0259yat\u0131n\u0131n real g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc n\u0259sr dilind\u0259 ayd\u0131n, qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 verm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Nec\u0259 ki, Sabiri oxuyanda \u015feirin, Mirz\u0259 C\u0259lili oxuyanda satira v\u0259 yumorun g\u00fcc\u00fcn\u00fc duyursan, Mir C\u0259lal hekay\u0259l\u0259rini oxuyanda da eyni hissl\u0259ri ke\u00e7irirs\u0259n.<\/p>\n\n\n\n<p>Mir C\u0259lal\u0131n ilk irih\u0259cmli \u0259s\u0259ri \u2013 \u201cDiril\u0259n adam\u201d roman\u0131 1935-ci ild\u0259 ayr\u0131ca kitab kimi n\u0259\u015fr olunub. H\u0259l\u0259 yar\u0131m \u0259sr bundan \u0259vv\u0259l akademik M\u0259mm\u0259d Arif yaz\u0131rd\u0131: \u201cMir C\u0259lal \u201cDiril\u0259n adam\u201dla diqq\u0259tli bir realist yaz\u0131\u00e7\u0131 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk d\u0259f\u0259 1937-1939-cu ill\u0259rd\u0259 hiss\u0259-hiss\u0259 \u201cRevolyusiya v\u0259 kultura\u201d jurnal\u0131nda n\u0259\u015fr olunan \u201cBir g\u0259ncin manifesti\u201d \u0259s\u0259ri is\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131nda b\u00f6y\u00fck bir d\u00f6n\u00fc\u015f yarad\u0131b, \u0259d\u0259bi zirv\u0259y\u0259 aparan yoluna c\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131b v\u0259 m\u00fc\u0259llif\u0259 b\u00f6y\u00fck oxucu auditoriyas\u0131 qazand\u0131r\u0131b. 1940-c\u0131 ild\u0259 \u201cU\u015faqg\u0259ncn\u0259\u015fr\u201dd\u0259 kitab hal\u0131nda k\u00fctl\u0259vi tirajla burax\u0131lan bu \u0259s\u0259r oxucu t\u0259l\u0259bat\u0131na g\u00f6r\u0259 sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 d\u0259 t\u0259krar \u00e7ap edilib. \u201cBir g\u0259ncin manifesti\u201d bu g\u00fcn d\u0259 q\u0259lbl\u0259ri riqq\u0259t\u0259 g\u0259tirir. Doqquz d\u0259f\u0259 m\u00fcxt\u0259lif ill\u0259rd\u0259 ayr\u0131ca kitab hal\u0131nda n\u0259\u015fr olunan \u201cBir g\u0259ncin manifesti\u201d Az\u0259rbaycan\u0131n h\u00fcdudlar\u0131ndan \u00e7ox-\u00e7ox uzaqlarda da sevilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Mir C\u0259lal\u0131n \u201cDiril\u0259n adam\u201d, \u201cBir g\u0259ncin manifesti\u201d, \u201cYolumuz hayanad\u0131r\u201d romanlar\u0131nda ke\u00e7mi\u015f, \u201cA\u00e7\u0131q kitab\u201d, \u201cYa\u015f\u0131dlar\u0131m\u201d, \u201cT\u0259z\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u201d romanlar\u0131nda is\u0259 m\u00fcasir h\u0259yat l\u00f6vh\u0259l\u0259rinin b\u0259dii t\u0259sviri ustal\u0131qla q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131n\u0131b. Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u201c\u0130nsanl\u0131q f\u0259ls\u0259f\u0259si\u201d (1961) kitab\u0131nda toplanm\u0131\u015f hekay\u0259l\u0259ri d\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259rbiy\u0259vi-\u0259xlaqi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. \u201c\u0130nsanl\u0131q f\u0259ls\u0259f\u0259si\u201d, \u201cSubayl\u0131q f\u0259ls\u0259f\u0259si\u201d, \u201cT\u0259z\u0259 toyun n\u0259zak\u0259t qaydalar\u0131\u201d, \u201cVicdan m\u00fchakim\u0259si\u201d, \u201cVicdan \u0259zab\u0131\u201d, \u201cHesab dostlar\u0131\u201d, \u201cT\u0259sad\u00fcf, ya z\u0259rur\u0259t\u201d, \u201cQocalar\u0131n u\u015faq s\u00f6hb\u0259ti\u201d v\u0259 dig\u0259r hekay\u0259l\u0259rind\u0259 is\u0259 real h\u0259yat l\u00f6vh\u0259l\u0259ri, f\u0259ls\u0259fi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r \u0259ks olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>Mir C\u0259lal\u0131n b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131q n\u00fcmun\u0259l\u0259ri d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 n\u0259\u015fr olunub. \u201cSe\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri\u201d (2 cildd\u0259, 1956-57), \u201cSe\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri\u201d (4 cildd\u0259, 1967-68), \u201cSe\u00e7ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri\u201d (2 cildd\u0259, 1986-87), hekay\u0259 v\u0259 povestl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t \u201c\u015e\u0259f\u0259qd\u0259n qalxanlar\u201d (1972), \u201cDa\u011flar dil\u0259 g\u0259ldi\u201d (1978), \u201cL\u0259yaq\u0259t\u201d, hekay\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259t \u201cBostan o\u011frusu\u201d (1937), \u201cG\u00f6z\u00fcn ayd\u0131n\u201d (1939), \u201cV\u0259t\u0259n\u201d (1944), \u201cH\u0259yat hekay\u0259l\u0259ri\u201d (1945), \u201cSad\u0259 hekay\u0259l\u0259r\u201d (1955), \u201cXatir\u0259 hekay\u0259l\u0259ri\u201d (1962), \u201cG\u00fclb\u0259sl\u0259y\u0259n q\u0131z\u201d (1965), \u201cSilah qarda\u015flar\u0131\u201d (1974) v\u0259 s. kitablar\u0131 bu q\u0259bild\u0259ndir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, indiy\u0259d\u0259k yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n 70-d\u0259n \u00e7ox kitab\u0131 n\u0259\u015fr olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>XX \u0259srin \u0259d\u0259bi-elmi fikrinin korifeyl\u0259rind\u0259n say\u0131lan Mir C\u0259lal Pa\u015fayev \u00e7a\u011fda\u015f Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas-n\u0259z\u0259riyy\u0259\u00e7i alim kimi d\u0259 m\u00fcst\u0259sna v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yer tutub. Filologiya t\u0259hsili alan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin birinci kursda istifad\u0259 etdikl\u0259ri \u201c\u018fd\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n \u0259saslar\u0131\u201d d\u0259rsliyi sonralar da m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin masa\u00fcst\u00fc kitab\u0131 olmu\u015fdur. Mir C\u0259lal Pa\u015fayev 1936-c\u0131 ild\u0259n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonunad\u0259k d\u0259rs dediyi universitetin auditoriyalar\u0131nda bu f\u0259nd\u0259n m\u00fchazir\u0259l\u0259r oxuyub.<\/p>\n\n\n\n<p>Mir C\u0259lal Pa\u015fayev 1940-c\u0131 ild\u0259 \u201cF\u00fczulinin poetik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri\u201d \u0259s\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di, 1947-ci ild\u0259 is\u0259 \u201cAz\u0259rbaycanda \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u201d \u0259s\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 filologiya elml\u0259ri doktoru alimlik d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rini al\u0131b. F\u00fczuli poeziyas\u0131n\u0131n q\u00fcdr\u0259tin\u0259 heyran olan, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, klassik \u0259d\u0259biyyata q\u0259lb\u0259n ba\u011fl\u0131 Mir C\u0259lal Pa\u015fayev 1958-ci ild\u0259 bu m\u00f6vzuya yenid\u0259n m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k \u201cF\u00fczuli s\u0259n\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131\u201d adl\u0131 monoqrafiyas\u0131n\u0131 n\u0259\u015fr etdirib. Professor Qara Namazov deyir ki, Mir C\u0259lal\u0131n \u201cF\u00fczuli s\u0259n\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131\u201d monoqrafiyas\u0131 F\u00fczuli \u0259d\u0259bi irsini \u00f6yr\u0259nm\u0259k, m\u0259nims\u0259m\u0259k v\u0259 d\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn elmi a\u00e7ard\u0131r. \u018fs\u0259r 1994-c\u00fc ild\u0259 t\u0259krar n\u0259\u015fr olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAz\u0259rbaycanda \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259bl\u0259r (1905-1917)\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 is\u0259 Mir C\u0259lal Pa\u015fayev XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 inqilabi-demokratik meyill\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar ba\u015f ver\u0259n ictimai-siyasi hadis\u0259l\u0259r kontekstind\u0259 Az\u0259rbaycanda realizm, romantizm \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259bl\u0259ri, maarif\u00e7i-didaktik yaz\u0131\u00e7\u0131lar v\u0259 x\u0131rda m\u0259i\u015f\u0259t dramlar\u0131 haqq\u0131nda m\u00fcf\u0259ss\u0259l t\u0259dqiqatlar aparm\u0131\u015f, \u0259hat\u0259li elmi n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin tan\u0131nm\u0131\u015f t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 Firudin H\u00fcseynovla birg\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cXX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131\u201d \u0259s\u0259ri uzun ill\u0259rdir ki, ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rin d\u0259rs v\u0259saitidir. Bu d\u0259rslikd\u0259 XX \u0259srin b\u00f6y\u00fck \u0259d\u0259bi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259ri, onlar\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u0259d\u0259bi m\u00fchit\u0259 g\u0259tirdikl\u0259ri yenilikl\u0259r haqq\u0131nda \u0259hat\u0259li elmi fikirl\u0259r \u0259ks olunub. \u018fm\u0259kdar elm xadimi Mir C\u0259lal Pa\u015fayev XX \u0259sr \u0259d\u0259biyyat, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q tarixind\u0259 el\u0259 bir iz qoyub ki, bu, \u00e7a\u011fda\u015f t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn d\u0259 \u0259sas s\u00fctunu olaraq qalacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>1978-ci il sentyabr\u0131n 28-d\u0259 \u0259b\u0259diyy\u0259t\u0259 qovu\u015fmu\u015f, b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi tarixl\u0259\u015fmi\u015f, g\u00f6z\u0259l m\u00fc\u0259llim, g\u00f6rk\u0259mli yaz\u0131\u00e7\u0131, istedadl\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin xatir\u0259si daim q\u0259lbl\u0259rd\u0259 ya\u015fayacaq, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u0259b\u0259di m\u00f6vzusu olaraq qalacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Kamil insan, alim, yaz\u0131\u00e7\u0131 d\u00fcnyan\u0131 t\u0259kc\u0259 izah etmir, eyni zamanda, onu d\u0259yi\u015fdirir, insanlar\u0131n \u015f\u00fcuruna, bax\u0131\u015flar\u0131na t\u0259sir ed\u0259 bilir. Bu m\u0259nada Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin \u00e7ox\u015fax\u0259li yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 n\u0259inki m\u00fcasirl\u0259rin\u0259, \u00f6z\u00fcnd\u0259n sonra g\u0259l\u0259n n\u0259sill\u0259r\u0259 d\u0259 \u00f6rn\u0259kdir. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, bu g\u00fcn t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda deyil, onun s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259n k\u0259narda da g\u00f6rk\u0259mli \u0259dibin h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6yr\u0259nilir v\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259ri \u00e7ap olunaraq maraqla oxunur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cUNESCO-nun 2008-2009-cu ill\u0259rd\u0259 g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin v\u0259 \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259l\u0259rin qeyd edilm\u0259si proqram\u0131na Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 daxil olmu\u015f yubileyl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Prezidentinin 2008-ci il 31 yanvar tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259sas\u0259n, yaz\u0131\u00e7\u0131 Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin yubiley m\u0259rasimi t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 qeyd edilib. Parisd\u0259, UNESCO-nun iqam\u0259tgah\u0131nda XX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, alim, pedaqoq Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin 100 illiyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f m\u0259rasim ke\u00e7irilib. Bu, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan elmin\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131na d\u00fcnya miqyas\u0131nda veril\u0259n d\u0259y\u0259rin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ll\u0259r \u00f6td\u00fckc\u0259 Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin t\u0259kc\u0259 elmi irsi t\u0259dqiq edilmir, onun h\u0259m d\u0259 xeyirxahl\u0131\u011f\u0131, b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u0259l\u00e7atmaz m\u00fc\u0259llimliyi, b\u0259\u015f\u0259riliyi heyranl\u0131qla qar\u015f\u0131lan\u0131r v\u0259 sevil\u0259-sevil\u0259 q\u0259lbl\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 ucal\u0131q abid\u0259si qurur. \u018fdibin bu zirv\u0259d\u0259ki yeri daim qalacaq v\u0259 onun m\u0259rh\u0259m\u0259t sevgisi d\u00fcnya durduqca ya\u015fayacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\">https:\/\/azertag.az\/<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259ti, parlaq istedad\u0131, \u00fcr\u0259yind\u0259 g\u0259zdirdiyi m\u0259rh\u0259m\u0259t v\u0259 xeyirxahl\u0131q hissi onu daim y\u00fcks\u0259kl\u0259r\u0259 s\u0259sl\u0259yirdi. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onun m\u0259nal\u0131 \u00f6mr\u00fc tutdu\u011fu v\u0259zif\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq m\u0259nsub oldu\u011fu mill\u0259t\u0259 xidm\u0259t etm\u0259kl\u0259 ke\u00e7ib. XX \u0259sr Az\u0259rbaycan elminin, \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n, t\u0259hsilinin inki\u015faf\u0131nda misilsiz xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015f g\u00f6rk\u0259mli yaz\u0131\u00e7\u0131, b\u00f6y\u00fck alim Mir C\u0259lal Pa\u015fayev h\u0259m d\u0259 y\u00fcks\u0259k insani keyfiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 nurlu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-48973","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medeniyyat"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48973","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48973"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48973\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48980,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48973\/revisions\/48980"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48973"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48973"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}