{"id":49445,"date":"2025-03-04T08:00:00","date_gmt":"2025-03-04T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=49445"},"modified":"2025-03-11T08:05:49","modified_gmt":"2025-03-11T04:05:49","slug":"bu-gun-od-c%c9%99rs%c9%99nb%c9%99sidir-2","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=49445","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sidir"},"content":{"rendered":"\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2025\/1\/1200x630\/17410626343415147442_1200x630.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Art\u0131q q\u0131\u015f\u0131n qarl\u0131 gec\u0259l\u0259ri arxada qal\u0131r, insanlar bahar\u0131n isti n\u0259f\u0259sini hiss etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r gu\u015f\u0259sind\u0259 tonqallar qalan\u0131r, alov g\u00f6y\u0259 ucalaraq sanki q\u0131\u015f\u0131n soyuq n\u0259f\u0259sini yand\u0131r\u0131r. Bu, Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sidir \u2013 b\u0259d n\u0259z\u0259ri, pisliyi, x\u0259st\u0259likl\u0259ri arxada qoyub yeni ba\u015flan\u011f\u0131clar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmid tonqallar\u0131 yand\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcn. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u0259srl\u0259rdir ki, Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sini q\u0131\u015f\u0131n sonuncu soyuqlar\u0131n\u0131 \u0259rid\u0259n bir g\u00fcn kimi qeyd edir. Bu \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 t\u0259kc\u0259 odun alovlanmas\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 \u00fcr\u0259kl\u0259rin istil\u0259nm\u0259si, \u00fcmidl\u0259rin yenid\u0259n do\u011fulmas\u0131 dem\u0259kdir. Q\u0259dim inanclarla m\u00fcasir duy\u011fular\u0131n qovu\u015fdu\u011fu bir bayramda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259r k\u0259s bu g\u00fcn qalanan tonqallar\u0131n \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k m\u00fcxt\u0259lif ayinl\u0259ri yerin\u0259 yetir\u0259c\u0259k.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 Folklor \u0130nstitutunun apar\u0131c\u0131 elmi i\u015f\u00e7isi, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru dosent El\u00e7in Qalibo\u011flu&nbsp;<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sinin mahiyy\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>El\u00e7in Qalibo\u011flu bildirib ki, Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si Novruz bayram\u0131ndan \u0259vv\u0259l qeyd edil\u0259n d\u00f6rd \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259n ikincisidir. Bu \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 q\u0259dim inanclara \u0259saslanaraq odun m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyini, onun insanlar\u0131 t\u0259mizl\u0259y\u0259n v\u0259 qoruyan g\u00fcc\u00fcn\u00fc simvoliz\u0259 edir. \u018fcdadlar\u0131m\u0131z odun isidici v\u0259 h\u0259yatverici g\u00fcc\u00fcn\u0259 inanaraq, bu g\u00fcn\u00fc x\u00fcsusi m\u0259rasiml\u0259rl\u0259 qeyd edibl\u0259r. Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim inanclar\u0131na g\u00f6r\u0259, Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si G\u00fcn\u0259\u015fin oyan\u0131\u015f\u0131n\u0131, torpa\u011f\u0131n isinm\u0259sini v\u0259 t\u0259bi\u0259tin canlanmas\u0131n\u0131 simvoliz\u0259 edir. \u018fcdadlar\u0131m\u0131z odun t\u0259mizl\u0259yici g\u00fcc\u00fcn\u0259 inan\u0131r, tonqal qalamaqla b\u00fct\u00fcn b\u0259lalar\u0131n yan\u0131b yox olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Bu \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 h\u0259r k\u0259s \u00f6z h\u0259y\u0259tind\u0259 ocaq qalay\u0131r, odun alovunda niyy\u0259t edir, sa\u011flaml\u0131q v\u0259 ruzi-b\u0259r\u0259k\u0259t dil\u0259yir. \u0130nsanlar inan\u0131rlar ki, tonqal\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259n tullanan h\u0259r k\u0259s u\u011fursuzluqlardan qurtulur, yeni il\u0259 t\u0259miz ruhla q\u0259d\u0259m qoyur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si \u2013 q\u0259dim inanclardan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Folklor\u015f\u00fcnas\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, odla ba\u011fl\u0131 inanclar\u0131n tarixi min ill\u0259rl\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr v\u0259 bu inam t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutur. Od G\u00fcn\u0259\u015fin yer \u00fcz\u00fcnd\u0259ki r\u0259mzi say\u0131lm\u0131\u015f, h\u0259yatverici, isidici v\u0259 qoruyucu g\u00fcc\u0259 malik oldu\u011funa inan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 animizm v\u0259 tanr\u0131\u00e7\u0131l\u0131q inanclar\u0131 il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/manual\/2025_03_04_67c681b3911e7.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Xalq aras\u0131nda Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif inanclar v\u0259 ad\u0259tl\u0259r geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 insanlar tonqal ba\u015f\u0131nda topla\u015far, odun \u0259traf\u0131nda n\u0259\u011fm\u0259l\u0259r oxuyar, \u015feirl\u0259r s\u00f6yl\u0259y\u0259rdil\u0259r. Od m\u00fcq\u0259dd\u0259s say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ona h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131l\u0131r, onun \u00fcz\u0259rind\u0259n atlanmaqla k\u00f6hn\u0259 ilin \u00e7\u0259tinlikl\u0259rind\u0259n qurtulmaq m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funa inan\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn d\u0259 insanlar Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sind\u0259 tonqal qalay\u0131r v\u0259 inanc\u0131na uy\u011fun olaraq \u00fcz\u0259rind\u0259n tullan\u0131rlar:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u201cA\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131m, u\u011furlu\u011fum odda yans\u0131n!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ritual\u0131n m\u0259qs\u0259di insan\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u0259nfi enerjid\u0259n t\u0259mizl\u0259nm\u0259si v\u0259 yeni il\u0259 u\u011furla q\u0259d\u0259m qoymas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si \u2013 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r ya\u015fay\u0131r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus \u015f\u0259kild\u0259 qeyd olunur. Tonqallar\u0131n i\u015f\u0131\u011f\u0131nda bir araya g\u0259l\u0259n insanlar, q\u0259dim inanclar\u0131 ya\u015fadaraq, birlik v\u0259 h\u0259mr\u0259ylik ruhunu daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/manual\/2025_03_04_67c6819c52e3d.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bak\u0131 v\u0259 \u0259traf b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259, meydanlarda tonqallar yand\u0131r\u0131l\u0131r, insanlar alovun \u0259traf\u0131nda topla\u015faraq \u015f\u0259nlik edirl\u0259r. \u015e\u0259ki, Qax v\u0259 Zaqatalada ail\u0259l\u0259r h\u0259y\u0259tl\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck tonqallar qalay\u0131r, qon\u015fular birlikd\u0259 bayram edirl\u0259r. Bu b\u00f6lg\u0259d\u0259 k\u00fcl\u0259k tonqal\u0131 alovland\u0131rd\u0131qca insanlar bir-birin\u0259 \u201cB\u0259r\u0259k\u0259tli olsun\u201d dey\u0259 dil\u0259kl\u0259r edirl\u0259r. Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259 \u2013 x\u00fcsusil\u0259 A\u011fdam, F\u00fczuli v\u0259 \u015eu\u015fada \u2013 ke\u00e7mi\u015fd\u0259 tonqal\u0131n \u0259traf\u0131nda yall\u0131lar gedil\u0259r, sazl\u0131-s\u00f6zl\u00fc m\u0259clisl\u0259r qurulard\u0131. G\u0259nc\u0259d\u0259 is\u0259 Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sind\u0259 qovurulmu\u015f \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259r v\u0259 \u015firniyyatlar haz\u0131rlan\u0131r, qap\u0131 pusmaq kimi maraql\u0131 ad\u0259tl\u0259r ya\u015fad\u0131l\u0131r. Nax\u00e7\u0131vanda h\u0259r evd\u0259 \u00fcz\u0259rlik yand\u0131r\u0131l\u0131r, tonqal\u0131n k\u00fcl\u00fc is\u0259 s\u0259h\u0259r tezd\u0259n axar suya t\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0259nub b\u00f6lg\u0259sind\u0259 Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si odun v\u0259 suyun v\u0259hd\u0259ti kimi q\u0259bul edilir. Tonqal qalamaqla yana\u015f\u0131, bula\u011fa gedib suya niyy\u0259t etm\u0259k d\u0259 yay\u0131lm\u0131\u015f bir ad\u0259tdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si s\u00fcfr\u0259si \u2013 bolluq v\u0259 b\u0259r\u0259k\u0259t r\u0259mzi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 oldu\u011fu kimi, Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sind\u0259 d\u0259 s\u00fcfr\u0259nin bol olmas\u0131 ilin b\u0259r\u0259k\u0259tli ke\u00e7\u0259c\u0259yin\u0259 i\u015far\u0259dir. Xalq inanc\u0131na g\u00f6r\u0259, s\u00fcfr\u0259d\u0259 \u015fam yand\u0131r\u0131lmal\u0131 v\u0259 bu \u015fam ax\u0131ra q\u0259d\u0259r yanmal\u0131d\u0131r. Bu, ail\u0259nin h\u0259mi\u015f\u0259 i\u015f\u0131ql\u0131 v\u0259 b\u0259r\u0259k\u0259tli olmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k. H\u0259m\u00e7inin b\u0259zi inanclara g\u00f6r\u0259 d\u0259 Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sind\u0259 s\u0259m\u0259ni suya qoyulmal\u0131 v\u0259 niyy\u0259t edilm\u0259lidir. Bu, ilin ruzi-b\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259 ke\u00e7\u0259c\u0259yin\u0259 i\u015far\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/manual\/2025_03_04_67c6818332d0c.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bayram s\u00fcfr\u0259sind\u0259 \u0259n \u00e7ox q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ng\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilir, \u00e7\u00fcnki alovun r\u0259ngi oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcc\u00fc, h\u0259yat enerjisini simvoliz\u0259 edir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 s\u00fcfr\u0259d\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 alma, nar, q\u0131rm\u0131z\u0131 \u015f\u0259rb\u0259tl\u0259r v\u0259 bu r\u0259ngd\u0259 olan dig\u0259r meyv\u0259l\u0259r yerl\u0259\u015fdirilir. \u018fn\u0259n\u0259vi olaraq qovrulmu\u015f \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259r \u2013 f\u0131nd\u0131q, badam, qoz v\u0259 noxud da olur. Bu \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259r m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 ruzinin artmas\u0131n\u0131 ifad\u0259 edir. \u015eirniyyatlardan \u015f\u0259k\u0259rbura, paxlava v\u0259 qo\u011fal haz\u0131rlan\u0131r, \u00e7\u00fcnki bunlar Novruz s\u00fcfr\u0259sinin ayr\u0131lmaz hiss\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si t\u0259kc\u0259 alovun yox, h\u0259m d\u0259 q\u0259lbl\u0259rin isinm\u0259si, mehribanl\u0131q v\u0259 payla\u015f\u0131m\u0131n simvoludur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 s\u00fcfr\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r z\u0259ngin olarsa, ev\u0259 bir o q\u0259d\u0259r bolluq v\u0259 xo\u015fb\u0259xtlik g\u0259tir\u0259c\u0259yin\u0259 inan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259niz m\u00fcbar\u0259k! H\u0259yat\u0131n\u0131z h\u0259mi\u015f\u0259 i\u015f\u0131q, sevgi v\u0259 b\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259 dolsun!<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>M\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\">https:\/\/azertag.az<\/a><\/strong><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Art\u0131q q\u0131\u015f\u0131n qarl\u0131 gec\u0259l\u0259ri arxada qal\u0131r, insanlar bahar\u0131n isti n\u0259f\u0259sini hiss etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r gu\u015f\u0259sind\u0259 tonqallar qalan\u0131r, alov g\u00f6y\u0259 ucalaraq sanki q\u0131\u015f\u0131n soyuq n\u0259f\u0259sini yand\u0131r\u0131r. Bu, Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sidir \u2013 b\u0259d n\u0259z\u0259ri, pisliyi, x\u0259st\u0259likl\u0259ri arxada qoyub yeni ba\u015flan\u011f\u0131clar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmid tonqallar\u0131 yand\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcn. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u0259srl\u0259rdir ki, Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sini q\u0131\u015f\u0131n sonuncu soyuqlar\u0131n\u0131 \u0259rid\u0259n bir g\u00fcn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-49445","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medeniyyat"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49445","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49445"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49445\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49450,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49445\/revisions\/49450"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49445"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49445"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}