{"id":51835,"date":"2026-06-28T13:00:00","date_gmt":"2026-06-28T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=51835"},"modified":"2026-06-28T14:41:46","modified_gmt":"2026-06-28T10:41:46","slug":"s%c9%99hriyar-balabeyov-nizami-yaradiciliginin-umumb%c9%99s%c9%99ri-d%c9%99y%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=51835","title":{"rendered":"\u015e\u0259hriyar BALAB\u018fYOV.&#8221;Nizami yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259ri&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/sehriyar-balabeyov.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1007\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/sehriyar-balabeyov-1007x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-51838\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/sehriyar-balabeyov-1007x1024.jpg 1007w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/sehriyar-balabeyov-295x300.jpg 295w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/sehriyar-balabeyov-768x781.jpg 768w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/sehriyar-balabeyov.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1007px) 100vw, 1007px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Nizaminin t\u0259siri il\u0259 ilk \u201cX\u0259ms\u0259\u201d yaradan hind \u015fairi \u018fmir Xosrov D\u0259hl\u0259vi onu \u00f6z\u00fcn\u0259 ustad sayaraq yaz\u0131rd\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p>Nizami h\u0259r s\u00f6z\u00fc demi\u015f birinci,<br>Qoymam\u0131\u015f cilas\u0131z qals\u0131n bir inci.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli is\u0259 Nizamid\u0259n sonra \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d m\u00f6vzusunda \u0259s\u0259r yazma\u011f\u0131n \u00e7\u0259tinliyind\u0259n b\u0259hs etmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck \u00f6zb\u0259k \u015fairi \u018fli\u015fir N\u0259vai \u201cF\u0259rhad v\u0259 \u015eirin\u201d dastan\u0131nda Nizaminin s\u00f6z s\u0259n\u0259tind\u0259ki b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc bel\u0259 ifad\u0259 edirdi:<\/p>\n\n\n\n<p>Bu meydanda sanma asand\u0131r durmaq,<br>Nizamiyl\u0259 p\u0259nc\u0259-p\u0259nc\u0259y\u0259 vurmaq.<br>Nizamiy\u0259 p\u0259nc\u0259 uzatsa h\u0259r k\u0259s,<br>Q\u0131r\u0131lar p\u0259nc\u0259si, murada yetm\u0259z.<br>\u015eir p\u0259nc\u0259si g\u0259r\u0259k \u015firl\u0259 ed\u0259 c\u0259ng,<br>Bari \u015fir olmasa, qoy olsun p\u0259l\u0259ng.<br>Nizami bir fildir, yox b\u0259rab\u0259ri,<br>S\u00f6z incisi ondan ald\u0131 d\u0259y\u0259ri.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fbd\u00fcrr\u0259hman Cami \u2014 M\u0259\u015fhur fars \u015fairi Nizaminin s\u00f6z q\u00fcdr\u0259tin\u0259 heyranl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, onun h\u0259r beytini bir hikm\u0259t incisi adland\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 onun b\u0259nz\u0259rsizliyini x\u00fcsusi vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ohan Volfqanq H\u00f6te \u2014 alman klassik \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Nizamini y\u00fcks\u0259k d\u00fcha sahibi, inc\u0259 z\u0259kal\u0131 \u015fair kimi qiym\u0259tl\u0259ndirir, onun sevgi m\u00f6vzular\u0131n\u0131 d\u0259rin psixoloji v\u0259 f\u0259ls\u0259fi m\u0259zmunda i\u015fl\u0259diyini deyir.<\/p>\n\n\n\n<p>Herman Ete \u2014 \u015e\u0259rq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 t\u0259dqiq ed\u0259n alimdir. Nizaminin poeziyas\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k \u0259xlaqi m\u0259zmunlu, orijinal v\u0259 t\u0259sirli b\u0259dii ifad\u0259y\u0259 malik bir poeziya hesab edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Paul Horn \u2014 \u015e\u0259rq \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131d\u0131r. Nizaminin \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d poemas\u0131n\u0131 d\u0259rin hiss v\u0259 inc\u0259 duy\u011fularla yaz\u0131lm\u0131\u015f \u0259s\u0259r kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir v\u0259 Q\u0259rb m\u0259h\u0259bb\u0259t \u0259d\u0259biyyat\u0131 il\u0259 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hans Pitter \u2014 Nizami yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131ran alimdir. Nizaminin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 forma il\u0259 m\u0259zmunun v\u0259hd\u0259t t\u0259\u015fkil etdiyini vur\u011fulay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Edvard Braun \u2014 ingilis \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnas\u0131d\u0131r. Nizamini \u015e\u0259rqin \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u00fchalar\u0131ndan biri say\u0131r v\u0259 onun nadir s\u0259n\u0259tkar oldu\u011funu bildirir.<\/p>\n\n\n\n<p>S. E. Vilson \u2014 \u018fd\u0259biyyat t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. Nizaminin duy\u011fu v\u0259 ehtiras\u0131 ifad\u0259 etm\u0259kd\u0259 \u015eekspir v\u0259 Petrarka il\u0259 eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 oldu\u011funu deyir.<\/p>\n\n\n\n<p>Barbye de Meynar \u2014 frans\u0131z \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnas\u0131d\u0131r. Nizaminin tarixi-romantik roman janr\u0131n\u0131 formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 yenilik\u00e7i oldu\u011funu bildirir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130talo Pittsi \u2014 italyan alimidir. Nizami il\u0259 Bokka\u00e7io aras\u0131nda ox\u015farl\u0131qlar oldu\u011funu, x\u00fcsus\u0259n \u201cH\u0259ft peyk\u0259r\u201din \u201cDekameron\u201da t\u0259sir etdiyini qeyd edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yozef fon Hammer \u2014 Avropa \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n banil\u0259rind\u0259ndir. Nizaminin qad\u0131n obrazlar\u0131n\u0131n idealla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 v\u0259 b\u0259dii t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u00fc y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yevgeni Bertels \u2014 Nizami\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259ndir. Nizamini XII \u0259srin \u0259n kamil \u015f\u0259xsiyy\u0259ti say\u0131r, \u201cXosrov v\u0259 \u015eirin\u201di is\u0259 d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n zirv\u0259si kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259n d\u0259 g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, \u015e\u0259rqin b\u00f6y\u00fck ustadlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, Q\u0259rbin n\u00fcfuzlu \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnas aliml\u0259ri v\u0259 \u0259dibl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259n Nizami yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259r\u0259 malikdir.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nizaminin t\u0259siri il\u0259 ilk \u201cX\u0259ms\u0259\u201d yaradan hind \u015fairi \u018fmir Xosrov D\u0259hl\u0259vi onu \u00f6z\u00fcn\u0259 ustad sayaraq yaz\u0131rd\u0131: Nizami h\u0259r s\u00f6z\u00fc demi\u015f birinci,Qoymam\u0131\u015f cilas\u0131z qals\u0131n bir inci. M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczuli is\u0259 Nizamid\u0259n sonra \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d m\u00f6vzusunda \u0259s\u0259r yazma\u011f\u0131n \u00e7\u0259tinliyind\u0259n b\u0259hs etmi\u015fdir. B\u00f6y\u00fck \u00f6zb\u0259k \u015fairi \u018fli\u015fir N\u0259vai \u201cF\u0259rhad v\u0259 \u015eirin\u201d dastan\u0131nda Nizaminin s\u00f6z s\u0259n\u0259tind\u0259ki b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc bel\u0259 ifad\u0259 edirdi: [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-51835","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51835","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51835"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51835\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51843,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51835\/revisions\/51843"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51835"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51835"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}