{"id":53228,"date":"2026-09-09T07:00:00","date_gmt":"2026-09-09T03:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=53228"},"modified":"2026-09-09T11:48:58","modified_gmt":"2026-09-09T07:48:58","slug":"s%c9%99m%c9%99d-vurgunun-h%c9%99yat-yoldasinin-xatir%c9%99l%c9%99rind%c9%99-%c9%99ks-olunan-h%c9%99yatinin-az-m%c9%99lum-s%c9%99hif%c9%99l%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=53228","title":{"rendered":"S\u0259m\u0259d Vur\u011funun h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131n xatir\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259ks olunan h\u0259yat\u0131n\u0131n az m\u0259lum s\u0259hif\u0259l\u0259ri"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2026\/3\/1200x630\/1788771662186357037_1200x630.jpeg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, Xalq \u015fairi S\u0259m\u0259d Vur\u011funun h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q irsin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f silsil\u0259 yaz\u0131lar\u0131n\u0131 davam etdirir<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Layih\u0259 r\u0259hb\u0259ri \u015e\u0259mil Sadiq, redaktoru v\u0259 t\u0259rtibat\u00e7\u0131s\u0131 is\u0259 Aslan Salmansoy olan \u201cS\u0259m\u0259d Vur\u011fun xatir\u0259l\u0259rd\u0259\u201d kitab\u0131nda \u015fairin do\u011fmalar\u0131n\u0131n v\u0259 yax\u0131nlar\u0131n\u0131n xatir\u0259l\u0259ri toplan\u0131b. Bu xatir\u0259l\u0259r S\u0259m\u0259d Vur\u011funu yaln\u0131z b\u00f6y\u00fck s\u00f6z ustad\u0131 v\u0259 ictimai xadim kimi deyil, h\u0259m d\u0259 hiss v\u0259 \u0259qid\u0259sin\u0259 d\u0259rind\u0259n ba\u011fl\u0131 olan s\u0259mimi, q\u0259tiyy\u0259tli v\u0259 duy\u011fulu bir insan kimi g\u00f6rm\u0259y\u0259 imkan verir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-\u0131n silsil\u0259 yaz\u0131lar\u0131n\u0131n n\u00f6vb\u0259ti burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycan Xalq \u015fairi Xav\u0259r V\u0259kilovan\u0131n S\u0259m\u0259d Vur\u011funla birg\u0259 h\u0259yatlar\u0131 bar\u0259d\u0259 xatir\u0259l\u0259rinin davam\u0131 t\u0259qdim olunur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cBir g\u00fcn d\u0259rsd\u0259n ev\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 S\u0259m\u0259din yolumu g\u00f6zl\u0259diyini g\u00f6rd\u00fcm. Ev\u0259 gir\u0259nd\u0259 g\u00f6zl\u0259rimi yumma\u011f\u0131 tap\u015f\u0131rd\u0131. Bir az sonra g\u00f6zl\u0259rimi a\u00e7d\u0131m. \u018fvv\u0259lc\u0259 el\u0259 bildim ki, g\u00f6rd\u00fckl\u0259rim yuxudur. M\u0259nzilimizin d\u00f6\u015f\u0259m\u0259sin\u0259 30 manatl\u0131q \u0259sginaslardan sanki xal\u00e7a sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131. S\u0259m\u0259d \u00e7a\u015fq\u0131nl\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fcb, \u0259limd\u0259n tutdu v\u0259 pullar\u0131n \u00fcst\u00fc il\u0259 yerim\u0259yimi israr etdi. M\u0259lum oldu ki, d\u00f6\u015f\u0259m\u0259y\u0259 s\u0259pil\u0259n pullar \u201cYevgeni Onegin\u201din t\u0259rc\u00fcm\u0259sin\u0259 verilmi\u015f qonorar-d\u0131r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Quca\u011f\u0131mda k\u00f6rp\u0259 u\u015faq olmas\u0131na baxmayaraq, S\u0259m\u0259d ax\u015famlar m\u0259ni t\u0259k qoyub, harasa gedir, bir d\u0259 s\u0259h\u0259r a\u00e7\u0131landa qay\u0131d\u0131rd\u0131. Harada olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 bir k\u0259lm\u0259 d\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131r, x\u0259yallara dal\u0131rd\u0131. M\u0259nd\u0259 q\u0131sqancl\u0131q hissl\u0259ri ba\u015f qald\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131. Bir h\u0259ft\u0259ni bu minvalla ya\u015fad\u0131qdan sonra \u0259\u015fyalar\u0131m\u0131 toplay\u0131b, u\u015faqlarla birlikd\u0259 valideynl\u0259rimin yan\u0131na getm\u0259k ist\u0259yirdim ki, S\u0259m\u0259d i\u00e7\u0259ri girdi&#8230; M\u0259lum oldu ki, h\u0259r gec\u0259 onu istintaqa apar\u0131rlarm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mir C\u0259f\u0259r Ba\u011f\u0131rovun S\u0259m\u0259d\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b, anla\u015f\u0131lmaz idi. Yaz\u0131\u011fa g\u00f6z verib, i\u015f\u0131q vermirdi. Onu deyim ki, m\u0259n D\u0259rb\u0259ndin imkanl\u0131 ziyal\u0131 n\u0259slind\u0259n\u0259m. Babam \u018flib\u0259y Q\u0131rxlarqulub\u0259yov general olub. Atam Peterburqda ali t\u0259hsil al\u0131b, bank m\u00fcdiri i\u015fl\u0259yib. \u018fmim Hac\u0131a\u011fa b\u0259y Mirz\u0259b\u0259yov x\u0259zin\u0259dar olub. Qarda\u015f\u0131m M.C.Ba\u011f\u0131rovu v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 a\u011fqvardiya\u00e7\u0131lar\u0131n \u0259lind\u0259n qurtarm\u0131\u015f, \u00f6l\u00fcmd\u0259n xilas etmi\u015fdi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 o, bizim ail\u0259ni yax\u015f\u0131 tan\u0131y\u0131rd\u0131. S\u0259m\u0259dl\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti yax\u015f\u0131 olanda bizi dig\u0259r s\u0259n\u0259tkarlarla birlikd\u0259 ail\u0259vi Zu\u011fulbadak\u0131 m\u0259kan\u0131na qonaq da \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131. Amma, \u00e7ox incidirdi d\u0259, ilin iki ay\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131 tumarlay\u0131r, on ay\u0131n\u0131 z\u00fclm edirdi ona. Orta-bura \u00e7ox \u00e7a\u011f\u0131r\u0131blar, incidibl\u0259r onu. S\u0259m\u0259di vaxts\u0131z qocaltd\u0131lar. \u018flli ya\u015f\u0131nda o yaz\u0131q getdi, otuz s\u0259kkiz ya\u015f\u0131mda m\u0259n b\u0259db\u0259xt oldum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0259m\u0259d 1938-d\u0259 \u201cVaqif\u201di yazma\u011fa ba\u015flad\u0131 v\u0259 on s\u0259kkiz g\u00fcn\u0259 bitirdi. \u018fl\u0259sg\u0259r \u018fl\u0259kb\u0259rov, Sidqi Ruhulla, b\u0259z\u0259n biz\u0259 d\u0259 g\u0259lir, S\u0259m\u0259dl\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015firdil\u0259r. \u018fs\u0259rin premyeras\u0131 gurultulu alq\u0131\u015flarla ke\u00e7di, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 S\u0259m\u0259di s\u0259hn\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131b, alq\u0131\u015flad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1941-d\u0259 Nizaminin yubileyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u201cXosrov v\u0259 \u015eirin\u201di t\u0259rc\u00fcm\u0259 etdi. H\u0259min il \u201cF\u0259rhad v\u0259 \u015eirin\u201di yazd\u0131. \u018fs\u0259r \u0259vv\u0259lc\u0259 Bak\u0131da, sonra is\u0259 Moskvada Stanislavski ad\u0131na teatrda tama\u015faya qoyuldu. Moskvaya bizi d\u0259 aparm\u0131\u015fd\u0131. \u00d6z\u00fcm\u00fczl\u0259 pul g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fck ki, evin \u00e7atmayan \u015feyl\u0259rini alaq. S\u0259m\u0259d o pula teatr\u0131n artistl\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck bir banket verdi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Biz ail\u0259d\u0259 \u00e7ox mehriban olmu\u015fuq: m\u0259n ona \u201c\u015fairl\u0259r \u015fah\u0131\u201d, o is\u0259 m\u0259n\u0259 \u201ccanan\u0131m\u201d deyirdi. Moskvada Kreml x\u0259st\u0259xanas\u0131nda yatark\u0259n Yusifd\u0259n bir porta\u011fal g\u00f6nd\u0259rmi\u015f (el\u0259 bil u\u015fa\u011fam) v\u0259 m\u0259ktubda yazm\u0131\u015fd\u0131 ki, \u201cYaman g\u00fcn\u00fcn \u00f6mr\u00fc az olar. S\u0259n\u0259 bir porta\u011fal g\u00f6nd\u0259rir\u0259m:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vur\u011funun canan\u0131 l\u0259zz\u0259tl\u0259 yesin,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015eairl\u0259r \u015fah\u0131na \u00e7ox sa\u011f ol desin,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0259nin qara S\u0259m\u0259din\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u0259n d\u0259, u\u015faqlar da \u00e7oxlu kitablar oxumu\u015fuq. Bizim ev\u0259 \u201caspirantura\u201d deyirdil\u0259r. M\u0259n S\u0259m\u0259din d\u0259 ilk oxucusu idim. G\u0259nc ya\u015flar\u0131mda g\u0259nclik v\u0259 qad\u0131n m\u00f6vzusunda yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259ri ilk d\u0259f\u0259 m\u0259n\u0259 oxuyur, h\u0259m bir qad\u0131n, h\u0259m d\u0259 bir g\u0259nc kimi fikrimi \u00f6yr\u0259nirdi. B\u0259z\u0259n, onunla raz\u0131la\u015fmad\u0131\u011f\u0131m m\u0259qamlar da olur v\u0259 o, bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Q\u0259l\u0259b\u0259 m\u00f6vzusunda yazd\u0131\u011f\u0131 \u015feir\u0259:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yaz\u0131ls\u0131n tarix\u0259 bir q\u0131z\u0131l x\u0259tt\u0259,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Q\u0131rx be\u015finci ilin 9 May g\u00fcn\u00fc &#8211; misralar\u0131n\u0131 m\u0259nim t\u00f6vsiy\u0259ml\u0259 \u0259lav\u0259 etmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Q\u0259rib\u0259 yaz\u0131 t\u0259rzi vard\u0131. Yaz\u0131 stolunun arxas\u0131na, hans\u0131sa bir r\u0259smi t\u0259dbir\u0259 gedirmi\u015f kimi &#8211; ayaqqab\u0131s\u0131n\u0131, kostyumunu geyinib, qalstukunu ba\u011flay\u0131b ke\u00e7irdi. O, bunu yaz\u0131 masas\u0131n\u0131n arxas\u0131na ehtiram\u0131 il\u0259 izah edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0259m\u0259d \u00e7ox \u0259lia\u00e7\u0131q adam idi. O, \u201cVaqif\u201d v\u0259 \u201cF\u0259rhad v\u0259 \u015eirin\u201d\u0259 g\u00f6r\u0259 Stalin m\u00fckafatlar\u0131 alm\u0131\u015fd\u0131. Ald\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 pullar\u0131 \u201cM\u00fcharib\u0259 Fondu\u201dna ke\u00e7irdi. S\u0259m\u0259din Akademiyan\u0131n vitse-prezidenti kimi m\u0259vacibi 15 000 manat idi. Bu, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck pul idi. Ondan ev\u0259 c\u0259mi 2000-2500 verir, qalan\u0131n\u0131 imkans\u0131zlara paylay\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fcharib\u0259 vaxt\u0131 m\u0259n\u0259 evd\u0259 yem\u0259kl\u0259r bi\u015firtdirir, x\u0259st\u0259xanaya yaral\u0131lara apar\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Evimiz \u00e7ox qonaq-qaral\u0131 olub, tan\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 tan\u0131nmayan, g\u0259nc v\u0259 ya\u015fl\u0131, o d\u00f6vr\u00fcn, dem\u0259k olar ki, \u0259ks\u0259r ziyal\u0131lar\u0131 bizd\u0259 olmu\u015fdu: O.\u015emidt, \u00dc.Hac\u0131b\u0259yov, Q.Qarayev, F.\u018fmirov, \u018f.B\u0259d\u0259lb\u0259yli, h\u0259tta, \u0130randan, Rusiyadan da qonaqlar\u0131m\u0131z olard\u0131\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ard\u0131 var&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><sub><em><strong>M\u00fcxbir \u2013 G\u00fcnel Al\u0131yeva<\/strong><\/em><\/sub><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\">https:\/\/azertag.az\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AZ\u018fRTAC\u00a0Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, Xalq \u015fairi S\u0259m\u0259d Vur\u011funun h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q irsin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f silsil\u0259 yaz\u0131lar\u0131n\u0131 davam etdirir Layih\u0259 r\u0259hb\u0259ri \u015e\u0259mil Sadiq, redaktoru v\u0259 t\u0259rtibat\u00e7\u0131s\u0131 is\u0259 Aslan Salmansoy olan \u201cS\u0259m\u0259d Vur\u011fun xatir\u0259l\u0259rd\u0259\u201d kitab\u0131nda \u015fairin do\u011fmalar\u0131n\u0131n v\u0259 yax\u0131nlar\u0131n\u0131n xatir\u0259l\u0259ri toplan\u0131b. Bu xatir\u0259l\u0259r S\u0259m\u0259d Vur\u011funu yaln\u0131z b\u00f6y\u00fck s\u00f6z ustad\u0131 v\u0259 ictimai xadim kimi deyil, h\u0259m d\u0259 hiss &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-53228","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medeniyyat","latest_post"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53228","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53228"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53228\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53237,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53228\/revisions\/53237"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53228"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53228"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53228"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}