{"id":53229,"date":"2026-09-09T08:00:00","date_gmt":"2026-09-09T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=53229"},"modified":"2026-09-09T11:53:21","modified_gmt":"2026-09-09T07:53:21","slug":"atanin-kitab-r%c9%99fl%c9%99ri-arasindan-g%c9%99l%c9%99n-s%c9%99si-yusif-s%c9%99m%c9%99doglunun-xatir%c9%99l%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=53229","title":{"rendered":"Atan\u0131n kitab r\u0259fl\u0259ri aras\u0131ndan g\u0259l\u0259n s\u0259si: Yusif S\u0259m\u0259do\u011flunun xatir\u0259l\u0259ri"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2026\/3\/1200x630\/17888528754249949041_1200x630.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, Xalq \u015fairi S\u0259m\u0259d Vur\u011funun h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q irsin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f silsil\u0259 yaz\u0131lar\u0131n\u0131 davam etdirir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0259\u015frin layih\u0259 r\u0259hb\u0259ri \u015e\u0259mil Sadiq, redaktoru v\u0259 t\u0259rtibat\u00e7\u0131s\u0131 is\u0259 Aslan Salmansoy olan \u201cS\u0259m\u0259d Vur\u011fun xatir\u0259l\u0259rd\u0259\u201d kitab\u0131nda \u015fairin do\u011fmalar\u0131n\u0131n v\u0259 yax\u0131nlar\u0131n\u0131n xatir\u0259l\u0259ri toplan\u0131b. Bu xatir\u0259l\u0259r S\u0259m\u0259d Vur\u011funu yaln\u0131z b\u00f6y\u00fck s\u00f6z ustad\u0131 v\u0259 ictimai xadim kimi deyil, h\u0259m d\u0259 hiss v\u0259 \u0259qid\u0259sin\u0259 d\u0259rind\u0259n ba\u011fl\u0131 olan s\u0259mimi, q\u0259tiyy\u0259tli v\u0259 duy\u011fulu bir insan kimi g\u00f6rm\u0259y\u0259 imkan verir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>&nbsp;silsil\u0259nin n\u00f6vb\u0259ti yaz\u0131s\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n Xalq \u015fairi S\u0259m\u0259d Vur\u011funun o\u011flu Yusif S\u0259m\u0259do\u011flunun xatir\u0259l\u0259rini t\u0259qdim edir. O, atas\u0131n\u0131n i\u015f ota\u011f\u0131ndan, \u015fairin z\u0259ngin kitabxanas\u0131ndan, kitablara sonsuz sevgisind\u0259n v\u0259 S\u0259m\u0259d Vur\u011funla ba\u011fl\u0131 yadda qalan hadis\u0259l\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cBizim evd\u0259 bir otaq var. \u018fvv\u0259ll\u0259r bu ota\u011f\u0131n ax\u015fam s\u0259kkizd\u0259n yanan i\u015f\u0131\u011f\u0131 b\u0259z\u0259n s\u0259h\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00f6nm\u00fcrd\u00fc. \u0130ndi is\u0259 art\u0131q bir il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, bu ota\u011f\u0131n p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259rind\u0259n i\u015f\u0131q g\u0259lmir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu otaq &#8211; atam\u0131n kabinetidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Burada h\u0259r \u015fey &#8211; uzun v\u0259 enli yaz\u0131 stolu, stolun \u00fcst\u00fcnd\u0259ki q\u0259l\u0259m v\u0259 ka\u011f\u0131zlar: divar boyu qoyulmu\u015f \u015fkaflar\u0131n r\u0259fl\u0259rind\u0259ki kitablar, h\u0259r \u015fey, h\u0259r \u015fey biz\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 \u0259zizdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Atam\u0131n kitabxanas\u0131 \u00e7ox z\u0259ngindir. Marks, Lenin, Nizami, Pu\u015fkin, Sabir, Petefi, Vaqif, Bayron, Tolstoy, Axundov, \u00c7exov, Molla N\u0259sr\u0259ddin, Turgenev v\u0259 s. v\u0259 s.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Onlarla m\u00fc\u0259llifl\u0259r, onlarla cildl\u0259r&#8230; Bu cildl\u0259rin h\u0259r birini atam d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 v\u0259r\u0259ql\u0259mi\u015f, h\u0259r birind\u0259 atam\u0131n qeydl\u0259ri var. Budur, A.S.Pu\u015fkinin 1907-ci ild\u0259 Sankt-Peterburqda n\u0259\u015fr edilmi\u015f on iki cildliyi. \u201cYevgeni Onegin\u201d \u00e7ap olunmu\u015f cildi r\u0259fd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcb v\u0259r\u0259ql\u0259yir\u0259m. S\u0259hif\u0259l\u0259r atam\u0131n qeydl\u0259ri il\u0259 doludur. Poeman\u0131n qurtaraca\u011f\u0131nda, s\u0259hif\u0259nin t\u0259miz hiss\u0259sind\u0259 is\u0259 atam bu s\u00f6zl\u0259ri yazm\u0131\u015fd\u0131r: \u201cE\u015fq olsun bel\u0259 s\u0259n\u0259tkara!\u201d &#8230;Yaxud ba\u015fqa bir kitab: Sabirin \u201cHop-hopnam\u0259\u201dsi. Kitab\u0131n sonuna atam bu s\u00f6zl\u0259ri yazm\u0131\u015fd\u0131r: \u201cS\u0259n\u0259 min r\u0259hm\u0259t!\u201d &#8230;Bu misallar\u0131n say\u0131n\u0131 ist\u0259nil\u0259n q\u0259d\u0259r art\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Atam \u00e7ox oxuyurdu. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, onun \u0259n \u00e7ox sevdiyi \u015feir kitablar\u0131 idi. \u00d6z\u00fc son vaxtlar tez-tez etiraf edirdi ki, onun yarad\u0131c\u0131l\u0131qda kamill\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 kitablar\u0131n, m\u0259hz b\u0259dii \u0259d\u0259biyyat\u0131n olduqca b\u00f6y\u00fck rolu olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yax\u015f\u0131 yad\u0131mdad\u0131r. M\u0259n Moskvada t\u0259l\u0259b\u0259 ik\u0259n atam Moskvaya g\u0259lmi\u015fdi. M\u0259nim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m otaqda oturub \u00e7ay i\u00e7irdik. Bird\u0259n o, m\u0259nd\u0259n soru\u015fdu:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-Son vaxtlar b\u0259dii \u0259d\u0259biyyatdan t\u0259z\u0259 n\u0259 oxumusan?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u0259n cavab verdim ki, ba\u015f\u0131m imtahanlara yaman qar\u0131\u015f\u0131b, t\u0259z\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259ri oxuma\u011fa vaxt\u0131m yoxdur. Atam n\u0259lb\u0259kini stolu \u00fcst\u00fcnd\u0259 qoydu, k\u00fclqab\u0131dan s\u00f6nm\u00fc\u015f papirosunu g\u00f6t\u00fcr\u00fcb yand\u0131rd\u0131, d\u0259rind\u0259n bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 s\u00fcm\u00fcrd\u00fc, g\u00f6zl\u0259rini q\u0131yd\u0131. M\u0259n ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcm ki, atam \u0259s\u0259bil\u0259\u015fmi\u015fdir. \u00c7\u00fcnki o, h\u0259mi\u015f\u0259 \u0259s\u0259bil\u0259\u015f\u0259nd\u0259 g\u00f6zl\u0259rini q\u0131y\u0131rd\u0131. Atam ba\u015f\u0131n\u0131 bulad\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-\u0130yirmi ya\u015f\u0131nda bir cavan dey\u0259nd\u0259 ki, t\u0259z\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259ri oxuma\u011fa vaxt\u0131m yoxdur, t\u00fckl\u0259rim \u00fcrp\u0259\u015fir, &#8211; dedi. A bala, nec\u0259 y\u0259ni vaxt\u0131m yoxdur? \u0130nsanda arzu olsa, h\u0259mi\u015f\u0259 vaxt tapa bil\u0259r. M\u0259n s\u0259nin ya\u015f\u0131nda olanda \u0259lim\u0259 n\u0259 ke\u00e7irdis\u0259 oxuyurdum. B\u0259z\u0259n s\u0259h\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r yuxusuz qal\u0131rd\u0131m. Q\u0259rib\u0259 s\u00f6zd\u00fcr, vaxt\u0131m yoxdur&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u0259n \u00fczr ist\u0259yib s\u00f6z verdim ki, bir d\u0259 bel\u0259 s\u00f6zl\u0259ri dem\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m. Sonralar atam h\u0259r d\u0259f\u0259 Moskvaya g\u0259l\u0259nd\u0259 m\u0259n ona, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, oxudu\u011fum \u0259s\u0259rl\u0259r haqq\u0131nda hesabat verirdim&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir d\u0259f\u0259, yen\u0259 d\u0259 Moskvada, mehmanxanada \u0259d\u0259biyyatdan, kitablardan s\u00f6hb\u0259t edirdik. Atam s\u00f6hb\u0259tin sonunda dedi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-Eh, deyir\u0259m ki, adam\u0131n imkan\u0131 ola, ucqar bir yer\u0259 \u00e7\u0259kilib s\u0259h\u0259rd\u0259n ax\u015fama q\u0259d\u0259r oxuya. \u00d6mr\u00fc ke\u00e7ir, amma cild-cild kitablardan insan\u0131n x\u0259b\u0259ri olmur&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ndi m\u0259n h\u0259r d\u0259f\u0259 atam\u0131n kabinetin\u0259 ayaq basanda onun kitablar v\u0259 b\u0259dii \u0259d\u0259biyyat haqq\u0131nda dediyi s\u00f6zl\u0259r qulaqlar\u0131mda s\u0259sl\u0259nir: \u201cOxu, bacard\u0131qca oxu, oxumaqdan h\u0259l\u0259 he\u00e7 k\u0259s z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259km\u0259yib&#8230;\u201d. \u201cM\u0259n d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 v\u0259r\u0259ql\u0259mi\u015f\u0259m, amma yad\u0131mda d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 bir kitab var, onu oxuya bilm\u0259mi\u015f\u0259m, min d\u0259f\u0259 heyifsil\u0259nir\u0259m&#8230;\u201d. \u201cBu kitablar olmasayd\u0131, m\u0259n indiy\u0259c\u0259n yazd\u0131qlar\u0131m\u0131n he\u00e7 yar\u0131s\u0131n\u0131 da yaza bilm\u0259zdim&#8230;\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir hadis\u0259 \u00f6mr\u00fcm boyu yad\u0131mdan \u00e7\u0131xmayacaqd\u0131r. Bak\u0131ya, yay t\u0259tilin\u0259 g\u0259lmi\u015fdim. Ax\u015fam saat on bir rad\u0259l\u0259rind\u0259 bilmir\u0259m, n\u0259 i\u015f \u00fc\u00e7\u00fcns\u0259 atam\u0131n yan\u0131na &#8211; kabinet\u0259 girdim. M\u0259nim ayaq s\u0259sl\u0259rimi e\u015fidib ba\u015f\u0131n\u0131 qald\u0131rd\u0131. M\u0259n onun ya\u015farm\u0131\u015f g\u00f6zl\u0259rini g\u00f6rd\u00fcm. S\u00f6z\u00fcn d\u00fcz\u00fc, \u00f6z\u00fcm\u00fc itirdim. H\u0259l\u0259 indiy\u0259 kimi he\u00e7 bir vaxt atam\u0131 g\u00f6z\u00fcya\u015fl\u0131 g\u00f6rm\u0259mi\u015fdim. O, m\u0259ni yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b \u0259lind\u0259 tutdu\u011fu \u201cHop-hopnam\u0259\u201dni stolun \u00fcst\u00fcn\u0259 qoydu v\u0259 k\u00f6vr\u0259lmi\u015f bir s\u0259sl\u0259 dedi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-Deyir\u0259m, g\u00f6r\u0259s\u0259n Sabir y\u00fcz il ya\u015fasayd\u0131, d\u00fcnyan\u0131n beli q\u0131r\u0131lard\u0131?! Eh, nam\u0259rd d\u00fcnya! S\u0259n Sabiri oxumusanm\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cavab verdim ki, oxumu\u015fam.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-Oxu, h\u0259mi\u015f\u0259 oxu. Yolda\u015flar\u0131na da de ki, oxusunlar, &#8211; dey\u0259 atam bir an susdu, sonra \u0259li il\u0259 kitab \u015fkaflar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-Bax, m\u0259n d\u00fcnyan\u0131 tutub durmayaca\u011fam&#8230; Bu kitablar\u0131n ham\u0131s\u0131 s\u0259nin olacaq. \u018fg\u0259r bir g\u00fcn s\u0259n bu ota\u011fa girib kitablardan birini v\u0259r\u0259ql\u0259m\u0259s\u0259n, onu bil ki, m\u0259n q\u0259bird\u0259 d\u0259 bundan x\u0259b\u0259r tutaca\u011fam&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ard\u0131 var&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><sub><em><strong>M\u00fcxbir \u2013 G\u00fcnel Al\u0131yeva<\/strong><\/em><\/sub><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AZ\u018fRTAC\u00a0Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, Xalq \u015fairi S\u0259m\u0259d Vur\u011funun h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q irsin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f silsil\u0259 yaz\u0131lar\u0131n\u0131 davam etdirir N\u0259\u015frin layih\u0259 r\u0259hb\u0259ri \u015e\u0259mil Sadiq, redaktoru v\u0259 t\u0259rtibat\u00e7\u0131s\u0131 is\u0259 Aslan Salmansoy olan \u201cS\u0259m\u0259d Vur\u011fun xatir\u0259l\u0259rd\u0259\u201d kitab\u0131nda \u015fairin do\u011fmalar\u0131n\u0131n v\u0259 yax\u0131nlar\u0131n\u0131n xatir\u0259l\u0259ri toplan\u0131b. Bu xatir\u0259l\u0259r S\u0259m\u0259d Vur\u011funu yaln\u0131z b\u00f6y\u00fck s\u00f6z ustad\u0131 v\u0259 ictimai xadim kimi deyil, h\u0259m d\u0259 &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-53229","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medeniyyat","latest_post"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53229","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53229"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53229\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53240,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53229\/revisions\/53240"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53229"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53229"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53229"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}