{"id":53231,"date":"2026-09-09T10:00:00","date_gmt":"2026-09-09T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=53231"},"modified":"2026-09-09T11:58:21","modified_gmt":"2026-09-09T07:58:21","slug":"azerbaycan-asiqlari-ve-el-sairleri-nazir-ehmedlinin-teqdimatinda","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=53231","title":{"rendered":"\u201cAZ\u018fRBAYCAN A\u015eIQLARI V\u018f EL \u015eA\u0130RL\u018fR\u0130\u201d NAZ\u0130R \u018fHM\u018fDL\u0130N\u0130N T\u018fQD\u0130MATINDA"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/801045102_122135617173205001_2806287600089347966_n.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"687\" height=\"960\" src=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/801045102_122135617173205001_2806287600089347966_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-53243\" style=\"width:840px;height:auto\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/801045102_122135617173205001_2806287600089347966_n.jpg 687w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/801045102_122135617173205001_2806287600089347966_n-215x300.jpg 215w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/801045102_122135617173205001_2806287600089347966_n-43x60.jpg 43w\" sizes=\"auto, (max-width: 687px) 100vw, 687px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u0259nubi Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin kitabxanas\u0131 daha bir d\u0259y\u0259rli ara\u015fd\u0131rma kitab\u0131 il\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fmi\u015fdir. Kitab\u0131n m\u00fc\u0259llifi tan\u0131nm\u0131\u015f t\u0259dqiqat\u00e7\u0131-alim Nazir \u018fhm\u0259dlidir. Qeyd ed\u0259k ki, yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 \u201cElm v\u0259 t\u0259hsil\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131nda i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015f 480 s\u0259hif\u0259lik Az\u0259rbaycan a\u015f\u0131qlar\u0131 v\u0259 el \u015fairl\u0259ri\u201d kitab\u0131 AMEA Folklor \u0130nstitutu Elmi \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 n\u0259\u015fr edilmi\u015fdir. Kitab m\u00fc\u0259llifin 2019-cu ild\u0259 haz\u0131rlay\u0131b \u00e7ap etdirdiyi eyniadl\u0131 t\u0259dqiqat \u0259s\u0259rinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilmi\u015f yeni n\u0259\u015fridir. \u018fs\u0259rin elmi \u0259h\u0259miyy\u0259tinin \u0259sas\u0131n\u0131 bu vaxtad\u0259k \u00e7ap olunmu\u015f n\u0259\u015frl\u0259rd\u0259 ortaya at\u0131lm\u0131\u015f \u201cfaktlar\u201d\u0131 tamamil\u0259 k\u00f6lg\u0259d\u0259 qoyan daha s\u0259hih m\u0259lumatlar t\u0259\u015fkil edir. Bel\u0259 ki, m\u00fc\u0259llifin d\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 kimi, ilk n\u0259\u015frin i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u0259sind\u0259n \u00f6t\u0259n yeddi il m\u00fcdd\u0259tind\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131-alimin apard\u0131\u011f\u0131 g\u0259rgin axtar\u0131\u015flar\u0131n m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259si bir \u00e7ox yeni faktlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Erm\u0259nistan arxivl\u0259rind\u0259 saxlanan s\u0259n\u0259dl\u0259r \u0259sas\u0131nda m\u00fc\u0259llif, bug\u00fcn\u0259c\u0259n folklor\u015f\u00fcnasl\u0131q v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q sah\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn qaranl\u0131q qalan sah\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 i\u015f\u0131q sal\u0131nmas\u0131na nail olub. Kitab, bar\u0259sind\u0259 m\u00fcf\u0259ss\u0259l m\u0259lumat v\u0259 bilgil\u0259r verilmi\u015f Az\u0259rbaycan a\u015f\u0131qlar\u0131 v\u0259 el \u015fairl\u0259rinin ya\u015fay\u0131b-yaratd\u0131qlar\u0131 xeyli geni\u015f \u0259razini \u0259hat\u0259 edir ki, bu co\u011frafiyaya Ax\u0131sqa, Bor\u00e7al\u0131, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n G\u00f6y\u00e7\u0259, D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z, \u015eimali Az\u0259rbaycan\u0131n \u015e\u0259ki, \u015eirvan, Qaraba\u011f, \u015e\u0259m\u015f\u0259ddil, G\u0259nc\u0259basar b\u00f6lg\u0259l\u0259ri, bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcns\u0259, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 C\u0259nubi Qafqaz regionu daxildir.<br>Kitab\u0131n annotasiyas\u0131nda da qeyd olundu\u011fu kimi, XVIII \u0259srin ortalar\u0131-XX \u0259srin birinci yar\u0131s\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f Az\u0259rbaycan saz-s\u00f6z s\u0259n\u0259tinin g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri Qul Qarani. A\u015f\u0131q Valeh, Xaltanl\u0131 Ta\u011f\u0131, Ax\u0131sqal\u0131 X\u0259st\u0259 Hasan, A\u011f A\u015f\u0131q(Allahverdi), \u015eair M\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn, A\u015f\u0131q S\u00f6y\u00fcn \u015e\u0259mkirli, A\u015f\u0131q Al\u0131, A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259r, Molla Cuma, D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zli A\u015f\u0131q C\u0259lil, Da\u015fk\u0259ndli A\u015f\u0131q N\u0259c\u0259f, A\u015f\u0131q H\u00fcseyn Bozalqanl\u0131 \u2013 \u00fcmumilikd\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fckd\u0259, on doqquz tan\u0131nm\u0131\u015f a\u015f\u0131q v\u0259 el \u015fairinin \u00f6m\u00fcr yolu arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259ri \u0259sas\u0131nda yenid\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, indiy\u0259 q\u0259d\u0259r yol verilmi\u015f t\u0259hrifl\u0259r aradan qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, elmi ictimaiyy\u0259t\u0259 m\u0259lum olmayan A\u015f\u0131q M\u0259h\u0259rr\u0259m, A\u015f\u0131q Qara, A\u015f\u0131q R\u00fcst\u0259m, \u015eair Mustafa kimi yeni adlar \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131laraq, bar\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259lumat verilmi\u015fdir.<br>M\u00fc\u0259llif bu g\u00fcn\u0259 kimi bir \u00e7ox elmi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 yol verilmi\u015f yanl\u0131\u015fl\u0131qlara ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirmi\u015f, he\u00e7 bir elmi \u0259sas\u0131 olmayan m\u0259lumatlar\u0131 tutarl\u0131 faktlarla t\u0259kzib etmi\u015fdir. Bel\u0259 ki, m\u0259\u015fhur a\u015f\u0131qlar\u0131n, el s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 o d\u00f6vr\u00fcn h\u00f6kum\u0259t dair\u0259l\u0259rinin q\u0259rar\u0131 il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n siyah\u0131yaalmalar\u0131n ortaya qoydu\u011fu faktlar\u0131n daha tutarl\u0131 oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, A\u015f\u0131q Valeh, A\u011f A\u015f\u0131q, X\u0259st\u0259 Hasan, \u015eair M\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn, A\u015f\u0131q Al\u0131, A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259r, Molla Cuma v\u0259 bir \u00e7ox ba\u015fqa s\u0259n\u0259tkarlara saxtala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f do\u011fum v\u0259 \u00f6l\u00fcm tarixi d\u00fcz\u00fcb-qo\u015fanlar\u0131n elmi ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim etdikl\u0259ri m\u0259lumatlar\u0131n k\u00f6k\u00fcnd\u0259n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu tutarl\u0131 faktlarla s\u00fcbut etmi\u015fdir. Kitab\u0131n sonunda t\u0259qdim edil\u0259n siyah\u0131dan da bir daha ayd\u0131n olur ki, m\u0259s: A\u011f A\u015f\u0131\u011f\u0131n do\u011fum tarixi ba\u015fqa m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6st\u0259rildiyi kimi he\u00e7 d\u0259 1754-c\u00fc il deyil, 1791-ci ildir. X\u0259st\u0259 Hasan 1766-c\u0131 il deyil, 1799-cu il do\u011fumludur. A\u015f\u0131q Al\u0131 \u0259vv\u0259lki t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n kitablar\u0131nda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kimi, 1801-ci ild\u0259 deyil, 1835-ci ild\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b. A\u015f\u0131q \u018fl\u0259sg\u0259r d\u0259 el\u0259c\u0259&#8230; 1821-ci ild\u0259 yox, 1852-ci ild\u0259 do\u011fulub. V\u0259 sair, v\u0259 i&#8230;<br>T\u0259bii ki, Nazir \u018fhm\u0259dli halal v\u0259 f\u0259dakar t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 olaraq, yaln\u0131z h\u0259qiq\u0259ti g\u00fcn i\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131xarma\u011f\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131na m\u0259qs\u0259d qoyub v\u0259 bu\u011funun \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 onun ke\u00e7mi\u015fd\u0259 ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar\u0131n yol verdikl\u0259ri yanl\u0131\u015fl\u0131qlar\u0131 t\u0259kzib ed\u0259n faktlar\u0131 ortaya qoydu\u011funa g\u00f6r\u0259 daim haqs\u0131z h\u00fccumlara m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015fahidi oluruq. Lakin inan\u0131r\u0131q ki, kitab\u0131n elmi redaktoru, ustad\u0131m\u0131z \u018fli \u015eamilin d\u0259 dediyi kimi, g\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k: \u201cM\u00fc\u0259llifin b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t bahas\u0131na haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 kitab 19-cu y\u00fczild\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f a\u015f\u0131qlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6m\u00fcr yolunu d\u0259qiql\u0259\u015fdirdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, ensiklopediyalar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259qal\u0259l\u0259r haz\u0131rlayanlar, d\u0259rslik yazanlar, almanax t\u0259rtib ed\u0259nl\u0259r h\u0259min faktlardan istifad\u0259 etm\u0259li olacaqlar. He\u00e7 d\u0259 sanmayaq ki, bu i\u015f asanl\u0131qla ba\u015f ver\u0259c\u0259k. K\u00f6hn\u0259 kitablarda, ensiklopediyalarda yaz\u0131lm\u0131\u015f r\u0259q\u0259ml\u0259r bir m\u00fcdd\u0259t h\u0259l\u0259 d\u0259 t\u0259krarlanacaq, yaln\u0131z sonradan yava\u015f-yava\u015f yanl\u0131\u015fl\u0131qlar aradan qalxacaqd\u0131r\u201d. V\u0259 \u0259minik ki, bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n ba\u015f ver\u0259c\u0259k!<br>\u201cAz\u0259rbaycan a\u015f\u0131qlar\u0131 v\u0259 el \u015fairl\u0259ri\u201d kitab\u0131n\u0131n elmi redaktoru \u018fli \u015eamil, elmi m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7il\u0259ri M\u0259h\u0259rr\u0259m Qas\u0131ml\u0131 v\u0259 \u018fziz \u018fl\u0259kb\u0259rli, r\u0259y\u00e7il\u0259ri is\u0259 Qiym\u0259t M\u0259h\u0259rr\u0259mli v\u0259 Avtandil A\u011fbabad\u0131r.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u0259nubi Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin kitabxanas\u0131 daha bir d\u0259y\u0259rli ara\u015fd\u0131rma kitab\u0131 il\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fmi\u015fdir. Kitab\u0131n m\u00fc\u0259llifi tan\u0131nm\u0131\u015f t\u0259dqiqat\u00e7\u0131-alim Nazir \u018fhm\u0259dlidir. Qeyd ed\u0259k ki, yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 \u201cElm v\u0259 t\u0259hsil\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131nda i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015f 480 s\u0259hif\u0259lik Az\u0259rbaycan a\u015f\u0131qlar\u0131 v\u0259 el \u015fairl\u0259ri\u201d kitab\u0131 AMEA Folklor \u0130nstitutu Elmi \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 n\u0259\u015fr edilmi\u015fdir. Kitab m\u00fc\u0259llifin 2019-cu ild\u0259 haz\u0131rlay\u0131b \u00e7ap etdirdiyi eyniadl\u0131 &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-53231","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yeni-nsrlr","latest_post"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53231","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53231"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53231\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53244,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53231\/revisions\/53244"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53231"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53231"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53231"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}