{"id":7587,"date":"2014-02-07T08:06:26","date_gmt":"2014-02-07T08:06:26","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=7587"},"modified":"2014-02-07T08:35:34","modified_gmt":"2014-02-07T08:35:34","slug":"hasan-akar-turkiye-cumhuriyyeti-tokat-makale-9","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=7587","title":{"rendered":"Hasan AKAR (T\u00fcrkiye C\u00fcmhuriyyeti, Tokat).Makale"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/Hasan-AKAR1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/Hasan-AKAR1-241x300.jpg\" alt=\"Hasan AKAR\" width=\"241\" height=\"300\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-4955\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/Hasan-AKAR1-241x300.jpg 241w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/Hasan-AKAR1.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 241px) 100vw, 241px\" \/><\/a><\/p>\n<p>CUMHUR\u0130YET D\u00d6NEM\u0130NDETOKAT MEVLEV\u0130H\u00c2NES\u0130\u2019N\u0130N KULLANIM ALANLARI, YAPILAN RESTORASYONLARVE BUG\u00dcNK\u00dc KONUMU<br \/>\n                                                                                                          Hasan AKAR<\/p>\n<p>\u201cTokat\u2019a gitmek gerek, \u00e7\u00fcnk\u00fc Tokat\u2019taki insanlar ve iklim mutedil\u201d <\/p>\n<p>Hz.Mevl\u00e2na<\/p>\n<p>Anadolu\u2019nun bilinen tarih i\u00e7inde en eski yerle\u015fim b\u00f6lgelerinden biri olan Tokat \u015fehrinin Mevlevilikle tan\u0131\u015fmas\u0131 Mevl\u00e2na Celalettin R\u00fbmi\u2019nin hayatta oldu\u011fu d\u00f6nemdedir. Mevl\u00e2n\u00e2\u2019n\u0131n m\u00fcritlerinden olan ve Sel\u00e7uklu H\u00fck\u00fcmdar\u0131 IV. K\u0131l\u0131\u00e7arslan\u2019\u0131n ,Pervane unvan\u0131yla g\u00f6revlendirdi\u011fi vezirlerinden Muineddin S\u00fcleyman Perv\u00e2ne\u2019nin daveti ve Mevl\u00e2na\u2019n\u0131n izniyle \u015eeyh Fahreddin Ir\u00e2k\u00ee buraya gelmi\u015ftir. Tokat\u2019ta kendi ad\u0131na in\u015fa edilen hang\u00e2hta \u015feyhlik g\u00f6revinde bulunup Mevlevili\u011fin y\u00f6rede yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na gayret etmi\u015ftir. Bu yer maalesef bug\u00fcne kadar tespit edilememi\u015ftir.<br \/>\nMevl\u00e2n\u00e2\u2019n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra ise o\u011flu H\u00fcsameddin \u00c7elebi ile ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7te Konya d\u0131\u015f\u0131nda Anadolu\u2019nun \u00f6nemli merkezlerinde Mevlevi halifeleri taraf\u0131ndan tekke ve zaviyeler kurularak hizmete devam edilmi\u015ftir.<br \/>\nKalenderiye Tarikat\u0131n\u0131n kurucusu Cemaleddin Savi\u2019nin ilk halifelerinden Cavlakiye kolunun kurucusu Ebu Bekir Niksar\u00ee\u2019nin 1205 y\u0131l\u0131nda Konya\u2019ya gelerek  bir zaviye a\u00e7mas\u0131,Mevl\u00e2na ile yak\u0131n ili\u015fkiler kurmas\u0131 yine \u00c2rife-i Ho\u015f Lika-y\u0131 Konev\u00ee ad\u0131ndaki bir bayan\u0131n Mevl\u00e2na\u2019n\u0131n torunlar\u0131ndan Ulu Ar\u00eef \u00c7elebi\u2019nin halifesi olarak Tokat\u2019a atanmas\u0131 o d\u00f6nemdeki Tokat ve Mevlevilik ili\u015fkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli iki \u00f6rnektir.<br \/>\nTokat\u2019ta bir Mevlevih\u00e2nenin varl\u0131\u011f\u0131na dair ilk bilgilere 859\/1455 tarihli Tahrir Defterinde ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Buradaki kay\u0131tlara g\u00f6re \u015fehirde Mevlevih\u00e2ne ad\u0131yla bir mahalle bulunmakta ve 32 hane ya\u015famaktad\u0131r.<br \/>\nDaha sonraki d\u00f6nemlerdeki kay\u0131tlarda Uzun Hasan\u2019\u0131n ordusunun \u015fehri tahrip etmesiyle bu mahallenin hane say\u0131s\u0131n\u0131n 4\u2019e d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc,1485\u2019ten sonra Mevlevihane Mahallesinin Hoca \u0130brahim ad\u0131yla an\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmekte, 1576 tarihli Defter-i Evk\u00e2f-\u0131 R\u00fbm i\u00e7indeki vak\u0131f kay\u0131tlar\u0131 aras\u0131nda ise Mevlevih\u00e2ne ad\u0131na rastlan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 belirlenmektedir.<br \/>\nBaz\u0131 merhaleler ge\u00e7irerek bug\u00fcne ula\u015fan Tokat Mevlevih\u00e2nesi\u2019nin yeri ve yap\u0131l\u0131\u015f\u0131na dair bilgiler ise 17.Y\u00fczy\u0131la dayanmaktad\u0131r. Mevcut verilere g\u00f6re Tokat Mevlevih\u00e2nesi 1048\/1638 y\u0131l\u0131nda Sultan Ahmet\u2019in vezirlerinden Yeni\u00e7eri A\u011fas\u0131 Muslu A\u011fa (S\u00fcl\u00fcn Mustafa Pa\u015fa)taraf\u0131ndan in\u015fa ettirilmi\u015ftir. Ar\u015fiv kay\u0131tlar\u0131nda \u201cMedine-i Tokat\u2019ta v\u00e2ki Yeni\u00e7eri Muslu A\u011fa Mevlevihanesi\u201d \u015feklinde ge\u00e7mektedir.<br \/>\nTokat Sanca\u011f\u0131n\u0131n da ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu Sivas Vilayeti merkez kazas\u0131nda da bir Mevlevihane oldu\u011fu Evahir-i Cem\u00e2ziye\u2019l -\u00e2hir 1143 (1730) tarihli bir emirnameden anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\nMuslu A\u011fa tesis edilen bu binan\u0131n ya\u015fat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir de vak\u0131f kurmu\u015ftur. B\u00f6ylelikle \u015feyhlerin, dervi\u015flerin, buradaki di\u011fer g\u00f6revlilerin ve buray\u0131 ziyaret i\u00e7in \u015fehre gelen dini \u015fahsiyetlerin ia\u015feleri temin edilmi\u015ftir.<br \/>\n1656 y\u0131l\u0131nda Tokat\u2019a gelen Evliya \u00c7elebi daha sonra kaleme ald\u0131\u011f\u0131 Seyahatname\u2019sinde haftada iki g\u00fcn ayin yap\u0131lan Tokat Mevlevih\u00e2nesi\u2019ne geni\u015f bir yer ay\u0131rarak \u0130stanbul\u2019daki Be\u015fikta\u015f Mevlevih\u00e2nesi kadar de\u011ferli bir yap\u0131 oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r.<br \/>\n \t1703 tarihli bir h\u00fcccete g\u00f6re bu Mevlevih\u00e2ne zamanla harap olmu\u015f, vak\u0131flar\u0131 yok olmu\u015f geriye akar olarak sadece bir han kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu han\u0131n da 1703 y\u0131l\u0131nda bir yang\u0131n neticesi yok olmas\u0131yla ayn\u0131 y\u0131l derg\u00e2h postni\u015fini olan Dani\u015f Ali Efendi\u2019nin o\u011flu M\u00fcderris \u015eeyh Mehmet Efendi harap olan ve at\u0131l duran arsalar\u0131n\u0131 m\u00fctevelliden icara alm\u0131\u015f ve gelir getirecek binalar ve Bey Soka\u011f\u0131nda bulunan bug\u00fcnk\u00fc Mevlevih\u00e2ne\u2019yi in\u015fa ettirmi\u015ftir.<br \/>\nBu konuda Osmanl\u0131 Ar\u015fivlerinde bulunan kay\u0131tlara g\u00f6re di\u011fer bir bilgi de 1845 y\u0131l\u0131nda Postni\u015fin  Emin Dede\u2019nin vefat\u0131 \u00fczerine yerine karde\u015fi Ali R\u0131za Dede ge\u00e7mi\u015f 1875 y\u0131l\u0131na kadar me\u015fihat makam\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Sultan Abd\u00fclmecit  zaman\u0131na  tesad\u00fcf eden bu d\u00f6nemde derg\u00e2h tamir edilmi\u015f ve derg\u00e2h \u015feyhine atiye verilmi\u015ftir.<br \/>\nAyn\u0131 tarihlerde Tokat Mevlevih\u00e2nesinin gayr\u0131menkul gelir kaynaklar\u0131 aras\u0131nda bir bah\u00e7e, bir hamam, d\u00f6rt b\u00e2b d\u00fckk\u00e2n, iki de\u011firmen, bir arsa ile baz\u0131 binalar, bir bak\u0131r kalhanesi ve fevk\u00e2n\u00ee ve t\u00e2htan\u00ee 43 odal\u0131 bir kapan han\u0131 bulunmaktad\u0131r.<br \/>\nGelir kaynaklar\u0131 ise Behzat mevkiinde bulunan bir arsa ve de\u011firmenin, Amasya\u2019da bulunan Alaca Hamam\u0131n icar\u0131, Y\u0131ld\u0131zeli\u2019nde bir malik\u00e2nenin rub hissesi, kapan ve kantar vezz\u00e2niyesi (tart\u0131 geliri), k\u0131rm\u0131z\u0131 boyahane mukataas\u0131ndan ayl\u0131k vazife, Tokat mukataa\u2019s\u0131ndan y\u0131ll\u0131k 88 kuru\u015fluk vazife, Tokat \u015eem-i h\u00e2nesi (mumhane) ve Tokat kahve tahmisinden miri mal\u0131 hissesinden arta kalan mebla\u011fd\u0131r.Bunlar\u0131n masraflara ve Mevlevih\u00e2ne dervi\u015flerine tahsis edildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<br \/>\nMehmet Hadi Dede, 1913 tarihli Konya\u2019ya yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektupta derg\u00e2h\u0131n 1909 da bir yang\u0131n ge\u00e7irdi\u011fini, demirba\u015f e\u015fyalar\u0131n telef oldu\u011funu daha sonra kendisinin e\u015fya tedarik etti\u011fini belirtmektedir.<br \/>\nYine ayn\u0131 y\u0131l yaz\u0131lan di\u011fer bir yaz\u0131da Mehmet Hadi Dede,derg\u00e2h\u0131n tek geliri olan  ekmek\u00e7i f\u0131r\u0131n\u0131n\u0131n tamamen harap oldu\u011funu bu sebeple Konya\u2019ya mutad olarak g\u00f6nderilen  ayl\u0131k otuz kuru\u015f kap\u0131\u00e7uhadarl\u0131\u011f\u0131 bedelinin aksat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir.<br \/>\n1914 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kan Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 i\u00e7inde \u00e7e\u015fitli cephelere g\u00f6nderilmek \u00fczere 40-50 ki\u015filik  Mevlevi Mehmet Hadi Dede ile birlikte Mevlevi Alay\u0131na kat\u0131lmak \u00fczere Sivas\u2019a gitmi\u015ftir.<br \/>\nCumhuriyetin ilan\u0131na kadar So\u011fukp\u0131nar Mahallesi, Bey Soka\u011f\u0131\u2019nda son Mevlevi \u015eeyhi Abdulhadi Efendi (Ergin) taraf\u0131ndan faal olarak i\u015flevini s\u00fcrd\u00fcren Tokat Mevlevih\u00e2nesi, Vekiller Heyetinin 1924 Eyl\u00fcl\u00fcnde ald\u0131\u011f\u0131 karar do\u011frultusunda Mevlevi Tekkesi olarak g\u00f6r\u00fcnen bina, Abdulhadi Efendi\u2019nin r\u0131zas\u0131yla Vilayet Evkaf M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne tescil edilmi\u015ftir.<br \/>\nTekke ve Zaviyelerin 1925 y\u0131l\u0131nda kapat\u0131lmas\u0131ndan sonra 1934-1939 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda bina bo\u015f kalm\u0131\u015f, 1939 y\u0131l\u0131nda Hayrat-\u0131 Onarma Cemiyeti taraf\u0131ndan onar\u0131larak y\u0131ll\u0131\u011f\u0131 140 TL den Jandarma Komutanl\u0131\u011f\u0131na kiraya verilmi\u015ftir. Onlar da buray\u0131 1945 y\u0131l\u0131ndan 1949 y\u0131l\u0131na kadar Kad\u0131nlar Hapishanesi olarak kullanm\u0131\u015flard\u0131r. VGM ve Tokat \u00d6zel \u0130daresince 1951 y\u0131l\u0131nda tamir edilen bina Haf\u0131zl\u0131k ve Kuran Kursu olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Tokat \u0130mam Hatip Lisesi\u2019nin a\u00e7\u0131lmas\u0131yla 1954 y\u0131l\u0131nda yat\u0131l\u0131 \u00f6\u011frenci yurdu olarak hizmet vermi\u015f sonras\u0131nda terk edilmi\u015ftir. Ancak bu s\u00fcreler i\u00e7inde maalesef binaya yeterli bir bak\u0131m ve onar\u0131m yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nUzun bir m\u00fcddet yeniden K\u0131z ve Erkek Kuran Kursu olarak hizmet veren bina bir hayli harap olunca bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f,  y\u0131k\u0131lmaya y\u00fcz tutmu\u015ftur. \u0130lk onar\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019nce 1997 y\u0131l\u0131nda ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f ancak \u00f6denek yetersizli\u011finden  yar\u0131m kalm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nAs\u0131l restore 2000-2004 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda titiz bir \u015fekilde yap\u0131larak 6 May\u0131s  2006\u2019da Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019nce \u201cVak\u0131f Medeniyeti Y\u0131l\u0131 \u201cilan edilen 111 tarihi eserin Ba\u015fbakan\u0131m\u0131zca toplu a\u00e7\u0131l\u0131\u015f program\u0131nda  Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011fl\u0131 Tokat Mevlevih\u00e2nesi Vak\u0131f M\u00fczesi ad\u0131yla t\u00f6renle  a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBundan sonraki s\u00fcre\u00e7te 1925 y\u0131l\u0131nda buran\u0131n kapat\u0131lmas\u0131yla Tokat M\u00fczesine g\u00f6nderilen de\u011ferli e\u015fyalar da yeniden getirtilerek Tokat\u2019taki baz\u0131 camilerden al\u0131nan tarihi eser niteli\u011findeki di\u011fer e\u015fyalarla birlikte sergilenmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n\u0130ki katl\u0131 olarak in\u015fa edilmi\u015f olan ah\u015fap Mevlevih\u00e2ne, konum ve tezyini unsurlar bak\u0131m\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019deki mevcut mevlevih\u00e2neler i\u00e7inde en fazla dikkat \u00e7ekenler aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Yap\u0131 19.Y\u00fczy\u0131l barok sanat\u0131n\u0131n Anadolu\u2019daki en \u00f6zg\u00fcn \u00f6rneklerinden biridir. Binan\u0131n en g\u00f6rkemli cephesi ah\u015fap barok motiflerle bezenmi\u015f s\u00fctun dizisine sahip ve b\u00fct\u00fcn cephe boyunca uzanan balkonu sebebiyle Bey Soka\u011f\u0131na bakan cephesidir.<br \/>\n 3000 metrekare bir alan \u00fczerine kurulmu\u015f olup \u015feyh dairesi, ana bina zemin kattaki biri \u015feyh kabul odas\u0131 olmak \u00fczere be\u015f oda, dervi\u015f h\u00fccreleri ile ikinci katta semahaneden olu\u015fmaktad\u0131r. Kabul odas\u0131nda son d\u00f6nemlere ait el yazmas\u0131 Kur\u2019an-\u0131 Kerimler, ta\u015f bask\u0131 kitaplar, k\u0131rm\u0131z\u0131 ipekten el dokumas\u0131 K\u00e2be i\u00e7 \u00f6rt\u00fcs\u00fc ve seccadeler sergilenmektedir. Sofan\u0131n sol taraf\u0131nda kalan odada 14.y\u00fczy\u0131ldan bu yana kullan\u0131lan pirin\u00e7 ve bak\u0131r \u015famdanlar, Sultan Beyaz\u0131d\u2019\u0131n annesi G\u00fclbahar Hatun\u2019un yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 camiye hediye etti\u011fi \u015famdanlar bulunmaktad\u0131r.<br \/>\nAlt kattaki en b\u00fcy\u00fck odada b\u00f6lge camilerinde korunarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fm\u0131\u015f genellikle 16-20 y\u00fczy\u0131l aras\u0131nda Sivas, Tokat, K\u0131r\u015fehir, Konya, Ni\u011fde, Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu y\u00f6resine ait hal\u0131 ve kilimler sergilenmektedir.<br \/>\nSofan\u0131n sol taraf\u0131ndaki dar bir alanda Tokat Ulu Camiinden getirilen 17.y\u00fczy\u0131la ait tavan g\u00f6be\u011fi ve Muslu A\u011fa Kona\u011f\u0131n\u0131n restoresi s\u0131ras\u0131nda korunma alt\u0131na al\u0131nan baz\u0131 kalem i\u015flemeli ah\u015fap levhalar te\u015fhir edilmektedir. Di\u011fer k\u00fc\u00e7\u00fck odada ise 13.y\u00fczy\u0131ldan kalma \u00e7ini \u00f6rnekleri,16.y\u00fczy\u0131la ait Sakal-\u0131 \u015eerif kutular\u0131 ile 19.y\u00fczy\u0131la ait saatler bulunmaktad\u0131r.<br \/>\n\u0130kinci kata ve balkona ta\u015f merdivenlerle ah\u015fap merdivenlerin kayna\u015ft\u0131\u011f\u0131 basamakl\u0131 merdivenlerden \u00e7\u0131k\u0131lmaktad\u0131r. Balkonun orta k\u0131sm\u0131na barok ah\u015fap oyma g\u00f6bekli ve \u00fcst taraf\u0131na Arap\u00e7a S\u00fcl\u00fcs yaz\u0131 ile \u201cYa m\u00fcfettiha\u2019l ebv\u00e2b\u201d(Ey kap\u0131lar\u0131 a\u00e7an Allah\u0131m)\u201d\u0130ftahlena hayre\u2019l bab\u201d(Bize hay\u0131r kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7) ifadeleri ile iki kanatl\u0131 bir kap\u0131dan semahaneye girilmektedir.<br \/>\nSemahane do\u011fu taraf\u0131nda ah\u015fap kafes ile ayr\u0131lan kad\u0131nlar mahfili hari\u00e7 tek bir mek\u00e2n olarak yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Semahanenin orta k\u0131sm\u0131nda on alt\u0131 adet ah\u015fap s\u00fctunun ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ba\u011fdadi bir kubbe bulunmaktad\u0131r. Apayr\u0131 bir sanat de\u011feri olan tavan g\u00f6be\u011finin alt\u0131na on alt\u0131gen bir semahane alan\u0131 olu\u015fmu\u015ftur. Her bir ah\u015fap s\u00fctunu \u00fczerinde Allah, Muhammed, Ebubekir, \u00d6mer, Osman, Ali, Hasan, H\u00fcseyin, Talha, Z\u00fcbeyr bin Avvam, Ebu Vakkas, Said bin Zeyd, Abdurrahman bin Avf, Ebu Ubeyd bin Cerrah ve Mevlana adlar\u0131 bulunan levhalar yer al\u0131r. Ah\u015fap parmakl\u0131klarla ayr\u0131lan bu b\u00f6l\u00fcmde bulunan manken semazenlerle sema t\u00f6reni canland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\nGiri\u015f kap\u0131s\u0131n\u0131n her iki yan\u0131nda di\u011fer alanlardan ayr\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6l\u00fcmler vard\u0131r. Bu alanlar\u0131n \u00fczerinde kad\u0131nlar b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki merdivenle \u00e7\u0131k\u0131lan saz ve s\u00f6z icrac\u0131s\u0131 Mevlevi dervi\u015flerin kulland\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek mahfil yerle\u015ftirilmi\u015ftir. Mahfili ta\u015f\u0131yan ah\u015fap direklerin mahfille birle\u015fti\u011fi yerdeki ah\u015fap oymalar \u00e7ok geli\u015fmi\u015f bir sanat \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu merdivenlerin ba\u015flang\u0131c\u0131nda da barok ah\u015fap motiflere sahip oyma \u00fczerinde Mevlevi sikkesinden olu\u015fan s\u00fcsleme tekrar edilmi\u015ftir.<br \/>\nBalkonun do\u011fu taraf\u0131nda yan yana bulunan iki sade kap\u0131 ile kad\u0131nlar mahfiline ve b\u00fct\u00fcn do\u011fu cephesi boyunca uzanan dar bir koridora ve yan\u0131ndaki odaya ge\u00e7ilmektedir. Bu alanda 16-20.y\u00fczy\u0131llar aras\u0131na tarihlenen Malatya, Sivas ve Do\u011fu Anadolu y\u00f6resine ait Kazak etkili hal\u0131 ve seccadeler te\u015fhir edilmektedir.<\/p>\n<p>MUSLU A\u011eA K\u00d6\u015eK\u00dc<\/p>\n<p>Mevlevihane bah\u00e7esinin g\u00fcneydo\u011fu k\u00f6\u015fesinde bulunan ve ayn\u0131 d\u00f6nemde m\u00fc\u015ftemilat olarak yap\u0131lm\u0131\u015f olup, tamamen harap durumda olan Muslua\u011fa Kona\u011f\u0131, Mevlevihane ile birlikte restore edilerek, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze yeniden kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nMevlevihane \u015feyhlerince kullan\u0131lan konak, son halini Sultan Abd\u00fclmecid d\u00f6neminde alm\u0131\u015f olmakla birlikte, 1638 y\u0131l\u0131ndaki plan\u0131n\u0131 korumu\u015f oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<br \/>\nKonak, i\u00e7erisinde Anadolu\u2019da \u00e7ok az \u00f6rne\u011fi kalm\u0131\u015f, XVII y\u00fczy\u0131l s\u00fcslemelerinin bulundu\u011fu odan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, XIX y\u00fczy\u0131l barok d\u00f6nem s\u00fcslemelerine sahip mek\u00e2nlar\u0131n olmas\u0131 ve ayr\u0131ca ayn\u0131 yap\u0131da, al\u00e7\u0131 mala i\u015fi, kalem i\u015fi, \u00e7\u0131ta i\u015fi s\u00fcslemeleri sebebiyle nadir g\u00f6r\u00fclebilecek bir yap\u0131d\u0131r.<br \/>\nKona\u011f\u0131n avlusuna \u00e7ift kanatl\u0131 bir kap\u0131dan girilmektedir. Alt katta ,kap\u0131lar\u0131 avluya a\u00e7\u0131lan mutfak, depo ve kiler bulunmaktad\u0131r.<br \/>\n\u00dcst kattaki odalar\u0131n ortas\u0131nda bulunan a\u00e7\u0131k sofaya avludan ah\u015fap bir merdivenle \u00e7\u0131k\u0131lmaktad\u0131r.  A\u00e7\u0131k sofa hem T\u00fcrk evlerinde hem de b\u00f6lgemizde g\u00f6r\u00fclmeyen bir uygulamad\u0131r. Bu sofan\u0131n iki yan\u0131nda iki\u015fer oda yer al\u0131r.<br \/>\n Hemen sa\u011fdaki ilk oda giri\u015finin solundaki duvar\u0131n ortas\u0131nda bulunan etraf\u0131 barok mala i\u015fi s\u00fcslemeler ile \u00e7evrili \u015ferbetlik k\u0131sm\u0131 etkileyicidir. Bu odan\u0131n tavan\u0131 da barok al\u00e7\u0131 s\u00fcslemeye sahip olup al\u00e7\u0131 tavan, g\u00f6rkemli bir kubbe g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndedir.<br \/>\nOdan\u0131n bat\u0131 cephesinde avluya bakan \u00fc\u00e7 dikd\u00f6rtgen pencere ve \u00fczerinde ekliptik vitrayl\u0131 bir ayd\u0131nl\u0131k penceresi vard\u0131r.<br \/>\nSa\u011fdaki ikinci odada, onar\u0131m \u00f6ncesinde bulunan 17. y\u00fczy\u0131l tavan s\u00fcslemelerinden geriye kalan ve iyi durumda olan par\u00e7alar, yap\u0131lan restorasyon s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015f,  eksik yerler eldeki par\u00e7alardan \u00e7\u0131kar\u0131lan motiflerle tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. Yine, XVII y\u00fczy\u0131l dolap kapaklar\u0131ndan biri g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fm\u0131\u015f, di\u011feri bu kanada bak\u0131larak yeniden yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nA\u00e7\u0131k sofan\u0131n solundan ilk odaya ve mutfa\u011f\u0131n \u00fczerinde bulunan yazl\u0131k oturma alan\u0131na ge\u00e7ilmektedir. Bu oda barok \u00e7\u0131ta i\u015fi ah\u015fap s\u00fcslemelere sahip olup, bat\u0131 duvar\u0131nda bir k\u00fct\u00fcphane bulunmaktad\u0131r. G\u00fcney duvar\u0131n\u0131n ortas\u0131nda iki adet vitrayl\u0131 eliptik pencereler yerle\u015ftirilmi\u015ftir.<br \/>\n Soldaki \u00e7\u0131ta i\u015fi ah\u015fap tavanl\u0131 ikinci odaya ve sofan\u0131n sonundaki hamama giri\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck kapal\u0131 bir alandan sa\u011flanmaktad\u0131r. Konak hamam\u0131 mimari a\u00e7\u0131dan, biti\u015fi\u011findeki odadaki kalem i\u015fleri de \u00fcslup olarak, XVII. Y\u00fczy\u0131l d\u00f6nemine uygundur. Ancak di\u011fer odalardaki ah\u015fap ve al\u00e7\u0131 tavan s\u00fcslemeleri XIX. Y\u00fczy\u0131l \u00f6zelli\u011fi g\u00f6stermektedir. Alan, sofaya a\u00e7\u0131lan iki dikd\u00f6rtgen pencere ile ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n Konak, onar\u0131m sonras\u0131, Mevlevihane Vak\u0131f M\u00fczesi kapsam\u0131nda, Osmanl\u0131 konak m\u00fczesi \u015feklinde d\u00f6\u015fenmi\u015f ve misafirlerin ziyaretine a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda hamu\u015fan ad\u0131 verilen bir mezarl\u0131k alan\u0131 bulunmaktad\u0131r.<br \/>\nKAYNAKLAR:<br \/>\n(1)EFLAK\u0130 Ahmet, Ariflerin Menk\u0131beleri<br \/>\n (2)Be\u015firli Mehmet, Orta Karadeniz Kentler Tarihi 1 Tokat, sayfa 332<br \/>\n  (3)Be\u015firli Mehmet, Orta Karadeniz Kentler Tarihi 1 Tokat, sayfa 333<br \/>\n-XIX. Y\u00fczy\u0131l\u0131n \u0130lk Yar\u0131s\u0131nda Tokat Mevlevih\u00e2nesi ve Gelirleri \u0130le \u0130lgili Sorunlar. F\u0131rat \u00dcn. Sosyal Bilimler Dergisi Cilt: 13 Say\u0131:2 Sayfa 337-373 Elaz\u0131\u011f 2003<br \/>\n (4)K\u00dc\u00c7\u00dcK Sezai, XIX. As\u0131rda Mevlevilik ve Mevleviler, Doktora Tezi, Marmara<br \/>\n             \u00dcniversitesi,  \u0130stanbul, 2000<br \/>\n(5)Ayd\u0131n Se\u00e7kin, T\u00fcrkiye\u2019de \u00d6nemli Mevlevihaneler ve Mevlevihanelerin Ya\u015fat\u0131lmas\u0131nda Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn Rol\u00fc. D\u00fcnya\u2019da Mevl\u00e2n\u00e2 \u0130zleri. Uluslararas\u0131 Sempozyumu 13-11 Aral\u0131k 2007<br \/>\n(6)Ayd\u0131n \u00c7ak\u0131rta\u015f, G\u00f6n\u00fcl Hang\u00e2h\u0131ndan Muhlis Ne\u015feler ve Tokat Mevlevihanesi<br \/>\n(7) A.S\u00fcheyl \u00dcnver, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu Mevlevihaneleri ve Son \u015eeyhler,Mevl\u00e2na G\u00fcdestesi Konya 1964<br \/>\n(8) Do\u00e7. Dr Hasan Y\u00fcksel, Tokat Mevlevihanesi<br \/>\n(9) Ekrem Ana\u00e7, Tokat Mevlevihane Vak\u0131f M\u00fczesi<br \/>\n(10) Remzi ZENG\u0130N,Tokat Mevlevih\u00e2nesi \u00dczerine D\u00fc\u015f\u00fcnceler ,K\u00fcmbet Dergisi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>CUMHUR\u0130YET D\u00d6NEM\u0130NDETOKAT MEVLEV\u0130H\u00c2NES\u0130\u2019N\u0130N KULLANIM ALANLARI, YAPILAN RESTORASYONLARVE BUG\u00dcNK\u00dc KONUMU Hasan AKAR \u201cTokat\u2019a gitmek gerek, \u00e7\u00fcnk\u00fc Tokat\u2019taki insanlar ve iklim mutedil\u201d Hz.Mevl\u00e2na Anadolu\u2019nun bilinen tarih i\u00e7inde en eski yerle\u015fim b\u00f6lgelerinden biri olan Tokat \u015fehrinin Mevlevilikle tan\u0131\u015fmas\u0131 Mevl\u00e2na Celalettin R\u00fbmi\u2019nin hayatta oldu\u011fu d\u00f6nemdedir. Mevl\u00e2n\u00e2\u2019n\u0131n m\u00fcritlerinden olan ve Sel\u00e7uklu H\u00fck\u00fcmdar\u0131 IV. K\u0131l\u0131\u00e7arslan\u2019\u0131n ,Pervane unvan\u0131yla g\u00f6revlendirdi\u011fi vezirlerinden Muineddin S\u00fcleyman [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-7587","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkiy-dbiyyati"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7587","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7587"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7587\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7589,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7587\/revisions\/7589"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7587"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7587"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7587"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}