{"id":9023,"date":"2014-05-27T02:53:19","date_gmt":"2014-05-27T02:53:19","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=9023"},"modified":"2014-05-27T02:53:19","modified_gmt":"2014-05-27T02:53:19","slug":"yalan-danismaqdan-c%c9%99kinin-m%c9%99qal%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=9023","title":{"rendered":"&#8220;Yalan dan\u0131\u015fmaqdan \u00e7\u0259kinin&#8221; (M\u0259qal\u0259)"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/10307229_1393679507582636_4240012718682600171_n.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/10307229_1393679507582636_4240012718682600171_n.jpg\" alt=\"10307229_1393679507582636_4240012718682600171_n\" width=\"200\" height=\"200\" class=\"aligncenter size-full wp-image-9024\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/10307229_1393679507582636_4240012718682600171_n.jpg 200w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/10307229_1393679507582636_4240012718682600171_n-150x150.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><br \/>\nS\u0259mimiyy\u0259t el\u0259 bir x\u00fcsusiyy\u0259tdir ki, insan\u0131n bax\u0131\u015flar\u0131ndan, \u00fcz\u00fcnd\u0259ki ifad\u0259l\u0259rd\u0259n, s\u0259s tonundan, \u00fcslubundan, hadis\u0259l\u0259ri n\u0259ql etm\u0259 t\u0259rzind\u0259n d\u0259rhal sezilir. S\u0259mimiyy\u0259tsiz insanlar is\u0259 \u00f6z xasiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 b\u0259l\u0259d olduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259mimiyy\u0259tsizlikl\u0259rini b\u00f6y\u00fck s\u0259yl\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259, h\u0259r s\u00f6zl\u0259rin\u0259 v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259 izah g\u0259tir\u0259r\u0259k gizl\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Ancaq s\u0259mimiyy\u0259tsizliyi g\u00f6z\u0259l \u0259xlaqla p\u0259rd\u0259l\u0259yib davam etdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Ayd\u0131nd\u0131r ki, yen\u0259 d\u0259 Qurana zidd, xo\u015fag\u0259lm\u0259z \u0259xlaq n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259c\u0259kl\u0259r. S\u0259mimiyy\u0259tsiz insanlar\u0131n yalana \u00fcz tutmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi d\u0259 budur. Lakin unutmaq olmaz ki, pis \u0259m\u0259li pis \u0259xlaqla \u00f6rt-basd\u0131r etm\u0259k qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu, insan\u0131n haqq yoldan daha da uzaqla\u015fmas\u0131na, s\u0259mimiyy\u0259tini v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 olan h\u00f6rm\u0259tini itirm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olar.<br \/>\n\u201cVay hal\u0131na iftira\u00e7\u0131n\u0131n v\u0259 g\u00fcnahkar\u0131n!\u201d (Casiy\u0259 sur\u0259si, 7)<br \/>\n\u018flb\u0259tt\u0259, n\u0259fsinin \u0259mrl\u0259rin\u0259 tabe olan n\u0259fsinin \u0259mrl\u0259rin\u0259 tabe olan insanlar Quran\u0131n bu h\u00f6km\u00fcnd\u0259n x\u0259b\u0259rdard\u0131rlar. B\u00fct\u00fcn yalanlar\u0131n\u0131n, d\u00fcnyada v\u0259 ya axir\u0259td\u0259 m\u00fctl\u0259q if\u015fa olunaca\u011f\u0131n\u0131, Allah`\u0131n bu \u0259m\u0259ll\u0259rind\u0259n raz\u0131 qalmayaca\u011f\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 yalanlar\u0131n\u0131 s\u0259mimiyy\u0259tsiz s\u00f6zl\u0259rl\u0259 \u0259sasland\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. B\u0259z\u0259n ham\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcl\u0259n h\u0259qiq\u0259ti danma\u011f\u0131n yalan oldu\u011funu q\u0259bul edir v\u0259 bu \u0259m\u0259ld\u0259n \u00e7\u0259kinirl\u0259r. Ancaq \u00e7ox vaxt b\u0259zi istisnalar oldu\u011funu, bunlar\u0131n yalan say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edirl\u0259r. T\u0259bii ki, onlara bu hiyl\u0259g\u0259r \u00fcsullar\u0131 \u00f6yr\u0259d\u0259n \u015feytand\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u015feytan onlara s\u00fcbutu \u00e7\u0259tin \u00fcsullarla yalan dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 f\u0131s\u0131lday\u0131r. \u018fg\u0259r yalan dan\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131 s\u00fcbuta yetirilmirs\u0259, bu halda insanlar\u0131 s\u00f6zl\u0259rinin do\u011fru oldu\u011funa inand\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. \u015eeytan bu hiyl\u0259si il\u0259 s\u0259mimiyy\u0259tsiz insanlara yalan dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 t\u0259lqin edir, m\u0259nas\u0131z izahatlarla da yalanlar\u0131n\u0131 gizl\u0259tm\u0259yi \u00f6yr\u0259dir.<br \/>\n\u018fn \u0259h\u0259miyy\u0259tlisi, tez-tez yalan dan\u0131\u015fmaqlar\u0131na baxmayaraq, bu insanlar \u0259xlaqs\u0131zl\u0131q etdikl\u0259rini \u0259sla q\u0259bul etmirl\u0259r. \u015eeytan\u0131n yolunu izl\u0259y\u0259r\u0259k yalanlar\u0131n\u0131 m\u00fcxt\u0259lif b\u0259han\u0259l\u0259rl\u0259 izah etm\u0259y\u0259, \u00fczl\u0259rind\u0259 m\u0259sumluq ifad\u0259si yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u201ca\u011fz\u0131mdan el\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131\u201d, \u201cs\u0259hv dedim\u201d, \u201c\u0259skik dan\u0131\u015fm\u0131\u015fam\u201d, \u201cs\u0259hv xat\u0131rlam\u0131\u015fam\u201d, \u201co hiss\u0259sini dem\u0259yi unutmu\u015fam\u201d, \u201cba\u015fqa s\u00f6hb\u0259tl\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131rm\u0131\u015fam\u201d v\u0259 s. bel\u0259 ifad\u0259l\u0259rl\u0259 yalanlar\u0131na m\u0259sumluq donu geyindirm\u0259y\u0259 c\u0259hd edirl\u0259r. Bir s\u00f6zl\u0259, \u0259slind\u0259 pis niyy\u0259tl\u0259 yalan dan\u0131\u015fmad\u0131qlar\u0131n\u0131 v\u0259 yalanlar\u0131n\u0131n z\u0259r\u0259rli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edirl\u0259r. Yalan\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n pis \u0259xlaq oldu\u011funu xat\u0131rlatd\u0131qda, yalan dan\u0131\u015fmaq ist\u0259m\u0259dikl\u0259rini, sad\u0259c\u0259 m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259ti a\u00e7\u0131qlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131n\u0131 deyirl\u0259r. S\u0259mimiyy\u0259tsizlikl\u0259ri s\u00fcbut olunduqda is\u0259 bu d\u0259f\u0259 d\u0259 ba\u015fqa \u00fcsula \u0259l at\u0131rlar. \u0130nsanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin onlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, q\u0259lbl\u0259rind\u0259ki t\u0259miz niyy\u0259td\u0259n \u0259min olduqlar\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131rlar. \u018flb\u0259tt\u0259, insan\u0131n niyy\u0259ti \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Lakin bu h\u0259qiq\u0259ti dil\u0259 g\u0259tirm\u0259kd\u0259 t\u0259k m\u0259qs\u0259dl\u0259ri s\u0259mimiyy\u0259tsizlikl\u0259rini \u00f6rt-basd\u0131r etm\u0259kdir. Burada unutduqlar\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck h\u0259qiq\u0259t Allah`\u0131n onsuz da h\u0259r \u015feyi bilm\u0259sidir. B\u0259hsi ke\u00e7\u0259n insanlar is\u0259 bu h\u0259qiq\u0259td\u0259n sui-istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, q\u0259lbl\u0259rind\u0259ki \u0259sl niyy\u0259ti Allah`\u0131n bildiyind\u0259n arxay\u0131n olduqlar\u0131n\u0131 deyir, bu arxay\u0131nl\u0131qlar\u0131n\u0131 \u201cd\u0259lil\u201d kimi t\u0259qdim edirl\u0259r. Ancaq q\u0259lb\u0259n n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u0259mimiyy\u0259tsiz olduqlar\u0131n\u0131 bilirl\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, niyy\u0259tin \u0259sas \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 onlara inanmasa da, \u00f6z s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n \u0259min olduqlar\u0131n\u0131 dedikl\u0259rind\u0259 d\u0259 yalan dan\u0131\u015f\u0131rlar. Q\u0259lbl\u0259rind\u0259 gizl\u0259tdikl\u0259rin\u0259 Allah`\u0131 \u015fahid g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Halbuki Allah onlar\u0131n yalan dan\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131n\u0131 bilir. Quranda bu insanlar\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti \u201c&#8230;Onlar bil\u0259-bil\u0259 Allah`a qar\u015f\u0131 yalan dan\u0131\u015f\u0131rlar\u201d (Ali \u0130mran sur\u0259si, 78) ay\u0259si il\u0259 bildirmi\u015fdir.<br \/>\n\u0130nsan\u0131n yalan dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 sezilm\u0259s\u0259, m\u00fcxt\u0259lif \u00fcsullarla \u0259traf\u0131ndak\u0131lar\u0131 aldatma\u011f\u0131 bacarsa bel\u0259 he\u00e7 vaxt unutmamal\u0131d\u0131r ki, Allah gizlid\u0259n daha gizlini d\u0259 bilir.<br \/>\n\u201c\u015e\u00fcbh\u0259siz ki, s\u0259nin R\u0259bbin onlar\u0131n q\u0259lbl\u0259rinin gizli saxlad\u0131qlar\u0131n\u0131 v\u0259 onlar\u0131n a\u015fkar etdikl\u0259rini bilir.\u201d (N\u0259ml sur\u0259si, 74)<br \/>\nAllah haqq\u0131 gizl\u0259tm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn edil\u0259n b\u00fct\u00fcn c\u0259hdl\u0259ri v\u0259 deyil\u0259n b\u00fct\u00fcn yalanlar\u0131 \u0259n inc\u0259likl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r bilir. R\u0259bbimiz \u201c&#8230;Murdar \u0259m\u0259ll\u0259rin a\u015fkar\u0131na da, gizlisin\u0259 d\u0259 yax\u0131nla\u015fmay\u0131n&#8230;\u201d (\u018fnam sur\u0259si, 151) ay\u0259sind\u0259 gizli-a\u015fkar b\u00fct\u00fcn pis \u0259m\u0259ll\u0259ri haram q\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Ba\u015fqa bir ay\u0259d\u0259 is\u0259 Allah \u201cG\u00fcnah\u0131n a\u015fkar\u0131ndan da, gizlisind\u0259n d\u0259 \u0259l \u00e7\u0259kin! \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, g\u00fcnah qazananlar etdikl\u0259ri \u0259m\u0259ll\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259\u201d (\u018fnam sur\u0259si, 120) gizli s\u0259mimiyy\u0259tsizlikd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn insanlar\u0131 x\u0259b\u0259rdar edir.<br \/>\nAncaq n\u0259sfinin ist\u0259kl\u0259rini Allah`\u0131n rizas\u0131ndan \u00fcst\u00fcn tutan insanlar bu h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri qulaq ard\u0131na vururlar. \u015eeytan\u0131n t\u0259siri il\u0259 yalanlar\u0131n\u0131 hiyl\u0259g\u0259rlikl\u0259 izah etm\u0259y\u0259 v\u0259 \u00f6zl\u0259rin\u0259 haqq qazand\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. N\u0259tic\u0259d\u0259 tez-tez yalan dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131rlar. Bel\u0259 ki, yalan dan\u0131\u015fmaq art\u0131q v\u0259rdi\u015fl\u0259rin\u0259 \u00e7evrilir. Bu insanlar\u0131n \u015feytan\u0131n t\u0259siri il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etdikl\u0259ri Quranda bel\u0259 x\u0259b\u0259r verilir:<br \/>\n\u201c\u015eeytanlar\u0131n kim\u0259 nazil olduqlar\u0131n\u0131 siz\u0259 x\u0259b\u0259r verimmi? Onlar h\u0259r bir yalan\u00e7\u0131ya v\u0259 g\u00fcnahkara nazil olarlar. (\u015eeytanlar v\u0259hyd\u0259n) e\u015fitdikl\u0259rini (kahinl\u0259r\u0259) t\u0259lqin edirl\u0259r. Halbuki onlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti yalan\u00e7\u0131d\u0131r!\u201d (\u015eu\u0259ra sur\u0259si, 221-223)<br \/>\n\u018flb\u0259tt\u0259, insan \u00f6z\u00fcn\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r aldatma\u011fa, vicdan\u0131n\u0131 rahatlatma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fsa da, h\u0259qiq\u0259ti d\u0259yi\u015fdir\u0259 bilm\u0259z. \u0130nsan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0259m\u0259ll\u0259ri sa\u011f\u0131nda v\u0259 solunda oturan m\u0259l\u0259kl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n anbaan yaz\u0131l\u0131r. \u018ftraf\u0131ndak\u0131lar\u0131, h\u0259tta d\u00fcnyadak\u0131 b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 aldatma\u011f\u0131 bacarsa da, h\u0259qiq\u0259tin Allah qat\u0131nda saxlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 unudur. \u0130nsan Allah`\u0131n h\u00fczurunda b\u00fct\u00fcn \u0259m\u0259l v\u0259 s\u00f6zl\u0259rind\u0259n m\u0259sul tutulacaq. S\u0259mimi insan is\u0259 h\u0259r yanl\u0131\u015f\u0131nda, g\u00fcnah\u0131nda Allah`a t\u00f6vb\u0259 il\u0259 y\u00f6n\u0259lir, s\u0259hvl\u0259rini Quran \u0259xlaq\u0131 il\u0259 d\u00fcz\u0259ltm\u0259y\u0259 \u00e7al\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>N\u0259zak\u0259t B\u0259dirova <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0259mimiyy\u0259t el\u0259 bir x\u00fcsusiyy\u0259tdir ki, insan\u0131n bax\u0131\u015flar\u0131ndan, \u00fcz\u00fcnd\u0259ki ifad\u0259l\u0259rd\u0259n, s\u0259s tonundan, \u00fcslubundan, hadis\u0259l\u0259ri n\u0259ql etm\u0259 t\u0259rzind\u0259n d\u0259rhal sezilir. S\u0259mimiyy\u0259tsiz insanlar is\u0259 \u00f6z xasiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 b\u0259l\u0259d olduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259mimiyy\u0259tsizlikl\u0259rini b\u00f6y\u00fck s\u0259yl\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259, h\u0259r s\u00f6zl\u0259rin\u0259 v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259 izah g\u0259tir\u0259r\u0259k gizl\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Ancaq s\u0259mimiyy\u0259tsizliyi g\u00f6z\u0259l \u0259xlaqla p\u0259rd\u0259l\u0259yib davam etdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Ayd\u0131nd\u0131r ki, yen\u0259 d\u0259 Qurana zidd, xo\u015fag\u0259lm\u0259z [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-9023","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9023","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9023"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9023\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9026,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9023\/revisions\/9026"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9023"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9023"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9023"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}