{"id":9307,"date":"2014-06-22T05:51:50","date_gmt":"2014-06-22T05:51:50","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=9307"},"modified":"2014-06-22T05:51:50","modified_gmt":"2014-06-22T05:51:50","slug":"n%c9%99rmin-k%c9%99rimzad%c9%99-sosial-h%c9%99yatda-dinin-%c9%99h%c9%99miyy%c9%99ti-m%c9%99qal%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=9307","title":{"rendered":"N\u0259rmin K\u018fR\u0130MZAD\u018f.&#8221;Sosial h\u0259yatda dinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti&#8221; (M\u0259qal\u0259)"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/nazkowe.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/nazkowe-271x300.jpg\" alt=\"nazkowe\" width=\"271\" height=\"300\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-9285\" srcset=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/nazkowe-271x300.jpg 271w, http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/nazkowe.jpg 328w\" sizes=\"auto, (max-width: 271px) 100vw, 271px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Dinsiz m\u00fchitd\u0259, ail\u0259 m\u0259fhumu aradan qalx\u0131r. Ail\u0259ni t\u0259\u015fkil ed\u0259n s\u0259daq\u0259t, v\u0259fa, ba\u011fl\u0131l\u0131q, sevgi v\u0259 h\u00f6rm\u0259t kimi d\u0259y\u0259rl\u0259r tamamil\u0259 m\u0259hv olur. Ail\u0259, c\u0259miyy\u0259tin t\u0259m\u0259lidir v\u0259 \u0259g\u0259r ail\u0259 da\u011f\u0131lsa, c\u0259miyy\u0259t d\u0259 pozular. D\u00f6vl\u0259t v\u0259 mill\u0259t olma\u011f\u0131n bir m\u0259nas\u0131 qalmaz, \u00e7\u00fcnki d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 mill\u0259ti t\u0259\u015fkil ed\u0259n b\u00fct\u00fcn m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r m\u0259hv olar. Dinsiz c\u0259miyy\u0259td\u0259 he\u00e7 kim bir-birin\u0259 h\u00f6rm\u0259t, sevgi v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259t hissi b\u0259sl\u0259m\u0259z. \u00c7\u00fcnki bunun \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0259b\u0259b olmaz. N\u0259tic\u0259d\u0259, sosial anarxiya \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259r. M\u00fcxt\u0259lif xalqlara qar\u015f\u0131 t\u0259cav\u00fczkarl\u0131q m\u00f6vqeyi formala\u015far, i\u015f\u00e7il\u0259r m\u00fcdirl\u0259rin\u0259, m\u00fcdirl\u0259r i\u015f\u00e7il\u0259rin\u0259, ata \u00f6vlada, \u00f6vlad ataya qar\u015f\u0131 t\u0259cav\u00fczkar olar.<br \/>\nDaima qan t\u00f6k\u00fclm\u0259sinin, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 daima g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259l\u0259n cinay\u0259t x\u0259b\u0259rl\u0259rinin s\u0259b\u0259bi dinsizlikdir. Bu x\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259 h\u0259r g\u00fcn g\u00f6z\u00fcn\u00fc q\u0131rpmadan, \u00e7ox adi s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 bir-birl\u0259rini \u00f6ld\u00fcr\u0259n insanlar\u0131n x\u0259b\u0259rl\u0259ri verilir.  Halbuki, axir\u0259td\u0259 hesab ver\u0259c\u0259yini bil\u0259n insan ba\u015fqa birinin \u00fcz\u00fcn\u0259 silah tutub \u00f6ld\u00fcr\u0259 bilm\u0259z. Allah`dan qorxar v\u0259 pis haqq-hesabdan \u00e7\u0259kin\u0259r. Allah Quranda insanlar\u0131 fitn\u0259-f\u0259sad t\u00f6r\u0259tm\u0259kd\u0259n bel\u0259 \u00e7\u0259kindirir:<br \/>\nYer \u00fcz\u00fc islah olunduqdan sonra, orada f\u0259sad t\u00f6r\u0259tm\u0259yin. Allah`a qorxu v\u0259 \u00fcmidl\u0259 yalvar\u0131n. H\u0259qiq\u0259t\u0259n, Allah`\u0131n m\u0259rh\u0259m\u0259ti yax\u015f\u0131l\u0131q ed\u0259nl\u0259r\u0259 yax\u0131nd\u0131r. (\u018fraf sur\u0259si, 56)<br \/>\n\u0130ntiharlar\u0131n bu q\u0259d\u0259r yay\u0131lmas\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fcnd\u0259 d\u0259 dinsizlik durur. \u0130ntihar ed\u0259n, \u0259slind\u0259, cinay\u0259t t\u00f6r\u0259dir. Ancaq Qurana ba\u011fl\u0131 bir insan bunu \u0259sla etm\u0259z, bel\u0259 bir fikri a\u011fl\u0131ndan bel\u0259 ke\u00e7irm\u0259z. \u0130nanan insan ancaq Allah rizas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015fayar v\u0259 Allah`\u0131n ona d\u00fcnyada verdiyi h\u0259r c\u00fcr \u00e7\u0259tinlik v\u0259 s\u0131x\u0131nt\u0131ya s\u0259br ed\u0259r. Bu s\u0259brin qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 h\u0259m d\u00fcnyada, h\u0259m d\u0259 axir\u0259td\u0259 qat-qat alaca\u011f\u0131n\u0131 unutmaz.<br \/>\nDinsiz c\u0259miyy\u0259td\u0259 insanlar bir-birl\u0259rin\u0259 insan kimi d\u0259y\u0259r vermirl\u0259r, \u00e7\u00fcnki bir-birl\u0259rini meymundan t\u0259kam\u00fcll\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lmi\u015f varl\u0131qlar kimi g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. Bir insan meymundan t\u0259kam\u00fcll\u0259 t\u00f6r\u0259diyini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fc insana xidm\u0259t etm\u0259k, ona qulluq etm\u0259k ist\u0259m\u0259z. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259 malik insanlar bir-birl\u0259rin\u0259 d\u0259y\u0259r verm\u0259zl\u0259r. Bir-birl\u0259rinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131, rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259zl\u0259r. \u0130nsanlara z\u0259r\u0259r toxunmas\u0131ndan narahat olmaz, buna mane olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmazlar.<br \/>\nQuran \u0259xlaq\u0131 ya\u015fand\u0131qda d\u00f6vl\u0259t\u0259 v\u0259 mill\u0259t\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259r ver\u0259n anarxiya b\u0259las\u0131 tamamil\u0259 sona \u00e7atar. M\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 malik \u015f\u0259xsl\u0259r d\u00f6vl\u0259t\u0259 v\u0259 mill\u0259t\u0259 sahib \u00e7\u0131xarlar v\u0259 bu d\u0259y\u0259rl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr f\u0259dakarl\u0131q etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259zl\u0259r. Bu \u0259xlaqa malik insanlar daima \u00f6lk\u0259nin rifah\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015farlar. Bel\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 h\u0259r k\u0259s d\u00f6vl\u0259tin v\u0259 mill\u0259tin rifah\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015far, d\u00f6vl\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmaz, \u0259ksin\u0259, maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n d\u0259st\u0259k olar. Allah`dan qorxan insanlardan ibar\u0259t c\u0259miyy\u0259td\u0259 cinay\u0259t i\u015fl\u0259ri, dem\u0259k olar ki, ba\u015f verm\u0259z. \u0130ndiki c\u0259miyy\u0259td\u0259 ba\u015f ver\u0259n cinay\u0259t hadis\u0259l\u0259rinin mind\u0259 biri bel\u0259 ba\u015f verm\u0259z. D\u00f6vl\u0259tin idar\u0259 olunmas\u0131 \u00e7ox asanla\u015far. D\u00f6vl\u0259t anarxiya, terror, fitn\u0259-f\u0259sad, cinay\u0259t kimi hadis\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmayaca\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00f6lk\u0259nin daxili v\u0259 xarici siyas\u0259tin\u0259, rifah\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259, g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259, dir\u00e7\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259rf ed\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 d\u0259 \u00e7ox g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259t formala\u015far.<br \/>\nC\u0259miyy\u0259td\u0259 g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f laqeyd xarakter\u0259 Quran \u0259xlaq\u0131 il\u0259 ya\u015fayan g\u0259ncl\u0259rd\u0259 rast g\u0259linm\u0259z. G\u0259ncliyin dinamikliyi, \u015f\u00f6vq\u00fc daima xeyirli i\u015fl\u0259r\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndiril\u0259r. Bel\u0259 bir m\u00fchitd\u0259 \u015fagird v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r sad\u0259c\u0259 sinifd\u0259 qalmamaq v\u0259 ya c\u0259zadan xilas olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, \u015f\u00f6vql\u0259, ist\u0259y\u0259r\u0259k, d\u00f6vl\u0259t\u0259 v\u0259 mill\u0259t\u0259 fayda verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hsill\u0259rin\u0259 \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259t ver\u0259rl\u0259r. M\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 intizams\u0131zl\u0131q aradan qalxar. \u00c7ox rahat, faydal\u0131 t\u0259hsil m\u00fchiti formala\u015far. M\u00fc\u0259llim v\u0259 \u015fagirdl\u0259r aras\u0131nda ita\u0259t\u0259, h\u00f6rm\u0259t\u0259 v\u0259 tolerantl\u0131\u011fa \u0259saslanan m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k i\u015f meydana g\u0259l\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, \u015fagird v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r d\u00f6vl\u0259t\u0259, polis\u0259 qar\u015f\u0131 da \u00e7ox h\u00f6rm\u0259tcil v\u0259 ita\u0259tkar olar, d\u00f6vr\u00fcm\u00fczd\u0259 tez-tez rast g\u0259lin\u0259n t\u0259l\u0259b\u0259 etirazlar\u0131 ba\u015f verm\u0259z. \u00c7\u00fcnki bu etirazlar\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259n m\u00fchit olmaz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dinsiz m\u00fchitd\u0259, ail\u0259 m\u0259fhumu aradan qalx\u0131r. Ail\u0259ni t\u0259\u015fkil ed\u0259n s\u0259daq\u0259t, v\u0259fa, ba\u011fl\u0131l\u0131q, sevgi v\u0259 h\u00f6rm\u0259t kimi d\u0259y\u0259rl\u0259r tamamil\u0259 m\u0259hv olur. Ail\u0259, c\u0259miyy\u0259tin t\u0259m\u0259lidir v\u0259 \u0259g\u0259r ail\u0259 da\u011f\u0131lsa, c\u0259miyy\u0259t d\u0259 pozular. D\u00f6vl\u0259t v\u0259 mill\u0259t olma\u011f\u0131n bir m\u0259nas\u0131 qalmaz, \u00e7\u00fcnki d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 mill\u0259ti t\u0259\u015fkil ed\u0259n b\u00fct\u00fcn m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r m\u0259hv olar. Dinsiz c\u0259miyy\u0259td\u0259 he\u00e7 kim bir-birin\u0259 h\u00f6rm\u0259t, sevgi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-9307","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9307","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9307"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9307\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9310,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9307\/revisions\/9310"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9307"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9307"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9307"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}